I SA/Bd 1062/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wezwania do usunięcia braków zażalenia postanawia: 1. odrzucić skargę 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Pismem z dnia 05 grudnia 2011r. J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] w przedmiocie wezwania do usunięcia braków zażalenia. W uzasadnieniu wnioskowano o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając organowi, że ten posiada wiedzę, iż S. S. jest synem skarżącego w związku z czym jako osoba najbliższa musi mieć jego zgodę na składanie w jego imieniu wszelkich pism. W przeciwnym razie skarżący nie wiedziałby, że takie akty administracyjne są wydawane. Zdaniem strony wzywanie jej do składania dokumentacji jest zbędnym formalizmem procesowym stosowanym przez organ II instancji w celu bezprawnego uchylenia się od merytorycznego rozpoznania sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem w zakresie objętym art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i 2 powołanej ustawy, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z kolei art. 4 p.p.s.a. dotyczy rozstrzygania sporów o właściwość oraz sporów kompetencyjnych. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W związku z tym, w pierwszej kolejności niezbędne staje się w niniejszej sprawie odniesienie się do kwestii dopuszczalności zaskarżenia zakwestionowanego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. w przedmiocie wezwania do usunięcia braków zażalenia. Wskazać należy, że postanowienia wydawane na podstawie art. 216 § 2 Ordynacji podatkowej dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, nie rozstrzygając jednakże o istocie sprawy, z wyjątkiem sytuacji wyraźnie określonych w ustawie. Wezwanie do usunięcia braków zażalenia na podstawie art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa następuje wprawdzie w formie postanowienia, jednakże takie rozstrzygnięcie nie jest, w myśl Ordynacji podatkowej zaskarżalne. Zgodnie bowiem z art. 236 § 1 O.p. na wydane w toku postępowania postanowienia służy zażalenie, jedynie wówczas gdy ustawa tak stanowi. W odniesieniu zaś do pozostałych postanowień zapadłych w toku postępowania, strona może je zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 237 O.p.). Przywołane regulacje Ordynacji podatkowej należy uwzględnić także przy analizie użytego w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. sformułowania "postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie", wyznaczającego zakres kognicji sądu administracyjnego. Skoro w konkretnym przypadku chodzi o postanowienie, na które służy środek zaskarżenia, to w rzeczywistości sens analizowanego fragmentu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. sprowadza się do zaakcentowania, jako wyznacznika kognicji sądu administracyjnego przedmiotu rozstrzygnięcia dokonywanego postanowieniem. Jeżeli zatem w określonej kwestii rozstrzyganej postanowieniem służy zażalenie, to po wyczerpaniu środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym możliwe będzie złożenie skargi do sądu administracyjnego. A contrario, jeżeli określona kwestia nie jest rozstrzygana postanowieniem, na które służy zażalenie, to w świetle wskazanego członu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. niedopuszczalne będzie złożenie skargi do sądu administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2006r. sygn. akt II GSK 352/2005). Skoro jak wskazano wyżej przepisy Ordynacji podatkowej nie stanowią o tym, że na postanowienie wydane na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej (tj. wzywające do usunięcia braków formalnych pisma) służy zażalenie, to skarga na takie postanowienie jest niedopuszczalna. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. Na marginesie należy jedynie wskazać, że do momentu wydawania niniejszego postanowienia, w 2011r. skarżący w Wydziale Finansowym tut. Sądu złożył 80 spraw o zbliżonym charakterze, z których 48 podlegało odrzuceniu a 18 zostało oddalonych. Jednocześnie w punkcie drugim postanowienia, w odpowiedzi na złożony przez skarżącego wraz ze skargą wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, Sąd orzekł o jego oddaleniu. Swoje rozstrzygnięcie Sąd oparł na art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. W niniejszej sprawie skarżący zaskarżył do Sądu postanowienie, na które nie służy zażalenie. W takich okolicznościach skarga odpowiada wymogom skargi oczywiście bezzasadnej, określonym w art. 247 p.p.s.a. (podobnie NSA w postanowieniach z 8 listopada 2011r. I FZ 349/11, postanowieniu z 4 listopada 2011r., postanowieniu z 21 października 2010r. II OZ 295/11). Mając na uwadze powyższe Sąd, działając w oparciu o art. 247 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.