I SA/Bd 1109/11

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-10-05

Skład orzekający: Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i czy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien być uwzględniony na etapie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał swoją niezdolność do ponoszenia kosztów postępowania, co uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych. Jednakże, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu nie został uwzględniony, ponieważ na tym etapie postępowania nie jest to warunek konieczny do rozpoznania wniesionej skargi, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, bezrobotną, otrzymującą zasiłek stały i pomoc od instytucji charytatywnych, nie posiadającą oszczędności ani wartościowych przedmiotów.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. 2. Oddalono wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 05 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu Wraz ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] w przedmiocie odmowy zawieszenie postępowania egzekucyjnego skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj: zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF oraz nadesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną o orzeczonym umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (orzeczenie z dnia 21 lipca 2012r.). Jest bezrobotnym bez prawa do zasiłku. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Skarżący podał, że zamieszkuje w pokoju użyczonym przez syna, za co nie ponosi kosztów związanych z wynajmem oraz opłatami za mieszkanie. Otrzymuje zasiłek stały w wysokości 444,00 zł, który przeznacza na zakup żywności. Poza tym podał, że otrzymuje pomoc od instytucji charytatywnych m.in. odzież i żywność z Kościoła. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Powołał się również na rozdzielność majątkową podnosząc, że z żoną pozostaje w faktycznej separacji. Ponadto jak wynika z załączonej dokumentacji medycznej wnioskodawca leczy się neurologicznie i psychiatrycznie. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego należy stwierdzić, że wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Zaważył na tym przede wszystkim fakt, że jedynym dochodem skarżącego jest zasiłek stały w kwocie 444 zł. Nie posiada żadnego majątku. Korzysta z pomocy opieki społecznej i kościoła. Tym samym nie jest w stanie opłacić kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Informacje zawarte w uzasadnieniu wniosku wskazują na trudną sytuację materialną skarżącego w związku, z czym nie dysponuje on środkami na opłacenie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Odnosząc się do wniosku strony w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu wskazać należy, że na tym etapie postępowania, nie jest to warunek konieczny do rozpoznania wniesionej skargi. Prawidłowość stanowiska, że dla oceny udzielenia prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika ma znaczenie etap postępowania sądowoadministracyjnego potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 19 maja 2011 r. i z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt II GZ 245/11 i II FZ 509/11. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło