I SA/Bd 111/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Liwacz po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. M. na orzeczenie Komisji Lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia niezdolności do pracy postanawia: 1. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi; 2. odrzucić skargę. Pismem z dnia 28 listopada 2018r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W pkt 1 skargi strona wniosła o unieważnienie decyzji z dnia [...] września 2000r., w pkt 2 skargi strona wniosła o naprawienie pomyłki pisarskiej i wypłacenie wszelkich należności finansowych wraz z odsetkami na podstawie art. 113 § 1 i 2, art. 75 § 1 K.p.a. – dotyczy orzeczenia z dnia [...] lutego 2013r. lekarza orzecznika Inne, w pkt 3 skargi strona wniosła o unieważnienie decyzji Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2013r., w pkt 4 skargi strona wniosła o unieważnienie decyzji lekarzy orzeczników z dnia [...] maja 2011r., z dnia [...] stycznia 2016r. oraz decyzji Komisji Lekarskiej z dnia [...] maja 2011r. oraz z dnia [...] czerwca 2016r., w pkt 5 skargi strona wniosła o złożenie przez Inne Oddział w T. dokumentacji medycznej, potwierdzającej słuszność decyzji z dnia [...] maja 2009r. i orzeczenie Głównego Orzecznika ZUS z dnia [...] czerwca 2009r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 grudnia 2018r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tj. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 – dalej "p.p.s.a.") poprzez jej sprecyzowanie, polegające na jednoznacznym wskazaniu co jest przedmiotem skargi. Jednocześnie wskazano skarżącemu, że w przypadku gdy skarga dotyczy decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności należy wskazać organ, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, datę i numer zaskarżonej decyzji, postanowienia, aktu lub czynności. Natomiast, gdy skarga dotyczy bezczynności lub przewlekłości organu należy wskazać wniosek, którego organ nie rozpatrzył w formie prawem przewidzianej albo w stosunku, do którego postępowanie było prowadzone w sposób przewlekły. W odpowiedzi (pismo z dnia 24 stycznia 2019r.) skarżący oświadczył, że precyzuje swoją skargę wobec ZUS Oddział w T. dotyczy tylko punktu 2 i 3. Ponadto w powyższym piśmie z dnia [...] stycznia 2019r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Strona wyjaśniła, że pismo z Sądu otrzymała w dniu [...] stycznia 2019r. Skarżący jest w trakcie upadłości konsumenckiej i wszystkie pisma adresowane do niego otrzymuje przez biuro syndyka. Do pisma dołączono pismo syndyka z dnia [...] stycznia 2019r., z którego wynika, że pismo z Sądu Administracyjnego adresowane do skarżącego wpłynęło do biura syndyka w dniu [...] stycznia 2019r. Informację o odbiorze przesyłki biuro syndyka wysłało do skarżącego za pomocą smsa w dniu [...] stycznia 2019r. na numer [...]. W dniu 21 stycznia syndyk podjął kolejną próbę poinformowania skarżącego o otrzymanej poczcie, tym razem telefonicznie na numer [...]. ostateczne doręczenie przesyłki nastąpiło w dniu [...] stycznia 2019r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do wniosku strony o przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Zatem złożenie wniosku o przywrócenie terminu uwarunkowane jest przede wszystkim tym, by termin do podjęcia czynności procesowej upłynął, ponieważ dopiero wówczas czynność taka staje się bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Niedopuszczalne jest więc żądanie przywrócenia terminu w sytuacji, gdy terminowi, o przywrócenie którego się wnosi, nie uchybiono. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że powyższa przesłanka nie zaistniała, tj. skarżący nie uchybił terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazać bowiem należy, że skarżący wskazał, iż jest w trakcie upadłości konsumenckiej. Jak wynika z informacji zamieszonej w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (MSIG 87/2017 poz. 16963) Sąd Rejonowy w T., Wydział V Gospodarczy postanowieniem z dnia [...] marca 2017r. sygn. akt V GUp 28/17, ogłosił upadłość dłużnika Z. M., zamieszkałego przy ul. [...], 87-100 T., numer PESEL [...]. Wyznaczono Sędziego komisarza w osobie SSR M. S. urzędującej w Sądzie Rejonowym w T., V Wydział Gospodarczy oraz wyznaczono syndyka masy upadłości w osobie K. D.. Zgodnie z art. 176 ust. 2 ustawy z dnia [...] lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2344 - dalej "Pr.up.") Syndyk zawiadamia placówki pocztowe w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481) o ogłoszeniu upadłości. Placówki te doręczają syndykowi adresowane do upadłego przesyłki pocztowe. Syndyk wydaje upadłemu przesyłki pocztowe, które nie dotyczą majątku masy upadłości lub, których zatrzymanie nie jest potrzebne ze względu na zawarte w nich wiadomości. Powyższy przepis Pr.up. miał zastosowanie w sprawie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. I OZ 454/16 przyznane syndykowi w art. 176 ust. 2 Pr.up. uprawnienie do odbioru korespondencji adresowanej do upadłego, nie oznacza, iż w każdym przypadku odbiór korespondencji przez syndyka wywoła skutek prawny doręczenia. Tego rodzaju skutek może wywołać jedynie doręczenie korespondencji dotyczącej praw i obowiązków odnoszących się do mienia wchodzącego w skład masy upadłości, bowiem tylko w tych sprawach syndyk posiada legitymację do działania na rachunek upadłego. Pozostałą korespondencję syndyk ma obowiązek przekazać upadłemu. Skutek doręczenia tych pism następuje na zasadach ogólnych z datą ich przekazania adresatowi. Zatem skoro przesyłka z Sądu zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi w przedmiocie ustalenia niezdolności do pracy nie dotyczyła majątku masy upadłości to bieg terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi należy liczyć od dnia przekazania skarżącemu korespondencji z Sądu przez Syndyka. Jak wynika z pisma Syndyka z dnia [...] stycznia 2019r. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] stycznia 2019r. Skarżący w dniu [...] stycznia 2019r. nadał w placówce pocztowej pismo opatrzone datą [...] stycznia 2019r. w którym wskazał, że skarży orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] lutego 2013r. oraz decyzję Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2013r. Tym samym mając na uwadze powyższe regulacje prawne stwierdzić należy, że skarżący nie uchybił terminowi zakreślonemu w wezwaniu z dnia [...] grudnia 2018r. Stosownie do treści art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Przez niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu należy rozumieć złożenie wniosku w przypadku, gdy strona nie uchybiła terminowi – a contrario 86 § 1 p.p.s.a. (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 88 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Przedmiotem skargi w przedmiotowej sprawie jest orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia [...] lutego 2013r. nr [...]. W myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. właściwość rzeczowa sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2 p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Ponadto Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 4 p.p.s.a.). Mając na uwadze zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych dostrzec należy, iż obejmuje ona jedynie sprawy z zakresu stosunków administracyjnoprawnych chyba, że ustawa szczególna przewiduje kontrolę sądów administracyjnych także w innych sprawach. Oznacza to, iż w braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach wynikających z innych niż administracyjny, stosunków prawnych. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest orzeczenie Komisji Lekarskiej Inne z dnia [...] lutego 2013r. wydane w ramach postępowania przed Inne Oddział w T. w sprawie ustalenia niezdolności do pracy. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1270, ze zm.), oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustalenia daty powstania niezdolności do pracy, trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do pracy, związku przyczynowego niezdolności do pracy lub śmierci z określonymi okolicznościami, trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz celowości przekwalifikowania zawodowego, dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik Zakładu, zwany dalej "lekarzem orzecznikiem". Stosownie do art. 14 ust. 2a ww. ustawy od orzeczenia lekarza orzecznika osobie zainteresowanej przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej Zakładu, zwanej "komisją lekarską", w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego orzeczenia. Po wniesieniu sprzeciwu komisja lekarska ponownie dokonuje oceny niezdolności do pracy i jej stopnia. Komisja lekarska może zmienić ustalenia lekarza orzecznika lub podtrzymać je, wydając własne orzeczenie. Ponadto w myśl art. 14 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości albo orzeczenie komisji lekarskiej, stanowi dla organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, że przedmiotem skargi nie może być orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS z dnia [...] lutego 2013r. wydane w ramach postępowania przed Inne w przedmiocie ustalenia niezdolności do pracy, gdyż nie jest to decyzja z Inne, należąca do kategorii orzeczeń wskazanych w wyżej przywołanym art. 3 § 2 p.p.s.a. Decyzja ZUS wydana na podstawie orzeczenia Komisji Lekarskiej może być kontrolowana na drodze sądowej, ale przez sąd powszechny, nie zaś sąd administracyjny. Stosownie, bowiem do treści art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2019r. poz. 300) Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; 1a) ustalenia płatnika składek; 2) przebiegu ubezpieczeń; 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; 3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek; 4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych; 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Wskazać również należy, że art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U z 2018 r., poz. 1360 ze zm. – dalej k.p.c.) stanowi, że Kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z Inne oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Zgodnie natomiast z art. 476 § 2 k.p.c. przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących ubezpieczeń społecznych; emerytur i rent; innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie, a także sprawy, w których wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, sprawy o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy emerytalnych a tymi funduszami lub ich organami oraz sprawy ze stosunków między emerytami lub osobami uposażonymi w rozumieniu przepisów o emeryturach kapitałowych a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (art. 476 § 3 k.p.c.). Stosownie zaś do treści art. 4778 § 1 k.p.c., do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Warto podnieść, że w kwestii braku właściwości sądów administracyjnych do orzekania w sprawach dotyczących orzeczeń stwierdzających niezdolność do pracy, wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt I OSK 2394/14, który stwierdził, że sprawy te, są z mocy art. 1 k.p.c. sprawami cywilnymi w znaczeniu formalnym i jako cywilne na podstawie wyraźnego brzmienia art. 2 § 1 k.p.c. podlegają kognicji sądów powszechnych. Natomiast, żadna inna ustawa nie przekazuje ich do właściwości innych sądów, w tym administracyjnych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 1 i art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.