I SA/Bd 131/22
WyrokWSA w Bydgoszczy2022-04-20
Skład orzekający: Jarosław Szulc, Leszek Kleczkowski, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na zarządzającego transportem za wykonywanie przewozu pojazdem z usterką układu hamulcowego jest zasadne, jeśli zarządca twierdzi, że do usterki doszło w trakcie przewozu, a pojazd był regularnie serwisowany i kontrolowany?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nałożenie kary pieniężnej na zarządzającego transportem za wykonywanie przewozu pojazdem z usterką układu hamulcowego było zasadne. Stwierdzone pęknięcia tarcz hamulcowych były widoczne i kwalifikowały się jako usterka niebezpieczna, a zarządzający transportem miał wpływ na zapobieżenie tej sytuacji poprzez właściwy nadzór i kontrolę pojazdu, nawet jeśli do uszkodzenia doszło w trakcie przewozu. Brak było podstaw do zastosowania przepisów egzoneracyjnych, gdyż przedsiębiorca nie wykazał, że podjął wszelkie niezbędne środki w celu zapobieżenia naruszeniu i że okoliczności były niemożliwe do przewidzenia.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. M., zarządzającego transportem, karę pieniężną za wykonywanie przewozu pojazdem z usterką układu hamulcowego (popękane tarcze hamulcowe). Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że do usterki doszło w trakcie przewozu, a pojazd był regularnie serwisowany i kontrolowany. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
I SA/Bd 131/22
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. M. (Skarżący) jako zarządzającego transportem karę pieniężną w kwocie [...]zł, w związku z naruszeniem wskazanym pod Ip. 15.2 załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2021r. poz. 919 ze zm., zwanej dalej u.t.d. lub ustawą).
Pismem z dnia [...] maja 2021r. pełnomocnik strony wniósł od powyższej decyzji odwołanie.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2021r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
W uzasadnieniu organ podał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne – za każdy pojazd. Powyższe stwierdzono w dniu [...] lutego 2021 r. podczas kontroli drogowej na [...] km drogi krajowej [...] pojazdu marki [...] oraz naczepy marki [...]. Pojazdem kierował [...]. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy, realizowany w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli z dnia [...] lutego 2021 r. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie [...] Sp. z o.o. jest A. M. posiadający certyfikat kompetencji zawodowych nr [...].
Organ przywołał stosowne przepisy oraz odniósł się do zarzutów odwołania. Wskazał, że w toku kontroli drogowej stwierdzono, iż pojazd marki [...] posiada niebezpieczną usterkę zagrażającą bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Stwierdzono, że tarcze hamulcowe na lewym i prawym kole na 1 osi pojazdu są popękane na powierzchni. Tarcze hamulcowe posiadały liczne pęknięcia na całej szerokości łącznie z rantami. Ustalenia organu I instancji potwierdza zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci protokołu kontroli drogowej, protokołu oględzin pojazdu oraz dokumentacji fotograficznej.
Organ podał, że nałożona na zarządzającego transportem kara pieniężna za stwierdzone w toku kontroli naruszenie lp. 15.2 załącznika nr [...] do u.t.d. jest karą nakładaną za samo stwierdzenie wystąpienia usterki uznanej za niebezpieczne. Pojazd posiadający usterkę zakwalifikowaną jako niebezpieczna, zagrażającą życiu i zdrowiu kierowcy, albo zagrażającą środowisku naturalnemu nie może poruszać się po drodze publicznej i realizować zadań przewozowych. Pojazd świadczący usługi przewozu posiadający usterkę zakwalifikowaną jako niebezpieczną ma bezwzględny zakaz poruszania się po drodze publicznej. Nieistotnym w kwestii ustalenia odpowiedzialności za stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenie jest zatem fakt, że pojazd przed rozpoczęciem zlecenia transportowego był rzekomo sprawny, ponieważ skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie okoliczności, mogących obalić ustalenia organu I instancji. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem lp. 15.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym były okolicznościami, na które zarządzający transportem miał wpływ i mógł je przewidzieć. Wpływ zarządzającego transportem przejawia się w braku kontroli nad pojazdem oraz nad kierowcą, który powinien był sprawdzić pojazd przed rozpoczęciem zadania przewozowego. Ponadto w ocenie organu, zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do przypisania odpowiedzialności za stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenie zarządzającemu transportem. W świetle obowiązujących przepisów prawa każda rysa lub pęknięcie tarczy jest uznawane jako usterka niebezpieczna.
Organ wskazał, że Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na powstanie okoliczności mogących obalić dokonane ustalenia. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć. Wpływ zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie przejawia się w braku kontroli nad pojazdem. Nie wskazał on wystąpienia żadnych innych okoliczności, na które nie miał wpływu lub których nie mógł przewidzieć. Stwierdzona w toku kontroli drogowej usterka zakwalifikowana jako niebezpieczna i zagrażająca bezpieczeństwu w ruchu drogowym w postaci zużycia tarczy hamulcowej może zostać stwierdzona przez kontrolujących metodą organoleptyczną, bez wykonywania badań na stacji diagnostycznej, co wynika wprost z przepisów prawa, tj. zgodnie z lp. 1.1.14 lit. a załącznika 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego. Ponadto zgodnie z ww. przepisem stwierdzoną usterkę klasyfikuje się jako usterkę niebezpieczną. Organ odwoławczy wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci zdjęć fotograficznych przedmiotowej tarczy hamulcowej wskazuje na zużycie tarczy hamulcowej w związku z eksploatacją pojazdu. Pęknięcia nie mogły powstać w wyniku jednorazowego przejazdu. Widoczne na zdjęciach pęknięcia nie mogły zostać również pominięte przez kierowcę w przypadku sprawdzenia pojazdu przed rozpoczęciem przewozu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, mając na względzie treść art. 7 oraz art. 77 k.p.a. stwierdził, że stan faktyczny sprawy ustalono prawidłowo. Organ dysponował m.in. protokołem kontroli drogowej, dokumentacją fotograficzną, protokołem oględzin pojazdu. W czasie kontroli funkcjonariusze udowodnili, że strona dopuściła się naruszeń. Sama strona w trakcie toczącego się postępowania nie dostarczyła dokumentów świadczących, że ujawnione naruszenie powstały na skutek okoliczności niemożliwych do przewidzenia, na które nie miała wpływu.
Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, ponieważ do wskazanych naruszeń doszło w okolicznościach, które zarządzający powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, mogących obalić ustalenia organu I instancji. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem lp. 15.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym były okolicznościami, na które zarządzający transportem miał wpływ i mógł je przewidzieć. Wpływ zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie przejawia się w braku kontroli nad pojazdem. Nie wskazał on wystąpienia żadnych innych okoliczności, na które nie miał wpływu, lub których nie mógł przewidzieć.
W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie w całości wymienionych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, zarzucając naruszenie:
- art. 138 k.p.a. w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez jego niezastosowanie i nieuznanie, że w realiach niniejszej sprawy podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, a w konsekwencji błędne utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy;
- art. 8 k.p.a. i art. 7 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącego do organu oraz z pominięciem działań dążących do pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaś zaniechanie przeprowadzenia analizy stanu faktycznego w rażącym stopniu.
Uzasadniając podniesione zarzuty Skarżący podał m.in., że w toku postępowania Spółka złożyła szerokie wyjaśnienia oraz przedstawiła odpowiednią dokumentacje na poparcie swoich twierdzeń. Pojazd o numerze rej. [...], opuszczając bazę transportową był w pełni sprawny technicznie, co zostało udokumentowane w protokole przekazania pojazdu. Tarcze hamulcowe są częściami eksploatacyjnymi, a do ich uszkodzenia mogło dojść w czasie wykonywania przez pojazd przewozu. Na kierowcach zatrudnionych u przewoźnika leży obowiązek codziennej bieżącej oceny stanu technicznego pojazdu przed rozpoczęciem jazdy. Kierowca przedmiotowego pojazdu został przeszkolony w tym zakresie przez pracownika BHP oraz pracownika działu jakości, co zostało udowodnione
przez [...] Sp. z o.o. protokołem szkolenia BHP. Kierowca poinformował przewoźnika w dniu przewozu, że przeprowadził ocenę techniczną pojazdu i nie stwierdził żadnych uszkodzeń. Pojazd o numerze rej. [...] jest regularnie serwisowany i przeglądany pod kątem sprawności technicznej w serwisie pojazdów ciężarowych przewoźnika. W dniu [...] lutego 2021 r. pojazd na terenie firmy skarżącego był serwisowany, w związku z czym doszło do wymiany zaworu sterującego w układzie hamulcowym oraz sprawdzenia tarczy hamulcowych i klocków hamulcowych. Przedstawiono również dokument przeglądu serwisowego z dni [...] stycznia 2021r.
Z dokumentacji wynika, że za każdym razem pojazd opuścił serwis, będąc sprawnym technicznie. W praktyce skarżącej do kontroli stanu pojazdu dochodzi każdorazowo przed opuszczeniem bazy.
Zdaniem Skarżącego, dochowano należytej staranności podczas kontroli stanu tarcz hamulcowych, gdyż obiektywnie brak było podstaw do ich wymiany. Pęknięcia promieniowe wynikają z okoliczności niezależnych od Skarżącego, a jedyne czego można domagać się od przewoźnika to dokonywania regularnych kontroli pojazdu. Temu obowiązkowi [...] nie uchybił. Przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Wstępnie należy zauważyć, że postanowieniem z [...] lutego 2022r. wydanym na podstawie art. 93 ust. 2 u.t.d. Główny Inspektor Transportu Drogowego z urzędu wstrzymał w całości wykonanie zaskarżonej decyzji. Przepis ten stanowi, że decyzja ostateczna podlega wykonaniu po upływie 30 dni od dnia jej doręczenia, chyba że wstrzymano jej wykonanie. Organ kontroli, który wydał decyzję ostateczną, z urzędu wstrzymuje jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie, w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r. poz. 329, dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W kontrolowanej sprawie zaistniały przesłanki do rozpoznania sprawy na podstawie tego przepisu, gdyż organ jak i strona wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (pismami z odpowiednio: dnia [...] marca 2022 r. i z dnia [...] kwietnia 2022 r.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c p.p.s.a., lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja pierwszoinstancyjna, nie naruszają przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Na Skarżącego, jako zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie [...] sp. z o.o., została nałożona kara pieniężna w wysokości [...] zł za wykonywanie krajowego przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę kwalifikowaną z grupy l.p. 15.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, czyli usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne. Organ nakładający karę pieniężną przyjął, że wystąpił brak odpowiedniego nadzoru nad pojazdem wykorzystywanym w toku prowadzonej działalności gospodarczej przedsiębiorstwa.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że w myśl art. 4 pkt 22 lit. d) u.t.d. określenie – obowiązki lub warunki przewozu drogowego – oznacza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 51, z późn. zm.). Zgodnie z art. 2 pkt 5 wymienionego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE), "zarządzający transportem" oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. Z art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która:
a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa;
b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą;
c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.
Z kolei przepis art. 92a ust. 2 u.t.d. stanowi, że zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie.
W myśl art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy.
Zgodnie z lp. 15.2. załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zaliczone do najpoważniejszych naruszeń, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł.
Z lp. 1.1.14. lit. a) załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r., poz. 2141) wynika, że dotyczące układu hamulcowego, bębnów hamulcowych i tarcz hamulcowych – nadmierne zużycie bębna lub tarczy; rysy lub pęknięcia na powierzchni; niepewne mocowanie - jest usterką zakwalifikowaną jako usterka niebezpieczna.
W niniejszej sprawie inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę drogową w dniu [...] lutego 2021 r., której ustalenia zawarto w protokole kontroli drogowej oraz w protokole oględzin pojazdu wraz z wykonanymi i załączonymi zdjęciami. W prowadzonym postępowaniu ustalono, że osobą wykonującą czynności zarządzające związane z przewozem drogowym, zarządzającą transportem u przedsiębiorcy [...] sp. z o.o. na dzień kontroli był Skarżący - A. M.. Stwierdzone usterki zostały odnotowane w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] lutego 2021r. oraz utrwalone w dokumentacji fotograficznej, stanowiącej materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy. Dokumentacja ta potwierdza występowanie licznych pęknięć na całej szerokości tarcz hamulcowych, łącznie z rantami na lewym i prawym kole 1 osi pojazdu. Na załączonych zdjęciach jest widoczne, że obok mniejszych pęknięć (mikropęknięć), występują również duże pęknięcia, obejmujące także ranty tarcz hamulcowych, dyskwalifikujące je i wykluczające możliwość ich używania. Co istotne, stwierdzenie usterki nie wymagało wykonania złożonych i skomplikowanych czynności, było bezpośrednio widoczne i powinno zostać dostrzeżone przez osobę zarządzającą transportem, tym bardziej, że jak argumentowano w skardze, pojazd był regularnie serwisowany i przeglądany pod kątem sprawności technicznej w serwisie pojazdów ciężarowych przewoźnika. Duże pęknięcia ułożone są promieniście i odpowiadają opisowi usterki z lp. 1.1.14. lit. a) załącznika nr 1 do rozporządzenia z 5 listopada 2019 r., którą uznaje się za usterkę niebezpieczną, zaliczaną do grupy najpoważniejszych naruszeń, stanowiących zagrożenie dla uczestników ruchu drogowego Protokół kontroli został podpisany przez kierowcę i nie wniesiono do niego żadnych uwag i zastrzeżeń.
Organy Inspekcji Transportu Drogowego zgromadziły materiał dowodowy, który potwierdza naruszenie warunków przewozu drogowego, za co odpowiedzialny był Skarżący, wykonujący czynności zarządzające, związane z przewozem drogowym, co wyklucza zasadność zarzutów skargi, nawiązujących do naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. W ocenie Sądu, nałożenie kary pieniężnej i jej wysokość, w ustalonych okolicznościach sprawy należy uznać, za nie naruszające przywołanych przepisów prawa materialnego i procesowego.
W ocenie składu orzekającego niezasadny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 138 k.p.a. w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zgodnie bowiem z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Skarżący w skardze podaje m.in., że pojazd opuszczając bazę transportową był w pełni sprawny technicznie, co zostało udokumentowane w protokole przekazania pojazdu. Tarcze hamulcowe są częściami eksploatacyjnymi, a do ich uszkodzenia mogło dojść w czasie wykonywania przez pojazd przewozu. Na kierowcach zatrudnionych u przewoźnika leży obowiązek codziennej bieżącej oceny stanu technicznego pojazdu przed rozpoczęciem jazdy. Ponadto, pojazd jest regularnie serwisowany i przeglądany pod kątem sprawności technicznej w serwisie pojazdów ciężarowych przewoźnika.
Jak słusznie zauważył WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Po 86/20, przesłanki egzoneracyjne określone w przepisach ustawy o transporcie drogowym nie odnoszą się do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej i organizacji pracy przedsiębiorstwa, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Przedsiębiorca transportowy ponosi bowiem odpowiedzialność za działania i zaniechania kierowcy w ramach swoich obowiązków pracowniczych lub umownych. Na przedsiębiorcy spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, w tym kierowcy, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Stanowisko to skład orzekający w pełni podziela, odpowiednio odnosząc je przy tym do osoby zarządzającej transportem w takim przedsiębiorstwie.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, że do uszkodzenia tarcz hamulcowych mogło dojść w czasie wykonywania przez pojazd przewozu a osoba zarządzająca transportem nie wiedziała o tych uszkodzeniach, nie mogła tym uszkodzeniom również zapobiec, zwłaszcza iż grubość pękniętych tarcz hamulcowych była odpowiednia.
Defekt tarcz hamulcowych (pęknięcia) był możliwy do wykrycia w wyniku wzrokowej kontroli stanu technicznego pojazdu, bez konieczności wykonywania dodatkowych badań na stacji diagnostycznej. Stan tarcz hamulcowych wskazuje, że pęknięcia nie powstały w wyniku jednorazowego przejazdu. Zarządzający transportem zachowując wymaganą w takiej sytuacji staranność mógł wykryć liczne pęknięcia tarczy hamulcowej przed wyruszeniem pojazdu w trasę. Sąd podziela w tej mierze pogląd organu, że znaczne zużycie tarcz skutkujące ich pęknięciem na całej powierzchni łącznie z rantami wskazuje na ich eksploatację ponad czas, na jaki było to dopuszczalne, biorąc pod uwagę bezpieczeństwo w ruchu drogowym oraz obowiązujące normy prawne. Stwierdzone podczas kontroli uszkodzenia nie były przypadkowe oraz nie powstały nagle i w nieprzewidziany sposób. Dokonanie samej tylko wzrokowej kontroli stanu tarcz hamulcowych w ramach codziennej obsługi pojazdu, pozwoliłoby ujawnić uszkodzenia tarcz hamulcowych.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd za prawidłową uznaje ocenę organów, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki egzoneracyjne wynikające z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Samo wykazanie braku winy przedsiębiorstwa jest niewystarczające. Strona winna udowodnić zarówno, że podjęła wszelkie niezbędne środki w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa, jak i okoliczności objęte hipotezą przepisu art. 92c u.t.d. Skutki wyboru rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania kierowców, odpowiedniego doboru współpracowników, tematyki przeprowadzanych szkoleń, jak i systemu motywacyjnego, obciążają przedsiębiorcę, a w konsekwencji także osobę zarządzają u niego transportem. Brak bezpośredniego wpływu na kierowcę w trakcie wykonywania przewozu nie zwalnia Skarżącego z odpowiedzialności (por. wyroki NSA z 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 118/10, WSA w Gdańsku z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 649/18, WSA w Poznaniu z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Po 633/20, WSA w Krakowie z dnia 15 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 1005/20, WSA w Bydgoszczy z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 579/21).
W konsekwencji Sąd, nie stwierdzając naruszeń prawa materialnego oraz przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło