I SA/Bd 132/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-04-27
Skład orzekający: Mirella Łent, Dariusz Dudra, Ewa Kruppik – Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek wydać zaświadczenie VAT-25 potwierdzające brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia pojazdu, jeśli przedłożony dowód rejestracyjny zawiera zapis o cesji i jest przekreślony, a skarżący nie wyjaśnił wątpliwości co do skuteczności nabycia pojazdu?Ratio decidendi
Organ podatkowy zasadnie odmówił wydania zaświadczenia VAT-25, ponieważ przedłożony dowód rejestracyjny zawierał zapis o cesji i był przekreślony, co budziło uzasadnione wątpliwości co do skutecznego nabycia pojazdu przez skarżącego. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia, które jest postępowaniem uproszczonym, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących stanu faktycznego, a organ nie ma obowiązku prowadzenia pełnego postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Skarżący M. D. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia VAT-25 potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia samochodu. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na wątpliwości co do treści dowodu rejestracyjnego (przekreślenie i zapis o cesji) oraz rozbieżność dat między umową sprzedaży a przekreśleniem dowodu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...]. odmawiające M. D. wydania zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia środka transportu.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] r. skarżący złożył w Urzędzie Skarbowym w I. wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu przywozu z innego państwa członkowskiego samochodu marki R. L. o numerze identyfikacyjnym VIN: [...]. Z powyższego wniosku oraz dołączonych do niego dokumentów wynikało, iż skarżący nabył w dniu [...] r. w R. F. samochód osobowy marki R. L. [...] [...], o przebiegu [...] km, który został po raz pierwszy dopuszczony do ruchu drogowego w dniu [...] r. Samochód ten po zakupie został przetransportowany na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej na francuskich tablicach rejestracyjnych o numerach [...] [...]. Dnia [...] r. wykonane zostały wymagane pierwsze badania techniczne ww. samochodu w Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów m [...] w miejscowości T. [...], z których wynikało, że pojazd ten spełnia wymagania techniczne, określone w art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedno Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późno zm.). Jak wynikało z zaświadczenia, które skarżący uzyskał z Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów, przedmiotowy samochód posiadał w czasie badań tablice rejestracyjne o numerach [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego w I., postanowieniem z dnia [...] r. odmówił wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącego treści. Uzasadniając tę odmowę Naczelnik wskazał, iż w dowodzie rejestracyjnym pojazdu widnieje wpis "cesja dnia[...]r. przez C. F." z nieczytelnym podpisem. Organ ponadto stanął na stanowisku, że ww. pojazd w dniu zawarcia umowy kupna-sprzedaży tj. dnia [...] r. był wyrejestrowany i w związku z tym nie mógł być przedmiotem sprzedaży. W wyniku cesji, mającej miejsce w dniu [...] r., zdaniem Naczelnika, Pan C. F. przestał być właścicielem pojazdu, a więc kiedy osoba ta, w niespełna rok później, sprzedawała skarżącemu samochód - nie była już jego właścicielem. Następnie Naczelnik określił, czym jest i kiedy jest stosowana instytucja wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru, oraz w jakiej sytuacji Wnioskodawca otrzymuje zaświadczenie VAT - 25, potwierdzające brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. stwierdził, że w ustalonym na podstawie dołączonych do wniosku dokumentów stanie faktycznym sprawy, żądanie wydania dokumentu, o którym mowa w art. 105 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług nie znajduje uzasadnienia. Zaświadczenie VAT-25 wydaje się w oparciu o przejrzyste, czytelne i jednoznaczne dokumenty identyfikujące transakcję.
Nie zgadzając się treścią postanowienia, dnia [...] r., strona złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o wydanie zaświadczenia zgodnie ze złożonym w dniu [...] r. w Urzędzie Skarbowym w I. wnioskiem VAT -24.
Dyrektor Izby Skarbowej w B., po rozpatrzeniu zażalenia wskazał, że zgodnie z normą prawną, wyrażoną w art. 105 ustawy o podatku od towarów i usług naczelnicy urzędów skarbowych dla celów związanych z rejestracją środków transportu są obowiązani do wydawania zaświadczeń potwierdzających brak obowiązku uiszczenia podatku z tytułu przywozu nabywanych z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju pojazdów, które mają być dopuszczone do ruchu na terytorium kraju. Wydanie takiego zaświadczenia odbywa się na wniosek zainteresowanego, do którego należy załączyć m. in. umowę lub fakturę stwierdzającą nabycie pojazdu przez wnioskodawcę oraz inne dokumenty, z których jednoznacznie wynika, że nie zachodzi w tym przypadku wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów.
Organ wyjaśnił, że w celu uzyskania zaświadczenia VAT-25, jednym z niezbędnych do przedłożenia dokumentów jest dowód rejestracyjny pojazdu. Z dokumentu tego można bowiem odczytać, do kogo dotąd należał sprzedawany samochód. Klarowną jest sytuacja, kiedy dane identyfikujące sprzedawcę auta, płynące:
1. z zagranicznego dowodu rejestracyjnego
2. z umowy sprzedaży
nie stoją ze sobą w sprzeczności lecz są harmonijne i wprost potwierdzają tożsamość osoby wpisanej we wniosku VAT - 24 jako podmiot dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy towaru. Ponadto, dla celów uzyskania zaświadczenia VAT-25 (o którym mowa w art. 105 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług) musi być jednoznaczne, że podmiot dokonujący dostawy jest osobą fizyczną i nie prowadzi działalności gospodarczej ani też nie jest podatnikiem podatku od wartości dodanej.
Dyrektor podkreślił, że w przedmiotowej sprawie powodem odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług były wątpliwości organu pierwszej instancji, co do treści płynących z przedstawionego przez skarżącego dowodu rejestracyjnego.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, analiza materiału dowodowego, zgromadzonego w niniejszej sprawie nie pozostawia żadnych wątpliwości, iż przedłożony przez Wnioskodawcę dowód rejestracyjny pojazdu (fr. eertifieat d'immatrieulation) jest w całości przekreślony dwoma, odręcznie wykonanymi i równoległymi liniami. U podstawy tego przekreślenia widnieje następujący, odręczny zapis w języku francuskim - "cede le [...] Par C. F." z podpisem tejże osoby. To, w ocenie organu, powoduje konieczność rozważenia, co oznacza owo przekreślenie oraz wpis poniżej i jakie są konsekwencje jego zamieszczenia.
Dyrektor podkreślił, że w toku rozpatrywania zażalenia ustalono, iż charakterystyczną dla obywateli F. praktyką, stosowaną przy sprzedaży samochodu, jest odręczne przekreślenie dowodu rejestracyjnego w momencie sprzedaży auta oraz umieszczenie obok dopisku "sprzedany" wraz z datą dopisku. We francuskich dowodach rejestracyjnych mogą zdarzać się też inne dopiski, w przypadku sprzedaży samochodów powypadkowych, którymi nie wolno poruszać się po drogach, takie jak np. "zakaz ruchu" (fr. circulation interdite), czy też "sprzedany na części" (fr. vendu pans). Czynność właściciela, który przekreśla swój dowód rejestracyjny pojazdu jest sama w sobie aktem jego zniszczenia, akceptowanym jednak przez francuskie przepisy, na potrzeby ponownej rejestracji pojazdu na kolejnego właściciela lub w celu wykreślenia pojazdu z ewidencji, w przypadku jego eksportu do innego państwa.
Odnosząc powyższe ustalenia na grunt stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż sam fakt przekreślonego dokumentu urzędowego wzbudza podejrzenia co do jego ważności. Trudno bowiem dopuszczać sytuacje, gdzie dokumenty urzędowe, służące jako dowody w postępowaniach administracyjnych, mogłyby być dowolnie pokreślone przez użytkowników, albo które zawierałyby odręczne, nieautoryzowane wpisy. W zasadzie jakikolwiek dokument urzędowy - przekreślony, traktować należy jako zniszczony i nieważny. Z wyjątkiem od tej zasady mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, gdzie przedstawiony przez Wnioskodawcę francuski dowód rejestracyjny pojazdu R. L. może być przekreślony z uwagi na procedury sprzedaży pojazdu w R. F., gdzie praktyką stosowaną przez obywateli jest samodzielne przekreślanie dowodów rejestracyjnych w momencie sprzedaży samochodu z odręcznym dopisaniem daty i powodu tego przekreślenia.
Dyrektor podkreślił, że drugą kwestią problemową w niniejszej sprawie jest zapis w dowodzie rejestracyjnym, dokonany przez Pana C. w dniu [...] r. o dacie i przyczynie jego przekreślenia. Zapis ten został przełożony na język polski przez tłumacza przysięgłego jako: "cesja dnia [...] przez C. F. - podpis nieczytelny". Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w B. zwrot ten w istocie oznacza cesję, która zgodnie z definicją, zawartą w Słowniku Języka Polskiego PWN stanowi "zrzeczenie się swoich praw do czegoś na rzecz innej osoby". W ocenie organu odwoławczego, z faktu przekreślenia dowodu rejestracyjnego oraz z treści adnotacji wynika więc, iż dnia [...]r., Pan C. F. przeniósł swoje prawa do samochodu na inny podmiot, czyli go sprzedał bądź w inny sposób utracił tytuł prawny własności tego samochodu.
Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie znamiennym pozostaje to, że nie są zbieżne ze sobą dwie daty: .
1. data zawarcia umowy sprzedaży między kontrahentami ([...])
2. data przekreślenia dowodu rejestracyjnego ([...])
Daty te są odległe od siebie o niespełna rok - dokładnie o 10 miesięcy i 26 dni. W ocenie organu, fakt taki musi budzić wątpliwości. Dyrektor stwierdził, że w zaistniałej sytuacji organ I instancji miał uzasadnioną podstawę przypuszczać, iż widniejący na umowie kupna - sprzedaży sprzedawca, Pan C. F., w dniu sprzedaży, [...] r., nie był już właścicielem sprzedawanego Wnioskodawcy pojazdu R. L. W związku z tym, zdaniem Dyrektora, z dokumentów, którymi dysponował Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. nie można jednoznacznie odczytać, kto dokonywał dostawy środka transportu (sprzedaży), a jednoznaczność taka jest warunkiem sine qua non dla wydania zaświadczenia
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego błędu organu, polegającego na nieuzasadnionym uznaniu, że samochód R. L. był w dniu [...] r. przedmiotem cesji, Dyrektor stwierdził, iż strona nie wskazała żadnych dowodów popełnienia takiego błędu. Ponadto w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w B., w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z umową cesji wierzytelności, na którą wskazywał podatnik, a jedynie z cesją. Organ zauważył również, że strona nie wytłumaczyła w żaden sposób znacznej rozbieżności dat wskazywanych powyżej.
Reasumując, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w B., na gruncie niniejszej sprawy nie doszło do obrazy przepisów prawa materialnego ani zasad postępowania.
W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu:
- obrazę przepisów proceduralnych polegającą na nieuzasadnionym uznaniu przez organ drugiej instancji, że wydanie zaświadczenia wymaga zbadania merytorycznego sprawy, w sytuacji, gdy zgodnie z obowiązującymi przepisami jest to tylko czynność materialno-techniczna, której organ winien dopełnić na żądanie wnioskodawcy na podstawie własnych dokumentów i rejestrów,
- przekroczenie zakresu rozpoznania zażalenia przez organ drugiej instancji, polegające na merytorycznym badaniu sprawy i ustalaniu okoliczności faktycznych, w sytuacji, gdy zażalenie dotyczyło okoliczności związanych z odmową dopełnienia przez organ pierwszej instancji wydania zaświadczenia,
- obrazę przepisów art. 103 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług(Dz. U. z 2004 r. Nr 54 poz. 535 ze zm.) poprzez błędną wykładnię dokonaną przez organ drugiej instancji polegającą na nieuzasadnionym uznaniu, iż warunkiem wydania zaświadczenia jest przedłożenie dowodu rejestracyjnego nabytego pojazdu, a z treści przepisu wynika wprost, że organ wydaje zaświadczenie VAT -25, gdy do wniosku o jego wydanie zostanie dołączona umowa kupna-sprzedaży lub faktura oraz "inne dokumenty" z których jednoznacznie wynika, że nie zachodzi wewnątrzwspólnotowe nabycie, co na kanwie niniejszej sprawy miało miejsce, ponieważ do wniosku dołączono przede wszystkim umowę kupna -sprzedaży z dnia [...] r., dokument potwierdzający zapłatę akcyzy, dokument identyfikacyjny pojazdu i inne dokumenty co powinno być wystarczające do wydania zaświadczenia, ponieważ przepis nie uzależnia wydania zaświadczenia od przedłożenia dowodu rejestracyjnego,
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuzasadnionym przyjęciu przez organ drugiej instancji, że widniejący w dowodzie rejestracyjnym zapis o cesji jednoznacznie oznacza, że osoba, od której Skarżący nabył pojazd nie była właścicielem w dniu dokonania transakcji,
- przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przez organ drugiej instancji polegający na nieuzasadnionym uzależnieniu wykonania czynności wydania zaświadczenia od treści widniejących w dowodzie rejestracyjnym, w sytuacji, gdy dokument ten nie przesądza o prawie własności pojazdu, a jedynie o dopuszczeniu go do ruchu,
- nieuzasadnione utrzymanie w mocy przez organ drugiej instancji postanowienia organu pierwszej instancji, w którym sprzecznie z obowiązującym prawem stwierdzono, że pojazd wyrejestrowany w czasie zawierania umowy nie może stanowić przedmiotu transakcji kupna- sprzedaży w sytuacji, gdy żadne przepisy nie zabraniają zbycia pojazdu niezarejestrowanego,
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania postanowienia przez organ drugiej instancji i mający wpływ na jego treść, polegający na nieuzasadnionym uznaniu, iż dokumentem identyfikującym transakcję kupna-sprzedaży jest dowód rejestracyjny, w sytuacji gdy jest nim przede wszystkim umowa kupna-sprzedaży, a dla celów podatkowych dokument potwierdzający zapłatę akcyzy i zaświadczenie potwierdzające nr identyfikacyjny pojazdu.
W ocenie skarżącego postanowienie organu odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zastosowano błędną wykładnię art. 105 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług, z którego nie wynika żeby podstawą wydania przez organ podatkowy zaświadczenia było przedłożenie dowodu rejestracyjnego. Skarżący wskazał, iż ww. przepis nakłada na wnioskodawcę obowiązek załączenia do wniosku dokumentów potwierdzających fakt nabycia pojazdu, co w jego przypadku miało miejsce. Ponadto strona zarzuciła organowi podatkowemu przekroczenie granic rozpoznania sprawy uzasadniając, że do wniosku o wydanie zaświadczenia załączyła umowę kupna-sprzedaży pojazdu, dowód rejestracyjny i zaświadczenie o badaniu technicznym pojazdu, pomimo, że ostatnie dwa wymienione dokumenty nie są dowodami nabycia pojazdu i nie powinny być przedmiotem rozważań przez organy podatkowe.
Skarżący podniósł, iż organ podatkowy drugiej instancji dopuścił się popełnienia błędów zarówno w ustaleniach faktycznych jak i w ocenie dowodów. Niezasadnie zdaniem podatnika organ drugiej instancji przyjął, że zapis o cesji (pojęcie to przetłumaczono wyłącznie w znaczeniu słownikowym bez uwzględnienia znaczenia prawnego w prawie francuskim) jednoznacznie oznaczał, iż osoba zbywająca pojazd nie była jego właścicielem w dniu transakcji, co nie zostało poparte żadnymi dowodami i nie podjęto próby wyjaśnienia przy pomocy odpowiednich organów we F.
Skarżący stwierdził, że dowód rejestracyjny czy zaświadczenie o badaniu technicznym pojazdu w rozstrzyganej sprawie powinny mieć znaczenie posiłkowe, ponieważ nie przesądzają o prawie własności i okolicznościach zakupu pojazdu. Fakt ten, w jego ocenie, wskazuje na przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przez organ odwoławczy.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467).
Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że postanowienie będące przedmiotem skargi nie narusza przepisów prawa w sposób, który mógłby implikować jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Rozstrzygniecie zaistniałego w sprawie sporu uzależnione jest w zasadzie od udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w okolicznościach faktycznych sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa zasadnie odmówiono skarżącemu wydania żądanego zaświadczenia.
W przekonaniu Sądu w zaistniałym stanie faktycznym odmowa wydania zaświadczenia była legalna, tym samym nie narusza prawa.
Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń, aczkolwiek odformalizowane, wiąże się jednak z pewnym rygoryzmem proceduralnym spowodowanym skutkami, jakie wywołują zaświadczenia, które mają charakter dokumentów urzędowych (por. art. 194 Ordynacji i art. 76 kpa), stanowiąc dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (por. J. Zubrzycki, w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2008, Wydawnictwo Unimex, Wrocław 2008, s. 1117).
Powyższe wskazuje, że zaświadczenie musi zawierać prawdziwe, pewne informacje. Nie można tym aktem potwierdzać stanu faktycznego, w zakresie którego rodzą się wątpliwości.
W myśl art. 105 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, wniosek o wydanie zaświadczenia w przedmiocie braku obowiązku uiszczenia podatku z tytułu przywozu nabywanych z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju pojazdów, które mają być dopuszczone do ruchu na terytorium kraju, winien zawierać dane dotyczące podmiotu dokonującego dostawy pojazdu na rzecz wnioskodawcy. Z ustępu 3 wynika natomiast, że do wniosku o wydanie zaświadczenia wnioskodawca zobowiązany jest dołączyć dokumenty, z których jednoznacznie wynika nabycie tego pojazdu przez wnioskodawcę od podmiotu dokonującego dostawy (umowa lub faktura stwierdzająca nabycie pojazdu) oraz inne dokumenty, z których wynika, że nie zachodzi w tym przypadku wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów. Podkreślić należy, że o nabyciu przez wnioskodawcę pojazdu stanowi też treść art. 105 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Wobec przywołanych treści art. 105 ustawy o VAT stwierdzić trzeba, że przesłanką niezbędną do wydania zaświadczenia jest niepodważalny fakt nabycia pojazdu. Nabycie to musi być pewne, nie może budzić wątpliwości. Tylko bowiem niebudzący wątpliwości stan faktyczny odnoszący się do nabycia pojazdu może być potwierdzony zaświadczeniem – dokumentem urzędowym.
W stanie faktycznym sprawy skarżący przedłożył organowi dowód rejestracyjny samochodu. Zauważyć wypada, że z powołanego wyżej art. 105 ust. 3 ustawy o VAT, wynika jednak, iż dokument ten nie musiał być przedstawiony. Skoro jednak dowód rejestracyjny został złożony i nie było w tym zakresie żadnych przeszkód prawnych, to organ podatkowy nie mógł go pominąć przy ocenie sprawy w przedmiocie wydania zaświadczenia.
Jeśli zatem ze stanu faktycznego sprawy przedstawionego przez wnioskodawcę m.in. poprzez złożenie dowodu rejestracyjnego wynika, że dokument ten był przekreślony i zawierał nakreślony na nim zapis cesja z dniem [...]., z podpisem ówczesnego właściciela pojazdu (dostawcy), to zasadnie – zdaniem Sądu – organy podatkowe uznały, iż fakty te budzą uzasadnione wątpliwości, co do skutecznego nabycia przez skarżącego tego pojazdu w dniu [...] r. Zauważyć wypada, że pomiędzy wskazanymi datami upłynął okres prawie całego roku. Skarżący podczas postępowania nie wyjaśnił faktu przekreślenia dowodu rejestracyjnego oraz zapisu o cesji, nie rozwiał zaistniałych wątpliwości, co do możliwości skutecznego nabycia przedmiotowego pojazdu od dostawcy wskazanego w przedłożonych dokumentach.
Stwierdzić w tym miejscu należy, iż gdyby przedmiotowe postępowanie było postępowaniem podatkowym, to niewątpliwie na organach podatkowych spoczywałby obowiązek wyjaśnienia tych okoliczności. Jednak z tego względu, iż jest to postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia (postępowanie uproszczone), to nie na organach, ale na skarżącym spoczywał obowiązek wyjaśnienia tych okoliczności.
Jak wyżej wskazano, postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia jest postępowaniem uproszczonym. Postępowanie wyjaśniające przeprowadza się w nim jedynie w zakresie ograniczonym (art. 306b § 2 ord. pod.). Oznacza to, że organ w trakcie tego postępowania nie gromadzi materiału dowodowego, w szczególności nie zbiera dokumentów, nie przesłuchuje świadków ani też nie występuje do innych organów o informacje. Organ korzysta wyłącznie z tego materiału, który pozostaje w jego dyspozycji. W sytuacji, gdy dane niezbędne do wydania zaświadczenia nie znajdują się w dyspozycji organu, który zaświadczenie to ma wydać bądź też, gdy stwierdzony zostanie brak zgodności pomiędzy treścią żądania a stanem rzeczy wynikającym z ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, organ ten odmawia wydania zaświadczenia.
W jednym z wyroków NSA skonstatował, że istota postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej, sprowadza się do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych pod kątem możliwości urzędowego stwierdzenia znanych faktów lub stanu prawnego, w zakresie danych, które pozostają w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie. W konsekwencji tego czynione przez organ ustalenia są ograniczone, bowiem wydający zaświadczenie organ nie ma kompetencji do wykorzystywania na potrzeby jego wystawienia danych, które nie znajdują się w dyspozycji tegoż organu. Tym samym więc do postępowania tego nie mają zastosowania zasady gromadzenia dowodów, które uregulowane zostały w szczególności w przepisach Działu IV Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 528/05, LEX nr 196475). Postępowanie określone w art. 306b § 2 ord. pod. jest postępowaniem wyjaśniającym, nie jest natomiast sensu stricto postępowaniem dowodowym. Postępowanie to jest ograniczone do minimum niezbędnego do urzędowego stwierdzenia znanych faktów lub stanu prawnego, w zakresie danych pozostających w dyspozycji organu podatkowego mającego wydać zaświadczenie (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2009 r., sygn. akt II FSK 143/08, LEX nr 551639).
Powiedzieć zatem można, że postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia może dotyczyć jedynie danych, które są w posiadaniu organu. Jeżeli do wydania zaświadczenia potrzebne są inne dane, których organ nie posiada, to uzasadniona jest odmowa wydania zaświadczenia.
W niniejszej sprawie wyjaśnienie kwestii przekreślenia dowodu rejestracyjnego jak i zapisu o cesji z dnia [...] r., czyli danych pozwalających na ustalenie uprawnień dostawcy do zbycia pojazdu, dotyczy danych, których organ podatkowy nie posiadał i postępowania w tym zakresie, ze względu na regulacje odnoszące się do instytucji zaświadczenia, przeprowadzić nie mógł. Wskazując ponownie na fakt, iż skarżący w toku postępowania o wydanie zaświadczenia tych okoliczności nie wyjaśnił, uzasadnione było, w przekonaniu Sądu, uznanie zaistnienia w sprawie wątpliwości, które uniemożliwiały wydanie wnioskowanego zaświadczenia.
Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii tłumaczenia dokumentów, wskazać należy, że organ podatkowy miał prawo do przetłumaczenia rzeczonych dowodów w postępowaniu o wydanie zaświadczenia. Działanie to dotyczy jedynie przełożenia na język polski treści dokumentów. Nie sprowadza się ono do wyjaśniania wątpliwości powstałych w zakresie stanu faktycznego sprawy, co do podmiotu zbywającego samochód – inaczej mówiąc przeprowadzenia stricte postępowania dowodowego. Ustalenie zaś przez biegłego z zakresu prawa francuskiego (specjalisty w dziedziny prawa) znaczenia na gruncie systemu prawa francuskiego instytucji cesji, zdecydowanie zaś wykraczało poza obowiązki organu nałożone nań w postępowaniu uproszczonym o wydanie zaświadczenia.
Wobec przedstawionej argumentacji wszystkie zarzuty skargi należało uznać za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić.
M.Łent D.Dudra E.Kruppik-Świetlicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło