I SA/Bd 141/21
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-05-11
Skład orzekający: Tomasz Wójcik, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Agnieszka Olesińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary porządkowej na prezesa stowarzyszenia za bezzasadną odmowę podania danych adresowych członków stowarzyszenia było zasadne, jeśli stowarzyszenie twierdzi, że nie posiada takich danych i nie ma upoważnienia do ich udostępnienia, a organ podatkowy nie wykazał podstawy prawnej do żądania tych danych oraz nie uzasadnił wysokości nałożonej kary?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy naruszyły prawo. Wskazano na konieczność wyjaśnienia, czy stowarzyszenie faktycznie posiada dane adresowe członków, a także na obowiązek organu podania podstawy prawnej żądania tych danych. Ponadto, organy nie uzasadniły wysokości nałożonej kary porządkowej, co stanowi naruszenie przepisów. Postępowanie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia zostało umorzone, a organowi nakazano zwrot kosztów postępowania sądowego.Stan faktyczny
Wójt Gminy prowadził postępowanie podatkowe w sprawie podatku od nieruchomości. W trakcie postępowania organ wezwał Stowarzyszenie "T. P.", a następnie jego Prezesa J. Z., do podania danych adresowych właścicieli budynków. Stowarzyszenie odmówiło, twierdząc, że nie posiada upoważnienia do udostępnienia tych danych. Wójt nałożył na J. Z. karę porządkową, którą utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. J. Z. zaskarżył postanowienie SKO, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak podstawy prawnej do żądania danych i brak pouczenia o skutkach prawnych. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy W. Umorzono postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz J. Z. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Olesińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2021 r. sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy W. z dnia [...] r. nr [...] 2. umarza postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz J. Z. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Wójt Gminy [...] prowadzi postępowanie wobec Stowarzyszenia "T. P." w celu ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2019 r. W decyzji z dnia [...] lutego 2020 r. Inne zobowiązało organ pierwszej instancji do ustalenia podstawy opodatkowania, tj. między innymi prawidłowej powierzchni budynków letniskowych. Przy czym SKO wskazało, że należy dokonać pomiarów wewnątrz domków. Skoro Stowarzyszenie "T. P." dzierżawi teren wraz z domkami od Lasów Państwowych, to powinno dokonać staranności i umożliwić organowi podatkowemu dostęp do ww. domków.
W dniu [...] czerwca 2020 r. organ pierwszej instancji wezwał pełnomocnika Stowarzyszenia do wskazania między innymi właścicieli poszczególnych budowli i budynków oraz podania powierzchni użytkowej poszczególnych budynków. W piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. pełnomocnik Stowarzyszenia przekazał listę właścicieli (imiona i nazwiska) oraz stwierdził, że nie ma możliwości ustalenia powierzchni budynków. Postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. organ pierwszej instancji zarządził oględziny nieruchomości i poinformował, że będą przeprowadzane pomiary powierzchni użytkowej budynków. Następnie wezwaniem z dnia [...] września 2020 r. organ pierwszej instancji zobowiązał Stowarzyszenie do dostarczenia adresów właścicieli poszczególnych budowli i budynków. W odpowiedzi Stowarzyszenie odmówiło udzielenia informacji podnosząc, że nie posiada upoważnienia do ujawnienia tych danych. Kolejnym wezwaniem z dnia [...] października 2020 r. organ pierwszej instancji zobowiązał J. Z. - Prezesa Zarządu Stowarzyszenia "T. P." do podania ww. danych adresowych. Pełnomocnik reprezentujący Stowarzyszenie poinformował organ podatkowy, że wezwanie nie może być zrealizowane, ponieważ brak upoważnienia do ich udostępnienia.
Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. Wójt Gminy [...] nałożył na J. Z. Prezesa Zarządu Stowarzyszenia "T. P." karę porządkową w wysokości [...] zł.
W złożonym zażaleniu J. Z. wniósł o uchylenie ww. postanowienia zarzucając naruszenie:
- art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020r. poz. 1325), dalej jako: "O.p.", albowiem jako Prezes Stowarzyszenia nie posiadał upoważnienia do dysponowania danymi adresowymi właścicieli budynków, natomiast organ podatkowy był w stanie z urzędu ustalić te dane,
- art. 262 § 1 pkt 2 O.p. poprzez przyjęcie, że doszło do bezzasadnej odmowy udzielenia informacji.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. Inne utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego odmowa przez Stowarzyszenie podania wymaganych danych była bezzasadna, zatem organ pierwszej instancji nakładając karę działał zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, tj. art. 262 § 1 pkt 2. Organ wyjaśnił, że pod pojęciem "bezzasadnej odmowy" należy rozumieć odmowę nie mającą podstaw w obiektywnych okolicznościach sprawy. Zatem nie chodzi o to czy w przekonaniu strony powinna ona ten obowiązek wykonać, lecz o kwestię istnienia faktycznych przeszkód w jej wykonaniu. Dla zastosowania tej sankcji prawnie obojętne jest to, czy organ ma możliwość uzyskania żądanych informacji czy dowodów w inny sposób. Kara porządkowa ma charakter dyscyplinujący, a nie tylko przymuszający. Zdaniem Kolegium, skoro Stowarzyszenie podało jedynie imiona i nazwiska właścicieli domków, to nie ma możliwości ustalenia ich danych adresowych w inny sposób. Organ odwoławczy podkreślił, że wezwanie do udostępnienia danych adresowych właścicieli domków nie narusza zasady ochrony danych osobowych, a prezes Stowarzyszenia nie może powoływać się na brak upoważnienia do udostępniania tych danych. Mimo braku w przepisach Ordynacji podatkowej upoważnienia do przetwarzania danych osobowych, noszącego cechy upoważnienia o charakterze generalnym, należy przyjąć, że przetwarzanie danych osobowych przez organ administracji dla celów prowadzonego postępowania jest niezbędne dla wykonania uprawnień i obowiązków przyznanych organowi w przepisach art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Tym samym takie przetwarzanie danych jest niezbędne dla wykonania uprawnień organu administracji publicznej i jako takie niezbędne działanie, jest dopuszczalne.
Jako podstawę żądania udostępnienia danych organ wskazał art. 286 § 1 pkt 4 i 5 O.p. Powołał też art. 129 O.p. zwracając uwagę na zasadę ograniczonej jawności postępowania podatkowego.
Za prawidłowe także organ uznał nałożenie kary imiennie na prezesa Stowarzyszenia. Zgodnie bowiem z art. 262 § 1a O.p., jeżeli stroną jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, organ podatkowy może ukarać karą porządkową osobę, która według przepisów dotyczących ustroju danej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej jest jej ustawowym reprezentantem, członkiem organu uprawnionego do jej reprezentowania lub jest upoważniona do prowadzenia jej spraw. W ocenie SKO nałożona kara porządkowa mieści się w granicach określonych przez art. 262 O.p.
W złożonej do tut. Sądu skardze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Wójta Gminy [...] zarzucając naruszenie:
- art. 265 § 1 pkt 2 O.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu pierwotnie przez Wójta Gminy [...], podtrzymany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że Skarżący bezzasadnie odmówił złożenia żądanych danych, wskutek czego miało to wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że utrzymano w mocy nałożoną na Skarżącego karę porządkową,
- art. 155 w zw. z art. 159 § 1 pkt 6 O.p. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku pouczenia o skutkach prawnych niezastosowania się do wezwania w wysyłanych do Skarżącego wezwaniach, co skutkuje brakiem możliwości nałożenia na Skarżącego kary porządkowej na podstawie art. 262 O.p.,
- art. 121 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie, polegające na wezwaniu Skarżącego o udostępnienie danych adresowych właścicieli budynków i budowli położonych na terenie dzierżawionym przez Towarzystwo [...], podczas gdy ani Towarzystwo [...], ani sam Skarżący nie dysponuje takimi danymi, nie ma podstawy prawnej zgromadzić takie dane oraz nie ma odrębnych upoważnień od właścicieli budynków i budowli do dysponowania tymi danymi, gdy tymczasem organ mógł z urzędu ustalić te dane.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Oceniając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, z punktu widzenia ich zgodności z prawem stwierdzić należy, że naruszają one prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.
W niniejszej sprawie sporne jest to, czy wystąpiły przesłanki do nałożenia na Skarżącego jako Prezesa Zarządu Stowarzyszenia "T. P.", kary porządkowej w wysokości [...] zł.
Z akt sprawy wynika, że w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym w przedmiocie podatku od nieruchomości, pismem z [...] września 2020 r. organ wezwał Stowarzyszenie, m.in na podstawie art. 155 O.p., do "wskazania adresów właścicieli poszczególnych budowli i budynków" (k. 23, segregator), w terminie 7 dni. Następnie pismem z [...] października 2020 r. skierowanym do Skarżącego jako Prezesa Zarządu Stowarzyszenia "T. P." również wezwał do "wskazania adresów właścicieli poszczególnych budowli i budynków" (k. 25, segregator). W odpowiedzi na powyższe, Stowarzyszenie reprezentowane przez pełnomocnika pismami z [...] września 2020 r. i następne [...] października 2020 r. udzieliło odpowiedzi, że nie zostało upoważnione przez właścicieli poszczególnych budowli i budynków do udostępnienia ich adresów zamieszkania lub innych danych osobowych, tym samym nie może zostać zrealizowane wezwanie Wójta z [...] września 2020 r. i [...] października 2020 r. (k. 24 i 26, segregator).
Z uwagi na to, że w wyznaczonym terminie wskazane dane adresowe nie zostały dostarczone, organ podatkowy nałożył, na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 O.p., na Skarżącego karę porządkową, w wysokości [...] zł.
Na wstępie rozważań należy podać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 262 § 1 pkt 2 O.p. Zgodnie z nim strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej czynności, mogą zostać ukarani karą porządkową do [...] zł. Na podstawie zaś art. 262 § 1a O.p., jeżeli stroną jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, organ podatkowy może ukarać karą porządkową osobę, która według przepisów dotyczących ustroju danej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej jest jej ustawowym reprezentantem, członkiem organu uprawnionego do jej reprezentowania lub jest upoważniona do prowadzenia jej spraw.
Jak zauważa się w orzecznictwie celem regulacji zawartej w art. 262 O.p. jest zdyscyplinowanie uczestników postępowania podatkowego w drodze nałożenia kary porządkowej, by przebiegało ono bez zakłóceń i kończyło się w przewidzianym prawem terminie. Z treści art. 262 O.p. wynika, że zastosowanie przez organ podatkowy kary porządkowej uzależnione jest od wystąpienia dwóch przesłanek. Pierwszą z nich jest prawidłowe wezwanie wymienionych w przepisie podmiotów do określonego zachowania, a drugą - bezzasadna odmowa zachowania określonego w tym przepisie, np. złożenia wyjaśnień, zeznań, okazania przedmiotu oględzin, bądź okazania lub przedstawienia w wyznaczonym terminie ksiąg rachunkowych lub dokumentów będących podstawą zapisów w tych księgach. Odmowa winna mieć jednoznaczny charakter i wskazywać na brak woli poddania się obowiązkom nałożonym przez organy podatkowe. Jak wskazano warunkiem zastosowania kary porządkowej jest prawidłowe wezwanie adresata przez organ podatkowy. Słowo "wezwanie" należy odnosić do czynności wezwania w rozumieniu rozdziału 6, działu IV Ordynacji podatkowej, a konkretnie art. 159. Prawidłowość wezwania skutkująca nałożeniem kary porządkowej polega także na pouczeniu o skutkach prawnych niezastosowania się do wezwania (art. 159 § 1 pkt 6 O.p.).
W ocenie Sądu, wobec sporu co do posiadania przez Stowarzyszenie danych adresowych członków Stowarzyszenia, kwestia ta wymaga wyjaśnienia w pierwszej kolejności. W zażaleniu podnoszona była argumentacja o braku upoważnienia członków Stowarzyszenia do udostępnienia danych adresowych, co niewątpliwie wskazywało na ich posiadanie. Natomiast na etapie skargi Skarżący podnosi, że Stowarzyszenie nie ma prawa gromadzić żądanych danych i nimi nie dysponuje. Przyznać należy organowi odwoławczemu rację, że ta argumentacja zaprezentowana w skardze nie była podnoszona przed organami (co słusznie zauważa Kolegium w odpowiedzi na skargę). Okoliczność ta wymaga wyjaśnienia. Obecnie po uwzględnieniu przez Sąd skargi, należy ustalić, czy dane adresowe członków są w posiadaniu Stowarzyszenia. Sąd dostrzega, że w § 16 ust. 3 Statutu Stowarzyszenia "T. P." postanowiono: "W przypadku nieuregulowania składek członkowskich w wyznaczonym terminie Zarząd wysyła listem poleconym wezwanie do zapłaty." (w pliku ozn. jako k. 14, segregator). Z powyższego wynikałoby, że wbrew twierdzeniom Skarżącego, dane adresowe są w posiadaniu Stowarzyszenia. Wobec powstałych wątpliwości co do prawdziwości twierdzeń zawartych w skardze w zakresie posiadania danych żądanych przez organ, niewątpliwie należy przesłuchać - pod odpowiedzialnością karną - w toku prowadzonego postępowania podatkowego Prezesa Stowarzyszenia, ewentualnie inne osoby odpowiedzialne za prowadzoną i posiadaną dokumentację. W zależności od treści zeznań, organ ma prawo podjąć dalsze czynności, które uzna za potrzebne w celu wyjaśnienie tej kwestii, włącznie z czynnościami kontrolnymi (przy zachowaniu wszelkich rygorów wynikających z przepisów prawa). Obecnie przedwczesne jest przesądzanie zagadnienia posiadania przez Stowarzyszenie danych adresowych członków zarządu.
Organ również jest obowiązany podać podstawę prawną żądania podania danych adresowych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podano i przywołano art. 286 § 1 pkt 4 i 5 O.p. Sąd zauważa, że przepisy te odnoszą się do zakresu uprawnień kontrolującego w kontroli podatkowej, natomiast organ pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia z [...] października 2020 r. (s. 1) wskazuje na prowadzenie postępowania podatkowego. Po wyjaśnieniu także tego zagadnienia, organ będzie mógł odnieść się do argumentacji Skarżącego zaprezentowanej w zażaleniu o braku upoważnienia do przedłożenia danych adresowych.
Ponadto tut. Sąd poczyni uwagi, które mają jednak charakter wtórny i ich znaczenie zależy od uprzedniego wykazania posiadania przez Stowarzyszenie danych adresowych członków Stowarzyszenia i właściwej podstawy prawnej organu do żądania tych danych. W ocenie Sądu, organ pierwszej instancji w zakresie pierwszego wezwania nie dopełnił wymogów wynikającym z art. 262 § 1 O.p., albowiem zostało ono doręczone na adres Kancelarii Radców Prawnych, będących pełnomocnikami Stowarzyszenia "T. P.", zamiast do Skarżącego. Nie mogło zatem odnieść ono skutku w stosunku do Skarżącego. Z kolei drugie wezwanie z dnia [...] października 2020 r. prawidłowo zostało skierowane do Skarżącego i na jego adres, a ponadto zawiera pouczenie o rygorze nałożenia kary porządkowej. Zauważyć należy, że odpowiedzi na to wezwanie nie udzielił Skarżący, lecz pełnomocnik z ww. kancelarii. Z treści odpowiedzi wynika, że pełnomocnik udziela informacji "W imieniu Stowarzyszenia "T. P." (k. 26, segregator). Pomimo zatem, że do zażalenia z dnia [...] listopada 2020 r. dołączono pełnomocnictwo z [...] października 2020 r. udzielone przez Skarżącego tym samym pełnomocnikom, którym pełnomocnictwa udzieliło Stowarzyszenie, to treść odpowiedzi z [...] października 2020 r. nie pozwala przyjąć, iż pełnomocnik występował w imieniu Skarżącego, skoro jednoznacznie podał, że udziela informacji w imieniu Stowarzyszenia. W związku z tym należy stwierdzić, że Skarżący nie udzielił w ogóle odpowiedzi na wezwanie z [...] października 2020 r. Jeżeli Skarżący nie zareagował na wezwanie organu, to w takim przypadku nie może budzić wątpliwości, że jego działanie nosi znamiona "bezzasadnej odmowy", o której mowa w art. 262 § 1 pkt 2 O.p. (zob.: wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Ke 741/15).
Nie można też pominąć faktu, że organ podatkowy wymierzając karę porządkową z art. 262 § 1 O.p. ma obowiązek przedstawienia przesłanek uzasadniających jej wysokość, wiążąc ją z rodzajem przewinień, których dopuściła się strona. Tymczasem z uzasadnienia postanowień organów obu instancji nie sposób ustalić jakimi kryteriami kierowano się nakładając karę porządkową w kwocie [...]zł. Jak zasadnie podniósł WSA w Poznaniu z 27 października 2016 r., sygn. akt I SA/Po 447/16 uznaniowość organów w zakresie nałożenia kary porządkowej nie może oznaczać dowolności w jej nakładaniu, jak i w decydowaniu o jej wysokości. Nie wystarczy bowiem samo powołanie i zacytowanie przepisu przez organy podatkowe. Odnotować też należy, że w kwestii wymogu prawidłowego uzasadnienia stanowiska organu podatkowego co do wysokości kary, w tym w szczególności jej adekwatności do zarzucanych naruszeń obowiązków, niejednokrotnie w swym orzecznictwie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny. Przykładowo w wyroku z 23 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 1592/14 stwierdził, że w razie spełnienia przesłanek zastosowania kary porządkowej z art. 262 § 1 pkt 2 O.p., organ podatkowy dysponuje swobodą w określeniu jej wysokości, jednakże okoliczności uzasadniające wysokość nałożonej kary porządkowej powinny zostać podane w pisemnym uzasadnieniu postanowienia. Strona ukarana musi mieć zagwarantowaną możliwość poznania całokształtu okoliczności prawnych i faktycznych, jakimi kierował się organ podatkowy, wydając postanowienie o jej ukaraniu. W innym bowiem przypadku możliwość kwestionowania wysokości nałożonej kary pieniężnej byłaby jedynie iluzoryczna, a działanie organu sprowadzałoby się do niekontrolowanej dowolności. W niniejszej sprawie postanowienie Wójta nie zawiera żadnej argumentacji w zakresie zasadności wysokości kary, pomimo że to ten organ ją nakładał, a nie organ odwoławczy. Z kolei w zaskarżonym postanowieniu zawarto jedynie stwierdzenie, że: nałożona kara porządkowa mieści się w granicach określonych przez art. 262 O.p.; przepis ten nie uzależnia bowiem wymiaru kary porządkowej (w wysokości do [...] zł) od jakichkolwiek przesłanek. Nie ulega jednak wątpliwości, że organy podatkowe w ramach uznania administracyjnego powinny mieć na uwadze ogólne zasady postępowania, w tym zasadę działania w oparciu o przepisy prawa. Sąd administracyjny w przypadku kontroli rozstrzygnięcia opartego o uznanie administracyjne, może jedynie badać, czy organ podatkowy nie przekroczył jego granic ustawowych.
Odnosząc się do powyższego wywodu należy zauważyć, że postawione przez SKO tezy są słuszne, jednakże mają one charakter ogólny. Tymczasem wysokość wymierzonej kary należy odnieść do konkretnego przypadku. W żadnym z postanowień wydanych w sprawie nie wyjaśniono przyczyn wymierzenia Skarżącemu kary w kwocie [...]zł. Zadość temu nie czyni stwierdzenie, że wymierzona kara mieści się granicach ustawowych. Organy nie wypowiedziały się co do tego, jakimi kryteriami kierowały się uznając wymierzoną karę porządkową w wysokości [...] zł za zasadną. Taka sytuacja wyklucza analizę tego zagadnienia przez Sąd. Sąd nie może bowiem zastępować czy wyręczać organu administracji publicznej. Jeśli zatem organ nie zamieścił w postanowieniu żadnych rozważań na określony temat (postanowienie organu pierwszej instancji) lub zawarł o charakterze ogólnym (postanowienie organu odwoławczego), to Sąd nie może skontrolować zaskarżonego postanowienia. Przy czym kara porządkowa powinna być taka, aby w świetle wszystkich okoliczności sprawy można było uznać ją za sprawiedliwą, a przedział kary porządkowej stanowi odzwierciedlenie skali uchybień, które mogą mieć różny ciężar gatunkowy.
Warto w tym miejscu przywołać wyrok NSA z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt I FSK 1734/15, w którym wyrażono następujący pogląd, podzielany przez tut. Sąd: "W razie spełnienia przesłanek zastosowania kary porządkowej z art. 262 § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy dysponuje swobodą w określeniu jej wysokości, jednakże okoliczności uzasadniające wysokość nałożonej kary porządkowej powinny zostać podane w pisemnym uzasadnieniu postanowienia. Obowiązek uzasadnienia wymiaru kary porządkowej wypływa z zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) czy też informacji (art. 124 O.p.). Strona ukarana musi mieć zagwarantowaną możliwość poznania całokształtu okoliczności prawnych i faktycznych, jakimi kierował się organ podatkowy, wydając postanowienie o jej ukaraniu."
Ponownie rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności ustali czy Stowarzyszenie faktycznie posiada dane adresowe członków Stowarzyszenia i poda, który przepis prawa uprawniał go do żądania tych danych w toku postępowania podatkowego. W zależności od wyniku ustaleń zastosuje się do pozostałych uwag tut. Sądu.
Wobec powyższego, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd, mając na uwadze treść art. 61 § 6 pkt 1 p.p.s.a. stanowiący, że wstrzymanie aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę, na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie z wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. O kosztach rozstrzygnął na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od uiszczonego pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło