I SA/Bd 157/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-05-30
Skład orzekający: Mirella Łent, Halina Adamczewska – Wasilewicz, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury wystawione przez podmiot, który nie istniał faktycznie lub nie był uprawniony do ich wystawienia, mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że faktury wystawione przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do ich wystawienia nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. W sytuacji, gdy organ administracji prawidłowo ustalił, że spółka "W." była podmiotem nieistniejącym, a faktury przez nią wystawione zawierały nieprawdziwe dane i sfałszowany podpis, brak było podstaw do odliczenia podatku naliczonego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT przez J. K. w związku z zakupem złomu udokumentowanego fakturami VAT wystawionymi przez spółkę z o.o. "W.". Organy podatkowe ustaliły, że spółka "W." była podmiotem nieistniejącym, a faktury zawierały nieprawdziwe dane i sfałszowany podpis. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących prowadzenia ksiąg podatkowych oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. WSA pierwotnie uwzględnił skargę, ale po rozpoznaniu skargi kasacyjnej przez NSA, w ponownym postępowaniu organy podatkowe stwierdziły nierzetelność rejestru VAT i utrzymały w mocy decyzję o odmowie odliczenia podatku. WSA w kolejnym postępowaniu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2003r. oddala skargę
I SA/Bd 157/11
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. określił J.K. kwotę zobowiązania w podatku od towarów
i usług za miesiąc maj 2003 r. W toku czynności kontrolnych organ pierwszej instancji ustalił, że J. K. w maju 2003 r. dokonał zakupu złomu udokumentowanego fakturami VAT, na których jako wystawca widnieje spółka z o. o. "W." z siedzibą
w S.. Z ustaleń organu kontroli skarbowej wynika, iż spółka "W." była zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług w okresie od 1 czerwca
2000 r. do 31 grudnia 2003 r. Jedynym udziałowcem i jednocześnie dyrektorem spółki był D. Ł., którego nazwiskiem podpisane były faktury wystawione przez firmę "W.". Przesłuchany w charakterze świadka D. Ł. zaprzeczył, jakoby dokonywał czynności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w spółce "W.", ponieważ od maja 2002 r. odbywa karę 14 lat pozbawienia wolności i w tym czasie nie korzystał z przepustek i zwolnień. Z zeznań złożonych przez Prezesa Zarządu spółki "T." – M.S., od której spółka "W." wynajmowała pomieszczenie biurowe wynika, że na terenie będącym przedmiotem najmu nigdy nie odbywał się obrót złomem. Z zeznań złożonych przez B. D. - asystenta dyrektora w spółce "W." wynika, iż spółka ta posiadała własny transport ciężarowy, zatrudniała około 200-300 pracowników. Z uwagi na brak poparcia tych zeznań jakimikolwiek dokumentami, umowami, czy choćby podaniem danych personalnych organ kontroli skarbowej nie dał im wiary.
Od decyzji organu pierwszej instancji skarżący złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej. Zaznaczył, że działalność gospodarczą prowadził zawsze zgodnie
z prawem i nie może ponosić konsekwencji w związku z tym, że kontrahent był fałszywy.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, iż zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że spółka "W.", w maju 2003r. nie wykonywała czynności opodatkowanych polegających na obrocie złomem. Poza fakturami VAT, na których widnieją nieprawdziwe dane adresowe wystawcy oraz sfałszowany podpis D. Ł., wystawionymi na rzecz skarżącego, brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających prowadzenie przez spółkę "W." w przedmiotowym okresie rozliczeniowym działalności gospodarczej, w tym w zakresie obrotu złomem. Ponadto organ wskazał, że umowa najmu lokalu przy ul. K. w S., zawarta pomiędzy spółką z o. o. "W." a wynajmującym - właścicielem lokalu K.K., była fałszywa. Wynajmujący bowiem zeznał, iż na dokumencie tym nie figuruje jego podpis, a lokal wykorzystywany był przez niego na cele mieszkalne, nigdy go nie wynajmował i nie użyczał, ani nie oddawał komukolwiek w użytkowanie. Przesłuchany w charakterze świadka P. C. - dyrektor zarządu spółki "W." zeznał, iż
w okresie od marca lub kwietnia 2002 r. do sierpnia 2002 r. nie zawierał żadnej umowy, zarówno pisemnej jak i ustnej, związanej z lokalem mieszczącym się przy ul. K. w S.. Fakt, iż pod adresem siedziby spółki nie była prowadzona przez nią żadna działalność potwierdzają także zeznania M. R. - jej kontrahenta oraz K. P. - windykatora. Organ podkreślił, iż po stronie nabywcy prawo do odliczenia podatku naliczonego dają tylko te faktury, które wystawione zostały przez podmiot rzeczywiście istniejący, umożliwiający jego identyfikację, a więc wskazujący prawidłowo jego nazwę i adres. Zdaniem organu analiza zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie bezsprzecznie wskazuje, iż spółka z o.o. "W." to podmiot nieistniejący. Z tego też względu, z uwagi na treść § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca
2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm., dalej "rozporządzenie"), zgodnie z którym w przypadku gdy sprzedaż towarów lub usług udokumentowana została fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących - faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego - brak było podstaw prawnych do obniżenia przez J. K. w rozliczeniu za maj 2003 r. podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach wystawionych przez spółkę
z o. o. "W." z siedzibą w S. na łączną kwotę 88.827,89 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K. zarzucił między innymi rażące naruszenie art. 193 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "O.p."). Podkreślił, że zgodnie z przywołanym artykułem dane wynikające z ksiąg podatkowych (w tym ewidencji VAT) są wiążące w procesie wymiaru podatku, chyba że organ w trybie
art. 193 § 6 cytowanej ustawy stwierdzi, że księgi były prowadzone nierzetelnie lub wadliwie. W przedmiotowej sprawie natomiast organy podatkowe określiły kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług bez stwierdzenia nierzetelności ksiąg podatkowych. Skarżący wskazał także, że w prowadzonym postępowaniu organ podatkowy ograniczył się jedynie do analizy podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez spółkę z o. o. "W.", nie poddając weryfikacji, czy zakupiony od wskazanej spółki złom w ogóle został sprzedany. W ocenie skarżącego powyższe miało wpływ na ustalenie stanu faktycznego niezgodnego z rzeczywistością,
a w konsekwencji na naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów uniemożliwiających obniżenie podatku należnego o podatek naliczony.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B.wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, zaskarżonym wyrokiem uwzględnił skargę.
Sąd I instancji zauważył, że podatnicy podatku od towarów i usług na podstawie art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz
o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) obowiązani byli do prowadzenia ewidencji, w których mieli obowiązek wykazywać kwoty niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji na podatek od towarów i usług. Ewidencje te na podstawie
art. 3 pkt 4 O.p. były księgami w rozumieniu tej ustawy, a zatem miały do nich zastosowanie przepisy art. 193 § 1-8 O.p. Z tych względów organy podatkowe chcąc wymierzyć podatnikowi w decyzji kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług lub nadwyżki podatku w innej wysokości niż kwota wykazana
w deklaracji, sporządzonej w oparciu o prowadzone przez podatnika ewidencje, miały obowiązek przeprowadzić, uregulowane w przepisach art. 193 O.p., postępowanie
w zakresie nieuznania tych ewidencji za dowód w postępowaniu podatkowym z powodu ich nierzetelności lub wadliwości. W szczególności organ podatkowy na podstawie
art. 193 § 6 i § 7 O.p. miał obowiązek sporządzić protokół badania ksiąg (ewidencji),
w którym stwierdziłby, za jaki okres i w jakiej części nie uznaje prowadzonych przez podatnika ewidencji za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów, oraz doręczyć podatnikowi odpis tego protokołu. Dopóki organ nie dokonał tych czynności, prowadzone przez podatnika ewidencje korzystały z wynikającej z art. 193 § 1
O.p. szczególnej mocy dowodowej zakazującej określania w postępowaniu podatkowym elementów mających wpływ na wysokość podatku, objętych zakresem prawno-podatkowego stanu faktycznego, które zgodnie z przepisami prawa powinny być zaewidencjonowane w księgach zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem, bez uprzedniego stwierdzenia prowadzenia ksiąg w sposób nierzetelny lub wadliwy. Sąd podkreślił, że w ramach prowadzonego w stosunku do skarżącego postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nie sporządzono żadnego protokołu z badania ewidencji VAT za maj 2003 r. odpowiadającego wymogom określonym w art.193 § 6 O.p. Organ podatkowy nie wyjaśnił przyczyn, z powodu których odstąpiono od sporządzenia takiego protokołu. Ponadto wskazał, że w aktach sprawy znajduje się protokół z kontroli z dnia 29 lipca 2003 r. przeprowadzonej w firmie skarżącego przez pracowników Urzędu Skarbowego w T.. Kontrolą tą objęto podatek od towarów
i usług za maj 2003 r. W protokole wskazano, że skarżący dokonywał zakupów złomu od spółki "W.", do protokołu załączono ewidencję zakupu. Organ jednakże nie zakwestionował rzetelności dokonywanych operacji gospodarczych i ewidencji. Według organów podatkowych jest to zatem - przynajmniej do tej pory - ewidencja rzetelna. Zdaniem Sądu zaistniałe w niniejszej sprawie naruszenie art. 193 § 1 i 6 O.p. należy ocenić jako naruszenie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w sprawie doszło do określenia kwoty podatku naliczonego w innej wysokości niż wynikająca
z ewidencji, mimo wyraźnego zakazu w tym zakresie zawartego w art. 193 § 1 O.p.
Sąd nie podzielił natomiast innych zarzutów zawartych w skardze. Uznał, że stronie zapewniono możliwość czynnego udziału w postępowaniu i organy nie naruszyły art.123 Ordynacji podatkowej. Nie podzielił zarzutu skarżącego, że fakt wykorzystania przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym w zakresie podatku od towarów i usług za maj 2003 r. dowodów zgromadzonych
w postępowaniu w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. naruszało zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i konieczne jest powtórzenie tych dowodów.
Wyrok ten zaskarżono do NSA. Skargę kasacyjną złożył organ. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie miała ona usprawiedliwionych podstaw. Wobec tego skarga ta podlegała oddaleniu.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu podatkowym uchylono decyzję organu pierwszej instancji, Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 193 § 2, 4 i 6 op, stwierdził nierzetelność rejestru zakupów VAT, prowadzonego przez podatnika dla miesiąca maja 2003r. w części obejmującej faktury VAT dokumentujące zakupy złomu od W. sp. z o.o. Ostatecznie określono wysokość zobowiązania tak jak w decyzji z dnia 11 września 2008 r. Decyzję te utrzymano
w mocy.
Decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego zaskarżono do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Bydgoszczy. Zarzucono im naruszenie prawa procesowego poprzez nie umożliwienie stronie czynnego uczestnictwa w postępowaniu, prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów uniemożliwiających stronie prawo do odliczenia podatku od towarów i usług, jednocześnie wnosi o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości. Skarżący wskazał, że cały materiał dowodowy został zgromadzony w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. W ocenie skarżącego powyższe miało wpływ na ustalenie stanu faktycznego niezgodnego z rzeczywistością, a w konsekwencji na naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów uniemożliwiających obniżenie podatku należnego o podatek naliczony. Zarzucił organowi, że działał już po przedawnieniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie
i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał na wpis hipoteki przymusowej, jakiego dokonał sąd rejonowy w celu zabezpieczenia zobowiązania VAT za maj 2003r. Przywołał zapis art. 70 § 8 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. t.j. z 2005r., Nr 8, poz.60 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Na początek Sąd stwierdził, że w sprawie nie upłynął termin przedawnienia.
Organ słusznie wskazuje na wpis hipoteki przymusowej, jakiego dokonał sąd rejonowy w celu zabezpieczenia zobowiązania VAT za maj 2003r. Poprawnie przywołuje zapis art. 70 § 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. t.j. z 2005r., Nr 8, poz.60 ze zm.), zgodnie z którym nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko
z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Z uwagi na to w przypadku dokonania stosownego wpisu do ksiąg, organ ma prawo do określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Skoro taki wpis organ wskazał, a skarżący w żaden sposób go nie podważył, to zarzuty sformułowane w tej kwestii są niezasadne.
Kolejną istotną kwestią w sprawie jest to, że została ona już oceniona przez sądy administracyjne, a z art. 153 i 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wynika, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia; Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych
z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. WSA
w wyroku z [...] [...] uchylił decyzję, gdyż uznał, że naruszono art. 193 § 1 i 6 OrdPU. Jednak Sąd uznał, że stronie zapewniono możliwość czynnego udziału w postępowaniu i organ prawidłowo wykorzystał w postępowaniu podatkowym w zakresie podatku od towarów i usług za maj 2003 r. dowody zgromadzone
w postępowaniu w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. NSA oddalił skargę kasacyjną złożoną przez organ. Skarżący nie skorzystał z prawa do złożenia skargi kasacyjnej. Z tego wynika, że z jednej strony w ponownie przeprowadzonym postępowaniu podatkowym organ miał obowiązek wykonać zalecenie Sądu co do poprawności zastosowania art. 193 § 1 i 6 OrdPU, ale z drugiej, w przypadku gdy stan faktyczny i prawny sprawy nie ulegnie zmianie, nie można podważać ani czynnego udziału w postępowaniu ani wykorzystania w postępowaniu podatkowym w zakresie podatku od towarów i usług za maj 2003 r. dowodów zgromadzonych w innym postępowaniu.
Sąd stwierdził, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu podatkowym, uchylono decyzję organu pierwszej instancji, Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 193 § 2, 4 i 6 OrdPU, stwierdził nierzetelność rejestru zakupów VAT, prowadzonego przez podatnika dla miesiąca maja 2003r. w części obejmującej faktury VAT dokumentujące zakupy złomu od W. sp. z o.o. Ostatecznie określono wysokość zobowiązania tak jak w decyzji uchylonej wyrokiem z [...] WSA uznał też, że zarówno okoliczności faktyczne co do zastosowania prawa jak i prawne, nie zmieniły się. W konsekwencji Sąd przyjął, że organ wykonał zalecenie sądu administracyjnego, a obecnie WSA jest związany oceną wyrażoną co do czynnego udziału strony w postępowaniu oraz wykorzystania materiału dowodowego. Skoro wyrokiem z [...] uznano, że zarzuty skargi co do czynnego udziału strony w postępowaniu oraz wykorzystania materiału dowodowego zebranego na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r., są bezzasadne, to tak konsekwentnie przyjmuje Sąd obecnie.
Jeżeli chodzi o ocenę materiału dowodowego, o jakiej powyżej, to z niej wynika jeszcze jeden, istotny wniosek. Mianowicie prawidłowo, czyli w sposób zupełny, ustalono, że wydatki, o jakich mowa w spornych fakturach nie spełniały warunków by zaliczyć je do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Stosownie do art. 25 ust. 1 pkt 3) ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r.
o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym,
z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia [...] [...], uważa, że z uwagi na konstrukcję przepisu prawa materialnego - art. 25 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. z 93 r., w którym w sposób jednoznaczny odsyła się przepisów o podatku dochodowym, ustalenia dokonane w postępowaniu dotyczącym zobowiązania
w podatku od towarów i usług w kwestii zakwalifikowania wydatku do kosztów uzyskania przychodów, o czym mowa w tym przepisie, mają charakter wtórny i powinny bazować na wynikach postępowania dotyczącego zobowiązania w podatku dochodowym, jeśli takie postępowanie wobec danego podatnika zostało przeprowadzone.
Skarżący był adresatem decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. WSA wyrokiem z dnia [...]
[...], oddalił skargę na tę decyzję. Wówczas Sąd uznał, że definicja pojęcia kosztu uzyskania przychodu wyraźnie wskazuje, iż pierwotnym czynnikiem pozwalającym uznać wydatek za koszt uzyskania przychodu jest przychód. Przy czym wydatek powinien być odpowiednio udokumentowany, a w przypadku nawet wadliwości dokumentu nie może budzić wątpliwości, że dotyczy takich operacji gospodarczych, które faktycznie miały miejsce. Opierając się na analizie zebranych w sprawie dowodów WSA stwierdził, że w pełni zasadne było stanowisko organów, iż będące przedmiotem badania sporne faktury nie dokumentują dokonania operacji gospodarczej, gdyż
w rzeczywistości sprzedaż złomu przez Spółkę W. na rzecz firmy skarżącego nie miała miejsca.
W świetle przywołanej tezy NSA to wystarczy, by uznać, że podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia kwot podatku.
Reasumując, podatnik obniżał kwotę podatku należnego o podatek naliczony VAT z tytułu nabywanych towarów i usług, w sytuacji gdy wydatki na ich nabycie nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Potwierdzeniem tego jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] sygn. akt [...], oddalający skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. Wyrokiem z dnia [...]., [...], Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną na powyższe orzeczenie. Oznacza to, że skarżący w sposób oczywisty naruszył przepis art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT z 1993 r. Takie też stanowisko zawarto w skardze złożonej od wyroku
z [...].
W kontrolowanej obecnie decyzji, Organ wskazał jednak na przepis, który stoi na przeszkodzie obniżeniu kwot ze względu na to, że faktury wystawiono przez podmiot nieistniejący. Stosownie do § 48 ust. 4 pkt 1) lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów
z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 27, poz. 268 ze zm.),
w przypadku gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących, faktury nie stanowią podstawy obniżenia podatku. Przepis ten powstał na mocy delegacji umieszczonej w art. 23 ust. 1 pkt 1) ustawy o VAT, gdzie zapisano, że Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia może określić listę towarów i usług lub przypadki, w których nabycie towarów lub usług nie uprawnia do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 21.
Organ uznał, że skoro spółka W. nie wykonywała czynności, jakie opisano na fakturze, ale co więcej podany na dokumencie adres siedziby jest nierzeczywisty,
a podpis sfałszowany to wystawcę należy uznać za podmiot nieistniejący.
W ocenie WSA taki wniosek mieści się w swobodnej zasadzie oceny dowodów.
Jak już wskazano powyższe okoliczności zostały udowodnione.
Organ ustalił m.in., że Spółka W. – od której skarżący miał nabyć złom - pod adresem wskazanym w KRS faktycznie nie miała siedziby. Było to prywatne mieszkanie w bloku, a właściciel tego lokalu zaprzeczył, jakoby wynajmował, bądź użyczał go osobie trzeciej. Brak było również spójności pomiędzy opisem tego lokalu w umowie najmu (która miała być zawarta z właścicielem lokalu przez Spółkę W.),
a rzeczywistą ilością pomieszczeń, usytuowaniem na piętrze, czy numerem lokalu. Nie budzi wątpliwości w świetle materiału dowodowego, że twierdzenie organu, iż K.K.nie jest właścicielem lokalu należało odnieść do lokalu nr [...] (na czwartym piętrze) wskazanego w umowie najmu, natomiast jest właścicielem lokalu położonego na czwartym piętrze (w S. przy ul. K.).
Widniejący na fakturach podpis D. Ł. (wskazany jako jednoosobowy zarząd) faktycznie nie jest podpisem tej osoby, bowiem organ ustalił, iż D. Ł. przebywa w zakładzie karnym od 2002 r. (przewidywany termin zakończenia kary to
14 maja 2016r.), odbywa karę pozbawienia wolności i nie korzystał z żadnych zwolnień, przepustek. Jak zeznał D. Ł. nie posiada żadnej wiedzy o funkcjonowaniu Spółki W..
Sąd zauważa, że zarówno skarżący, jak i szereg osób przesłuchiwanych przez organ kontroli skarbowej oraz funkcjonariuszy policji (materiał włączono do akt sprawy podatkowej) nie było w stanie wskazać dostawców złomu, czy choćby kierowców, którzy mieli wozić złom z firmy W. dla firmy skarżącego, nie wskazali pojazdów, którymi transport złomu miałby się odbywać. W tych okolicznościach nie można stawiać organom zarzutu nieprzeprowadzenia dowodów przesłuchania kierowców
w charakterze świadków, skoro nikt nie jest w stanie wskazać z imienia i nazwiska osób, które miałyby te czynności wykonywać. Brak wiarygodnych dowodów (poza ogólnym i gołosłownym zeznaniem B. D.), potwierdzających zatrudnienie
w maju 2003r. pracowników przez Spółkę W. np. kierowców. Ponadto przesłuchanie właściciela firmy T. w T. także nie potwierdziło, że Spółka W., w terminie od września do października 2003r. zajmowała się handlem złomem. Wprawdzie firma T. wynajęła firmie W. pomieszczenia oraz plac od września 2003r., jednakże jak zeznał jej przedstawiciel M. S. przed tą datą Spółka W.nie prowadziła na terenie T. żadnej działalności gospodarczej, gdy tymczasem wszystkie zakwestionowane transakcje nabycia złomu przez skarżącego miały mieć miejsce w okresie od 05 do 22 maja 2003r. Nadto z pisma z dnia 5 lipca 2007r. Prokuratury Rejonowej w T. wynika jednoznacznie, iż odnośnie kwestii prowadzenia faktycznej działalności w zakresie obrotu złomem "poza fakturami VAT ze sfałszowanym podpisem brak jest dowodów potwierdzających takową działalność". Prokurator Prokuratury Rejonowej w T. poinformował również, że w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego "do tej pory nie udało się ustalić tożsamości osoby posługującej się danymi D. Ł.". (k. nr 93). Zapłata za złom miała być dokonywana przez skarżącego bez pośrednictwa banku, gotówką na niezidentyfikowanych stacjach benzynowych na trasie C. – G.. Osobą kwitującą odbiór gotówki miał być D. Ł., który jednak nie mógł być odbiorcą środków pieniężnych ponieważ w tym czasie przebywał w zakładzie karnym. Wcześniej skarżący twierdził, że zapłata była dokonywana za pośrednictwem banku w formie przelewu, jednakże nie przedłożył żadnych dowodów na potwierdzenie tego faktu. Skarżący także nie był w stanie podać do jakich firm był realizowany transport złomu
i skąd był przywożony. Skarżący nie podał także numerów telefonów, pod które dzwonił, aby złożyć zamówienie na nabycie złomu, zasłaniając się niepamięcią i upływem czasu.
Powyżej przedstawione fakty miały miejsce w rezultacie tego, że podatnik określony na fakturze nie istniał, a został spreparowany. Konsekwencją było wyłączenie tak wystawionych faktur z dokumentów dających możność obniżenia podatku.
Mając na względzie powyższe, stosownie do art. 151 p.p.s.a., skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło