I SA/Bd 162/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu w dniu 06 maja 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "E." s.c. J. W., B. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2006r. postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej "E." s.c. J. W., B. W. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę 481,00 (czterysta osiemdziesiąt jeden) złotych uiszczonej tytułem wpisu sądowego. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] określającą "E." s.c. J. W., B. W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2006r. w kwocie [...] zł. Na powyższą decyzję spółka reprezentowana przez pełnomocnika doradcę podatkowego M. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że z dniem 30 listopada 2012r. Spółka Cywilna "E." J. W., B. W. zakończyła działalność gospodarczą i utraciła byt prawny. W piśmie z dnia 09 kwietnia 2013r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") z powodu wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. decyzji z dnia [...] nr [...], w której organ stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z dnia [...]. W załączeniu pełnomocnik przesłał kopię decyzji kierowanej do byłych wspólników spółki cywilnej "E.". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność wniesienia skargi, sprawdzając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia wymienionych w art. 58 § 1 p.p.s.a. W szczególności bada, czy skargę wniósł podmiot wymieniony w art. 50 § 1 lub § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd ma obowiązek odrzucić skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Wskazać należy , że zgodnie z treścią 25 § 3 p.p.s.a. zdolność sądową przyznano także jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, jeżeli posiadają podmiotowość administracyjnoprawną, czyli wynikającą z przepisów prawa możliwość nałożenia na takie jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień, albo skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Stronami postępowania sądowoadministracyjnego, w myśl art. 32 p.p.s.a., są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji określającą "E." s.c. J. W., B. W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Jak wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę oraz co wynika z załączonej do pisma przez pełnomocnika skarżącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...], w której organ stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z dnia [...] spółka cywilna "E." J. W., B. W. zakończyła działalność gospodarczą i utraciła byt prawny. W decyzji z dnia [...] organ wskazał, że z danych dostępnych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, iż w dniu 30 listopada 2012r. wspólnicy spółki cywilnej "E." zaprzestali prowadzenia działalności gospodarczej, a wpis każdego z nich został wykreślony z rejestru z dniem 01 grudnia 2012r. W tym kontekście wskazać należy, że zdolność procesowa spółki osobowej (w tym cywilnej) w postępowaniu podatkowym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa uzależniona jest przede wszystkim od uregulowania jej podatkowej pozycji materialnoprawnej. W każdym przypadku, w którym ustawa podatkowa przyznaje spółce cywilnej podmiotowość podatkową poprzez ustanowienie jej na gruncie tej ustawy podatnikiem, płatnikiem lub inkasentem, stroną postępowania podatkowego w zakresie praw i obowiązków wynikających z tejże podmiotowości jest spółka cywilna. Ona też powinna być adresatem decyzji podatkowej, jako podmiot samodzielny, odrębny od wspólników. Na gruncie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług spółka cywilna jest podatnikiem tego podatku (art. 15 ust. 1). W związku z powyższym stwierdzić należy, że stroną postępowania podatkowego dotyczącego podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podmiotem wyposażonym w zdolność sądową zgodnie z art. 25 § 3 p.p.s.a. jest spółka cywilna. Rozwiązanie (likwidacja) spółki cywilnej powoduje, że traci ona podmiotowość podatkowoprawną, co powoduje, że z tym samym momentem traci ona również zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu podatkowym prowadzonym na podstawie ustawy Ordynacja podatkowa, jak również zdolność sądową na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro przestała istnieć spółka cywilna, tym samym przestał istnieć podmiot określonych zobowiązań podatkowych. W konsekwencji przestała istnieć ta strona, która mogłaby występować w postępowaniu podatkowym lub sądowym dotyczącym określenia jej zobowiązań (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 18 wrzesnia 2007r., sygn. akt I FSK 1191/06). Podkreślić należy, że warunkiem koniecznym dopuszczalności uruchomienia postępowania przed sądem administracyjnym jest to, by wnoszący skargę legitymował się zdolnością sądową (art. 25 p.p.s.a.) i procesową (art. 26 p.p.s.a.). Natomiast brak tych przymiotów jest przeszkodą do skutecznego zaskarżenia, nadającego się do tego, aktu bądź czynności administracyjnej. Zdolności sądowej niewątpliwie nie posiada taki podmiot, który utracił już swój byt prawny (tj. przestał istnieć). Tym samym podmiot ten nie dysponuje także zdolnością procesową w myśl art. 26 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skargę do sądu administracyjnego wniesiono w imieniu podmiotu, który już nie istniał. Nieistniejący podmiot nie ma zdolności sądowej bowiem przymiot ten łączyć można wyłącznie z takim podmiotem, który istnieje. Brak tej zdolności, jak i zdolności procesowej powoduje odrzucenie skargi (art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.). Wobec istnienia przesłanek do odrzucenia skargi, nie było podstaw do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy orzekł jak w sentencji. O zwrocie stronie skarżącej uiszczonego wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.