I SA/Bd 176/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-05-24

Skład orzekający: Urszula Wiśniewska, Teresa Liwacz, Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik VAT (członek wspólnoty mieszkaniowej) ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego na fakturze wystawionej na rzecz wspólnoty mieszkaniowej przez wykonawcę robót budowlanych, w sytuacji gdy podatnik ten był jednocześnie wykonawcą tych robót?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje wyłącznie podatnikowi, na którego została wystawiona faktura odzwierciedlająca rzeczywiste zdarzenie gospodarcze i który wykorzystuje nabyty towar lub usługę do czynności opodatkowanych. Skoro faktura została wystawiona na wspólnotę mieszkaniową, która jest odrębnym od członków podmiotem prawa podatkowego, skarżąca spółka nie mogła odliczyć podatku VAT naliczonego na tej fakturze. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o VAT nie przewidują możliwości odliczenia podatku na podstawie noty księgowej z załączoną kopią faktury wystawionej na inny podmiot.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie prawa do odliczenia podatku VAT. Spółka, będąc członkiem wspólnoty mieszkaniowej i czynnym podatnikiem VAT, wykonała roboty budowlane na rzecz wspólnoty, wystawiając na nią fakturę VAT. Następnie zarządca wspólnoty wystawił faktury VAT na członków wspólnoty, w tym na spółkę, proporcjonalnie do ich udziałów. Spółka chciała odliczyć podatek VAT z faktury wystawionej przez zarządcę wspólnoty lub na podstawie noty księgowej z załączoną fakturą wykonawcy (czyli własną fakturą). Organ podatkowy uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) sędzia WSA Mirella Łent Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi "B." Sp. z o.o. w B. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę I SA/Bd 176/11 UZASADNIENIE 1. W dniu [...] września 2010r. wpłynął do organu wniosek Spółki B. o udzielenie pisemnej interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie m.in. prawa do odliczenia podatku VAT przez członka wspólnoty, na podstawie faktury VAT otrzymanej przez wspólnotę w wysokości odpowiadającej posiadanemu udziałowi w części wspólnej nieruchomości. We wniosku Spółka wskazała, że jest członkiem wspólnoty, zrzeszającej wyłącznie właścicieli lokali użytkowych i działającej na podstawie ustawy o własności lokali. Wspólnota jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Jako członek wspólnoty, Spółka partycypuje w kosztach wspólnoty, dokonując wpłat m.in. na fundusz remontowy. Wspólnota podjęła uchwałę o przeprowadzeniu remontu, polegającego na robotach termoizolacyjnych (ociepleniu) ścian zewnętrznych budynku, wymianie okien i wykonaniu pozostałych robót na ścianach zewnętrznych. Ocieplany budynek nie jest własnością wspólnoty. Wyodrębnione w nim piętra i lokale stanowią własność poszczególnych członków wspólnoty. Tym samym, jako część wspólną należy traktować powierzchnię ścian zewnętrznych wieżowca. Wykonawcą robót na budynku była Spółka, posiadająca jednocześnie 73% udziału we wspólnocie. Spółka wystawiła na rzecz wspólnoty fakturę VAT, obejmującą należność za całość wykonanych robót. Z kolei, zarządca wspólnoty wystawił w imieniu wspólnoty faktury VAT na członków wspólnoty w wartościach wynikających z udziału poszczególnych członków wspólnoty i ogólnej kwoty faktury za roboty, wystawionej przez Spółkę. Faktury wystawione przez zarządcę wspólnoty na rzecz jej członków zawierają podatek VAT do odliczenia. W opisanym stanie faktycznym Spółka zadeklarowała podatek VAT należny z faktury za całość wykonanych na budynku robót. Po otrzymaniu od zarządcy wspólnoty faktury VAT, obejmującej wynikającą z udziału Spółki we wspólnocie 73% ogólnej wartości robót, Spółka potraktowała podatek VAT z faktury wspólnoty, jako naliczony, podlegający odliczeniu. Spółka podkreśla, że prowadzi wyłącznie działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT. W związku z powyższym zadano pytania: 1. Czy zarządca Wspólnoty miał prawo wystawić na poszczególnych członków Wspólnoty faktury VAT, obejmujące wartość robót wynikającą z faktury wystawionej przez wykonawcę robót na budynku? 2. Czy Spółka może odliczy podatek VAT naliczony na fakturze wystawionej przez zarządcę Wspólnoty? 3. Czy w opisanym stanie faktycznym Spółka ma prawo do odliczenia podatku VAT w 73%, na podstawie faktury wykonawcy wystawionej na wspólnotę, lub na podstawie noty księgowej wspólnoty, obejmującej 73% kwoty brutto i netto z faktury wykonawcy, z załączoną do noty kopią lub kserokopią faktury wykonawcy? Zdaniem Wnioskodawcy, mając na uwadze ustawową zasadę neutralności podatku VAT, Spółka, jako członek wspólnoty i czynny podatnik VAT prowadzący wyłącznie działalność gospodarczą opodatkowaną, zachowuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w fakturze za roboty ociepleniowe w części odpowiadającej udziałowi Spółki we wspólnocie, tj. w 73%. Zdaniem Spółki, podstawowym dokumentem stanowiącym podstawę odliczenia podatku VAT naliczonego będzie oryginał faktury VAT wystawionej przez Spółkę, jako wykonawcę robót na rzecz wspólnoty. Prawo do odliczenia podatku na podstawie tego oryginału powinni mieć wszyscy członkowie wspólnoty pod warunkiem prowadzenia przez nich działalności gospodarczej opodatkowanej. Wspólnota powinna przekazać Spółce notę księgową, obejmującą 73% kwoty należności netto i brutto z faktury wykonawcy robót, oraz załączyć kopię lub kserokopię faktury wykonawcy z informacją o tym, jaką część podatku naliczonego przez wykonawcę Spółka może odliczyć w swoim rozliczeniu podatku VAT. Według Spółki, taki tryb rozliczenia podatku nie stanowi naruszenia zasad określonych w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, nie występuje też w sytuacjach opisanych w art. 88 tejże ustawy, uniemożliwiających odliczenie podatku. 2. Dyrektor Izby Skarbowej w B., działając w imieniu Ministra Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] uznał, iż w świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z punktu widzenia przepisów ustawy o podatku od towarów i usług wspólnota jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej mogącą posiadać podmiotowość podatkową. Zatem wspólnota, w zakresie wykraczającym poza czynności obowiązkowego zarządu określonego w ustawie o własności lokali, jest odrębnym od swoich członków podatnikiem podatku od towarów i usług. Organ podkreślił, że faktury VAT są dokumentami potwierdzającymi transakcje gospodarcze dokonywane pomiędzy podatnikami. Faktura jest dokumentem o charakterze sformalizowanym, zaś dane jakie powinna zawierać zostały określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 roku w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług. Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz brzmienie art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, organ wywiódł, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje wyłącznie podatnikom podatku od towarów i usług w sytuacji, gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, na podstawie otrzymanych przez tego podatnika faktur VAT dokumentujących rzeczywiste transakcje gospodarcze. Zatem faktura wystawiona na inny podmiot, w tym przypadku na wspólnotę, nie jest dokumentem dającym prawo do odliczenia podatku naliczonego. Również proponowane przez Spółkę rozwiązanie, tj. wystawienie noty księgowej wraz z kopią lub kserokopią faktury wykonawcy, nie może zdaniem organu skutkować prawem do odliczenia przez Spółkę podatku zawartego w fakturze wystawionej na rzecz wspólnoty, która jest odrębnym od Spółki, będącej członkiem wspólnoty, podatnikiem podatku od towarów i usług. Reasumując organ stwierdził, że w opisanych okolicznościach Spółka, nie ma podstaw prawnych do dokonania odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z faktury VAT otrzymanej przez Wspólnotę dokumentującej nabycie robót termoizolacyjnych ścian zewnętrznych budynku, wymiany okien i wykonania pozostałych robót na ścianach zewnętrznych. 3. Pismem z dnia [...] grudnia 2010r. Spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa wnosząc o zmianę interpretacji indywidualnej z dnia [...] listopada 2010r. 4. W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia [...] stycznia 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej w B., działając w imieniu Ministra Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany powyższej interpretacji. 5. W skardze skierowanej do sądu Spółka wniosła o uchylenie interpretacji z dnia [...] listopada 2010r. zarzucając jej naruszenie: art. 14 lit. c § 1 i § 2, art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej; art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a, ustawy o podatku od towarów i usług; 3) art. 13 ust. 1 ustawy o własności lokali. W uzasadnieniu Spółka opisała dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż weryfikacja i ostateczna treść pytania nr 3 była konsekwencją przeprowadzonej rozmowy telefonicznej z pracownikiem Izby Skarbowej i nie miała wpływu na pytanie pierwsze i drugie, które pozostały aktualne. Skarżąca wskazała, iż w zaprezentowanym stanowisku przyjęła założenie, iż wspólnoty nie mogą wystawiać swoim członkom faktur z jakiegokolwiek tytułu. To błędne domniemanie było oparte na znajdujących się w obiegu prawnym interpretacjach organów podatkowych wydanych innym wspólnotom. Stąd też, kierując się fundamentalną zasadą neutralności podatku VAT, zaproponowała dokument w formie noty księgowej, z załączoną kserokopią wykonawcy. W ocenie Spółki taki tryb rozliczenia nie narusza przepisów art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a także nie występuje w sytuacjach wskazanych w art. 88 ustawy o podatku od towarów i usług. Skarżąca, zarzucając naruszenie art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej, podniosła iż organ oceniając negatywnie stanowisko Spółki, nie wskazał stanowiska prawidłowego. Stwierdziła jednocześnie, iż interpretacja winna zawierać informację wyjaśniającą, jaki przepis w określonym stanie faktycznym winien mieć zastosowanie i powinna ona uzyskać jednoznaczną odpowiedź, która pozwoli na zgodne z prawem podatkowym naliczenie i uregulowanie zobowiązań wobec budżetu. Przyjęte w przedmiotowej sprawie stanowisko Spółka przyjęła z uwzględnieniem ustawowej zasady neutralności podatku VAT oraz interpretacji podatkowych, w których organy stały na stanowisku, iż pomiędzy wspólnotami i ich członkami nie ma możliwości wystawiania faktur z jakiegokolwiek tytułu. Po dacie złożenia wniosku zostały opublikowane liczne orzeczenia sądów administracyjnych wskazujące możliwość refakturowania na rzecz członków wspólnot niektórych wydatków. Na stanowisko Skarżącej miał również wpływ obowiązek przestrzegania zapisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz przepisów ustawy o rachunkowości, stąd też we wniosku zaproponowano formę noty księgowej. Wskazano, iż na gruncie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego uregulowania w ww. ustawach mają wpływ na opodatkowanie podatkiem VAT. Kolejnym zarzutem zawartym w uzasadnieniu skargi jest brak ustosunkowania się do wskazanej w stanowisku Skarżącej zasady neutralności VAT. Neutralność podatku wyraża się w prawie do odliczenia. Prawo to ma zapewnić, że podatek płacony przez podatnika VAT przy nabyciu towarów i usług wykorzystywanych w działalności opodatkowanej nie będzie stanowił dla niego obciążenia finansowego - faktycznego kosztu. Zatem możliwość odliczenia podatku naliczonego nie stanowi żadnego przywileju dla podatnika, lecz jest jego fundamentalnym i podstawowym uprawnieniem, wynikającym z samej konstrukcji VAT, jako podatku od wartości dodanej. Mechanizm zapewniający obciążenie podatkiem wyłącznie ostatecznych odbiorców towarów i usług, przy jednoczesnym naliczaniu na każdym etapie obrotu, jest wskazane w art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. Skarżąca wskazała, iż w konstrukcji podatku VAT z konsumentami zostali zrównani jedynie podatnicy zwolnieni. Zdaniem Spółki organ naruszył również art. 121 ust. 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie wpływu zasady neutralności na rozstrzygnięcie, a także art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez ograniczenie Skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego w fakturach wspólnoty. Formułując zarzut naruszenia art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej Spółka podniosła, iż organ winien ocenić stanowisko Skarżącej w zakresie pytań nr 1 i 2. Zmiana pierwotnej treści pytania nr 3, zdaniem Skarżącej, spowodowała, iż organ uznał, że jest zwolniony od odpowiedzi na pytania wcześniejsze. Wskazała, iż nie uzyskała interpretacji, czy wobec braku możliwości odliczenia VAT naliczonego w fakturze wystawionej przez wykonawcę robót na wspólnotę, istnieje możliwość odliczenia podatku z faktury wystawionej przez Wspólnotę na Skarżącą. W ocenie Spółki brak oceny organu podatkowego w zakresie stanowiska do pytań pierwszego i drugiego sprawia, że Skarżąca nie może traktować stanowiska jako prawidłowego w pełnym zakresie. Mając na uwadze art. 13 ust. 1 ustawy o własności lokali oraz stanowiska wyrażone przez sądy administracyjne w wyrokach o sygn. akt l FSK 1343/09 i l SA/Bk 245/10 Spółka stwierdziła, iż w sposób prawidłowy odliczyła podatek VAT z faktur wystawionych przez Wspólnotę i zwiększyła wartość środków trwałych o kwotę netto z tych faktur. 6. W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że odnośnie pytań nr 1 i 2 wydano interpretację indywidualną z dnia [...] listopada nr [...] oceniając stanowisko wyrażone przez Skarżącą, tj. wspólnota nie powinna fakturować wewnętrznych rozliczeń pomiędzy wspólnotą a jej członkami, w związku z czym wystawiona przez zarządcę wspólnoty faktura VAT nie stanowi podstawy do odliczenia podatku, za prawidłowe. Organ podkreślił również, że instytucja interpretacji indywidualnych nie stanowi abstrakcyjnego wyjaśnienia przepisów prawnych, czy też wskazania jaki dokument daje prawo do odliczenia. Treść pytania nr 3 w pierwotnym wniosku wyraźnie wskazywała, iż Skarżąca oczekuje od tut. organu odpowiedzi na pytanie, "...w jaki sposób i na podstawie jakiego dokumentu spółka B. może odliczyć podatek VAT naliczony w fakturze wykonawcy remontu (tj. z faktury wystawionej przez nią samą) w części udziału spółki B. we Wspólnocie?". Odpowiedź na tak zadane pytanie sprowadzałoby się do w istocie do czynności doradztwa podatkowego, a nie oceny prawnej stanowiska w kontekście zadanego pytania. 7. W piśmie z dnia [...] maja 2011r. stanowiącym dalszą polemikę ze stanowiskiem organu Spółka głownie podniosła, że organ pominął fakt, iż Wspólnota nie może być ostatecznym odbiorcą wykonanych robót modernizacyjnych, albowiem ostatecznym odbiorcą są członkowie Wspólnoty, których organ pozbawił prawa do odliczenia podatku VAT czym naruszono zasadę neutralności podatku VAT. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: 8. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt. 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., - zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sąd administracyjny w sprawie dotyczącej pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego jak również organy podatkowe nie ustalają stanu faktycznego, lecz orzekają na podstawie stanu faktycznego przedstawionego przez stronę we wniosku o udzielenie interpretacji. Z art. 14a § 2 Ordynacji podatkowej wynika, że wnioskodawca obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie i do tego stanu przy udzielaniu pisemnej interpretacji prawa podatkowego zarówno organy podatkowe jak i Sąd Administracyjny pierwszej instancji mają obowiązek się odnieść. Przenosząc określone w przepisach ustawy p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy Sąd uznał, iż zaskarżona do Sądu indywidualna interpretacja prawa podatkowego w przedmiocie prawa Spółki do odliczenia podatku VAT na podstawie faktury wykonawcy wystawionej na wspólnotę jest prawidłowa. 8.1. W pierwszej kolejności należy przybliżyć istotę wspólnoty mieszkaniowej, związanej w trybie przepisów ustawy o własności lokali. Zdaniem Sądu wspólnota mieszkaniowa jest odrębnym od członków wspólnoty podmiotem praw i obowiązków. Uzasadnieniem powyższego poglądu jest chociażby uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2007 r., sygn. akt. III CZP 65/07, z której wynika, że wspólnota mieszkaniowa działając w ramach przyznanej jej zdolności prawnej może nabywać prawa i obowiązki do wspólnego majątku. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy wskazał m.in., że dokonując analizy kwestii związanych z ewentualną podmiotowością prawną wspólnoty mieszkaniowej uwzględnić należy fakt wprowadzenia w kodeksie cywilnym odrębnej od osób fizycznych i prawnych kategorii osób, jakimi są jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną (art. 331 k.c., wprowadzony ustawą z dnia 14 lutego 2003 r., o zmianie ustawy kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw Dz. U. z 2003 r. Nr 49 poz. 408). Osobowość prawna to normatywna cecha jednostek organizacyjnych, którym ustawa nadała przymiot osoby prawnej; osoba taka ma oczywiście podmiotowość (zdolność prawną). Podmiotami stosunków cywilnoprawnych (praw i obowiązków) mogą zatem być osoby fizyczne i osoby prawne (art. 1 k.c.), ale także jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 331 k.c., tzn. takie jednostki organizacyjne, którym ustawa przyznała zdolność prawną (podmiotowość prawną), nie przyznając jednak formalnej cechy osobowości prawnej. Taka jednostka organizacyjna, będąc wyposażoną w zdolność prawną (podmiotowość prawną), może mieć własny majątek, odrębny od majątków podmiotów wchodzących w jej skład. Wynika to wprost z przysługiwania jej zdolności prawnej. Podsumowując swoje rozważania Sąd Najwyższy wskazał, że "wspólnota mieszkaniowa jest podmiotem prawa cywilnego co oznacza, że może ona posiadać majątek odrębny od majątków właścicieli lokali (majątek własny). W skład tego majątku mogą jednak wejść jedynie prawa i obowiązki związane z gospodarowaniem nieruchomością wspólną, gdyż, jak wskazano, z przepisów ustawy o własności lokali wynika ograniczenie zakresu zdolności prawnej wspólnoty mieszkaniowej. Przepisy tej ustawy pozwalają stwierdzić, że do majątku wspólnoty wchodzą przede wszystkim uiszczane przez właścicieli lokali zaliczki w formie bieżących opłat na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną (art. 13 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 1 i art. 14 ustawy o własności lokali) oraz pożytki i inne dochody z nieruchomości wspólnej. Ponadto w skład majątku wspólnoty mogą wejść prawa wynikające z umów zawieranych przez nią w ramach gospodarowania nieruchomością wspólną (np. roszczenia wynikające z umów o remont nieruchomości wspólnej czy ocieplenie budynku), a także własność nieruchomości nabytej za zgodą właścicieli. Konsekwencją przyjęcia odrębności prawnej wspólnoty mieszkaniowej w stosunku do członków wspólnoty jest konieczność rozróżnienia dokonywania przez wspólnotę mieszkaniową dwóch rodzajów czynności, na te, które dotyczą nieruchomości wspólnej oraz tych, które dotyczą lokali członków wspólnoty. 8.2. Odnosząc się natomiast do kwestii możliwości odliczenia przez Spółkę podatku VAT na podstawie faktury wystawionej na wspólnotę przez Spółkę wskazać należy, że Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) – dalej zwana jako ustawa o VAT - opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów, import towarów, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju, wewnętrzwspólnotowa dostawa towarów. Stosownie do treści z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Z ust. 2 pkt 1 lit. a) tego przepisu wynika, że kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest podstawowym prawem podatnika, wynikającym z samej konstrukcji podatku od towarów i usług jako podatku od wartości dodanej, nie może być więc traktowane jako przywilej podatnika czy szczególne uprawnienie, które uzyskuje się tylko w specjalnych warunkach. Jest ono także fundamentalnym elementem systemu VAT, który umożliwia zachowanie zasady neutralności tego podatku. Istotą podatku od towarów i usług jest bowiem, co do zasady, obciążenie konsumpcji towarów i usług - to konsument finalnego produktu (usługi) ma być ostatecznie obciążony, transakcje podmiotów gospodarczych są natomiast opodatkowane "tymczasowo" z zapewnieniem, poprzez właśnie mechanizm odliczania podatku naliczonego, swoistej neutralności podatku VAT dla podatników. Jak wynika z treści cyt. powyżej art. 86 ust. 1 ustawy o VAT prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje podatnikowi o którym mowa w art. 15 tej ustawy, a więc osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Jak to zostało już stwierdzone powyżej (pkt 8.1 uzasadnienia) Wspólnota jako jednostka organizacyjna niemajaca osobowości prawnej może posiadać majątek odrębny od majątków właścicieli lokali (majątek własny) w związku z czym na gruncie ustawy o VAT występuje jako odrębny podmiot od swoich członków. Godzi się w tym miejscu podnieść, że na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16. W ust. 8 tego przepisu zawarto delegację, iż minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia określi szczegółowe zasady wystawiania faktur, dane, które powinny zawierać, oraz sposób i okres ich przechowywania. Powyższe zasady zostały określone w rozdziale 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1337 ze zm.). Z powyższego rozporządzenia wynika, że faktura stwierdzająca dokonanie sprzedaży powinna zawierać m. in. imiona i nazwiska lub nazwy bądź nazwy skrócone sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy, a także numery identyfikacji podatkowej sprzedawcy i nabywcy (§ 5 ust. 1 pkt 1 i 2). Z treści powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że tylko podatnik – w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT - na którego została wystawiona faktura odzwierciedlająca rzeczywiste zdarzenie gospodarcze, która dotyczy towarów bądź usług w zakresie w jakim są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz spełniająca wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r., jest uprawniony do odliczenia podatku naliczonego na takiej fakturze. Skoro faktura była wystawiona na Wspólnotę to skarżąca Spółka nie jest uprawniona do skorzystania z możliwości, o której mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Należy również podkreślić, że nie do zaakceptowania jest stanowisko strony skarżącej, dotyczące możliwości odliczenia podatku naliczonego, albowiem doprowadziłoby to do sytuacji, w której odliczyłaby podatek zawarty w fakturze wystawionej przez samą siebie. Również za prawidłowe zdaniem Sądu należało uznać stanowisko organu, iż wystawienie noty księgowej wraz z kopią lub kserokopią faktury wykonawcy, nie może skutkować prawem do odliczenia przez Spółkę podatku zawartego w fakturze wystawionej na rzecz wspólnoty, albowiem przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie przewidują takiej możliwości. 8.3. Za niezasadny należało także uznać zarzut strony dotyczący naruszenia art. 14 c § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie (§1). W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 2). Podkreślić należy, że interpretacja indywidualna nie stanowi abstrakcyjnego wyjaśnienia przepisów prawnych, lecz jest również dokonaniem oceny prawnej konkretnego stanowiska wnioskującego na tle zindywidualizowanego stanu faktycznego, który jest przedstawiany przez podatnika we wniosku o udzielenie interpretacji. Zakres interpretacji zdeterminowany jest przedstawionym przez stronę stanem faktycznym jak i stanowiskiem strony. Pamiętać ponadto należy, że w przypadku interpretacji przepisów prawa podatkowego, stanowisko organu udzielającego interpretacji wyrażane jest w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. I to ono jest akceptowane lub kwestionowane przez stronę. Do tego stanowiska stosuje się (lub nie) wnioskodawca. Przedstawienie rozumowania, jakiego rezultatem jest określone stanowisko co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego nabiera szczególnie istotnego znaczenia. Niezbędne jest, aby z interpretacji wynikała wyraźna odpowiedź na zadane przez podatnika pytanie (pytania), jasno zaprezentowane było stanowisko prawidłowe, poparte jednoznacznym i czytelnym dla adresata uzasadnieniem prawnym tego stanowiska. Prawidłowe uzasadnienie prawne interpretacji indywidualnej winno zawierać przytoczenie przepisów prawa, na których organ oparł swoje stanowisko wraz z podaniem ich treści oraz wyjaśnienie znaczenia tych przepisów, w kontekście podanego przez stronę stanu faktycznego. W ocenie Sądu zaskarżona interpretacja spełnia powyższe wymogi i wbrew zarzutom skargi, zawiera zarówno wskazanie prawidłowego stanowiska, jak i uzasadnienie prawne tej oceny, w tym treść przepisów prawa podatkowego mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie. 8.4. Końcowo należy również wskazać, iż przedmiotem niniejszej interpretacji była możliwość odliczenia przez Spółkę podatku naliczonego na fakturze wystawionej na Wspólnotę. Tym samym poza granicami niniejszej sprawy pozostają kwestie czy Wspólnota mogła refakturować wydatki związane z pracami obejmujące wartość robót wynikającą z faktury wystawionej przez wykonawcę robót na budynku oraz czy Spółka może odliczy podatek VAT naliczony na fakturze wystawionej przez zarządcę Wspólnoty (pytania nr 1 i 2 wniosku o interpretacje). Powyższe zagadnienia strona rozwija również w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2011r. Godzi się podnieść, że zagadnienia, o których mowa powyżej były przedmiotem interpretacji organu z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] w związku z nie mogą podlegać ocenie Sadu w niniejszym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło