I SA/Bd 187/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej postanawia: odrzucić skargę Postanowieniem z dnia [...], znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. uchyliło w całości postanowienie z dnia [...] Wójta Gminy B., znak [...], w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...] Wójta Gminy B., znak [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010r. Na powyższe postanowienie Wójt Gminy B. wniósł skargę do tut. Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu. W tym kontekście sąd musi także rozważyć, czy podmiot wnoszący skargę w ogóle może być zaliczony do kręgu podmiotów do tego uprawnionych. Zgodnie bowiem z treścią art. 50 § 1 ww. ustawy przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, która ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W rozpatrywanej sprawie skarga wniesiona została przez podmiot nieuprawniony. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. O istnieniu legitymacji skargowej decyduje zatem interes prawny danego podmiotu. Prezydent Miasta działający w sprawie jako organ pierwszej instancji, nie ma natomiast interesu prawnego we wniesieniu skargi na decyzję organu odwoławczego, nawet jeśli decyzja ta dotyka bezpośrednio lub pośrednio jego praw lub obowiązków. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się pogląd, iż rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy k.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego (por. uchwała NSA z dnia 19 maja 2003 roku, OPS 1/03, ONSA 2003 nr 4 poz. 115; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 roku, OSK 1017/04, dostępny w bazie Lex pod nr 171164; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 roku, I OSK 521/05, dostępny w bazie Lex pod nr 189858). Jak wskazano w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2011 r. (sygn. akt II FSK 2500/10) interes prawny w zaskarżeniu należy rozumieć jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga może bowiem dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej", rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi. Organ powołany do wydania decyzji (postanowienia) w postępowaniu administracyjnym nie może być jednocześnie stroną tego postępowania, reprezentującą w nim własne interesy i, co za tym idzie - nie ma prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczne rozstrzygnięcie podjęte w tym postępowaniu. W niniejszej sprawie skargę wniósł Wójt Gminy B., który jednocześnie orzekał w niniejszej sprawie jako organ I instancji. Zatem wójt nie jest uprawniony do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, a Sąd nie może dokonywać oceny merytorycznej zarzutów podniesionych w skardze. Podnieść przy tym należy, iż wprawdzie co do zasady brak legitymacji do wniesienia skargi stanowi przesłankę materialno-prawną, powodującą oddalenie skargi. Jednakże w sytuacji, gdy wiadomym jest od razu, że podmiot wnoszący skargę nie ma uprawnienia do jej wniesienia i nie zachodzi potrzeba badania jej interesu prawnego, skarga taka podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 11 kwietnia 2005 r. OPS 1/04 publ. ONSA i WSA 2005/4/62, stwierdzając, iż "wniesienie skargi przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej (na przykład organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji) podlega odrzuceniu". Należy też podkreślić, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt K 32/08, OTK-A 2009/9/139, orzekł, iż art. 50 § 1 p.p.s.a., interpretowany w ten sposób, iż odmawia on jednostkom samorządu terytorialnego prawa do uczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz prawa do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych w sytuacji, w której organ danej jednostki rozpatrywał sprawę administracyjną i wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, jest zgodny z art. 165 Konstytucji RP. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.