I SA/Bd 199/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Olesińska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi P.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oddala skargę UZASADANIENIE Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie P. M. z dnia [...] listopada 2019 r. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] stycznia 2019 r. zostało wniesione z uchybieniem przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej terminu do jego wniesienia. Organ podał, że przesyłka zawierająca m.in. ww. decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. została wysłana na adres: [...], [...]. W dniu [...] lutego 2019 r. przedmiotowa decyzja wróciła do nadawcy z adnotacjami naniesionymi przez poszczególne placówki pocztowe. Przesyłkę tę, zgodnie z zapisem na kopercie, awizowano po raz pierwszy w dniu [...] stycznia 2019 r. (datownik). Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru załączonego do przesyłki, z powodu niemożności doręczenia przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata we wskazanej placówce pocztowej Ł. w dniu [...] stycznia 2019 r. (datę poprawiono długopisem na [...] stycznia 2019 r.), a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym urzędzie umieszczono pod wskazanym adresem w oddawczej skrzynce pocztowej. Z datowników umieszczonych na kopercie wynika, iż w dniu [...] stycznia 2019 r. przesyłkę awizowano powtórnie, natomiast [...] lutego 2019 r. operator pocztowy przekazał przesyłkę nadawcy, ze względu na upływ terminu do doręczenia w dniu [...] lutego 2019 r. Natomiast zgodnie z danymi zamieszczonymi na stronie [...] (śledzenie przesyłek) oraz z informacji uzyskanych od Poczty [...] przesyłka o nr [...] zawierająca zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji pierwszy raz awizowana w dniu [...] stycznia 2019 r., data drugiego awiza to [...] stycznia 2019 r., a zwrotu przesyłki do nadawcy dokonano [...] lutego 2019 r. Ponadto Poczta [...] wskazała, iż czynności wyjaśniające przeprowadzone w celu zbadania zgłoszonego problemu oraz uzyskane informacje pozwoliły ustalić, że listonosz przedmiotową przesyłkę starał się doręczyć osobiście pod wskazany adres i z uwagi na nieobecność adresata lub osób uprawnionych do odbioru pozostawił awizo, które umieścił w pocztowej skrzynce oddawczej adresata. W związku z powyższym, niezależnie od powodu poprawienia daty pierwszego awizowania, organ przyjął, że przesyłka ta została pierwszy raz awizowana [...] stycznia 2019 r. Zdaniem organu fakt dwukrotnego awizowania przesyłki przez urząd pocztowy w dniu [...] stycznia 2019 r. oraz w dniu [...] stycznia 2019 r. wyczerpujący dyspozycję art. 150 § 1-3 O.p., został potwierdzony odpowiednimi pieczątkami i adnotacjami na kopercie zawierającej przedmiotową decyzję wraz z parafami doręczającego. W związku z tym, że przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję była po raz pierwszy awizowana w dniu [...] stycznia 2019 r., organ uznał, że doręczona została skarżącemu w dniu [...] lutego 2019 r. zatem ustawowy termin do wniesienia odwołania określony w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. upłynął w dniu [...] lutego 2019 r. Odwołanie noszące datę [...] listopada 2019 r. natomiast zostało nadane w placówce pocztowej w dniu [...] listopada 2019 r. (data stempla pocztowego), a zatem zostało wniesione z naruszeniem ustawowego, 14-dniowego terminu (złożono je 261 dni po ustawowym terminie). Jednocześnie organ podał, że z uwagi na niespełnienie przesłanek wynikających z dyspozycji przepisu art, 162 § 1-2 O.p., brak było podstaw prawnych do przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego odwołania, czemu dano wyraz w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2020 r. W złożonej do tut. Sądu skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając mu mające wpływ na wynik postępowania naruszenie przepisów postępowania: art. 150 § 2, § 3, § 4 ustawy w zw. z przepisem art. 223 § 1 pkt 2 O.p. poprzez przyjęcie, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję i przyjęcie tzw. fikcji doręczenia, co doprowadziło do uznania, że wniesione przez skarżącego odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia, o którym mowa w art. 223 § 1 pkt 2 O.p., podczas gdy w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy z uwagi na nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki leżące po stronie Poczty [...], a polegające na nieprawidłowej awizacji przesyłki i niepozostawieniu awiza, skarżący został pozbawiony możliwości zapoznania się z kierowaną do niego korespondencją i podjęcia celowej obrony swoich praw; art. 122, art. 123, art. 180 § 1, art. 181 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 200, art. 210 § 4 O.p. polegające na: sprzeczności ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i nieprawidłowym przyjęciu, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji, niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, nieuwzględnieniu zgłaszanych przez stronę wniosków dowodowych w postaci przesłuchania skarżącego, świadka M. C. oraz listonosza Poczty [...] (po wskazaniu jego danych osobowych przez Pocztę [...]), który to w dniu [...] lub [...] stycznia 2019 r. miał awizować przesyłkę zawierającą decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] stycznia 2019 r. Zdaniem skarżącego awizacja przesyłki zawierającej decyzję została dokonana z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej. Ze znajdującego się w aktach sprawy dowodu "doręczenia zastępczego" wynika, że przesyłka miała numer [...]. Na dowodzie są dwie okrągłe pieczątki, przy czym jedna z datą [...].01.2019 r. druga data jest nieczytelna. W punkcie 2. jest nieczytelna nazwa placówki pocztowej, w której pozostawiono pismo. Obok widnieje data datownika [...].01.2019 r., przy czym ta data jest ręczenie przeprawiona na "[...]" bez żadnej parafki. W dalszej części jest odręczne zakreślenie sposobu pozostawienia awiza "umieszczono pod wskazanym adresem w oddawczej skrzynce pocztowej". Brak jest informacji o powtórnym awizowaniu. Przy nieczytelnym podpisie doręczającego nie wpisano daty wypełnienia dowodu doręczenia. Z kolei na kopercie, w której były decyzje, widnieje pieczątka "awizowano nie zastano [...].10.2019" czyli z data inną, niż ta odręczenie wpisana na potwierdzeniu odbioru. Reasumując, nie wiadomo od jakiej daty należy liczyć 7 dni na odebranie pisma. Z kolei brak informacji o powtórnym awizowaniu nie pozwala na ustalenie daty doręczenia zgodnie z § 4. Skarżący zauważył, że Poczta odpowiedzi na reklamację, pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. wskazała, iż "zarzuty Klientów dotyczące nieprawidłowości w doręczaniu i awizowaniu są trudne do jednoznacznego rozstrzygnięcia ze względu na to, że rozpatrując słuszność racji obu stron (pracownika i Klientów) można się opierać jedynie na oświadczeniach zainteresowanych osób". Zatem zdaniem skarżącego Poczta z całą pewnością nie jest w stanie stwierdzić, że kierowana do skarżącego przesyłka zawierająca decyzję była prawidłowo awizowana. Stąd nie można przyjąć fikcji doręczenia. Skarżący podkreślił również, że nie jest możliwe pozostawienie awizo w oddawczej skrzynce pocztowej, ponieważ takiej skrzynki nie ma. Na poparcie stanowiska skarżący powołał szereg orzeczeń sądowych. Reasumując, zdaniem skarżącego mając na uwadze nieprawidłowości w doręczeniu i awizacji przesyłki, skutkujące niemożliwością uznania tzw. fikcji doręczenia, za datę doręczenia decyzji należy przyjąć dzień [...] października 2019 r., tj. dzień potwierdzenia w organie pierwszej instancji wydania wobec skarżącego decyzji oraz zapoznania się z jej treścią. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna. Zaskarżone postanowienie nie narusza również innych, niż zgłoszone w skardze, przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który uzasadniały jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Spór w sprawie dotyczy prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji oraz dochowania 14-dniowego terminu wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Zgodnie z art. 223 § 1 pkt 2 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Stosownie zaś do art. 148 O.p., osobom fizycznym pisma doręcza się pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju (§ 1). Pisma osobom fizycznym mogą być także doręczane w siedzibie organu podatkowego oraz w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata – adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Zgodnie z art. 149 cyt. ustawy, w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma – sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy – gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 odpowiednie zastosowanie znajdzie art. 150 Ordynacji podatkowej. Oznacza to, iż w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego, operator pocztowy (w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe) przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 150 § 1 pkt 1 O.p.). Natomiast adresata zawiadamia się o pozostawaniu pisma w tym miejscu wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej, w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie to umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 150 § 2 O.p.). Przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji została wysłana na adres: [...], [...]. Zgodnie z zapisem na kopercie, awizowano ją po raz pierwszy w dniu [...] stycznia 2019 r. (datownik). Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru załączonego do przesyłki, z powodu niemożności doręczenia przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata we wskazanej placówce pocztowej [...] w dniu [...] stycznia 2019 r. (datę poprawiono długopisem na [...] stycznia 2019 r.), a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym urzędzie umieszczono pod wskazanym adresem. Z datowników umieszczonych na kopercie wynika, iż w dniu [...] stycznia 2019 r. przesyłkę awizowano powtórnie, natomiast [...] lutego 2019 r. operator pocztowy przekazał przesyłkę nadawcy, ze względu na upływ terminu do doręczenia w dniu [...] lutego 2019 r. W dniu [...] lutego 2019 r. przedmiotowa decyzja wraz z kopertą wróciła do nadawcy z odpowiednimi adnotacjami naniesionymi przez poszczególne placówki pocztowe. Z powyższego wynika zatem, że przesyłkę, z uwagi na brak możliwości doręczenia w trybie art. 148 § 1-3 oraz art. 149 O.p., pozostawiono w dniu [...] stycznia 2019 r. na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej [...]. Skarżący podniósł, że nazwa placówki pocztowej, w której pozostawiono pismo jest nieczytelna. Zdaniem Sądu nawet jeśli uznać adnotację listonosza o wskazaniu placówki pocztowej za nieczytelną, to w miejscowości wskazanej jako adres Skarżącego: [...], [...] znajduje się tylko jedna placówka pocztowa (vide: [...]), a zatem jej zidentyfikowanie nie powinno sprawiać Skarżącemu trudności. Dalej zauważyć należy, że data pierwszej awizacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki jest rzeczywiście poprawiona z daty [...] stycznia 2019 r. na datę [...] stycznia 2019 r. bez zaparafowania, jednak na kopercie znajduje się pieczęć datownika wskazująca na [...] stycznia 2019 r. Brak jest również informacji o drugim awizowaniu na potwierdzeniu odbioru przesyłki, jednak informacja ta znajduje się na kopercie – jest to pieczątka "awizowano powtórnie" oraz ręcznie wpisana data [...] stycznia 2019 r. potwierdzona pieczęcią z tą samą datą. W ocenie Sądu organ słusznie zwrócił uwagę, że datę pierwszej awizacji w dniu [...] stycznia 2019 r. potwierdza również informacja umieszczona na stroniewww.emonitoring.poczta-polska.pl dla przedmiotowej przesyłki o nr [...] oraz informacja uzyskana przez organ od Poczty [...] w piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r. z której wynika, że "przesyłka list polecony o numerze [...] nadana w dniu [...] stycznia 2019 roku w [...] po nieudanej próbie doręczenia (adresat nieobecny/zamknięta siedziba adresata) w dniu [...] stycznia 2019 roku została zaawizowana do odbioru we właściwej placówce pocztowej adresata UP [...]. W dniu [...] stycznia 2019 roku UP [...] dokonał powtórnej awizacji przesyłki. Przedmiotowa przesyłka została zwrócona w dniu [...] lutego 2019 roku z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie" i ostatecznie doręczona nadawcy w dniu [...] lutego 2019 roku". W kontekście powyższych stwierdzeń podnieść należy, że w orzecznictwie ukształtował się jednolity pogląd, iż okoliczność czy zawiadomienie (awizo) umieszczono w miejscu określonym w art. 150 § 2 O.p., może być ustalona przy użyciu wszelkich dopuszczonych środków dowodowych. Zatem pocztowy dowód doręczenia (potwierdzenie odbioru) przesyłki zawierający informację z art. 150 § 2 O.p., nie jest wyłącznym dowodem okoliczności w nim zawartych, stanowi jedynie oświadczenie doręczyciela, że opisane w tym dokumencie czynności zostały przez niego wykonane we wskazany tam sposób. Nie można przyjąć więc, że jedynym dowodem mającym skutecznie potwierdzać fakt dochowania wymogów z art. 150 § 2 O.p. jest adnotacja doręczyciela na potwierdzeniu odbioru dokonana w dniu podjęcia próby doręczenia. Braki dowodu doręczenia wynikające z jego nieprawidłowego wypełnienia, mogą być uzupełniane poprzez uruchomienie postępowania reklamacyjnego odnośnie do przesyłki skierowanego do operatora pocztowego, który podjął się doręczenia oraz poprzez inne dowody. W szczególności dopuszczalne jest prowadzenie przez organ podatkowy postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie istniejących wątpliwości np. poprzez wystąpienie do odpowiedniej placówki pocztowej o uzupełnienie stosownych informacji związanych ze sposobem doręczenia przesyłki, co miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy (por: wyroki NSA: z dnia 29 czerwca 2005r., sygn. akt I GSK 475/05; z dnia 8 grudnia 2011r., sygn. akt I FSK 11/11; z dnia 2 grudnia 2011r., sygn. akt I FSK 123/11; z dnia 20 września 2011r., sygn. akt I FSK 1290/10; z dnia 13 stycznia 2011r., sygn. akt I FSK 215/10; z dnia 16 kwietnia 2008r., sygn. akt I FSK 599/07, z dnia 13 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 215/10, z dnia 10 września 2015 r. sygn. akt II FSK 2198/14 ; WSA w Krakowie z dnia 28 stycznia 2014r., sygn. akt I SA/Kr 1604/13). Odnosząc się do argumentacji skargi dotyczącej braku skrzynki pocztowej na posesji wskazać należy, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru doręczający wskazując miejsce pozostawienia awizo podkreślił zarówno oddawczą skrzynkę odbiorczą, jak i drzwi adresata. Wobec twierdzeń skarżącego, że nie posiada skrzynki na listy należy przyjąć, że awizo – zgodnie ze wskazaniem doręczającego – zostało umieszczone na drzwiach. Za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 122, art. 123, art. 180 § 1, art. 181 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 200, art. 210 § 4 O.p., albowiem zaskarżone postanowienie znajduje oparcie w obowiązujących przepisach. Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, czym kierował się organ stwierdzając, iż odwołanie skarżącego złożone zostało z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego złożenia. Stan sprawy został wyjaśniony w stopniu, który pozwalał na podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ ustalił, kiedy i w jakich okolicznościach nastąpiło doręczenie decyzji organu pierwszej instancji w trybie art. 150 O.p. oraz kiedy złożono odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W opinii organu odwoławczego analiza powołanych dowodów nie jest dowolna. Organ opisał szczegółowo i przeanalizował wszystkie dowody, mogące mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Ocena zebranego w ww. zakresie materiału dowodowego jest prawidłowa, oparta na zasadach logiki i doświadczenia życiowego i odnosi się do wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, jednak doprowadziła ona do podjęcia rozstrzygnięcia odmiennego niż wnioskował skarżący, co nie może stanowić o jej wadliwości. Na marginesie zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie nie mogło dojść do naruszenia art. 181 § 1 O.p., ponieważ ustawa nie zawiera takiej normy prawnej. Odnośnie do naruszenia art. 200 O.p. podkreślenia wymaga, że dotyczy on decyzji a w sprawie wydano postanowienie. Reasumując zdaniem Sądu decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] stycznia 2019 r., została doręczona skarżącemu w trybie art. 150 O.p. w dniu [...] lutego 2019 r., ustawowy termin do wniesienia odwołania określony w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. upłynął w dniu [...] lutego 2019 r., a odwołanie skarżącego z dnia [...] listopada 2019 r., nadane w placówce pocztowej w dniu [...] listopada 2019 r. zostało wniesione z naruszeniem ustawowego, 14-dniowego terminu. Jednocześnie wskazać należy, iż skarżący wnioskiem z dnia 6 listopada 2019 r. zwrócił się do organu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] stycznia 2019 r., co Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. załatwił odmownie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Bd 198/20 oddalił wniesioną skargę. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.