I SA/Bd 209/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-06-09
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekazanie towarów z remanentu likwidacyjnego przez likwidującego działalność gospodarczą małżonka drugiemu małżonkowi, który kontynuuje działalność, wyłącza obowiązek zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od remanentu likwidacyjnego?Ratio decidendi
Przekazanie towarów z remanentu likwidacyjnego przez jednego małżonka drugiemu, który kontynuuje działalność, nie wyłącza obowiązku zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od remanentu likwidacyjnego. Małżonkowie są odrębnymi podatnikami, a przepisy prawa podatkowego nie traktują ich jako jednego podmiotu. Obowiązek zapłaty podatku powstaje w momencie likwidacji działalności, a nie w momencie późniejszej sprzedaży towarów przez przejmującego.Stan faktyczny
Skarżący M. W. prowadził działalność gospodarczą, którą zlikwidował w dniu 16 stycznia 2004 r. Spisany remanent likwidacyjny przekazał nieodpłatnie żonie Z. W., która rozpoczęła własną działalność gospodarczą. Skarżący wystąpił o zwrot zryczałtowanego podatku dochodowego od remanentu likwidacyjnego, twierdząc, że nie powinien on być naliczany w sytuacji przekazania towaru małżonce. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając podatek za należny. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 09 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od remanentu likwidacyjnego. oddala skargę
Z akt sprawy administracyjnej wynika, że w okresie od dnia 03 stycznia 1996r. do dnia 16 stycznia 2004r. M. W. prowadził działalność gospodarczą
w zakresie handlu artykułami przemysłowymi (drogeryjnymi).
W dniu 18 lutego 2004r. skarżący złożył w Drugim Urzędzie Skarbowym
w T. deklarację na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy PIT-5 za miesiąc styczeń 2004r., w której wykazał przychód z prowadzonej działalności w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodu w kwocie [...] zł i należny podatek w kwocie [...] zł.
Następnie w dniu 20 lutego 2004r. podatnik złożył korektę w/w deklaracji wraz
z oświadczeniem, iż w poprzedniej deklaracji PIT-5 omyłkowo wpisano koszty uzyskania przychodów z poz. 20 w poz. 21 - dochód. W złożonej korekcie strona wykazała dochód za miesiąc styczeń 2004r. w kwocie [...] zł. Dodatkowo skarżący złożył oświadczenie, iż towar spisany w remanencie likwidacyjnym w dniu 16 stycznia 2004r. został bezpłatnie przekazany żonie – Z. W., do rozpoczętej przez nią
w dniu 12 stycznia 2004r. działalności gospodarczej, w której będzie stanowił remanent początkowy. Skarżący wskazał, iż jest to wspólny towar - jego i żony, bowiem nie posiadają oni rozdzielności majątkowej, wspólnie zamieszkują i wspólnie rozliczają się składając zeznanie roczne PIT-36. Zaznaczył, że podatek VAT od remanentu likwidacyjnego w kwocie [...] zł zapłacił w całości w dniu 20 stycznia 2004r., na podstawie deklaracji VAT-7 za miesiąc styczeń 2004r., natomiast podatek dochodowy od towarów przekazanych żonie będzie płacony sukcesywnie po ich sprzedaży.
W dniu 09 marca 2004r. do Drugiego Urzędu Skarbowego w Toruniu wpłynęła druga korekta deklaracji na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy (PIT-5) za miesiąc styczeń 2004r., w której skarżący wykazał przychód z prowadzonej działalności, koszty uzyskania przychodu oraz podatek w kwocie [...] zł. Do deklaracji skarżący załączył informację o należnym zryczałtowanym podatku dochodowym za styczeń 2004r. (formularz PIT-5/X), w którym wykazał podatek od dochodu z remanentu likwidacyjnego w kwocie [...] zł. Zadeklarowany podatek strona wpłaciła w kasie Urzędu Skarbowego w dniu 23 marca 2004r.
Następnie pismem z dnia 28 października 2008r. skarżący zwrócił się do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Toruniu z prośbą o zwrot niezasadnie pobranego podatku w kwocie [...] zł od remanentu likwidacyjnego.
W uzasadnieniu złożonego wniosku podatnik wskazał, że likwidując działalność gospodarczą sporządził spis towarów z natury na kwotę brutto [...] zł, od której to kwoty odprowadzono podatek VAT w wysokości [...] zł. Zaznaczył, iż jednocześnie złożył w urzędzie oświadczenie, że towar spisany w remanencie został bezpłatnie przekazany do firmy żony Z. W., u której stanowił wartość remanentu początkowego w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Ponownie powołał się na współwłasność majątkową, wspólne zamieszkiwanie i rozliczanie.
Podatnik wskazał również, że złożone przez niego oświadczenie i rozliczenie nie zostało uznane przez pracownika Urzędu Skarbowego, który nakazał mu zapłacenie zryczałtowanego podatku od dochodu z remanentu likwidacyjnego, co też uczynił.
Dodatkowo wyjaśnił, że duże obciążenie podatkami (VAT w kwocie [...] zł oraz zryczałtowany podatek w kwocie [...] zł) spowodowało, iż zmuszony był z żoną
do wyprzedaży części towarów, co przyczyniło się w konsekwencji do likwidacji
w kwietniu 2007r. działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę Z. W.
Organ podatkowy I instancji decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od remanentu likwidacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że do dnia 16 stycznia 2004r. M. W. prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu. Na dzień 31 grudnia 2003r. sporządził spis z natury na kwotę [...] zł brutto ([...] zł netto). W związku z tym, że do dnia likwidacji działalności, nie dokonywał zakupów i sprzedaży towarów, w dniu 16 stycznia 2004r. fakturą VAT nr 1/2004, spisany towar wraz z kioskiem przekazał żonie do rozpoczętej przez nią - w dniu 12 stycznia 2004r. - działalności gospodarczej.
Organ podatkowy I instancji, na podstawie ustalonego stanu faktycznego
i zgromadzonych dowodów stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki wyłączające ustalenie dochodu na dzień likwidacji działalności gospodarczej.
W konsekwencji zryczałtowany podatek dochodowy od remanentu likwidacyjnego jest podatkiem należnym i został w całości uregulowany w dniu 23 marca 2004r., zatem brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w żądanej kwocie.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym podniosła, że zaskarżona decyzja jest błędna. W ocenie podatnika zapas towaru, od którego naliczony został zryczałtowany podatek dochodowy, a który stanowił stan początkowy
w działalności prowadzonej przez Z. W., został w trakcie sprzedaży ponownie objęty podatkiem dochodowym, co jest bezprawne i nie ma oparcia w przepisach prawa. Podatnik wskazał, że duże obciążenie podatkami przy likwidacji działalności ([...] zł VAT i [...] zł zryczałtowanego podatku) spowodowało, iż konieczna była wyprzedaż części towaru przejętego przez żonę, na skutek czego nastąpiła utrata klientów i konieczność likwidacji tej działalności w kwietniu 2007r. Strona zarzuciła organowi podatkowemu I instancji dowolną interpretację przepisu art. 24 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Mając powyższe na uwadze, podatnik wniósł o uchylenie decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. i zwrot niesłusznie pobranego podatku w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] orzekającą o odmowie stwierdzenia nadpłaty w kwocie [...] zł wynikającej ze zryczałtowanego podatku dochodowego od remanentu likwidacyjnego.
Organ stwierdził, iż w zaistniałym stanie faktycznym powstał obowiązek zapłaty zryczałtowanego podatku, o którym mowa w art. 44 ust. 4 w zw. z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r.
Nr 14, poz. 176 ze zm.).
Dyrektor wskazał, że w myśl art. 24 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, sporządzenie remanentu likwidacyjnego oraz ustalenie dochodu następuje na dzień likwidacji działalności gospodarczej, z uwzględnieniem wyjątków wskazanych w tym przepisie. Zdaniem organu, w sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności, zwalniającej z konieczności ustalenia dochodu na dzień likwidacji działalności gospodarczej.
Organ podał, że na gruncie prawa podatkowego małżonkowie nie są traktowani jak jeden podmiot podatkowy. Zatem działania małżonków dokonywane w zakresie prawa podatkowego nie mogą być kwalifikowane w kategoriach ustawowej wspólnoty majątkowej. Na gruncie zasad prawa podatkowego nie decyduje prawo prywatne,
czyli przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Jeżeli jedno z małżonków nie chce lub nie może już prowadzić firmy, a drugie z nich chce tę firmę przejąć i prowadzić,
to nie da się uniknąć procedury zamknięcia działalności przez jedno z nich
i rozpoczęcia działalności przez drugiego. Procedura ta w niniejszej sprawie - zdaniem organu - odwoławczego nie została zachowana.
Organ wskazał, że sporządzony spis z natury służy do właściwego obliczenia dochodu podatnika, który zamyka działalność w zakresie handlu, tak więc sporządzony przez stronę spis stanowi wartość remanentu początkowego dla żony, która w 2004r. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej. Ponieważ w tym przypadku mamy do czynienia z dwoma odrębnymi podatnikami, spis z natury należało sporządzić odrębnie przez podatnika przekazującego majątek (spis z natury w celu właściwego rozliczenia dochodu z działalności do momentu jej ograniczenia) i odrębnie przez jego żonę jako przejmującą majątek (spis z natury na dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej).
Organ odwoławczy podał, że prowadzona przez stronę działalność gospodarcza wyrejestrowana została w dniu 16 stycznia 2004r. i w tym samym dniu - na podstawie faktury nr 1/2004r. z dnia 16 stycznia 2004r. - spisane w remanencie końcowym towary podatnik przekazał żonie do prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.
W związku z powyższym, z uwagi na zakończenie bytu prawnego firmy strony skarżącej, zachodziła konieczność sporządzenia remanentu likwidacyjnego, jak również ustalenia dochodu z remanentu likwidacyjnego, o którym mowa w art. 24 ust.3 ustawy
o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym również ustalenia – zgodnie
z art. 44 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - 10% zryczałtowanego podatku od dochodu z remanentu likwidacyjnego.
Organ podał, że z zebranego materiału dowodowego w sprawie nie wynika,
że towary handlowe o wartości brutto 18.864,43 zł zostały przekazane przez podatnika nieodpłatnie małżonce przed zakończeniem działalności gospodarczej, wręcz przeciwnie wszystkie dokumenty świadczą o tym, iż przekazane towary wynikały
z remanentu likwidacyjnego, sporządzonego na zakończenie przez stronę działalności gospodarczej.
W ocenie organu, zasadnie naliczono i wpłacono kwotę [...] zł stanowiącą zryczałtowany podatek dochodowy od remanentu likwidacyjnego.
Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Strona podniosła, że wydane przez organy podatkowe decyzje są błędne i krzywdzące.
Skarżący zarzucił, iż organy obu instancji nie uzasadniły, dlaczego podatnik nie może skorzystać z ustawowych przypadków wykluczających konieczność ustalenia podatku likwidacyjnego, skoro spełnia wszystkie warunki ustawowe. Podniósł, że organy nie zaprzeczają ciągłości prowadzonej przez niego tej samej działalności, a firmowanej w różnych okresach jako forma prawna W. M., a innym razem jako W. Z.
Podatnik nie zgodził się z twierdzeniem organów, że najpierw zlikwidował działalność, a potem przekazał towar żonie. Wyjaśnił, że towar stanowiący u niego remanent końcowy został spisany na dzień 31 grudnia 2003r., a następnie był fizycznie przepisywany jako remanent likwidacyjny. Jego wyliczanie cenowe, wartościowe,
a następnie przepisywanie i przekazywanie fakturą nr 1/2004 trwało do dnia
16 stycznia 2004r. W związku z powyższym jego remanent likwidacyjny po likwidacji wynosił 0, gdyż przekazanie towaru do firmy żony nastąpiło przed likwidacją działalności, a nie po jej zakończeniu. Podkreślił, że taka forma przekazania fakturą zdawczo-odbiorczą odbyła się za aprobatą i w uzgodnieniu z Drugim Urzędem Skarbowym.
Zdaniem podatnika, zaskarżona decyzja jest tendencyjna i nie ustosunkowuje się do wielu zarzutów odwołania, m. in. do zarzutu podwójnego opodatkowania towaru przekazanego do nowej firmy żony Z. W., co zdaniem skarżącego jest bezprawne. Organ nie podjął się zbadania adekwatnej sytuacji, jaka miała miejsce dnia 31 grudnia 1995r., kiedy to żona skarżącego likwidowała działalność i remanentem likwidacyjnym przekazała towar w dniu 03 stycznia 1996r. do nowo otwartej działalności skarżącego.
Strona podniosła, że zapłata podatku od remanentu likwidacyjnego nastąpiła
w wyniku rozmowy żony z pracownikiem Urzędu Skarbowego. Skarżący podniósł, że zapłacił podatek będąc przekonanym o jego bezzasadności.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 23 kwietnia 2009r. strona ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Skarbowej w B., podtrzymując dotychczasową argumentację. Skarżący wskazał, że dniem zakończenia działalności gospodarczej był
dzień 16 stycznia 2004r., natomiast dniem likwidacji przedsiębiorstwa był dzień
20 stycznia 2004r., zatem na dzień likwidacji przedsiębiorstwa remanent likwidacyjny wynosił 0. W związku z powyższym, podatek pobrany od towaru przekazanego żonie został pobrany niesłusznie. Skarżący zarzucił ponadto, że organ nie odniósł się do analogicznej sytuacji, która miała miejsce w 1996r., kiedy to Z. W. przekazała w dniu 03 stycznia 1996r. towar wraz z kioskiem skarżącemu. Wówczas, przy obowiązywaniu tych samych przepisów, organ podatku nie pobrał. W ocenie strony, organ podatkowy zastosował dwa różne rozstrzygnięcia przy istnieniu tych samych stanów faktycznych i prawnych. Do wymienionego pisma skarżący załączył kopię decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] nr [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dotyczącego działalności prowadzonej przez M. W.
Pismem z dnia 15 maja 2009r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. ustosunkował się do pisma skarżącego. Organ wskazał, że podniesiona przez stronę argumentacja nie przesądza, iż w momencie likwidacji przedsiębiorstwa podatnika nie powstał obowiązek podatkowy wynikający z art. 44 ust. 4 w związku z art. 24 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tej przyczyny, że remanent likwidacyjny wyniósł 0. Powyższemu przeczy bowiem zgromadzony materiał dowodowy, a przede wszystkim wpis dokonany w podatkowej księdze przychodów i rozchodów za 2004r. prowadzonej dla potrzeb działalności M. W., jak również wpis w podatkowej księdze przychodów i rozchodów za 2004r. prowadzonej dla potrzeb działalności Z. W., w której jako pierwszy istnieje zapis, iż remanent początkowy stanowi remanent likwidacyjny firmy skarżącego. Organ wskazał również na złożone przez skarżącego pisma i oświadczenia, w których wielokrotnie wskazywał, iż sporządził remanent likwidacyjny, a towary w nim spisane przekazał żonie Z. W. W kwestii zarzutu nieustosunkowania się przez organ do sytuacji, która miała miejsce w 1996r., kiedy to Z. W. likwidowała działalność gospodarczą i przekazała towary do firmy M. W., organ podał, że zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę wyjaśniono, iż Dyrektor Izby Skarbowej nie może odnieść się do podnoszonej w odwołaniu sytuacji, bowiem nie było to przedmiotem rozpatrywanej sprawy. W sprawie remanentu sporządzonego w 1996r. organ podatkowy nie wszczynał postępowania, a tym samym nie został zgromadzony materiał dowodowy, który pozwalałby bezsprzecznie uznać, iż sytuacja, jaka miała miejsce przy przekazaniu towarów z likwidowanej z dniem 31 grudnia 1995r. działalności gospodarczej Z. W., była faktycznie adekwatna do niniejszej sprawy.
Pismem z dnia 21 maja 2009r. będącym uzupełnieniem pisma z dnia 23 kwietnia 2009r. skarżący podniósł, że organy pominęły fakt, iż Z. W. rozpoczęła działalność przedsiębiorstwa w dniu 13 stycznia 2004r. W związku z zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego w dniu 16 stycznia 2004r. przejęła towar wraz z kioskiem. Zatem połączenie dwóch przedsiębiorstw dokonało się pomiędzy 13 a 16 stycznia 2004r., tj. przed wyrejestrowaniem działalności skarżącego. Powyższe wskazuje na możliwość skorzystania przez stronę ze zwolnienia wynikającego z art. 24 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Strona podniosła, że uzasadnienie decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] nr [...] potwierdza, iż w chwili wyrejestrowania działalności, remanent likwidacyjny wynosił 0. Skarżący zarzucił, iż Dyrektor Izby Skarbowej nie ustosunkował się do zarzutu podwójnego opodatkowania, raz remanentu likwidacyjnego w wysokości 10%, a następnie podatkiem dochodowym w wysokości 19%.
Kolejnym pismem z dnia 29 maja 2009r. strona powtórzyła swoją wcześniejszą argumentację. Skarżący podniósł, iż wszystkie zgromadzone dokumenty, dokonane wpisy do ksiąg przychodów i rozchodów świadczą o zaprzestaniu działalności
i przekazaniu całego zapasu towaru wraz z kioskiem w dniu 16 stycznia 2004r. Zatem najpierw nastąpiło przekazanie składników majątku skarżącego, a następnie w dniu
20 stycznia 2004r. wyrejestrowanie prowadzonej działalności.
Pismem z dnia 02 czerwca 2009r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. ustosunkował się do pisma skarżącego z dnia 21 maja 2009r. Organ stwierdził, że bezpodstawnie skarżący wskazał na połączenie dwóch przedsiębiorstw, bowiem jak wynika z akt sprawy nie ma podstaw dopatrywania się połączenia dwóch przedsiębiorstw, a jedynie mamy do czynienia z likwidacją jednej działalności gospodarczej (M. W.) i zarejestrowaniem odrębnej (Z. W.). Zdaniem organu nieprawdziwe są twierdzenia skarżącego, że nastąpi podwójne opodatkowanie tego samego towaru. Zakup towarów handlowych będących przedmiotem sporu został bowiem dokonany przez skarżącego w 2003r. i w tym roku wydatek ten, zaewidencjonowany w koszty uzyskania przychodów, zmniejszył dochód do opodatkowania. Ta sama wartość towarów handlowych wynikająca z faktury VAT nr 1/2004, wystawionej przez skarżącego w dniu 16 stycznia 2004r., została ujęta jako remanent początkowy w firmie Drogeria [...] W. Z. zmniejszyła dochód do opodatkowania w miesiącu styczniu 2004r. Z. W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Spór sprowadza się do ustalenia, czy zgodna z prawem jest odmowa stwierdzenia nadpłaty w kwocie [...] zł z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od remanentu likwidacyjnego. Zagadnienie podatku dochodowego od remanentu likwidacyjnego zostało uregulowane w art. 24 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na postawie którego, w razie zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o likwidacji działalności gospodarczej dochód ustala się przy zastosowaniu do wartości ustalonej według cen zakupu pozostałych na dzień likwidacji towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków oraz rzeczowych składników majątku związanego z wykonywaną działalnością, nie będących środkami trwałymi - takiego wskaźnika procentowego, jaki wynika z udziału dochodu w przychodach
w okresie ostatnich trzech miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym nastąpiła likwidacja działalności, a jeżeli w tym okresie dochód nie wystąpił – w roku podatkowym poprzedzającym rok, w którym nastąpiła likwidacja. Za datę likwidacji działalności gospodarczej uważa się datę określoną w zawiadomieniu. Nie ustala się dochodu na dzień likwidacji, jeżeli:
1) w wyniku zmiany formy prawnej lub połączenia przedsiębiorstw składniki majątku objęte remanentem zostały wniesione w formie wkładu lub aportu do nowo powstałego lub istniejącego przedsiębiorcy,
2) nastąpiła całkowita lub częściowa zmiana branży,
3) osoba fizyczna wniosła w formie wkładu lub aportu do spółki cywilnej albo spółki handlowej składniki objęte remanentem,
4) nastąpiło przekształcenie spółki cywilnej w spółkę handlową lub osobowej spółki handlowej w inną osobową spółkę handlową albo kapitałową spółkę handlową.
Z powyższego wynika, że zasadą jest ustalenie dochodu na dzień likwidacji, jednocześnie ustawodawca ściśle określił przypadki, w których nie ustala się dochodu na ten dzień. W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko organu, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączająca opodatkowanie. Strona skarżąca w piśmie procesowym z dnia 21 maja 2009r. niezasadnie twierdzi, że w sprawie ma zastosowanie art. 24 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy. Zauważyć należy, że towar będący
w działalności gospodarczej skarżącego nie został wniesiony tytułem wkładu lub aportu do firmy Z. W. Ponadto nie nastąpiła zmiana branży. Skarżący nie wniósł towaru w formie wkładu lub aportu do spółki cywilnej albo handlowej. Nie budzi również wątpliwości, że nie mamy w przedmiotowej sprawie do czynienia z przekształceniem spółek, o którym mowa w pkt 4 wyżej zacytowanego przepisu.
Z akt sprawy natomiast wynika, że podatnik w dniu 9 marca 2004 r. złożył Informację o należnym zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodu z remanentu likwidacyjnego za styczeń 2004 r. W aktach sprawy znajduje się również szereg dowodów, które jednoznacznie potwierdzają, że likwidacja firmy podatnika miała miejsce 16 stycznia 2004 r., a mianowicie:
1) w podatkowej księdze przychodów i rozchodów podatnika znajduje się zapis, iż
w dniu 16 stycznia 2004 r. kiosk wraz z towarem ze spisu z natury (sporządzonym na dzień 31 grudnia 2003 r. – przy braku zakupów i sprzedaży towarów) został przekazany żonie Z. W. (d. akta administracyjne k. nr 122-123);
2) w podatkowej księgi przychodów i rozchodów Z. W. znajduje się zapis, iż stan początkowy przyjęto z remanentu likwidacyjnego na dzień 16 stycznia 2004r., M. W. (d. akta administracyjne k. nr 124-125);
3) we wniosku o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej M. W. wskazał 16 stycznia 2004 r. jako datę zaprzestania prowadzenia działalności (d. akta administracyjne k. nr 117);
4) z zaświadczenia z dnia 16 stycznia 2004r. o numerze identyfikacyjnym REGON wynika, że M. W. został skreślony z rejestru z dniem 16 stycznia 2004 r. (d. akta administracyjne k. nr 21);
5) we wniosku z dnia 18 lutego 2004r. (data wpływu do organu 20 luty 2004r.) skarżący podał, że towar, który został spisany w remanencie likwidacyjnym
w dniu 16 stycznia 2004r. przekazał żonie bezpłatnie. Zaznaczył, że spis ten będzie stanowił remanent początkowy jej działalności, którą rozpoczęła 12 stycznia 2004r.
(d. akta administracyjne k. nr 7);
6) wystawiona faktura nr 1/2004 na nabywcę Z. W. również nosi datę
16 stycznia 2004 r.
Sąd zauważa, że w skardze podatnik potwierdza, iż towar stanowiący jego remanent końcowy został spisany na dzień 31 grudnia 2003r., a następnie był fizycznie przepisywany jako remanent likwidacyjny. W okresie od 1 stycznia do 16 stycznia 2004r. podatnik nie dokonywał zakupu oraz sprzedaży żadnego towaru poza tym, który był na stanie na dzień 31 stycznia 2003r. W tej sytuacji nie narusza prawa przyjęcie przez organ za podatnikiem, że remanent na dzień 16 stycznia 2004r. pokrywa się
z remanentem na 31 grudnia 2003r.
W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia innej daty niż 16 stycznia 2004 r. jako daty likwidacji działalności gospodarczej M. W. W związku z tym niezasadne jest twierdzenie, że likwidacja działalności gospodarczej miała miejsce 20 stycznia 2004r., a tym samym, że na dzień 16 stycznia 2004r. nie wystąpił dochód, o którym mowa w art. 44 ust. 4 ustawy
o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że data przekazania towaru Z. W. pokrywa się z datą likwidacji działalności gospodarczej skarżącego.
Okoliczność, że organ ewidencyjny Prezydent Miasta T. dokonał wykreślenia skarżącego z ewidencji działalności gospodarczej w dniu 20 stycznia 2004 r. nie oznacza, że z tą datą nastąpiła likwidacja działalności gospodarczej. Zauważyć należy, iż to przedsiębiorca decyduje o momencie likwidacji działalności gospodarczej,
a wykreślenie nie tworzy nowego stanu, lecz tylko potwierdza już zaistniały.
W uzasadnieniu tejże decyzji organ ewidencyjny jednoznacznie stwierdził, że przedsiębiorca wskazał jako datę zaprzestania działalności dzień 16 stycznia 2004r.
(d. akta sprawy sądowej k. nr 83).
Odnośnie argumentu skarżącego, iż wraz z żoną pozostają w ustroju małżeńskiej wspólności ustawowej należy wskazać, że na gruncie prawa podatkowego skarżący
i Z. W. to dwa różne odrębne, samodzielne podmioty, każdy z nich prowadził samodzielnie działalność gospodarczą i każdy jest odrębnym podatnikiem. Okoliczność, że ustawodawca dopuścił możliwość wspólnego opodatkowania małżonków na wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym nie oznacza, że działalność gospodarczą każdego z nich należy traktować na gruncie prawa podatkowego jako prowadzonej wspólnie przez obojga małżonków, czy też utożsamiać działalność jednego z działalnością drugiego małżonka.
W zakresie powołania się podatnika na ustne uzgodnienia w Urzędzie Skarbowym należy wskazać, że ustawodawca w art. 14a - art.14c (według stanu prawnego obowiązującego w 2004r.) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (pierwotna publikacja – Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.; aktualna publikacja - Dz. U.
z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) uregulował instytucję pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Na gruncie przepisów prawa zastosowanie się podatnika do pisemnej interpretacji chroni go przed poniesieniem szkody (art. 14c). W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie żądanie stwierdzenia nadpłaty zapłaconego podatku przez podatnika, gdy podatek jest należny z tytułu remanentu, przy braku dowodu potwierdzającego wystąpienie do organu z pisemnym wnioskiem o interpretację przepisów i uzyskanie błędnej odpowiedzi, do której podatnik się zastosował. Podatnik chcąc uzyskać stanowisko organu podatkowego co do interpretacji przepisów prawnych powinien korzystać z powyższej instytucji przewidzianej przepisami prawa i wówczas korzystałby z ochrony przed poniesieniem szkody, jeżeli zastosowałby się do tejże interpretacji.
Odnośnie zarzutu, iż przy analogicznym stanie faktycznym i prawnym w 1996r. Z. W. likwidując działalność gospodarczą i przekazując towary M. W. nie zapłaciła podatku należy stwierdzić, że nie może stanowić ta okoliczność podstawy do uwzględnienia skargi. Przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodu z tytułu remanentu likwidacyjnego 2004r. w firmie skarżącego. Sprawa ta nie obejmuje podatku należnego od innego podatnika, nawet gdyby miała ona charakter podobny. Niezapłacenie należnego podatku w danym roku, a następnie przedawnienie zobowiązania nie oznacza, że w następnych latach podatkowych podatnicy na tej podstawie powinni być zwolnieni z obowiązku zapłaty daniny publicznoprawnej.
Prawidłowe jest również stanowisko organu zawarte w piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2009r., zgodnie z którym nie nastąpi podwójne opodatkowanie tego samego towaru. Zasadnie organ podał, że zakup towarów handlowych będących przedmiotem sporu został dokonany przez skarżącego w 2003r. i w tym roku wydatek ten, zaewidencjonowany w koszty uzyskania przychodów, zmniejszył dochód do opodatkowania. Ta sama wartość towarów handlowych wynikająca z faktury VAT
nr 1/2004, wystawionej przez skarżącego w dniu 16 stycznia 2004r., została ujęta jako remanent początkowy w firmie Z. W. i zmniejszyła dochód do opodatkowania w miesiącu styczniu 2004r. u tego podatnika.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
H. Adamczewska – Wasilewicz D. Dudra M. Łent
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło