I SA/Bd 254/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-07-13
Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Ewa Kruppik-Świetlicka, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły, że w sprawie nie wystąpił ważny interes podatnika lub interes publiczny, uzasadniający rozłożenie na raty zaległości w podatku od towarów i usług, pomimo trudnej sytuacji finansowej spółki wynikającej z udzielonego poręczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły art. 191 w zw. z art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, dokonując dowolnej oceny braku interesu podatnika. Stwierdzenie braku interesu podatnika wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów, gdy analiza finansowa wskazuje na niskie wskaźniki płynności, spadek obrotów i nieregulowanie bieżących zobowiązań. Odmowa przyznania ulgi oparta na błędnej ocenie istnienia interesu podatnika może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółka M. sp. z o.o. zwróciła się o rozłożenie na raty zaległości w podatku VAT, wskazując na pogorszenie sytuacji finansowej spowodowane udzieleniem poręczenia za swojego głównego kontrahenta. Po wypowiedzeniu umów przez bank i wszczęciu postępowania egzekucyjnego wobec spółki, jej sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił rozłożenia na raty, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że nie zaszły przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Spółka zaskarżyła decyzję, argumentując, że problemy wynikają z nieprawidłowych działań banku i kontrahenta, a odmowa ulgi doprowadzi do likwidacji firmy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, określił, że decyzja nie może być wykonana, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz M. sp. z o. o. w T. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
I SA/Bd 254/11
UZASADNIENIE
Spółka zwróciła się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z wnioskiem o rozłożenie na 10 rat zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2009 r., od stycznia do marca 2010 r. i od maja do lipca 2010 r w łącznej kwocie 70.795,00 zł, w ramach pomocy de minimis. Uzasadniając wniosek spółka wskazała na pogorszenie się sytuacji ekonomicznej głównego kontrahenta handlowego spółki M. sp. z o.o. w T. – (M. FZSOiR). Kontrahent ten z uwagi na nie wywiązywanie się z zawartych z Bankiem P. BP S.A. umów kredytowych przystąpił do restrukturyzacji posiadanego zadłużenia poprzez zawarcie ugód spłaty. Warunkiem zawarcia tych ugód miedzy ww. podmiotami było udzielenie dodatkowych zabezpieczeń w postaci wskazania poręczyciela. W dniu 22 września 2005 r. prezes skarżącej spółki złożył oświadczenie o udzieleniu poręczenia ogólnego za zobowiązania M.FZSOiR, wynikające z zawartych w tym samym dniu umów-ugód.
W dniu 18 lipca 2007 r. Bank P. BP S.A. wypowiedział M.FZSOiR zawarte ugody w związku z brakiem realizacji istotnych warunków zawartych umów. Spółka jako poręczyciel została wezwana przez bank do zapłaty zobowiązań M. FZSOiR w łącznej kwocie 10.243.840,21 zł (wezwanie z dnia 19 listopada 2008 r.). W konsekwencji wobec spółki wszczęto postępowanie egzekucyjne i została ona wezwana do zapłaty należności wynikających z udzielonych poręczeń. Z uwagi na brak zapłaty nastąpiło zajęcie posiadanych przez spółkę rachunków bankowych, wszczęto również egzekucję z nieruchomości. Działania te doprowadziły do obecnych problemów finansowych spółki.
Spółka podkreśliła, iż zawierając umowę poręczenia nie została zapoznana z treścią umów-ugód zawartych pomiędzy bankiem a M. FZSOiR przez co nie była świadoma wysokości poręczanego zobowiązania oraz warunków spłaty w wypadku jego nieregulowania przez kredytobiorcę. Dlatego też, wystąpiła na drogę sądową przeciwko Bankowi P. BP S.A. o pozbawienie wykonalności tytułów wykonawczych. W związku z powyższym w ocenie wnioskodawcy w sprawie zaistniał ważny interes podatnika. Spółka podkreśliła, że nie posiada wobec Skarbu Państwa jakichkolwiek innych zobowiązań, a wcześniejsze należności regulowała w ustawowych terminach płatności, co świadczy, iż w przypadku przyznania wnioskowanego układu ratalnego, wywiąże się z niego w całości. Podała, że w 2010 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnęła zysk, a brak zapłaty nastąpił tylko na skutek problemów finansowych związanych z udzielonym poręczeniem. Spółka zaznaczyła, iż nie udzielenie wnioskowanej ulgi przez organ podatkowy i przymusowe egzekwowanie zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług doprowadzi do zakończenia jej działalności. W konsekwencji w sprawie zaistniał również ważny interes publiczny, gdyż likwidacja firmy spowoduje wzrost bezrobocia i pozbawi budżet państwa wpływów z podatków.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego
w T. na podstawie art. 67 a § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa odmówił rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług.
W złożonym na powyższe rozstrzygnięcie odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i orzeczenie co do wnioskowanej ulgi, ewentualnie uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Decyzji organu I instancji strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 67 a § 1 pkt 2 w zw. z art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez ich nie zastosowanie, polegające na uznaniu, iż w sprawie nie zaszły ustawowe przesłanki warunkujące udzielenie wnioskowanej ulgi, czym organ podatkowy przekroczył granice swobodnego uznania administracyjnego.
Spółka przedstawiła przyczyny swoich obecnych problemów finansowych. Podniosła, iż ważny interes podatnika należy rozumieć jako zagrożenie bytu ekonomicznego spowodowane warunkami gospodarczymi, bądź siłą wyższą. Za taką sytuację należy uznać prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne na rzecz P. BP S.A., którego zasadność spółka kwestionuje. Podkreśliła, iż obecnie jest na etapie wnoszenia skargi kasacyjnej w sprawie pozbawienia wykonalności tytułów egzekucyjnych wystawionych przez P. BP S.A. Strona podniosła, że nie przyznanie wnioskowanej ulgi doprowadzi do likwidacji działalności gospodarczej, tym samym zatrudnienie stracą jej pracownicy, a w konsekwencji należności budżetowe nie zostaną uregulowane. Okoliczności te świadczą, iż w sprawie zaistniał interes publiczny. Spółka podkreśliła, iż do tej pory regulowała wszystkie swoje należności wobec budżetu państwa. W jej intencji leży również uregulowanie zadłużenia, jednak bez pomocy organów podatkowych nie jest w stanie tego uczynić. Obecnie spółka prowadzi rozmowy z P. BP S.A. celem zawarcia ugody, która pozwoli na spłatę poręczonego zadłużenia, co przyczyni się do odzyskania przez nią płynności finansowej.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podał, że zastosowanie wobec podatnika wskazanej instytucji umorzenia zaległości podatkowych musi być traktowane jako jego przywilej, a nie jako prawo, bowiem powołany przepis ma charakter wyjątkowy. Zasadą, bowiem pozostać musi uiszczanie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo, gdyż poprzez jednolity dla wszystkich sposób i termin płatności podatków, przejawia się zasada równości podatników i sprawiedliwości podatkowej. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tych zasad.
Dyrektor wskazał, że zgodnie z art. 67a § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy, na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Rozstrzygając w tym zakresie organ orzeka w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ administracyjny przy ustalonym stanie faktycznym sprawy ma możliwość wyboru różnych wariantów rozstrzygnięcia. Nawet ustalenie przez organ podatkowy istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego uzasadniających zastosowanie ulgi podatkowej w postaci rozłożenia zapłaty zaległości na raty, stanowi jedynie konieczną przesłankę do rozważenia takiej możliwości, ale nie obliguje organu podatkowego do wydania pozytywnej decyzji dla podatnika.
Organ odwoławczy podkreślił, że zastosowanie wobec podatnika wskazanej instytucji musi być traktowane jako jego przywilej, a nie jako prawo, bowiem powołany przepis ma charakter wyjątkowy. Zasadą pozostać musi uiszczanie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo, gdyż poprzez jednolity dla wszystkich sposób i termin płatności podatków, przejawia się zasada równości podatników i sprawiedliwości podatkowej.
W celu określenia możliwości płatniczych podatnika organ II instancji dokonał analizy jego sytuacji materialnej i finansowej. W ocenie Dyrektora wskaźniki płynności bieżącej oraz szybkiej spółki są na niskim poziomie. Wskaźnik bieżącej płynności na koniec 2008 r. wynosił 0,48, 2009 r. - 0,62, a na 31 sierpnia 2010 r. - 0,39. Wyjaśniono, że wskaźnik ten informuje o zdolności podmiotu do spłaty krótkoterminowych zobowiązań z zasobów obrotowych. Wskazuje on, w jakim stopniu bieżące aktywa pokrywają lub są zdolne pokryć bieżące zobowiązania. Im wyższy jest poziom tego wskaźnika, tym sytuacja jest korzystniejsza. Dla kredytodawców wysoki poziom tego wskaźnika stanowi margines bezpieczeństwa wypłacalności firmy. Za optymalną wartość tego wskaźnika uznaje się poziom 1,5-2,0. Wartość poniżej 1,2 sygnalizuje zagrożenie płynności. Zdaniem organu niski poziom omawianego wskaźnika wskazuje, iż spółka ma problemy z wypłacalnością
Organ podał, że wskaźnik płynności szybkiej wyniósł odpowiednio 0,17, 0,52 i 0,20, Wskaźnik ten określa wypłacalność przedsiębiorstwa w najbliższym okresie i wskazuje stopień pokrycia zobowiązań krótkoterminowych aktywami o dużym stopniu płynności tzn. mierzy natychmiastową zdolność firmy do spłaty długów. Podniesiono, że wskaźnik szybki nie powinien być niższy niż 1. Za korzystną uważa się taką sytuację finansową firmy, w której wskaźnik nie różni się zbytnio od wskaźnika szybkiego. Oceniając tę wartość w odniesieniu do sytuacji spółki organ stwierdził, że ma ona niewystarczający stan środków koniecznych do pokrycia bieżących zobowiązań.
Organ dokonał analizy obrotów strony z prowadzonej działalności gospodarczej za lata 2008-2010 wskazując, że w porównaniu z 2009r. w 2010r. nastąpił spadek obrotów o 36,82%. Ponadto spółka nie reguluje bieżących zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług.
Organ odniósł się do argumentów strony mających świadczyć, że okoliczności przez nią wskazane noszą cechy wyjątkowości, nadzwyczajności przez co wyczerpują ustawowe znamiona pojęcia ważnego interesu podatnika. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że spółka jest przedsiębiorcą, podmiotem profesjonalnym, od wielu lat występującym w obrocie gospodarczym, dlatego też podpisując umowy poręczenia jako przedsiębiorca był zobowiązany zadbać o swoje interesy. Podkreślił, że każda działalność gospodarcza wiąże się z ryzykiem przedsiębiorcy i to w jego interesie jest podejmowanie decyzji i działań, które minimalizują bądź też eliminują niekorzystne sytuacje w zakresie prowadzonej działalności. Problemy związane z działalnością gospodarczą, w tym również gromadzenie i gospodarowanie środkami finansowymi, czy też zasady współpracy z kontrahentami, na które to spółka w rozpatrywanej sprawie miała bezpośredni wpływ, należą do kategorii ryzyka gospodarczego i nie mogą skutkować udzieleniem ulgi w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych. Przyjęcie innego rozwiązania oznaczałoby przeniesienie odpowiedzialności za błędne decyzje podmiotu gospodarczego na Skarb Państwa. W interesie publicznym nie leży udzielanie ulg podatnikom, których sytuacja materialna nie jest spowodowana losowymi (nadzwyczajnymi) okolicznościami.
Organ odwoławczy wskazał na charakter podatku od towarów i usług, którego konstrukcja polega na tym, że nie jest on zależny od wyników prowadzonej działalności, płacony jest przez nabywcę towaru (usługi), a podatnik (sprzedawca towaru lub usługi) ma jedynie obowiązek odprowadzić go do budżetu państwa. Wobec tego regulując należności z tego tytułu spółka nie jest zmuszana do wyasygnowania właściwych kwot z osiąganych dochodów lecz jedynie do przekazania Skarbowi Państwa ściśle określonych i "powierzonych" jej wpłat od odbiorców towarów i usług. Niewykonanie tego obowiązku oznaczało więc zatrzymanie pieniędzy należnych budżetowi i kredytowanie prowadzonej działalności ze środków państwowych.
W ocenie Dyrektora argumentacja, iż nieudzielenie wnioskowanej ulgi podatkowej spowoduje likwidację prowadzonej działalności gospodarczej i tym samym utratę zatrudnienia przez zatrudnionych pracowników, nie może obligować organu podatkowego do uwzględnienia wniosku. Niewątpliwie udzielenie ulgi wywiera bezpośredni wpływ na sytuację finansową przedsiębiorstwa, jednak podmioty gospodarcze działające na rynku winny problemy finansowe rozwiązywać we własnym zakresie. Zdaniem organu uzależnienie funkcjonowania firmy od uzyskania ulgi podatkowej jest próbą przerzucenia negatywnych skutków podjętych przez stronę decyzji na budżet Państwa i tym samym na ogół społeczeństwa.
Również argument spółki, iż do tej pory regulowała należności z tytuł podatków nie może obligować organu podatkowego do udzielenia wnioskowanej ulgi. Regulowanie zobowiązań podatkowych jest obowiązkiem wynikającym z polskiego systemu podatkowego, zgodnie z którym każdy jest zobowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. W przeciwnym razie zagrożone byłyby fundamentalne zasady państwa prawa, w tym wyrażona w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, równość wszystkich wobec prawa (art. 32) oraz konieczność ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych (art. 84). Bez znaczenia dla sprawy pozostaje wola do spłaty niniejszej należności, skoro świadczenie to jest przymusowe.
Odnosząc się do deklaracji spółki o możliwości zapłaty zadłużenia w 10 ratach płatnych od października 2010 r. organ wskazał, że nie znalazły one przełożenia na jakiekolwiek wpłaty na poczet przedmiotowego zadłużenia, a zaległość uległa zmniejszeniu jedynie na skutek prowadzonych czynności egzekucyjnych. Dotykowo spółka nie reguluje bieżących zobowiązań w tym podatku.
[...] oddalił apelację spółki w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego P. S.A. uznając, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do kwestionowania ważności udzielonych poręczeń bankowych. Zdaniem Sądu twierdzenia spółki, iż nie została zapoznana z treścią umów-ugód przed udzieleniem poręczenia nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym.
Zdaniem Dyrektora organ podatkowy pierwszej instancji właściwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające i z zachowaniem obowiązujących zasad postępowania ocenił sytuację finansową strony, a także okoliczności, w jakich doszło do powstania przedmiotowych zaległości. Reasumując, organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie wystąpił ważny interes podatnika jak i interes publiczny.
W skardze strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Rozstrzygnięciu organu podatkowego zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 67a § l pkt 2 w zw. z art. 67b § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez ich nie zastosowanie, polegające na uznaniu, iż w sprawie nie zaszły ustawowe przesłanki warunkujące udzielenie wnioskowanej ulgi, czym organ podatkowy przekroczył granice swobodnego uznania administracyjnego. Zdaniem strony przedstawiła ona w sposób wyczerpujący organom podatkowym zasadność złożonego wniosku o rozłożenie na raty przedmiotowych zaległości podatkowych, wskazując na wystąpienie w niniejszej sprawie zarówno ważnego interesu podatnika i interesu publicznego.
W ocenie spółki ważnym interesem podatnika jest okoliczność niezasadnie prowadzonego w stosunku do jej majątku postępowania egzekucyjnego z wniosku P., które zagraża jej bytowi ekonomicznemu. Przyczyną jej obecnych problemów finansowych jest nieprawidłowe postępowanie zarówno banku jak i jej głównego kontrahenta MFZSOiR, w wyniku którego strona jest obciążona spłatą poręczonych długów na kwotę ponad 10.000.000,00 zł. Spółka podkreśliła, iż bank, jako podmiot profesjonalny w udzielaniu kredytów, wykorzystał swoją silniejszą pozycję i narzucił wedle własnego uznania głównemu kredytobiorcy – M. FZSOiR - warunki w zakresie zabezpieczeń, wyłączając przy tym całkowicie obecność i możliwość wypowiedzenia się w tym zakresie poręczyciela, tj. skarżącej spółki. W podobny nieuczciwy sposób zachował się również kontrahent z uwagi na niepoinformowanie strony o warunkach udzielanych zabezpieczeń.
Dla rozstrzygnięcia sprawy, zdaniem strony istotne są motywy jakimi kierowała się udzielając poręczeń. Spółka wyjaśniła, że jej działalność jest uzależniona od istnienia M. FZSOiR, gdyż przedmiotem prowadzonej przez nią działalności jest dystrybucja produktów produkowanych przez kontrahenta, zatem udzielenie umów poręczeń uzasadnione było względem strategicznym jak i gospodarczym. Brak stosownych poręczeń spowodowałby likwidację M. FZSOiR, co praktycznie oznaczałoby zaprzestanie prowadzenia działalności przez skarżącą spółkę. Strona podała, że w momencie udzielania zabezpieczeń nie była w stanie przewidzieć, iż M. FZSOiR nie wywiąże się z zaciągniętych kredytów, zwłaszcza że pozostałe kredyty jej udzielone były regulowane.
Uzasadniając wystąpienie w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika strona podała, że nie przyznanie jej wnioskowanej ulgi doprowadzi do likwidacji działalności gospodarczej, utraty zatrudnienia przez jej pracowników i nie uregulowania należności budżetowych.
Skarżąca spółka podniosła, iż do momentu powstania przedmiotowej zaległości podatkowej na bieżąco regulowała należności podatkowe i inne należności publicznoprawne oraz wywiązywała się z pozostałych zobowiązań finansowych. Udzielenie wnioskowanej ulgi pozwoli spółce na dalsze funkcjonowanie, przyczyni się do dalszego rozwoju, a przede wszystkim pozwoli na wywiązanie się w całości z zobowiązań podatkowych względem organu podatkowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 67a § 1 pkt 2) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. t.j. z 2005r., Nr 8, poz.60 ze zm.), zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a.
Rozstrzygając w tym zakresie organ wskazał, że orzeka w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ administracyjny przy ustalonym stanie faktycznym sprawy ma możliwość wyboru różnych wariantów rozstrzygnięcia. Nawet ustalenie przez organ podatkowy istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego uzasadniających zastosowanie ulgi podatkowej w postaci rozłożenia zapłaty zaległości na raty, stanowi jedynie konieczną przesłankę do rozważenia takiej możliwości, ale nie obliguje organu podatkowego do wydania pozytywnej decyzji dla podatnika.
Takie stanowisko należałoby dopełnić, wskazując, że organ działa w ramach uznania dopiero na etapie gdy już uzna, że w sprawie występuje interes podatnika czy interes publiczny, gdyż ocena, czy w sprawie o ulgi w spłacie zaległości podatkowej zachodzi ważny interes podatnika lub interes publiczny wykracza poza zakres uznania i jest kategorią obiektywną, wynikającą z ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Jeżeli organ prawidłowo ustalił fakty, to ocena sądu, czy fakty te uzasadniają przyjęcie po stronie podatnika ważnego interesu może być odmienna od oceny organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 sierpnia 2010r., II FSK 605/09).
Z kolei przez ważny interes podatnika, o którym mowa w art. 67a § 1 o.p., należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Zaś przesłanka interesu publicznego rozumiana jest jako dyrektywa postępowania, nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta jego błędnych decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 sierpnia 2010r.,II FSK 620/09).
W sprawie organ zaprzeczył by wystąpiły przesłanki przyznania ulgi. Jednakże z analizy jaką przedstawiono w decyzji wynika, że wskaźniki płynności bieżącej oraz szybkiej spółki są na niskim poziomie, w odniesieniu do sytuacji spółki organ stwierdził, że ma ona niewystarczający stan środków koniecznych do pokrycia bieżących zobowiązań, nastąpił spadek obrotów, spółka nie reguluje bieżących zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług. Analizy te nie zostały zakwestionowane przez spółkę, Sąd przyjął je w całości jako udowodnione.
W takim wypadku w ocenie WSA organ naruszył art. 191 w zw. z art. 67a § 1 pkt 2) op, gdyż stwierdzenie, że nie wystąpił interes podatnika wykracza poza ramy zasady swobodnej oceny dowodów, jest wnioskiem dowolnym.
Takie argumenty organu jak to, że zastosowanie wobec podatnika wskazanej instytucji musi być traktowane jako jego przywilej, a nie jako prawo, bowiem powołany przepis ma charakter wyjątkowy; spółka jest przedsiębiorcą, podmiotem profesjonalnym, od wielu lat występującym w obrocie gospodarczym, dlatego też podpisując umowy poręczenia jako przedsiębiorca był zobowiązany zadbać o swoje interesy; każda działalność gospodarcza wiąże się z ryzykiem przedsiębiorcy i to w jego interesie jest podejmowanie decyzji i działań, które minimalizują bądź też eliminują niekorzystne sytuacje w zakresie prowadzonej działalności; problemy związane z działalnością gospodarczą, w tym również gromadzenie i gospodarowanie środkami finansowymi, czy też zasady współpracy z kontrahentami, na które to spółka w rozpatrywanej sprawie miała bezpośredni wpływ, należą do kategorii ryzyka gospodarczego i nie mogą skutkować udzieleniem ulgi w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych; charakter podatku od towarów i usług, którego konstrukcja polega na tym, że nie jest on zależny od wyników prowadzonej działalności, płacony jest przez nabywcę towaru (usługi), a podatnik (sprzedawca towaru lub usługi) ma jedynie obowiązek odprowadzić go do budżetu państwa – mogą być istotne, ale dopiero na etapie uznania.
Ponieważ jednak, przepis art. 67b o.p. powinien być stosowany łącznie z jej art. 67a. Dopiero w razie stwierdzenia przez organ podatkowy w postępowaniu, że nie ma podstaw do udzielenia ulgi, ponieważ nie przemawia za tym "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", traci sens ustalanie czy ulga jest dopuszczalną pomocą publiczną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 sierpnia 2010r., II FSK 610/09), dlatego też Sąd uznał, że odmowa przyznania ulgi w postaci ratalnej spłaty zadłużenia, w ramach uznania administracyjnego, oparta o błędną ocenę istnienia interesu podatnika, może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe oraz art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), tj. 240 zł plus 17 zł opłaty skarbowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło