I SA/Bd 278/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2025r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 5 marca 2025 r. nr 9002-2025-000076 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę W dniu [...] maja 2022 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także jako: "ARiMR") w Ż., za pośrednictwem aplikacji elektronicznej eWniosekPlus, wpłynął wniosek o przyznanie płatności na rok [...] złożony przez [...] Sp. z o.o. (dalej także jako: "Skarżąca", "Spółka", "Wnioskodawczyni"). Na podstawie złożonego wniosku i zmiany do niego, Spółka ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej i płatności za zazielenienie do powierzchni 243,68 ha, uzupełniającej płatności podstawowej do powierzchni 191,48 ha oraz płatności dodatkowej. W trakcie tzw. administracyjnej kontroli krzyżowej ustalono istnienie powiązań pomiędzy Spółką a szeregiem innych podmiotów ubiegających się samodzielnie o przyznanie płatności na rok 2022. Stwierdzono m.in., że grupa podmiotów ubiegających się niezależnie od siebie o przyznanie płatności ma siedziby lub siedziby stad zarejestrowane pod tym samym adresem, ma ten sam adres zamieszkania lub adres do korespondencji, jest powiązana kapitałowo przez posiadane udziały, a także osobowo przez funkcje pełnione w organach osób prawnych. Decyzją z [...] października 2023 r. kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ż. odmówił przyznania Wnioskodawczyni każdej z płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które Spółka wnioskowała w roku 2022, czyli jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, uzupełniającej płatności podstawowej oraz płatności redystrybucyjnej. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] kwietnia 2024 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. (dalej: "Dyrektor ARiMR", "Organ") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyrokiem z dnia 8 października 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 410/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Spółki. W dniu [...] sierpnia 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ż. poinformował Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wypłaconych Wnioskodawczyni w formie zaliczki na podstawie złożonego do Biura Powiatowego ARiMR w Ż. wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich za rok 2022. W dniu [...] grudnia 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ż. wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego wypłaconych z tytułu zaliczki na poczet płatności bezpośrednich z kampanii 2022, w której ustalił kwotę do zwrotu w łącznej wysokości [...] zł. W dniu [...] stycznia 2025 r., z zachowaniem terminu, do Biura Powiatowego ARiMR w Ż. wpłynęło odwołanie Spółki, w którym zarzucono wydanej przez organ I instancji decyzji naruszenie przepisów postępowania w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego, skutkujące nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, a także niewystarczające wyjaśnienie i uzasadnienie podstaw ustalenia, że przyznane płatności zostały pobrane w sposób nienależny. Decyzją z [...] marca 2025 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ż. z dnia [...] grudnia 2024 r. W uzasadnieniu Organ podał, że przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 i 1c ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1199; dalej także jako: "ustawa o ARiMR") jest ustalenie czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków z wymienionych w tym przypisie funduszy. W przedmiotowej sprawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ż. zakwalifikował do płatności zaliczkowych powierzchnię 243,68 ha z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie, 27,00 ha z tytułu płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) oraz 191,48 ha z tytułu płatności uzupełniającej. Przyznane środki finansowe w wysokości [...] zł (w tym: [...] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej, [...] zł z tytułu płatności za zazielenienie, [...] zł z tytułu płatności dodatkowej - redystrybucyjnej oraz [...] zł z tytułu uzupełniającej płatności podstawowej), zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniu [...] października 2022 r. Płatności dokonano zaliczkowo, bez wydania decyzji, a następnie po analizie i zebraniu całości materiału dowodowego organ I instancji odmówił ich przyznania wydając decyzję odmowną. W związku z powyższym wypłacone rolnikowi płatności zaliczkowe stały się płatnościami nienależnymi w rozumieniu wyżej powołanych przepisów. Organ podał, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności uregulowane w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem nie jest weryfikowanie prawidłowości ustaleń w zakresie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, lecz zbadanie czy dana kwota stanowi kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych środków i czy nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość żądania zwrotu. Postępowanie to nie służy natomiast merytorycznej weryfikacji ustaleń dokonanych w innych postępowaniach, a ostateczne i prawomocne rozstrzygnięcia zapadłe w tych postępowaniach zachowują swoja wagę w postępowaniu dotyczącym ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu Dyrektor ARiMR stwierdził, że nie mogą one wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Przedmiotem nie jest bowiem weryfikowanie prawidłowości ustaleń w zakresie odmowy przyznania płatności. Podniesione w odwołaniu zarzuty związane są z merytorycznym rozstrzygnięciem co do samej zasadności odmowy przyznania płatności, a nie z kwestią ustalenia kwoty płatności nienależnie pobranych. Ponadto podniesione przez Spółkę naruszenie przepisów postępowania skutkujące nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, a także niewystarczające wyjaśnienie i uzasadnienie podstaw ustalenia, że Spółka stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności były już przez organ nadzoru starannie analizowane w związku ze złożeniem przez Spółkę postępowania odwołania od decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zakończonego decyzją Dyrektora ARiMR z [...] kwietnia 2024 r., co do której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 8 października 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 410/24, oddalił złożoną skargę. Niniejsze postępowanie nie może być zatem traktowane jako ponowne postępowanie odwoławcze od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ż. w toku postępowania o przyznanie płatności na rok 2022. Kwota ustalona decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ż. z [...] grudnia 2024 r. w wysokości [...] zł jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69; dalej także jako: "Rozporządzenie nr 809/2014"). Przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności w ramach płatności w kampanii 2022 r., zostały określone w art. 7 ust. 3 Rozporządzenia nr 809/2014, który stanowi, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania pod warunkiem spełnienia następujących przesłanek: płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu, błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednak w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, obowiązek zwrotu nie powstaje jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu płatności nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. Jednocześnie Organ wskazał, iż 12 miesięczny termin od daty płatności na wydanie decyzji o zwrocie dotyczy wyłącznie przypadków, w których łącznie spełnione są obydwie ww. przesłanki, to znaczy, że w sprawie nie stwierdzono żadnego uchybienia po stronie rolnika, błąd wynikał wyłącznie z winy organu a także błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. W sprawie wypłacone w dniu [...] października 2022 r. Skarżącej płatności zaliczkowe, nie zostały wypłacone na podstawie pomyłki ARiMR, lecz w oparciu o przepisy bezwzględnie obowiązujące, tj. art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1775; dalej także jako: "ustawa o płatnościach") oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 września 2022 r. w sprawie zaliczek na poczet płatności bezpośrednich za rok 2022 (Dz.U. z 2022 r. poz. 2036; dalej także jako: "Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi"). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ż. na dzień wypłaty nie był w posiadaniu informacji, z których wynikałoby, że producent rolny nie jest uprawniony do otrzymania płatności. Dopiero w wyniku kontroli administracyjnej wniosku i przeprowadzeniu szczegółowego postępowania dowodowego ustalono, że pomiędzy Wnioskodawczynią a innymi podmiotami zarejestrowanymi w ewidencji producentów, ubiegającymi się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zachodzą powiązania uzasadniające sformułowanie wniosku o istnieniu obiektywnych i subiektywnych przesłanek pozwalających na uznanie, że gospodarstwo rolne Skarżącej znalazło się w łańcuchu wzajemnych powiązań świadczących o stworzeniu sztucznych warunków w celu osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań przepisów prawnych Unii Europejskiej, które to działania traktowane są jako obejście prawa. Powyższe ustalenia skutkowały odmową przyznania Spółce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022. Organ wskazał, że w realiach sprawy nie został przekroczony, wynikający z art. 54 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549; dalej także jako: "Rozporządzenie nr 1306/2013"), termin 18 miesięcy, liczony od zatwierdzenia nieprawidłowości, na wystąpienie do beneficjenta o zwrot kwoty nienależnie pobranych płatności. Dokumentem stwierdzającym nieprawidłowość w sprawie jest decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ż. z dnia [...] października 2023 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, doręczona w dniu [...] listopada 2023 r. W związku z tym nie minął 18-miesięczny okres uprawniający ARiMR do występowania o zwrot płatności nienależnie wypłaconych. W przedmiotowej sprawie termin przedawnienia zaczął biec od daty złożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2022, tj. [...] maja 2022 r. – wniosek zawierał nieprawidłowe deklaracje. Mając na uwadze powyższe organ uznał, iż nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu płatności JPO, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) oraz uzupełniającej płatności podstawowej wypłaconych w ramach zaliczki na podstawie złożonego do Biura Powiatowego ARiMR w Ż. wniosku o przyznanie płatności na rok 2022. W skardze do tut. Sądu Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz utrzymanej nią decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ż. i umorzenie postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności. Zarzuciła naruszenie: - art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR przez bezpodstawne jego zastosowanie, w sytuacji kiedy brak jest jakichkolwiek podstaw faktycznych do uznania, iż przyznane Skarżącej płatności stały się płatnościami nienależnymi wobec bezzasadnego stwierdzenia, że Skarżąca stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności, a ponadto przez błędne wyliczenie kwoty nienależnie pobranych płatności; - prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie Rozporządzenia nr 1306/2013 przez powołanie się na decyzję w sprawie przyznania płatności obarczonej błędem w postaci niezasadnego uznania, że Skarżąca stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności przez nabycie przez S. K. udziałów w spółkach i utworzenia gospodarstw rolnych przez osoby fizyczne wyłącznie w celu osiągnięcia korzyści sprzecznych z celami polityki rolnej UE, co doprowadziło do nieprzyznania płatności i uznania w konsekwencji, że wypłacona zaliczka stała się płatnością nienależną, a także przez błędną wykładnię powyższego przepisu polegającą na uznaniu, iż żadnemu podmiotowi powiązanemu nie należy się jakakolwiek wnioskowana płatność, podczas gdy z treści przepisu wynika, że art. 60 nie przyznaje się tylko tych korzyści, co do uzyskania których warunki zostały sztucznie stworzone, co skutkowało odebraniem wszystkim podmiotom powiązanym wszystkich płatności, także tych, względem których organy uznały, że byłyby one należne podmiotom, gdyby złożono jeden wniosek, przez wszystkie podmioty występujące jako jeden rolnik; - art. 7 ust. 3 Rozporządzenia nr 809/2014 przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy organ powziął podejrzenia, że w sprawie mogły zostać stworzone sztuczne warunki w celu uzyskania płatności zanim zrealizował wypłatę zaliczki na poczet płatności; - art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej także jako: "k.p.a.") przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, która to decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Sprawę rozpoznano na rozprawie. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej także jako: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Dyrektora Oddziału ARiMR w T. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. o ustaleniu Skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022 r. w łącznej wysokości [...] zł. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji organu stanowił m.in. art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 1199; dalej także jako: "ustawa o ARiMR"). Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Według art. 29 ust. 2 ustawy o ARiMR, właściwym w sprawie ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. Należy wskazać, że nienależną płatnością jest wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota nienależnie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, jako świadczenie dokonane przez organ administracji publicznej na rzecz rolnika, które przestało być należnym na skutek wygaśnięcia obowiązku jego wypłacenia z powodu późniejszego zaistnienia okoliczności przewidzianych w przepisach regulujących pomoc finansową. Do płatności nienależnej zalicza się wszelkie przypadki, w których stwierdzono jakiekolwiek nieprawidłowości w działaniu lub zaniechaniu rolnika – np. deklaracja we wniosku niezgodna ze stanem faktycznym, brak realizacji obowiązków związanych z utrzymaniem gruntów w dobrej kulturze rolnej oraz przestrzeganiem norm i wymogów, czy też zaniechanie realizacji zobowiązania w odniesieniu do płatności w ramach PROW (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 20 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Po 540/23). Z sytuacją, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków mamy do czynienia także wtedy, gdy organ w postępowaniu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ustali, że beneficjent dopuścił się nieprawidłowości poprzez stworzenie sztucznych warunków, które skutkują brakiem podstaw do przyznania pomocy lub koniecznością wycofania korzyści (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 grudnia 2024 r., sygn. akt I GSK 1745/21). Przedmiotem postępowania o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności toczącego się przed organem jest zatem ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wymienionych w art. 29 ust.1 ustawy o ARiMR, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności jest postępowaniem stosunkowo nieskomplikowanym. W postępowaniu o zwrot nienależnie pobranych płatności (uregulowanym w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR) będącym postępowaniem odrębnym od postępowania w przedmiocie przyznania płatności, organ ma jedynie za zadanie zbadać czy dana kwota stanowi kwotę nienależnie pobranych środków (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 2 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Bk 370/22). Przywołany przepis nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje więc swoim zakresem pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy strony, uznanych następnie za pobrane nienależnie z powodu wystąpienia nieprawidłowości, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z21 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Op 822/24). Jako przesłanka działania w tym trybie organów ARiMR jawi się więc tylko i wyłącznie fakt ustalenia, że beneficjent otrzymujący środki pieniężne realizowane z funduszy unijnych (współfinansowanych z funduszy krajowych), otrzymał pomoc w sposób nienależny lub też otrzymał ją w nadmiernej wielkości (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2715/26; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 8 września 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 168/16; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 września 2016 r., sygn. akt I SA/Go 419/16). W konsekwencji, jeżeli organ stwierdzi na podstawie dowodów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, że kwota przyznana beneficjentowi jest kwotą nienależną, to wówczas jest on zobowiązany do wydania decyzji opartej na art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR. Przy czym organ nie jest uprawniony w postępowaniu ustaleniowym do kontrolowania zasadności decyzji odmawiającej pomocy, a jedynie jest zobligowany do ustalenia faktu, wynikającego z odmowy przyznania płatności, a mianowicie tego, że pomoc taka – w tej sytuacji – jest kwotą pobraną nienależnie lub też w nadmiernej wysokości. Postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest więc samodzielnym postępowaniem administracyjnym prowadzonym w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, w którym następuje określenie nienależnie pobranych środków finansowych pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. W postępowaniu uregulowanym w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR organ ma za zadanie zbadać, czy dana kwota stanowi kwotę nienależnie pobranych lub nadmiernie pobranych środków, co ma miejsce w postępowaniu odrębnym od postępowania o przyznanie danej płatności. Uwzględniając powyższe i po przeanalizowaniu akt sprawy Sąd uznał, że organ II zasadnie utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. o ustaleniu Skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022 r. W uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor ARiMR stwierdził, że zarzuty odwołania nie odnoszą się do decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie. Spółka otrzymała wnioskowane płatności w formie zaliczki, a następnie ustalono, iż płatności te były nienależne. Spółka podnosiła w odwołaniu okoliczności będące przedmiotem innego postępowania zmierzając do wykazania, że Spółka nie stworzyła wraz z innymi podmiotami sztucznych warunków do uzyskania płatności. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy słusznie uznał, że w niniejszym postępowaniu organ nie weryfikuje po raz kolejny prawidłowości decyzji o odmowie przyznania płatności. Wskazać zatem należy, że decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z [...] kwietnia 2024 r., nr [...], Skarżącej odmówiono przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 r. Skarga wywiedziona przez Spółkę od tej decyzji została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 8 października 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 410/24, przy czym orzeczenie to nie jest prawomocne ze względu na złożenie przez Spółkę skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu, dla potrzeb postępowania o ustalenie Skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności istotne jest, że w decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z [...] kwietnia 2024 r., nr [...], wskazano, że w trakcie tzw. administracyjnej kontroli krzyżowej, ustalono istnienie powiązań pomiędzy Spółką a szeregiem innych podmiotów, ubiegających się samodzielnie o przyznanie płatności na rok 2022. Stwierdzono m.in., że grupa podmiotów ubiegających się niezależnie od siebie o przyznanie płatności ma siedziby lub siedziby stad zarejestrowane pod tym samym adresem, ma ten sam adres zamieszkania lub adres do korespondencji, jest powiązana kapitałowo, poprzez posiadane udziały, a także osobowo, poprzez funkcje pełnione w organach osób prawnych. Tut. Sąd orzekający w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 410/24 podzielił stanowisko organu o wystąpieniu w przedmiotowej sprawie przesłanki obiektywnej oraz subiektywnej i w konsekwencji – stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania wyższych płatności. Zdaniem Sądu, powyższe uprawniało organy do wydania wobec Spółki decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, ponieważ decyzja o odmowie przyznania Skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 r. jest ostateczna i podlega wykonaniu. Jej zasadność nie została podważona w dotychczasowym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nadmienić przy tym należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR nie jest uzależnione od uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o przyznaniu płatności (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 4 grudnia 2024 r., sygn. akt I GSK 1745/21; z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 96/12; z 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1518/11). W ocenie tut. Sądu wydanie takiej decyzji nie jest również uzależnione od prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego skargą na decyzję o odmowie przyznania płatności. Postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest bowiem – jak już wcześniej wskazano - samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Odnosząc się do zarzutu skargi, iż Skarżącej bezzasadnie ustalono kwotę zwrotu nienależnie pobranych płatności poprzez odebranie prawa do całości wypłaconych Spółce zaliczek, wskazać należy, że z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 wynika, że nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Zdaniem Sądu, sformułowanie "jakichkolwiek korzyści" zawarte w art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 należy interpretować w ten sposób, że podmiotowi, wobec którego stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa – nie należy wypłacać żadnych środków pieniężnych, ani przyznawać żadnych korzyści. Kwestia stworzenia sztucznych warunków, w sprzeczności z celami prawodawstwa unijnego była natomiast przedmiotem decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARIMR w T. z [...] kwietnia 2024 r., nr [...], oraz rozważań tut. Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 410/24. W związku z tym nie należało tej kwestii ponownie oceniać w toku postępowania o ustaleniu Skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022 r., ani w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego kontroli zaskarżonej decyzji wydanej na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR. Bezzasadnie zatem Skarżąca odwołuje się na str. 4 skargi na wyliczenia zawarte w decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARIMR w T. z [...] kwietnia 2024 r., nr [...], na stronie 36 wskazując, że organ w sposób błędny wyliczył Spółce i pozostałym podmiotom kwotę nienależnie pobranych płatności. Zdaniem Sądu, wskazane przez Spółkę wyliczenia (k. 119v. akt adm.) miały na celu jedynie zobrazowanie przez organ odmawiający przyznania płatności jaka byłaby szacowana różnica pomiędzy kwotą płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, gdyby w 2022 r. został złożony jeden wniosek przez wszystkie podmioty, co do których stwierdzono, że stworzyły sztuczne warunki do uzyskania płatności, a kwotą, jaka byłaby możliwa do uzyskania przez poszczególne podmioty. W ocenie Sądu, Organ w kontrolowanym aktualnie postępowaniu był uprawniony do ustalenia obowiązku zwrotu wszystkich wypłaconych Spółce zaliczek po stwierdzeniu, że Spółka wraz z innymi podmiotami stworzyła sztuczne warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z prawodawstwa unijnego, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Wskazuje na to zaprezentowana powyżej wykładnia art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013. W ocenie Sądu, brak także podstaw do odstąpienia od obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności na podstawie art. 7 ust. 3 Rozporządzenia nr 809/2014, zgodnie z którym obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Zdaniem Sądu, wypłata zaliczek na rachunek Spółki nie wynikała z błędu organu, ale z obowiązujących przepisów. Obowiązek wypłaty zaliczek na rzecz Spółki wynikał bowiem z art. 46 ust. 3 ustawy o płatnościach oraz Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Stosownie do § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, rolnikowi, który w 2022 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, wypłaca się zaliczki na poczet płatności bezpośrednich w wysokości stanowiącej iloczyn 70% stawki danej płatności bezpośredniej oraz: 1) obszaru stwierdzonego w ramach kontroli przeprowadzonych na podstawie art. 74 ust. 1-3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz.UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm. 3) jako spełniający warunki do przyznania danej płatności albo 2) liczby zwierząt stwierdzonych w ramach kontroli przeprowadzonych na podstawie art. 74 ust. 1-3 rozporządzenia wymienionego w pkt 1 jako spełniające warunki do przyznania danej płatności. Stosownie do § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zaliczki na poczet płatności bezpośrednich wypłaca się od dnia 17 października 2022 r. W kontrolowanej sprawie przed wydaniem decyzji o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 r. Skarżącej zostały wypłacone zaliczki na poczet tych płatności w wysokości [...] zł. Przywołane powyżej przepisy ustawy o płatnościach i Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazywały na powinność organu dokonania wypłaty części środków jeszcze przed rozstrzygnięciem w sprawie złożonego wniosku o przyznanie płatności. Niezasadne jest zatem stanowisko prezentowane przez Spółkę w skardze, że wypłata zaliczki na rzecz Skarżącej nastąpiła w dniu [...] października 2022 r. przez pomyłkę. Działanie ARiMR w tym zakresie miało bowiem uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa. Ponadto Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję z urzędu w granicach sprawy, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., nie dostrzegł również innych wad, które powodowałyby konieczność jej eliminacji z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl J. Ziołek T. Wójcik H. Adamczewska - Wasilewicz