I SA/Bd 284/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-10-04

Skład orzekający: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik, sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka, sędzia WSA Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej odmawiająca stwierdzenia nieważności innej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, wydana w trybie nadzwyczajnym, może zostać uchylona z powodu zarzutu rażącego naruszenia prawa materialnego lub procesowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, którego celem jest weryfikacja, czy decyzja nie jest dotknięta wadami wymienionymi w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Rażące naruszenie prawa musi być oczywiste i wynikać z prostego zestawienia przepisu z rozstrzygnięciem. W niniejszej sprawie, mimo zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia art. 191 i art. 193 Ordynacji podatkowej, sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z maja 2008 r., która uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT. Organ odmówił stwierdzenia nieważności, a następnie utrzymał tę decyzję w mocy po rozpoznaniu odwołania. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając rażące naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 191 i art. 193. Sąd oceniał legalność decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności, a nie pierwotnych decyzji podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 04 października 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. – [...] 1) oddala skargę, 2) zasądza od Skarbu Państwa (Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz pełnomocnika skarżącego, radcy prawnego G. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA/Bd 284/11 UZASADNIENIE Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2011 roku Dyrektor Izby Skarbowej w B., po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] stycznia 2011 r. od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2010 roku Nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...] uchylającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] kwietnia 2007 r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie zapadło przy następującym stanie faktycznym. Na podstawie upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] grudnia 2006 r., Nr [...] przeprowadzona została u J. K. kontrola podatkowa w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2005 r. do listopada 2006 r. Następnie, postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r., Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące marzec, październik, listopad i grudzień 2005 roku oraz za miesiące od stycznia do listopada 2006 roku. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., Nr [...] określił wobec Skarżącego zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: od października do grudnia 2005 r. oraz od stycznia do listopada 2006 r., oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za w/w okresy rozliczeniowe. Skarżący pismem z dnia [...] maja 2007 r. złożył odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] kwietnia 2007 r., Nr [...], wnosząc o jej uchylenie. W treści odwołania Skarżący wskazał, iż w zeznaniu rocznym PIT-36 za 2005 r. omyłkowo zmienił kwoty przychodu i kosztów, co spowodowało określenie nieprawidłowej wysokości obrotu w 2005 roku. Faktyczny przychód za 2005 roku nieopatrznie w PIT-36 ujęty jest w kosztach i wynosi [...] zł, natomiast kwota [...] zł, zdaniem Strony jest kosztem uzyskania przychodu. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...] uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] kwietnia 2007 r., Nr [...] w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiące od października do grudnia 2005 r. oraz od stycznia do listopada 2006 r. i umorzył postępowanie w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Niniejszą decyzję K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który po rozpoznaniu sprawy postanowieniem z dnia 28 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 507/08 odrzucił wniesioną skargę. Następnie pismem z dnia [...] października 2010 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2008 r., [...] w trybie przepisu art. 247 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) Następnie skarżący wniósł o zmianę zakresu złożonego wniosku i rozpatrzenie sprawy w oparciu o przesłankę zawartą w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, wycofując jednocześnie wniosek o rozpatrywanie sprawy w oparciu o przepis art. 247 § 1 pkt 2 ww. ustawy. Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...] uchylającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] kwietnia 2007 r., Nr [...] w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiące październik, listopad i grudzień 2005 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2006 r. i umarzającej postępowanie w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymującej decyzję w mocy. Od powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2010 r., J. K. złożył odwołanie wskazując na naruszenie art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa, co w ocenie skarżącego stanowi rażące naruszenie prawa. W takiej sytuacji zdaniem skarżącego organ z urzędu powinien stwierdzić nieważność decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. J. K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2011 r., Nr [...] wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji, oraz decyzji ją poprzedzającej. Skarżący podkreślił, iż uzasadnienie złożonej skargi stanowi treść odwołania z dnia [...] marca 2011 r. od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2011 r., ponieważ zdaniem skarżącego, decyzja z dnia [...] lutego 2011 r. i decyzja z dnia [...] marca 2011 r. wydane zostały z naruszeniem tych samych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż w ocenie skarżącego obie są wynikiem tego samego postępowania podatkowego, prowadzonego przez jeden organ tej samej instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał, iż zgodnie z treścią art. 248 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony. Natomiast w świetle art. 248 § 2 pkt 2 powołanej ustawy, właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest minister właściwy do spraw finansów publicznych, dyrektor izby skarbowej, dyrektor izby celnej lub samorządowe kolegium odwoławcze, jeżeli decyzja została wydana przez ten organ. Organ wskazał, iż stosownie do powyższej regulacji wszczął na żądanie Skarżącego zawarte we wniosku z dnia [...] października 2010 r., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...], uchylającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] kwietnia 2007 r., Nr [...] w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od października do grudnia 2005 r. oraz od stycznia do listopada 2006 r. i umorzył postępowanie w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Przedmiotowe postępowanie zostało zakończone wydaniem przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności w/w decyzji z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...]. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący wniósł odwołanie z dnia [...] stycznia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B., działając jako organ odwoławczy, rozpatrzył złożone przez Skarżącego odwołanie i w dniu [...] marca 2011 r. wydał decyzję Nr [...], którą dokonał rozstrzygnięcia w przedmiocie objętym żądaniem Skarżącego. Natomiast powołaną przez Skarżącego w uzasadnieniu skargi decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w dniu [...] marca 2008 r., Nr [...]. Postępowanie odwoławcze od w/w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...], zainicjowane pismem Skarżącego z dnia [...] marca 2011 r., stanowiącym jednocześnie uzasadnienie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. będącą przedmiotem niniejszego sporu, zostało zakończone wydaniem decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr [...]. Organ wskazał, iż błędnym jest twierdzenie Skarżącego, iż obie decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w B. są wynikiem tego samego postępowania podatkowego, prowadzonego przez jeden organ tej samej instancji. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...] jest bowiem wynikiem postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie określenia dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za 2005 r. i została wydana przez organ pierwszej instancji. Natomiast decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2011 r., Nr [...] jest decyzją kończącą postępowanie w trybie odwoławczym, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...] uchylającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] kwietnia 2007 roku, Nr [...] w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiące październik, listopad i grudzień 2005 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2006 r. i umarzającej postępowanie w tym zakresie a w pozostałej części utrzymującej decyzję w mocy. Organ podkreśla, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe było skorelowane z ustaleniami w równolegle toczącym się postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie określenia dochodu, to jednak są to dwa odrębne, samodzielne postępowania, prowadzone przez organy pierwszej i drugiej instancji, skutkujące odrębnymi rozstrzygnięciami. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w B. stanowisko skarżącego oparte na argumentacji, iż uzasadnieniem skargi jest odwołanie z dnia [...] marca 2011 r. od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2011 r. nie jest zasadne, bowiem treść powołanego odwołania nie dotyczy tej konkretnej sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją. Skarżący pismem z dnia [...] października 2010 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2008 r., [...] z uwagi na naruszenie art. 193 § 6 i 7 ustawy Ordynacja podatkowa natomiast w odwołaniu od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności ww decyzji, skarżący wskazał dodatkowo na rażące naruszenie art. 191 powołanej ustawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji wskazał, iż stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej jest odstępstwem od zasady ogólnej trwałości decyzji podatkowej, uregulowanej w art. 128 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą rozstrzygnięcia, od których nie służy odwołanie są ostateczne. Stwierdzenie nieważności decyzji wymaga zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ wskazał, iż przepis ten powinien być interpretowany ściśle, a każda z tych przesłanek może stanowić samodzielną podstawę do zastosowania instytucji stwierdzenia nieważności decyzji. Niedopuszczalne jest zatem odwoływanie się do niewymienionych w tym przepisie przesłanek. Dyrektor Izby Skarbowej w B. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż przedmiotem rozstrzygnięcia w ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej o stwierdzenie nieważności której Skarżący wnioskował, były ustalenia w zakresie przekroczenia przez Skarżącego wartości sprzedaży opodatkowanej uprawniającej do skorzystania ze zwolnienia od podatku od towarów i usług i w konsekwencji uznanie go za podatnika zobowiązanego do zapłaty VAT z tytułu obrotów uzyskanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. W odwołaniu od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...], Skarżący sformułował zarzut naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej, w kontekście przesłanki wymienionej w art. 247 § 1 pkt 3 powołanej ustawy. Skarżący podniósł, iż wyjaśnienia zaskarżonej decyzji nie odnoszą się w ogóle do podatkowej księgi przychodów i rozchodów z 2005 r., na podstawie której Dyrektor Izby Skarbowej w postępowaniu odwoławczym uznał jej zawartość dotyczącą kosztów, nie odniósł siej jednak do zawartego w niej przychodu w wysokości [...] zł, udokumentowanego dołączonymi do księgi rachunkami i zeszytami sprzedaży dziennej za 2005 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w B. podkreślił, iż we wniosku z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2008 r, Nr [...], Skarżący wskazał na rażące naruszenie przepisu art. 193 § 6 i 7 cyt. Ustawy Ordynacja podatkowa, nie wyjaśniając szczegółowo, na czym owo naruszenie miało polegać. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie dokonania weryfikacji przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 247 § 1 pkt 3 ww ustawy, w przedmiocie objętym wnioskiem Skarżącego. Organ pierwszej instancji wskazał, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w czasie prowadzenia kontroli podatkowej uznając księgi podatkowe za prowadzone nierzetelnie i w sposób wadliwy nie sporządzono odrębnego protokołu badania ksiąg lecz ustalenia dotyczące prawidłowości prowadzenia ewidencji zawarto w punkcie 4 protokołu kontroli podatkowej zatytułowanym Badanie ksiąg rachunkowych. Ponadto wskazano na regulację art. 290 § 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w protokole kontroli mogą być zawarte również ustalenia dotyczące badania ksiąg w zakresie przewidzianym w art. 193. Uzasadniono także, iż stosownie do treści art. 193 § 7 powołanej ustawy protokół kontroli został doręczony osobie upoważnionej przez Skarżącego do reprezentowania w trakcie kontroli podatkowej, Panu A. K. w dniu [...] stycznia 2007 r. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w B., zarówno organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji w treści zaskarżonych decyzji w sposób wyczerpujący wyjaśniły powody, dla których odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji objętej wnioskiem Skarżącego, dowodząc tym samym, iż podniesiona przez Skarżącego argumentacja stanowiąca o rażącym naruszeniu art. 193 § 6 i § 7 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy. Należy podkreślić, iż rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazał także, iż nie można uznać, że rozstrzygnięcie organu podatkowego zawarte w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...], w sposób rażący narusza przepis art. 191 omawianej ustawy Ordynacja podatkowa. Organ nie stwierdził, by przedmiotowa decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w przepisie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Tym samym decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Dyrektor Izby Skarbowej uznał za prawidłową. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, iż instytucja stwierdzenia nieważności stanowi odstępstwo od zasady stabilności prawomocnych orzeczeń. Postępowanie w tym trybie jest oddzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 ww. ustawy, a organ nie może rozpatrywać sprawy co do istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym. Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jedną z form sprawowanej kontroli działalności administracji publicznej w ramach postępowania sądowoadministracyjnego jest rozpoznawanie skarg na decyzje administracyjne. Sąd ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, biorąc pod uwagę stan prawny istniejący w dacie wydania tej decyzji oraz stan faktyczny ustalony przez organy prowadzące postępowanie w sprawie. Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie należy podnieść, że przedmiotem oceny przez Sąd nie jest decyzja organów podatkowych wydana w trybie zwykłym, co do której skarżący podnosi zarzuty naruszenia art.191 Ordynacji podatkowej, lecz decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności wydana w trybie postępowania nadzwyczajnego. Tryb stwierdzania nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji, odstępstwem od zasady trwałości, określonej w art. 128 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności lub wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz w ustawach podatkowych. Zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, dlatego zasada ta uchodzi za jedno z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Wyznaczone przepisami odstępstwa od zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, jako stanowiące wyjątek od zasady, podlegają więc ścisłej wykładni. Postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym. Jego celem nie jest ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy, co do istoty, ale sprawdzenie czy decyzja wydana w sprawie będącej przedmiotem postępowania nie jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący oparł twierdzenie nieważności decyzji organu podatkowego na zarzucie rażącego naruszenia prawa. Pojęcie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej jest utrwalone w orzecznictwie sądowym i doktrynie. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że postawienie zarzutu rażącego naruszenia prawa musi być związane z konkretnym przepisem, którego treść nie budzi wątpliwości, a interpretacja w zasadzie nie wymaga sięgnięcia po inne metody wykładni poza językową (wyrok NSA z dnia 19 września 2006r. II FSK 1204/05). Przekroczenie normy prawnej musi mieć charakter jednoznaczny, co ma miejsce w sytuacji oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią przepisu prawa a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Dominuje pogląd, przyjęty przez Sąd orzekający, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, a istnienie sprzeczności da się wykazać przez proste zestawienie przepisu i rozstrzygnięcia. Podstawą stwierdzenia nieważności może być rażące naruszenie każdego przepisu prawa, w tym również procesowego. Jednakże wada wskazująca na nieważność decyzji musi tkwić w samej decyzji, a to znaczy, iż z reguły jest następstwem rażącego naruszenia prawa materialnego. Nie będzie zatem uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji naruszenie przepisów postępowania, nawet o charakterze rażącym, jeżeli treść decyzji odpowiada prawu (tak NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 2005r. sygn. akt II FSK 27/05). Oznacza to, że sankcję nieważności może pociągać tylko takie naruszenie norm postępowania, które wprost godzi w samą decyzję, nie zaś naruszenie przepisów, które może, lecz nie musi mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Zasadne przy tym jest odwołanie się do teorii gradacji wad decyzji administracyjnej i odróżnienie wadliwości decyzji powodujących jej wzruszalność, od takich wad, które powodują- przez samo swoje istnienie (skutki) nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego lub wiążącego stwierdzenia naruszenia porządku prawnego przez decyzję. Stwierdzenie nieważności decyzji - będące przedmiotem niniejszego postępowania - prowadzi do eliminacji z obrotu prawnego decyzji zawierających wady o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej lub wydania jej z rażącym naruszeniem prawa, prowadzi do konieczności stwierdzenia istnienia kwalifikowanej wady określonego aktu administracyjnego. Z dokonanych w toku prowadzonego postępowania podatkowego ustaleń wynika, że w 2005 roku skarżący prowadząc działalność gospodarczą korzystał ze zwolnienia podatkowego od podatku od towarów i usług z uwagi na wysokość obrotu (poniżej 10.000 euro). Jednocześnie w związku z przeprowadzoną kontrolą podatkową organy stwierdziły, że w 2005 roku skarżący uzyskał obrót (przychód) przekraczający wartość sprzedaży opodatkowanej uprawniającej do korzystania ze zwolnienia podatkowego. W ostatecznej decyzji w zakresie podatku dochodowego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. określił, iż skarżący w 2005 r. osiągnął z prowadzonej działalności przychód w łącznej kwocie [...] zł ponosząc koszty jego uzyskania w kwocie [...] zł. Określony decyzją ostateczną w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego przychód został uznany za obrót w zakresie podatku od towarów i usług. Przyjmując w decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne okresy w 2005 i 2006 roku ustalony w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego wysokość przychodu jako wysokość obrotu ustalono jednocześnie, iż wartość sprzedaży (obrotu) uprawniająca do korzystania ze zwolnienia od podatku od towarów i usług wystąpiła w miesiącu październiku 2005 r. Konsekwencją powyższego było określenie skarżącemu, który utracił prawo do zwolnienia podatkowego – zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za następne okresy (miesiące) rozliczeniowe roku 2005 i 2006. Mając powyższe na uwadze Sąd działając również z urzędu niezależnie od ogólnikowych zarzutów skargi stwierdza, iż brak jest podstaw do uznania, że wyliczenie uzyskanego w 2005 roku przez skarżącego obrotu nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Dokonane w tym zakresie ustalenia organów podatkowych mieściły się w ustawowych granicach swobodnej oceny dowodów. Inna ocena tego samego materiału dowodowego (podatkowa księga przychodów i rozchodów) dokonana przez skarżącego nie może prowadzić do wniosku, iż tylko z tego powodu ocena organów podatkowych była oceną niewłaściwą, sprzeczną z prawem, a tym bardziej prowadzącą do jego rażącego naruszenia. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, uzasadniające wzruszenie decyzji ostatecznej. Z tego względu Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło