I SA/Bd 287/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Jarosław Szulc po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018r., na posiedzeniu niejawnym wniosku C. M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi C. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 2015 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu Wyrokiem z 29 maja 2018r. tut. Sąd oddalił skargę C. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 2015r. Wyrok stał się prawomocny z dniem 29 czerwca 2018r. Pismem z 17 września 2018r. strona skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie ww. wyroku. W uzasadnieniu pełnomocnik podał, że w dniu 8 maja 2018r. złożył do tut. Sądu wniosek o zniesienie terminu rozprawy w związku z wyjazdem. Wniosek ten poparł pełnomocnik organu, jednakże Sąd nie przychylił się do niego. Pełnomocnik wskazując na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 1997r., sygn. akt I CKU 175/97 i 15 stycznia 2004r. sygn. akt II CK 343/02 zauważył, że wniosek o odroczenie rozprawy można uzasadniać nie tylko chorobą ale również innymi przyczynami, które muszą spełniać dwa warunki: być nadzwyczajnym wydarzeniem lub przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Zdaniem pełnomocnika przyczyna podana we wniosku o odroczenie terminu rozprawy była nadzwyczajna, dlatego Sąd powinien znieść termin rozprawy i wyznaczyć nowy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych ww. wniosku pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 8 października 2018r. złożył wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018r. poz. 1302, dalej jako "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Wstępnie należy wyjaśnić, że postanowieniem tut. Sądu z dnia 6 września 2018r. oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W treści uzasadnienia tego postanowienia Sąd wskazał, że sprawa ze skargi na tę decyzję została już oddalona prawomocnym wyrokiem z dnia 29 maja 2018r. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku Sąd przyjął, z korzyścią dla strony, że najpóźniej z datą doręczenia ww. postanowienia, tj. w dniu 13 września 2018r. ustała przyczyna uchybienia terminu. Pełnomocnik skarżącego wniosek o przywrócenie terminu złożył w dniu 17 września 2018r., zatem Sąd przyjął, że istniały podstawy do jego rozpoznania. Jednocześnie należy zauważyć, że strona dopełniła czynności, dla której termin został ustanowiony. Zarówno w nauce prawa jak i w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", LEX 2013, wyd. V). Oceniając wniosek we wskazanym wyżej zakresie, zdaniem Sądu, nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wymienione w art. 87 p.p.s.a. Strona nie uprawdopodobniła bowiem w sposób wystarczający, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Podkreślenia wymaga, że przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04). Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W przeciwnym razie strona powinna zadbać z wyprzedzeniem o swoją sprawę (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Pełnomocnik skarżącego spóźnione złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku argumentuje tylko faktem nieodroczenia rozprawy przez Sąd. W tym miejscu należy podkreślić, że dla kwestii przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku nie ma znaczenia argumentacja dotycząca zasadności odmowy odroczenia rozprawy (por. postanowienie NSA z dnia 16 marca 2018r. sygn. akt I OZ 256/18, z dnia 23 marca 2017r. sygn. akt II OZ 270/17), a w istocie, tylko taką pełnomocnik skarżącego podnosi we wniosku. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 26 kwietnia 2018r. został zawiadomiony o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 29 maja 2018r. Natomiast pismem z dnia 8 maja 2018r. (nadanym w tym samym dniu, data wpływu do Sądu – 14 maja 2018r.) złożył wniosek o odroczenie rozprawy z uwagi na zaplanowany wyjazd w dniach 27 do 30 maja 2018r. Podkreślić należy, że wniosek o odroczenie terminu rozprawy podlega ocenie sądu, który może go uwzględnić bądź oddalić, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Wskazać należy, że przyczyna dla której pełnomocnik wnioskował o odroczenie rozprawy ustawała już w dniu następnym po rozprawie. Zatem, w ocenie Sądu, pełnomocnik miał możliwość przed upływem siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, skontaktowania się z Sądem celem uzyskania informacji o przebiegu postępowania sądowoadministracyjnego, zwłaszcza, że do dnia rozprawy pełnomocnik nie uzyskał informacji, iż jej termin ulega odroczeniu. Zatem powinien był przypuszczać, że rozprawa odbędzie się planowo. Niedochowanie przez pełnomocnika terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest zatem następstwem okoliczności od niego niezależnych, lecz jest wynikiem niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że profesjonalny pełnomocnik, jakim jest doradca podatkowy, powinien w taki sposób zorganizować pracę, by odpowiednio zabezpieczać interesy w szczególności klientów, w sytuacjach uniemożliwiających mu osobiste ich reprezentowanie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008r., I FSK 184/07). Na marginesie wskazać należy, że z mocy art. 41 ust. 5 ustawy z dnia 5 lipca 1996r. o doradztwie podatkowym (Dz.U. z 2011r. Nr 41, poz. 213 ze zm.) doradca podatkowy może udzielić dalszego pełnomocnictwa (substytucji) innemu doradcy podatkowemu, ale też adwokatowi lub radcy prawnemu. Zasady Etyki Zawodowej doradców podatkowych, w rozdziale VII zatytułowanym "Prowadzenie sprawy podatkowej i zwrot dokumentacji" w art. 12 ust. 5 przewidują, że doradca podatkowy powinien zapewnić zastępstwo w przypadku czasowej niemożności prowadzenia sprawy. Reasumując o braku winy w uchybieniu terminu, w kontekście art. 87 § 1 p.p.s.a., można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, że zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. W realiach niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, profesjonalny pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił, że uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku bez swojej winy. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.