I SA/Bd 29/20
WyrokWSA w Bydgoszczy2020-07-28
Skład orzekający: Agnieszka Olesińska, Mirella Łent, Halina Adamczewska-Wasilewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do odliczenia podatku naliczonego może zostać odmówione, jeśli faktura VAT dokumentuje czynność, która w rzeczywistości nie miała miejsca, a transakcja była częścią schematu pozornego obrotu towarowego między powiązanymi podmiotami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego może zostać odmówione, jeśli faktura VAT dokumentuje czynność, która nie została dokonana, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. W analizowanej sprawie ustalono, że transakcja sprzedaży środków trwałych między powiązanymi spółkami była pozorna, nie doszło do faktycznego przeniesienia prawa do dysponowania towarem jak właściciel, a spółka nabywająca nie miała tytułu prawnego do korzystania z pomieszczeń, w których znajdowały się środki trwałe. W związku z tym, faktura nie dokumentowała rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, co uzasadniało odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego przez spółkę S. Sp. z o.o. w zakresie faktury VAT wystawionej przez spółkę B. Sp. z o.o. na zakup środków trwałych. Organy podatkowe zakwestionowały transakcję, wskazując na powiązania osobowe i kapitałowe między spółkami, fakt, że środki trwałe nie zmieniały miejsca położenia, a pracownicy byli zatrudniani dla pozoru. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w tym prowadzenie postępowania w celu udowodnienia z góry założonej tezy i błędną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Olesińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirella Łent Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Protokolant Starszy asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2020r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2016 r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. określił S. Sp. z o.o. (Skarżąca):
- za styczeń 2016 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł,
- za luty 2016 r. kwotę podatku podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości
[...] zł.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ podał, że spór w sprawie dotyczy zasadności pozbawienia S. Sp. z o.o. prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: u.p.t.u.) w odniesieniu do zakwestionowanej faktury VAT wystawionej przez firmę B. Sp. z o.o., która w ocenie organu nie dokumentowała rzeczywistego zdarzenia gospodarczego. Organ zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury z dnia [...] stycznia 2016 r., wystawioną przez B. Sp. z o.o. wykazującą nabycie niżej wymienionych środków trwałych: [...]. Na przedmiotowej fakturze wskazano, że "wszystkie środki trwałe przekazano na terenie U. w B. w dniu sprzedaży – zakupu", forma płatności: przelew.
Organ wskazał, że pomiędzy nabywcą środków trwałych S. a dostawcą B. istnieją powiązania osobowe i kapitałowe. L. Ć. pełnomocnik- prokurent Spółki S. był jednocześnie pracownikiem i pełnomocnikiem [...], wspólnikiem obu Spółek była słowacka spółka K. s.r.o. Z kolei również pomiędzy [...] nabywcą środków trwałych, a ich dostawcami – Spółkami N. oraz K. istnieją powiązania. Pełnomocnik B. L. Ć. był jednocześnie wspólnikiem N. Sp. z o.o. oraz wspólnikiem słowackiej Spółki K. s.r.o. Natomiast Spółka K. była wspólnikiem K. Sp. z o.o. Znaczna część środków trwałych wykazanych na fakturach zakupu wystawionych przez Spółkę N. (na rzecz B. została wcześniej wykazana jako nabycie od S. Sp. z o.o. Z kolei B. dokonała sprzedaży tych środków na rzecz S. S. piaskarkę i sprężarkę przewoźną objętą sporną fakturą z [...] stycznia 2016 r. [...] zakupiła wcześniej od K. (co zostało zakwestionowane w decyzji wydanej wobec B. Istotny jest fakt, że na każdym etapie dokumentowanego obrotu tymi środkami znajdowały się one niezmiennie na terenie U. P. S.A. w B., do którego dostęp miała wyłącznie Spółka S. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, iż przedmiotem wykazanego obrotu pomiędzy powiązanymi podmiotami były używane środki trwałe, które nie zmieniały miejsca swojego położenia, ale zawsze pomimo upływu czasu ich użytkowania, zwiększały swoją wartość. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż Spółka U. nie wynajmowała żadnych pomieszczeń magazynowych ani innych powierzchni S. nie upoważniła jej do przechowywania jakichkolwiek maszyn, urządzeń, środków transportu na swoim terenie przy ul. [...] w B.; S. nigdy nie otrzymała żadnego zlecenia od U. P. S.A. w B. na wykonanie jakichkolwiek prac i nie było podpisanych żadnych umów z tą firmą; w dalszym ciągu wynajmowane są pomieszczenia warsztatowe i kontenery socjalno-biurowe firmie S. Sp. z o.o. Sp. komandytowa, która nie ma prawa podnajmu żadnych pomieszczeń ani terenu, którego właścicielem jest U. P. S.A. w B.. Jednocześnie organ wskazał, iż w przedmiotowych miesiącach, czyli za styczeń i luty 2016 r. J. S. pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki S. który nie bywał na terenie U. a L. Ć., który był jej prokurentem bywał tam rzadko. Zatem przedstawiciele Spółki S. nie mogli sprawować nadzoru nad wykonywaniem zadań przez pracowników tej Spółki.
Organ wskazał też na przesłuchania pracowników B. z których wynika, że większość pracowników zatrudnionych od 1 stycznia do [...] grudnia 2016 r. w S. była wcześniej pracownikami innych, powiązanych podmiotów, tj. Spółek: S. , N. i B. oraz, że:
- wykonywali prace ciągle na tych samych urządzeniach, maszynach i narzędziach, przy czym nie posiadali wiedzy lub nie interesowali się do jakiej firmy one należą,
- pracownikom co jakiś czas składano propozycję zmiany pracodawcy; umowy
o pracę były podpisywane na stołówce; większość pracowników nie pamiętała, kto zaproponował i przedłożył im nową umowę,
- pracownicy zatrudnieni w Spółce nosili kombinezony robocze z logo firmy S. chociaż z dokumentów wynikało, że to na rzecz tej firmy wykonywali prace jako firma podwykonawcza,
- pomimo zmiany pracodawcy, pracownicy posługiwali się tymi samymi przepustkami, przy czym w niektórych przypadkach były one wystawione jeszcze
w latach wykonywania pracy w firmie W. J., który zmarł w 2005 r.,
- zazwyczaj prace nadzorował R. D. lub J. S. z firmy S. którzy przebywali na terenie warsztatu,
- jeden z pracowników Spółki (A. S.) twierdził, że są tam trzy maszyny (tokarka, frezarka i strugarka), które cyt.: "są od zawsze, czyli od 1981 r. na tym samym warsztacie", co potwierdza ustalenia organu pierwszej instancji w tym przedmiocie.
Organ zauważył, że przesłuchiwani pracownicy Spółki B. a następnie S. wskazywali kolejne spółki, z którymi podpisywali umowy o pracę, lecz nigdy nie była to firma S. Niektórzy pracownicy zeznali, iż posługiwali się przepustkami wystawionymi w latach, gdy jeszcze byli pracownikami firmy W. J.. Z zeznań pracowników wynika także, iż na przepustkach nie wskazywano firmy, w której byli aktualnie zatrudnieni. Z zeznań wynika, iż warunki pracy nie ulegały zmianie, były takie same jak podczas zatrudnienia w spółce N. Przesłuchani pracownicy nieprzerwanie wykonywali swoje obowiązki służbowe w ten sam sposób, tj. nadal pracowali w tym samym miejscu i według tych samych zasad z wykorzystaniem tych samych narzędzi, maszyn, urządzeń. Pracę przydzielały i rozliczały z jej wykonania te same osoby, wnioski urlopowe składano do tych samych osób, a także korzystano
z tych samych pomieszczeń socjalnych. Pracownicy nie wykazywali żadnej inicjatywy
w zakresie zmiany pracodawcy, lecz byli informowani o tym, że taka zmiana następuje. Niektórzy pracownicy dopiero podczas przesłuchania odczytując świadectwo pracy dowiadywali się, że zmiana pracodawcy nastąpiła na podstawie art. 23 Kodeksu pracy. Zdaniem organu z tego wynika, że dokumenty potwierdzające zatrudnienie zostały sporządzone dla pozoru legalnego zatrudnienia osób, które w rzeczywistości wykonywały prace zlecane i nadzorowane przez Spółkę S. na terenie przez ten podmiot wynajmowanym i przy użyciu środków oraz materiałów należących do tego podmiotu.
Zdaniem organu maszyny i urządzenia, które zostały sprzedane przez spółkę N. – Spółce B. zostały przez spółkę U. odsprzedane do firmy W. J., zmarłego w dniu [...] października 2005 r., a więc zdarzenia te musiały mieć miejsce przed tą datą. Ponadto z informacji dostępnych w CEiDG wynika, iż do dnia [...] grudnia 2012 r. R. P. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą: P. Tym samym można przyjąć, że R. P. przejął maszyny i urządzenia znajdujące się od wielu lat w pomieszczeniach wynajmowanych od spółki U. które następnie stały się przedmiotem rzekomego obrotu pomiędzy powiązanymi firmami tj. Spółkami N. B. S. w celu generowania w podatku od towarów i usług zwrotów nadwyżek podatku naliczonego nad należnym.
Organ wskazał, że schemat działania powiązanych podmiotów obrazują także zeznania pracownika B. złożone w dniu [...] czerwca 2018 r. – M. R., który potwierdził, że zdecydowana większość narzędzi, maszyn i urządzeń posiadanych przez Spółkę B. nigdy nie opuszczała miejsca warsztatu znajdującego się na terenie firmy U. a zmieniały się tylko firmy pod których szyldem w dalszym ciągu prowadzona była taka sama działalność. Świadek wskazał, że na fakturze był dopisek, iż całość sprzętu przekazano na terenie warsztatu U. ale nie pamiętał czy był sporządzony protokół zdawczo-odbiorczy. Cena niektórych maszyn i sprzętu sprzedanego B. mogła być wyższa niż cena, za którą kupiła je Spółka N. ze względu na ich częste remonty lub poczynione nakłady. W trakcie postępowania nie przedłożono żadnych dowodów świadczących o poniesieniu jakichkolwiek wydatków na podniesienie wartości przedmiotowych maszyn i urządzeń oraz istnienia protokołu zdawczo-odbiorczego.
Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny potwierdza, iż wykazana w zakwestionowanej fakturze VAT transakcja pomiędzy Spółką B. a Spółką S. nie miała w rzeczywistości miejsca. W konsekwencji Spółka S. nie nabyła praw do rozporządzania tymi towarami jak właściciel. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji ustalił, iż faktura VAT, wystawiona przez B. Sp. z o.o. z siedzibą w B. nie dokumentuje rzeczywistego zdarzenia gospodarczego. Na świadome uczestnictwo Spółki S. w przyjęciu do rozliczenia faktury, która nie dokumentuje rzeczywistej transakcji gospodarczej wskazują m.in.:
- powiązania osobowe (L. Ć.) i kapitałowe (K. s.r.o.) pomiędzy Spółkami uczestniczącymi w transakcjach zakupu i sprzedaży środków trwałych wykazanych na fakturze,
- zakupione maszyny i urządzenia nie zmieniały miejsca pobytu,
- zatrudnienie dla pozoru legalnego zatrudnienia osób, które w rzeczywistości wykonywały prace zlecane i nadzorowane przez Spółkę, S. na terenie przez ten podmiot wynajmowanym i przy użyciu środków oraz materiałów należących do tego podmiotu,
- Spółka S. nie miała podpisanych z U. P. S.A. żadnych umów, nie miała prawa podnajmu żadnych pomieszczeń ani terenu, którego właścicielem jest U. P. S.A. w B..
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż Spółka miała wiedzę i świadomość udziału w transakcji wiążącej się z przestępstwem czy nadużyciem na co wskazują okoliczności jej zawierania.
W skardze do tut. Sądu Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
i umorzenie postępowania podatkowego, zarzucając naruszenie:
- art. 120 Ordynacji podatkowej oraz art.121 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 122
i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art.191 przez prowadzenie postępowania w celu udowodnienia z góry założonej tezy, pominięcie istotnych elementów stanu faktycznego,
- art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 194 § 1 i art. 193 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 99 ust.12 ustawy o podatku od towarów i usług przez dokonanie oceny zebranego materiału z przekroczeniem granicy swobody oceny materiału dowodowego, z pogwałceniem obowiązku budowania zaufania do organów podatkowych, pominięcie istotnych materiałów zebranych w postępowaniu, pogwałceniem domniemania rzetelności prowadzonych ksiąg podatkowych i rzetelności złożonych deklaracji oraz dokonania oceny zebranego materiału w sposób godzący
w obowiązek prowadzeni postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych , dokonanie wzajemnie wykluczających się ustaleń i powoływanie się na stany faktyczne nie mające uzasadnienia w zebranym materiale i nie przestawionym
w uzasadnieniu decyzji,
- art. 120 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez niepełne uzasadnienie faktyczne przedmiotowej decyzji, uznanie za udowodnione okoliczności faktyczne bez przedstawienia ich uzasadnienie spełniającego wymogi art. 210 § 4, pominięcie bez uzasadnienia istotnych okoliczności faktycznych i materiałów zebranych w postępowaniu;
- art. 86 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług przez pozbawienie podatnika przysługującego mu prawa do odliczenie podatku od towarów i usług od nabywanych towarów i usług wykorzystywanych do działalności opodatkowanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Spór dotyczy zasadności pozbawienia S. Sp. z o.o. prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a) oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. w odniesieniu do zakwestionowanej faktury VAT wystawionej [...] stycznia 2016 r. przez firmę B. Sp. z o.o., która w ocenie organu stwierdzała czynność, która nie została dokonana. Faktura opiewała na kwotę netto [...] zł i podatek VAT [...] zł., brutto 419 645, 99; kopia faktury znajduje się w tomie I akt administracyjnych, k. 212). Miała dokumentować sprzedaż wymienionych w niej środków trwałych (16 pozycji). Organy podatkowe stoją na stanowisku, że ta dostawa – rozumiana jako przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel - w istocie nie miała miejsca.
W myśl art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a u.p.t.u. nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności, który stanowił podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Skarżąca formułuje zarówno zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa procesowego, jak i naruszenia prawa materialnego. Istotne jest jednak to, że nie podważa prawdziwości ustalonych przez organ faktów, a różnice zdań pomiędzy Skarżącą i organem dotyczą tego, jak te fakty zostały ocenione, jaki z nich wyciągnięto wnioski.
Organy podatkowe ustaliły, że maszyny i urządzenia wykazane na fakturze od wielu lat znajdowały się w tym samym miejscu, tj. w pomieszczeniach wynajmowanych od spółki U. przy ul. [...] w B.. Spółka B. która wystawiła faktury, jednak tych pomieszczeń nie wynajmowała, nie dzierżawiła ani nie miała innego tytułu prawnego do korzystania z nich. Spółka N. oraz K. sprzedały maszyny i urządzenia spółce B. a ta z kolei sprzedała je Skarżącej. Losy środków trwałych szczegółowo obrazuje wyciąg z protokołów kontroli wobec spółki B. (k.30-31 oraz 51-53 tomu I akt administracyjnych).
Skarżąca spółka S. oraz wystawca faktury spółka B. są podmiotami powiązanymi w sposób szczegółowo opisany przez organ na s. 5 oraz s. 7 zaskarżonej decyzji (w szerszym kontekście powiązania te zobrazowane są w pismie Naczelnika Drugiego Urządu Skarbowego w B. z [...] marca 2016 r., tom I akt administracyjnych, k. 321-320). Między innymi, Pan L. Ć. jest osobą łączącą S. i B. Wspólnikiem obu Spółek była słowacka spółka K. s.r.o Powiązane z tymi spółkami są również podmioty, które wcześniej "sprzedały" te maszyny i urządzenia spółce B. oraz inne podmioty – cała siatka powiązań osobowych została opisana na s. 5 i 7 decyzji. Ustalenia organu w tym zakresie zdaniem Sądu są poprawne i przekonujące, a Skarżąca ich nie kwestionuje.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przedmiotem obrotu między powiązanymi podmiotami były używane środki trwałe, które nie zmieniały miejsca swojego położenia, ale pomimo upływu czasu ich użytkowania, zwiększały swoją wartość na kolejnym etapie obrotu.
Cena wskazana na fakturze wystawionej przez B. na rzecz Skarżącej była wyższa niż cena nabycia wykazana na fakturze dokumentującej nabycie przez nią tych środków trwałych od spółek K. oraz N. – mimo że, jak ustaliły organy, nic nie uzasadniało wzrostu wartości maszyn i urządzeń. W trakcie postępowania nie przedłożono żadnych dowodów świadczących o poniesieniu jakichkolwiek wydatków na podniesienie wartości przedmiotowych maszyn i urządzeń oraz istnienia protokołu zdawczo-odbiorczego.
Należy wspomnieć, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. postanowieniami z dnia [...] marca 2019r. i [...] maja 2019 r. do akt sprawy włączył również materiały zgromadzone w postępowaniu prowadzonym wobec B. Sp. z o.o. w sprawie rozliczenia z budżetem z tytułu podatku od towarów i usług za okres od [...] sierpnia 2014 r. do [...] kwietnia 2017 r. Zaś wyrokiem z [...] lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Bd 614/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę spółki B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej na decyzję pozbawiającą tę spółkę prawa do odliczenia podatku wynikającego z faktur dokumentujących nabycie maszyn i urządzeń od K. i N. oraz ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. z tytułu wystawienia faktury dokumentującej zbycie maszyn i urządzeń m.in. na rzecz spółki S. Z decyzji wydanej wobec B. oraz z powołanego wyroku wynika, że "nabywane" a następnie "sprzedawane" maszyny i urządzenia znajdowały się na terenie spółki U. przy ul. [...] w B., jakkolwiek spółka B. nie wynajmowała ani nie dzierżawiła od U. adnych pomieszczeń i nie pozostawała z U. w żadnych relacjach gospodarczych. Dzierżawcą pomieszczeń od U. była natomiast spółka S. powiązana ze spółką B. oraz ze skarżącą spółką S.
W niniejszej sprawie w wyniku oględzin przeprowadzonych [...] września 2016 r. ustalono, że maszyny i urządzenia znajdują się wciąż w tym samym miejscu, tj. w pomieszczeniach poddzierżawianych od U. przez spółkę S. przy ul. [...], przy czym trzech z zakupionych przez S. urządzeń już tam nie było ([...]). Organ próbował dotrzeć do brakujących urządzeń, lecz [...] listopada 2016 r. Spółka S. poinformowała, że nie ma możliwości dokonania oględzin brakującego sprzętu (trzech urządzeń), ze względu na ich sprzedaż w miesiącu nie będącym przedmiotem kontroli.
Zdaniem Sądu prawidłowa jest ocena organu, że łańcuch transakcji, w którym dokonywana jest sprzedaż tych samych maszyn, urządzeń i narzędzi w niedługim czasie od nabycia, zazwyczaj za cenę wyższą niż cena nabycia, potwierdza brak uzasadnienia ekonomicznego i gospodarczego takich transakcji w realiach gospodarczych ustalonych przez organ.
Organ nie kwestionuje fizycznego istnienia środków trwałych, których dotyczy sporna faktura, lecz ich faktyczne zbycie przez spółkę B. spółce S. Zdaniem Sądu organ prawidłowo wywodzi, że spółka B. nie nabyła – na poprzednim etapie obrotu - prawa do dysponowania nimi jak właściciel, toteż i nie mogła dokonać ich dostawy na rzecz Skarżącej. Faktury były zatem "puste"; nie towarzyszył im żaden obrót faktyczny obrót towarowy.
Skarżąca S. nie miała możliwości wykorzystania rzekomo nabytych środków trwałych w swojej działalności gospodarczej, ponieważ nie miała żadnego tytułu prawnego (ani faktycznego powodu np. w postaci zleceń) do zajmowania pomieszczeń spółki U. dzierżawionych przez S. Zmiany właścicieli środków trwałych miały zatem wyłącznie charakter formalny.
U. P. S.A. Oddział Detergentów i Kosmetyków poinformowała pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r., iż nie współpracuje ze S. Sp. z o. o., nie wynajmuje pomieszczeń tej firmie, nie zawierała z nią pisemnej umowy, a ww. Spółka nie wykonuje prac zleconych przez U. P. S.A. Następnie w odpowiedzi z dnia [...] września 2017 r. potwierdziła wcześniejsze informacje o tym, że Spółka S. nie zawarła żadnej umowy na wynajem ani współpracuje ze Spółką. Ponadto poinformowała, że firma [...] zawarła z firmą U. P. SA Oddział Detergentów i Kosmetyków w B. umowę najmu pomieszczeń warsztatowych oraz socjalno -magazynowych. W umowie tej nie ma żadnego zapisu, który upoważniałby firmę S. do podnajmowania pomieszczeń innym podmiotom gospodarczym.
Spółka U. nie wynajmowała zatem żadnych pomieszczeń magazynowych ani innych powierzchni Spółce z o.o. S. nie upoważniła jej do przechowywania jakichkolwiek maszyn, urządzeń, środków transportu na swoim terenie przy ul. [...] w B.; S. Sp. z o. o. nigdy nie otrzymała żadnego zlecenia od U. P. S.A. w B. na wykonanie jakichkolwiek prac i nie było podpisanych żadnych umów z tą firmą; w dalszym ciągu wynajmowane są pomieszczenia warsztatowe i kontenery socjalno-biurowe firmie S. Sp. z o.o. Sp. komandytowa, która nie ma prawa podnajmu żadnych pomieszczeń ani terenu, którego właścicielem jest U. P. S.A. w B.. Tych ustaleń Skarżąca nie kwestionuje.
Pan L. Ć. – prokurent S. Sp. z o.o., w dniu [...] stycznia 2017 r. przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że jest na stanowisku kierowniczym i bierze udział w ustalaniu zakresu prac wykonywanych na terenie U. i poza tym - sam niektóre prace wykonuje. Wykonuje wszystkie polecenia otrzymywane od Zarządu Spółki. Na terenie U. bywa rzadko, głównie pracami zajmuje się Pan S. , który sprawuje nadzór nad pracami i Pan D., który jest brygadzistą. Prezes nie bywa na terenie U. przebywa poza granicami kraju, prawdopodobnie na terenie U. Kontaktuje się z nim kilka razy w tygodniu czasem kilka razy w miesiącu przez komunikatory. Nie pamiętał jak Spółka S. w kontrolowanym okresie pozyskiwała kontrahentów i zlecenia. Nie pamiętał ile Spółka S. zatrudnia pracowników i jakich specjalności. Zeznał, że pracowników Spółka S. nie wynajmuje, pracują na terenie U. Nie wiedział, jakie usługi sprzedawała Spółka S. gdzie i kto wykonywał te usługi. Potwierdził, iż brał udział w rozmowach dotyczących transakcji zakupu środków trwałych zakupionych na podstawie spornej faktury z dnia [...] stycznia 2016 r. okazanej mu podczas przesłuchania. Z uwagi na to, że był pracownikiem B. Sp. z o.o. - wiedział jaki posiadają sprzęt. Natomiast nie wiedział, jaki cel miała B. aby sprzedać ten sprzęt, bo na ten temat nie rozmawiał. Nie pamiętał czy umowa była pisemna czy ustna, natomiast potwierdził, iż zakupione środki trwałe po zakupie znajdowały się na terenie U. i większość tam pozostała, jednak niektóre wywieziono do Sikorza oraz w inne miejsca wykonywania prac.
W trakcie postępowania prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. wobec Spółki [...] przesłuchano pracowników tej Spółki. Z protokołów przesłuchań wynika, iż większość pracowników zatrudnionych od [...] stycznia do [...] grudnia 2016 r. w Spółce S. była wcześniej pracownikami innych, powiązanych podmiotów, tj. Spółek: S. , N. i B. (Pan R. D., Pan M. P., Pan P. P., Pan M. W., Pan A. S., Pan D. K., Pan S. R., Pan R. B., Pan K. K., Pan K. K., Pan W. B.) oraz że:
- wykonywali prace ciągle na tych samych urządzeniach, maszynach i narzędziach, przy czym nie posiadali wiedzy lub nie interesowali się do jakiej firmy one należą,
- pracownikom co jakiś czas składano propozycję zmiany pracodawcy; umowy o pracę były podpisywane na stołówce; większość pracowników nie pamiętała, kto zaproponował i przedłożył im nową umowę,
- pracownicy zatrudnieni w Spółce nosili kombinezony robocze z logo firmy S. chociaż z dokumentów wynikało, że to na rzecz tej firmy wykonywali prace jako firma podwykonawcza,
- pomimo zmiany pracodawcy, pracownicy posługiwali się tymi samymi przepustkami, przy czym w niektórych przypadkach były one wystawione jeszcze w latach wykonywania pracy w firmie Pana W. J., który zmarł w 2005 r.,
- zazwyczaj prace nadzorował Pan R. D. lub Pan J. S. z firmy [...], którzy przebywali na terenie warsztatu,
- jeden z pracowników Spółki (Pan A. S.) twierdził, że są tam trzy maszyny (tokarka, frezarka i strugarka), które "są od zawsze, czyli od 1981 r. na tym samym warsztacie", co potwierdza ustalenia organu pierwszej instancji w tym przedmiocie.
Zauważyć należy, iż przesłuchiwani pracownicy Spółki B. a następnie S. wskazywali kolejne spółki, z którymi podpisywali umowy o pracę, lecz nigdy nie była to firma S. Niektórzy pracownicy zeznali, iż posługiwali się przepustkami wystawionymi w latach, gdy jeszcze byli pracownikami firmy Pana W. J.. Z zeznań pracowników wynika także, iż na przepustkach nie wskazywano firmy, w której byli aktualnie zatrudnieni.
Z powołanych zeznań wynika, iż warunki pracy nie ulegały zmianie, były takie same jak wcześniej podczas zatrudnienia w spółce N. Przesłuchani pracownicy nieprzerwanie wykonywali swoje obowiązki służbowe w ten sam sposób, tj. nadal pracowali w tym samym miejscu i według tych samych zasad z wykorzystaniem tych samych narzędzi, maszyn, urządzeń. Pracę przydzielały i rozliczały z jej wykonania te same osoby, wnioski urlopowe składano do tych samych osób, a także korzystano z tych samych pomieszczeń socjalnych. Pracownicy nie wykazywali żadnej inicjatywy w zakresie zmiany pracodawcy, lecz byli informowani o tym, że taka zmiana następuje. Niektórzy pracownicy dopiero podczas przesłuchania odczytując świadectwo pracy dowiadywali się, że zmiana pracodawcy nastąpiła na podstawie art. 23 Kodeksu pracy.
Tym samym z powyższego wynika, iż dokumenty potwierdzające zatrudnienie zostały sporządzone dla pozoru legalnego zatrudnienia osób, które w rzeczywistości wykonywały prace zlecane i nadzorowane przez Spółkę S. na terenie przez ten podmiot wynajmowanym i przy użyciu środków oraz materiałów należących do tego podmiotu.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż maszyny i urządzenia, które zostały sprzedane przez spółkę N. - Spółce B. zostały przez spółkę U. odsprzedane do firmy Pana W. J., zmarłego dnia [...] października 2005 r., a więc zdarzenia te musiały mieć miejsce przed tą datą. Ponadto na podstawie informacji dostępnych w CEiDG organy ustaliły, że do dnia [...] grudnia 2012 r. Pan R. P. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą: [...]. Tym samym można przyjąć, że Pan R. P. przejął maszyny i urządzenia znajdujące się od wielu lat w pomieszczeniach wynajmowanych od spółki [...], które następnie stały się przedmiotem rzekomego obrotu pomiędzy powiązanymi firmami tj. Spółkami N., B., S. w celu generowania w podatku od towarów i usług zwrotów nadwyżek podatku naliczonego nad należnym.
Przepływ środków finansowych (faktura została zapłacona przelewem) miał uwiarygodnić wykonanie transakcji, w sytuacji, gdy w rzeczywistości realizowano jedynie obieg dokumentów sprzedaży, bez faktycznego zamiaru przeniesienia prawa do dysponowania towarem jak właściciel, jak również bez faktycznego zamiaru wykorzystywania nabytych środków trwałych do prowadzonej działalności gospodarczej.
Należy przyznać rację organowi, że schemat działania powiązanych podmiotów obrazują także zeznania pracownika Spółki B. złożone w dniu [...] czerwca 2018r. - Pana M. R., który potwierdził, że zdecydowana większość narzędzi, maszyn i urządzeń posiadanych przez Spółkę B. nigdy nie opuszczała miejsca warsztatu znajdującego się na terenie firmy U. a zmieniały się tylko firmy, pod których szyldem w dalszym ciągu prowadzona była taka sama działalność. Świadek wskazał, że na fakturze był dopisek, iż całość sprzętu przekazano na terenie warsztatu U. ale nie pamiętał, czy był sporządzony protokół zdawczo-odbiorczy.
Reasumując, zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny potwierdza, iż wykazana w zakwestionowanej fakturze VAT transakcja pomiędzy Spółką B. a Spółką S. nie miała w rzeczywistości miejsca. Spółka S. nie nabyła praw do rozporządzania towarami jak właściciel, a faktura dokumentowała czynność, która w rzeczywistości nie miała miejsca, dlatego zasadnie organy podatkowe odmówiły Skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Słusznie też organ argumentuje, że na świadome uczestnictwo Spółki S. w przyjęciu do rozliczenia faktury, która nie dokumentuje rzeczywistej transakcji gospodarczej wskazują m.in.:
- powiązania osobowe (Pan L. Ć.) i kapitałowe (K. s.r.o.) pomiędzy Spółkami uczestniczącymi w transakcjach zakupu i sprzedaży środków trwałych wykazanych na fakturze; Pan L. Ć. był prokurentem S. zarazem pełnomocnikiem B. a jednocześnie – wspólnikiem spółki [...], wcześniejszego dostawcy środków trwałych, oraz wspólnikiem słowackiej spółki K. – będącej udziałowcem S. i B.,
- to, że zakupione maszyny i urządzenia nie zmieniały miejsca pobytu,
- zatrudnienie dla pozoru legalnego zatrudnienia osób, które w rzeczywistości wykonywały prace zlecane i nadzorowane przez Spółkę S. na terenie przez ten podmiot wynajmowanym i przy użyciu środków oraz materiałów należących do tego podmiotu,
- Spółka [...] nie miała podpisanych z U. P. S..A. żadnych umów, nie miała prawa podnajmu żadnych pomieszczeń ani terenu, którego właścicielem jest U. P. S..A. w B..
Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej co do naruszenia przez organ art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej oraz art.121 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 191 co miało nastąpić przez prowadzenie postępowania w celu udowodnienia z góry założonej tezy, pominięcie istotnych elementów stanu faktycznego. Skarżąca niezasadnie uważa, że ustalenia faktycznie organów są wewnętrznie sprzeczne. Materiał dowodowy wbrew stanowisku Skarżącej nie dostarczył argumentów potwierdzających twierdzenie, że nabycie było prawdziwym zdarzeniem, bo od momentu nabycia środków trwałych Skarżąca świadczyła usługi opodatkowane z ich wykorzystaniem – wręcz przeciwnie, materiał dowodowy wskazuje, że środki trwałe od lat znajdowały się w tym samym miejscu, do którego to zresztą Skarżąca nie miała żadnego tytułu prawnego. Kluczowe jest to, że Skarżąca nie nabyła od spółki B. prawa do dysponowania towarami jak właściciel – albowiem spółka B. prawa tego nie miała. Nie podważa tej oceny fakt wystawienia dowodów rejestracyjnych pojazdów na Skarżącą – albowiem dokumenty te nie kreują ani nawet nie potwierdzają prawa własności, a tylko dowodzą faktu zarejestrowania pojazdów przez właściwy organ na podstawie dokumentów, które Skarżąca temu organowi przedłożyła.
Nie potwierdził się zarzut naruszenia art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 194 § 1 i art. 193 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 99 ust.12 u.p.t.u., co miało nastąpić przez dokonanie oceny zebranego materiału z przekroczeniem granicy swobody oceny materiału dowodowego, z pogwałceniem obowiązku budowania zaufania do organów podatkowych, pominięcie istotnych materiałów zebranych w postępowaniu, pogwałceniem domniemania rzetelności prowadzonych ksiąg podatkowych i rzetelności złożonych deklaracji oraz dokonania oceny zebranego materiału w sposób godzący w obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, dokonanie wzajemnie wykluczających się ustaleń i powoływanie się na stany faktyczne nie mające uzasadnienia w zebranym materiale i nie przestawionym w uzasadnieniu decyzji. W szczególności Skarżąca nie wskazuje, jakie dowody organ pominął. Jeśli zaś chodzi o odmienną ocenę faktów – organ zdaniem Sądu przekonująco ją uzasadnił. Sąd nie dostrzegł w decyzji wzajemnie wykluczających się ustaleń – Skarżąca również ich nie wskazuje, mimo sformułowania takiego zarzutu. Niezasadny jest również zarzut, że organ powołuje się na stany faktyczne nie mające uzasadnienia w zebranym materiale i nie przestawionym w uzasadnieniu decyzji – w tym zakresie również Skarżąca nie wskazuje konkretnych uchybień.
Nie miało miejsca naruszenie art. 193 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ z powodu zaliczenia spornej faktury do kosztów uzyskania przychodów – księgi należało uznać za nierzetelne.
Nie ma racji Skarżąca co do naruszenia art. 120 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez niepełne uzasadnienie faktyczne przedmiotowej decyzji, uznanie za udowodnione okoliczności faktyczne bez przedstawienia ich uzasadnienia spełniającego wymogi art. 210 § 4, pominięcie bez uzasadnienia istotnych okoliczności faktycznych i materiałów zebranych w postępowaniu. Sąd nie dostrzegł okoliczności ani w szczególności materiałów pominiętych w uzasadnieniu, a skarga również ich nie wskazuje. Wszystkie dowody, w tym również te eksponowane przez stronę (jak np. dowody rejestracyjne) zostały uwzględnione w uzasadnieniu decyzji, jakkolwiek ich ocena nie jest zgodna z oceną Skarżącej. Stanowisko organu zostało jednak przekonująco uzasadnione. Nie wystąpiło naruszenie art. 194 § 1 w odniesieniu do dowodów rejestracyjnych, ponieważ wnioski jakie strona skarżąca wywodzi z samego wystawienia na nią dowodów rejestracyjnych są zbyt daleko idące. Dowody rejestracyjne nie kreują ani nawet nie potwierdzają prawa własności, a tylko dowodzą faktu zarejestrowania pojazdów przez właściwy organ na podstawie dokumentów, które Skarżąca temu organowi przedłożyła.
Zarzucane w końcowej części skargi błędne rozumienie art. 32 u.p.t.u. jest o tyle chybione, że organ się na tym przepisie nie opierał, nie szacował podstawy opodatkowania, a wykazywanie powiązań osobowych i kapitałowych między spółkami służyło wykazaniu, że miał miejsce celowy ciąg zdarzeń pozorujących rzeczywisty obrót, a uczestnicy mieli świadomość uczestniczenia w określonym procederze.
W konsekwencji nieuzasadnione są także zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa materialnego. Nie budzi wątpliwości Sądu zasadność pozbawienia S. Sp. z o.o. prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w odniesieniu do zakwestionowanej faktury VAT wystawionej [...] stycznia 2016 r. przez firmę B. Sp. z o.o., ponieważ nie dokumentowała ona rzeczywistego zdarzenia gospodarczego.
W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło