I SA/Bd 293/18

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2018-05-07

Skład orzekający: Referendarz sądowy Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i czy istnieją podstawy do ustanowienia pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ skarżący był już z mocy ustawy zwolniony z ich uiszczania. Jednocześnie sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, uznając, że nie zachodzi procesowa konieczność jego powołania, a strona może uzyskać wskazówki co do dalszego postępowania od przewodniczącego sądu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym podał informacje o dochodach, stanie zdrowia członków rodziny oraz posiadanych nieruchomościach i samochodzie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym w 2017 roku postanowił: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz synem, którego miesięczny łączny dochód wynosi [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że wszyscy członkowie rodziny posiadają orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Dalej skarżący wskazał, że wraz z rodziną zamieszkuje w domu, którego właścicielką jest matka skarżącego. Podał również, że jego syn posiada samochód osobowy - rok produkcji 2008 - zakupiony ze środków celowych PFRON. Skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i wierzytelności oraz przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca podał również, że rodzina ponosi wysokie koszty związane z utrzymaniem. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy jednak zauważyć, że w przedmiotowej sprawie skarżący na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jest zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznanie prawa pomocy umarza się. Z uwagi na fakt, iż skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w niniejszej sprawie na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., należy stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jednocześnie orzekający nie znalazł podstaw, by ustanowić na rzecz skarżącego pełnomocnika z urzędu, podzielając w tym względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane m.in. w postanowieniu z 27 maja 2008r., sygn. akt I FZ 154/08. Sąd ten wyraził pogląd, że ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji możliwe jest jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Z uwagi na treść art. 134 i art. 140 § 1 p.p.s.a. nie jest uzasadniona obawa skarżącego, że bez udziału profesjonalnego pełnomocnika nie będzie w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w postępowaniu sądowym. Stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego. Podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 240/08, wskazując, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski. Reasumując należy stwierdzić, że brak jest procesowej konieczności powołania zawodowego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania. Z tych powodów na podstawie art. 249a i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło