I SA/Bd 306/16

WyrokWSA w Bydgoszczy2016-09-14

Skład orzekający: Mirella Łent, Halina Adamczewska - Wasilewicz, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który nie uregulował należności wynikających z faktur, a następnie dokonał ich kompensaty z wierzytelnościami wobec kontrahenta, mógł odliczyć podatek naliczony z tych faktur, zwłaszcza w kontekście zastosowania art. 89b ustawy o VAT?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie zostały przez niego zapłacone, a wierzytelności te nie zostały skutecznie skompensowane. Prawomocne orzeczenia sądów cywilnych potwierdziły zasadność roszczeń kontrahenta, co oznaczało, że podatnik był zobowiązany do dokonania korekty podatku naliczonego zgodnie z art. 89b ustawy o VAT. Argumenty skarżącej dotyczące kompensaty i wadliwości dowodów nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym ani w orzecznictwie sądów cywilnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego przez skarżącą z faktur wystawionych przez PHU M. spółka cywilna za roboty budowlane, które nie zostały przez skarżącą zapłacone. Organy podatkowe uznały, że skarżąca nie mogła odliczyć VAT naliczonego, ponieważ nie uregulowała należności, a próby kompensaty wierzytelności nie zostały skutecznie wykazane. Spór między stronami trafił do sądów cywilnych, które prawomocnie zasądziły od skarżącej zapłatę na rzecz kontrahenta. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne uznanie nieściągalności wierzytelności i nieprawidłowe zastosowanie art. 89b ustawy o VAT.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę oraz oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska - Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2016r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r. 1. oddala skargę 2. oddala wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Decyzją Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] listopada 2015r., określił D. B. (skarżąca) wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2011r. w kwocie [...]zł. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że skarżąca dokonała bezpodstawnego odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur: nr [...] na kwotę brutto [...] zł, podatek VAT [...] zł - części kwoty tj. [...] zł oraz [...] na kwotę brutto [...] zł, podatek VAT [...] zł, wystawionych w dniu [...] maja 2011r. przez PHU M. spółka cywilna A. M., H. M., za wykonane przez spółkę roboty (korytowanie, niwelacja dna torowiska oraz ściąganie tłucznia), które nie zostały przez skarżącą zapłacone. W wyniku rozpatrzenia złożonego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca w pierwotnej deklaracji VAT-7 za miesiąc czerwiec 2011r. dokonała z przedmiotowych faktur częściowego odliczenia podatku naliczonego w wysokości 50%, a pozostałą część podatku odliczyła w deklaracji VAT-7 za miesiąc październik 2011r. Według strony zastosowanie powyższego schematu odliczeń miało związek z częściowym regulowaniem płatności za usługi wynikające z przedmiotowych faktur. Jednak po przeprowadzonej kontroli przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż., poprzez skorygowanie w dniu [...] marca 2013r. deklaracji VAT-7 za czerwiec 2011r., podatniczka podniosła wartość podatku do odliczenia do 100%. Powyższe czynności spowodowały, iż ostatecznie w deklaracji VAT-7 za miesiąc czerwiec 2011r. dokonała odliczenia podatku naliczonego wynikającego z kwestionowanych faktur w całości. Natomiast, jak zauważył organ odwoławczy, z zebranego materiału dowodowego wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. został poinformowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. o spełnieniu przez kontrahenta tj. PHU M. s.c. warunków określonych w art. 89a ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz.U. z 2011r. 177, poz. 1054 ze zm.) – dalej jako: "u.p.t.u.", i dokonaniu przez tę spółkę stosownej korekty podatku należnego w deklaracji VAT-7 za miesiąc: sierpień 2013r. w kwocie [...]zł, wynikającego z niezapłaconej faktury VAT nr [...] z dnia [...] maja 2011r. na kwotę brutto [...] zł oraz październik 2012r. w kwocie [...]zł, wynikającego z niezapłaconej faktury VAT nr [...] z dnia [...] maja 2011r. na kwotę brutto [...] zł. Organ odwoławczy podał, że z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, iż kwestie dotyczące zapłaty oraz wzajemnych rozliczeń za dokonane transakcje pomiędzy stronami tj. skarżącą i spółką M. były przedmiotem rozpatrywania przez Sąd Okręgowy w S. Wydział VIII Gospodarczy, w wyniku wniesienia powództwa przez wspólników spółki M., a także na skutek wniesienia apelacji przez obie strony przez Sąd Apelacyjny w S. I Wydział Cywilny. Sąd Okręgowy w S. Wydział VIII Gospodarczy, wyrokiem z dnia [...] lipca 2014r. o sygn. akt [...] zasądził od skarżącej solidarnie na rzecz powodów A. M. i H. M. kwotę [...]zł z ustawowymi odsetkami od dnia [...] lipca 2011r.: od kwoty [...]zł - odnoszącej się do faktury nr [...] oraz od kwoty [...]zł do faktury nr [...]. Natomiast Sąd Apelacyjny w S. I Wydział Cywilny w orzeczeniu z dnia [...] maja 2015r., sygn. [...] podtrzymał stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji w zakresie obowiązku dokonania przez skarżącą zapłaty na rzecz powodów w odniesieniu do przedmiotowych faktur i dodatkowo zasądził od skarżącej kwotę [...]zł. Ponadto Sąd Apelacyjny oddalił apelację skarżącej w całości. Zatem, zdaniem organu odwoławczego, podstawowa sprawa dotycząca wzajemnych rozliczeń finansowych została wyjaśniona i potwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu. Oznacza to, że świadczenia pieniężne wynikające z wyżej wymienionych faktur są słuszne(w odniesieniu do faktury nr [...] - kwota [...]zł), a wierzytelność nimi objęta jest wymagana. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, w związku z tak ustalonym stanem faktycznym organ pierwszej instancji trafnie przyjął, iż skarżąca niezasadnie odliczyła zakwestionowany w spornych fakturach podatek naliczony. W świetle powyższych okoliczności organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 89 b ust. 1 u.p.t.u., zgodnie z którym w przypadku otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w art. 89 a ust. 2 pkt 6, i nie uregulowania należności w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, podatni (dłużnik) jest obowiązany do odpowiedniego pomniejszenia podatku naliczonego podlegającego odliczeniu lub w przypadku jego braku, do odpowiedniego powiększenia kwoty podatku należnego, o kwotę podatku wynikającą z nieuregulowanych faktur, poprzez korektę deklaracji za okres, w którym dokonał odliczenia. Zatem skoro skarżąca nie zastosowała się do postanowień wynikających z powyższego przepisu i nie dokonała korekty podatku naliczonego z tytułu niezapłaconych należności z kwestionowanych faktur, to zawyżyła podatek naliczony o wartości wynikające z tych faktur. W złożonej do tut. Sądu skardze strona wniosła o uchylenie decyzji drugiej i pierwszej instancji w całości i umorzenie postępowania podatkowego, zarzucając naruszenie przepisów: 1. prawa procesowego tj.: art. 120, 121, 122, 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm.) – dalej jako: "O.p." poprzez zaniechanie prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w związku z naruszeniem art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności nie uwzględnienie uprawdopodobnionej w stopniu graniczącym z pewnością sytuacji braku zobowiązań wynikających z faktur VAT nr [...] z dnia [...] maja 2011r. o wartości brutto [...] zł i [...] z [...] maja 2011r. o wartości brutto [...] zł (w części) lub nie uznanie kompensaty należności i zobowiązań z tytułu faktury VAT nr [...] i nr [...] dokonanej notą księgową Nr [...] z dnia [...] lipca 2012r. na kwotę [...]zł oraz poprzez uwzględnienie w materiale dowodowym dowodu pozbawionego mocy prawnej ze względu na istotną wadliwość ustaleń faktycznych w nim zawartych i art. 188 O.p. poprzez nie uwzględnienie wniosków skarżącej odnośnie przeprowadzenia uzupełniających niezbędnych z punktu widzenia ustalenia prawidłowego stanu faktycznego wniosków dowodowych, oraz 2. prawa materialnego tj.: art. 89 a ust. 1 i 1a w związku z art. 89 b ust. 1 u.p.t.u. poprzez błędne uznanie za uprawdopodobnioną nieściągalność wierzytelności, należność uregulowaną notą obciążeniową nr [...] z dnia [...] lipca 2012r. i orzeczenie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług w oparciu o stan faktyczny i prawny pozbawiony merytorycznych podstaw do wydania decyzji w tym trybie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718) dalej jako "p.p.s.a." lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył. Skarżąca w okresie objętym postępowaniem podatkowym prowadziła działalność gospodarczą polegającą między innymi na sprzedaży hurtowej drewna, materiałów budowlanych oraz usług korytowania i niwelacji torowiska, jak również ściągania tłucznia. Przedmiotem sporu jest ustalenie czy skarżąca w świetle art. 89b u.p.t.u. była zobligowana do dokonania korekty wcześniej odliczonego podatku naliczonego, wynikającego z faktur: nr [...] na kwotę brutto [...] zł, podatek VAT [...] zł - części kwoty tj. [...] zł oraz nr [...] na kwotę brutto [...] zł, podatek VAT [...] zł, wystawionych w dniu [...] maja 2011r. przez PHU M. spółka cywilna A. M., H. M., 66 za wykonane roboty (korytowanie, niwelacja dna torowiska oraz ściąganie tłucznia), które nie zostały przez skarżącą zapłacone. Z ustalonego przez organy stanu faktycznego wynika, że strona zleciła spółce M. wywóz tłucznia i piasku oraz załadunek na samochody, a także wywóz samochodami urobku na odległość do 1 km. Cena została ustalona na poziomie [...] zł netto za wykonanie 1m3. Z przedłożonego zlecenia (brak daty zawarcia) wynika zakres prac od 19 km do 9,600 km. Ponadto ustalono, iż podstawą wystawiania faktur VAT będzie protokół odbioru pomiędzy zleceniodawcą, a firmą S. - będącą stroną przyjmującą właściwe wykonanie prac. Faktura będzie wystawiana po każdym lub kolejnym protokole, jednak nieprzekraczającym wykonanie 1 km. Zleceniodawca zobowiązuje się do niezwłocznego przekazywania (do 2 dni) zleceniobiorcy kolejnych protokołów odbioru robót. Warunki płatności ustalono w następujący sposób, że 50% płatne gotówką lub przelewem w terminie 14 dni, pozostałe 50% w terminie 30 dni. Dopuszcza się pobór materiałów powstałych na budowie, które będą kompensowane z faktury zleceniobiorcy na podstawie wystawionej faktury przez zleceniodawcę według określonych w zleceniu cen jednostkowych a obejmujących: podkłady kolejowe, tłuczeń czysty, tłuczeń zapiaszczony, piasek i paliwo. Zawarto także zapis, iż do tego zlecenia zostanie podpisana umowa w terminie 7 dni. Skarżąca natomiast składając wyjaśnienia podała, że umowa ta nigdy nie została zawarta, gdyż zleceniobiorca nie akceptował treści kolejnych umów. Skarżąca wyjaśniła, że należność za fakturę z dnia [...] maja 2011r. nr [...] została skompensowana z firmą M. z fakturą nr [...] z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...] z dnia [...] lipca 2011r., nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011r. oraz notą księgową nr [...] z dnia [...] lipca 2012r., wystawioną tytułem odszkodowania - zwrot kosztów niewykonania prac ziemnych na odcinkach torowiska od km 21.000 do 19.800 i 17.600 -17.000, obejmujących swoim zakresem wykonanie dna pod nowe torowisko z zagęszczeniem, ściąganie tłucznia i piasku oraz załadunek na samochody i wywóz samochodami urobku na odległość do 1 km. Jednocześnie w powołanej nocie zawarto zapis, iż dotyczy potrącenia z fakturą nr [...] oraz [...] z dnia [...] maja 2011r. Natomiast w piśmie z dnia [...] lipca 2012r. przekazującym notę księgową z dnia [...] lipca 2012r., nr [...] zawarto zapis, iż została ona wystawiona tytułem roszczenia odszkodowawczego za brak należytego wykonania obowiązków nałożonych w zleceniu. Podstawą wystawienia przedmiotowej noty była otrzymana faktura VAT nr [...] z dnia [...] maja 2012r., wystawiona przez S. Sp. z o.o. w P., (jeden z wykonawców zadania inwestycyjnego na rzecz P. P. SA) na kwotę netto [...] zł, VAT [...] zł - jako refaktura kosztów robót ziemnych w ramach wykonawstwa zastępczego. Strona wyjaśniła także, iż należność za przedmiotową fakturę nie została uregulowała. W przedmiotowym sporze zdaniem Sądu rację należy przyznać organom. Na wstępie odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego podkreślenia wymaga, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. Zasada zupełności materiału dowodowego z art. 187 § 1 O.p. nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia. Samo zgłoszenie wniosków dowodowych przez stronę nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010r., II FSK 1313/08 i z dnia 5 listopada 2011r. I FSK 1892/09). Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego. Obowiązują w tym zakresie zasady wynikające z Ordynacji podatkowej, a tym samym obowiązek wyjaśnienia sprawy w stopniu niezbędnym dla załatwienia sprawy ciąży na organie podatkowym. Zgodnie z art. 122 O.p. organ winien w związku z tym określić dowody, jakie powinny być w postępowaniu przeprowadzone, a następnie przeprowadzić te dowody. Następnie musi wszechstronnie rozpatrzyć zebrany materiał dowody (art. 187 § 1 O.p.) i ocenić go zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). Czynny udział podatnika w postępowaniu przyczynić się może do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Podatnik ma bowiem zwykle znacznie większą wiedzę na temat tego co się wydarzyło. Przysługuje mu prawo do zgłaszania wniosków dowodowych (art. 188 O.p.), a obowiązek zapoznania podatnika z zebranym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji (wynikający z art. 200 § 1 O.p.) umożliwia podatnikowi sprawdzenie, jeszcze przed wydaniem decyzji, czy materiał dowodowy jest zupełny i pozwala na wydanie decyzji na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego, rzeczywistego stanu faktycznego. Okoliczności i fakty istotne dla sprawy można przy tym wykazywać za pomocą wszelkich dowodów, które są zgodne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Każdy z tych dowodów ma równą moc dowodową (art. 180 § 1 O.p.). Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że przepis art. 89a ust. 1 u.p.t.u. reguluje kwestię możliwości skorygowania przez podatnika podatku należnego z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Korekta ta dotyczy również kwoty podatku przypadającej na część kwoty wierzytelności odpisanej jako nieściągalna lub której nieściągalność została uprawdopodobniona. Z akt sprawy wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. został poinformowany przez właściwy dla kontrahenta skarżącej organ podatkowy, że PHU M. s.c. spełniła warunki określone w art. 89a u.p.t.u. i dokonała stosownej korekty podatku należnego w deklaracji VAT-7. Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, iż między stronami tj. skarżącą i spółką M. doszło do sporu przed Sądem Okręgowym w S. Wydział VIII Gospodarczy w kwestii wzajemnych rozliczeń finansowych z tytułu zawieranych transakcji, w wyniku wniesienia powództwa przez wspólników spółki M.. Na skutek wniesienia apelacji przez obie strony kwestia sporna była rozpatrywana przez Sąd Apelacyjny w S. I Wydział Cywilny. Za zasadnością zajętego przez organy podatkowe stanowiska przemawia fakt, iż Sąd Okręgowy w S. Wydział VIII Gospodarczy, wyrokiem z dnia [...] lipca 2014r. o sygn. akt [...] zasądził od skarżącej solidarnie na rzecz powodów A. M. i H. M. kwotę [...]zł z ustawowymi odsetkami od dnia [...] lipca 2011r.: od kwoty [...]zł - odnoszącej się do faktury nr [...] oraz od kwoty [...]zł do faktury nr [...]. Sąd Apelacyjny w S. I Wydział Cywilny w orzeczeniu z dnia [...] maja 2015r., sygn. [...] podtrzymał stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji w zakresie obowiązku dokonania przez skarżącą zapłaty na rzecz powodów w odniesieniu do przedmiotowych faktur i dodatkowo zasądził od skarżącej kwotę [...]zł. Ponadto Sąd Apelacyjny oddalił apelację skarżącej w całości. Zatem podstawowa sprawa dotycząca wzajemnych rozliczeń finansowych została wyjaśniona i potwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu. Oznacza to, że świadczenia pieniężne wynikające z wyżej wymienionych faktur są słuszne, a wierzytelność nimi objęta jest wymagana. Argumenty przedstawiane przez skarżącą Sąd Cywilny zbadał i uznał, że nie dowodzą by było inaczej. Obecnie WSA nie znalazł podstaw, by ocena faktów mogła być dokonana wbrew temu stanowisku. Wobec powyższego skoro skarżąca nie uregulowała wskazanej wierzytelności, to była zobligowana do dokonania stosownej korekty deklaracji VAT-7, tj. wcześniej odliczonej kwoty podatku naliczonego, zakwestionowanej przez organy podatkowe. Ustosunkowując się do argumentacji skarżącej, że poprawność dokonanego, a zakwestionowanego przez organy podatkowe odliczenia potwierdzają przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i prawnych WSA wyjaśnia, że przedmiotowa sprawa toczyła się na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług i na gruncie tej ustawy organy były obowiązane, co uczyniły, dokonać ustaleń w zakresie spełnienia warunków do skorygowania podatku należnego od towarów i usług - przez wierzyciela, a następnie obowiązku skorygowania u dłużnika - dokonanego odliczenia podatku naliczonego, o kwotę podatku wynikającą z nieuregulowanych faktur. Skarżąca ponownie neguje prawidłowość ustaleń dokonanych przez Sądy twierdząc, że organy w oparciu o wymienione wyroki w sprawie wzajemnych rozliczeń finansowych stron stwierdziły, iż wierzytelność objęta kwestionowanymi fakturami VAT, tj. nr [...] i nr [...] jest wymagalna pomimo tego, że Sąd nie wypowiedział się w temacie wzajemnego skompensowania tych należności. Zdaniem skarżącej organy podatkowe nie wyjaśniły kluczowego zagadnienia jakim jest istnienie lub nieistnienie wymagalnych zobowiązań pomiędzy stronami. Skarżąca powieliła również prezentowaną w odwołaniu argumentację dotyczącą wzajemnego skompensowania z firmą M. należności, wynikających z kwestionowanych faktur. Zarzuciła, iż organ drugiej instancji autorytarnie przyjął i uznał za zgodne z rzeczywistością wyłącznie argumenty przedstawione przez jedną ze stron tj. M. s.c nie badając racji drugiej ze stron tych transakcji. WSA odnosząc się do powyższego podkreśla, że Dyrektor Izby Skarbowej w B. w zaskarżonej decyzji szczegółowo ustosunkował się do podniesionych zarzutów, zawartych wcześniej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jak również szczegółowo uzasadnił, że kontrahent skarżącej, spółka M. była uprawniona na podstawie art. 89a u.p.t.u. do dokonania korekty podatku należnego. Natomiast skarżąca w myśl art. 89b u.p.t.u. była zobligowana do odpowiedniego pomniejszenia podatku naliczonego podlegającego odliczeniu, o kwotę podatku wynikającą z nieuregulowanych faktur. Nie ulega wątpliwości, iż okoliczności związane z prawem do pomniejszenia podatku należnego u kontrahenta skarżącej, nie zostały przyjęte bezkrytycznie, były bowiem weryfikowane przez właściwy organ podatkowy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził prawidłowość dokonania omawianej korekty podatku należnego przez wierzyciela - Spółkę M.. Przede wszystkim należy zauważyć, iż w trakcie prowadzonego postępowania przez organ pierwszej instancji w dniu [...] maja 2015r. odbyło się w Urzędzie Skarbowym w Ś. przesłuchanie wspólników spółki M., którzy potwierdzili wcześniejsze ustalenia organu pierwszej instancji o nieuregulowaniu przez skarżącą płatności za przedmiotowe faktury, a kompensacie według nich podlegać będzie jedynie kwota [...]zł, o którą pomniejszono roszczenie do Sądu. Z treści powołanego przesłuchania wynika, iż A. M. podała, ze powodem nie uznania określonych faktur, wystawionych przez skarżącą, było znaczne zawyżenie wartości i oczekiwała na wystawienie faktur oddających rzeczywistość. Zauważyć należy, że skarżąca - pomimo prawidłowego zawiadomienia - nie uczestniczyła w tych przesłuchaniach. Z powyższego wynika zatem, że wbrew temu co podnosi, nie zależało jej, na wyjaśnieniu spornych kwestii. Podkreślenia również wymaga, iż podczas przesłuchania w dniu [...] czerwca 2015r. skarżąca potwierdziła wcześniejsze wyjaśnienia dotyczące wzajemnych kompensat oraz zeznała, iż spółka M. korzystała z usług transportowych skarżącej, pobierała tłuczeń, paliwo oraz inne usługi i korzystała z formy kompensaty. Natomiast odnośnie realizacji zasądzonych przez Sąd Okręgowy w S. Wydział VIII Gospodarczy, w wyroku z dnia [...] lipca 2014r., sygn. akt [...] kwot skarżąca zeznała, iż nie zostały one uregulowane z uwagi na złożoną apelację. Jednocześnie zauważyć należy, iż w dniu odbywającego się przesłuchania tj. [...] czerwca 2015r. było już wydane rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego w S. I Wydział Cywilny, który w orzeczeniu z dnia [...] maja 2015r., sygn. [...] podtrzymał stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji w zakresie obowiązku dokonania przez skarżącą zapłaty na rzecz powodów w odniesieniu do przedmiotowych faktur i dodatkowo zasądził od skarżącej kwotę [...]zł, a apelację skarżącej oddalił w całości. Powyższe fakty, w ocenie Sądu, wskazują zatem, iż nie było zamiarem skarżącej wyjaśnienie wskazanych sytuacji, ani respektowanie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w S., ani tym samym uregulowanie zasądzonych kwot. Zauważyć także należy, że sporne faktury zostały wystawione na podstawie protokołu odbioru robót, do którego nie zgłoszono uwag. Protokół ten został podpisany przez osobę występującą w imieniu skarżącej - K. Ż.. Zatem, jak słusznie wyraził to Sąd Apelacyjny, skoro skarżąca po otrzymaniu obmiarów wraz z protokołami odbioru robót i po podpisaniu protokołów nie zgłaszała zastrzeżeń - to potwierdziła wykonanie tych prac w zakresie, jaki wynika z treści powyższych dokumentów. Zdaniem Sądu Apelacyjnego skarżąca nie potwierdziła dowodowo swoich twierdzeń, ani żadnych okoliczności pozwalających na zakwestionowanie prawdziwości oświadczeń o wykonaniu robót potwierdzonych w protokołach odbioru, a następnie w powołanych fakturach VAT. Z akt sprawy wynika, iż Sąd ten badał również zgłaszane przez skarżącą wystąpienie wierzytelności wobec spółki M., które wygasły na skutek kompensaty. Sąd uznał, iż skarżąca nie wykazała istnienia takiej wierzytelności i nie podzielił zarzutu skarżącej by doszło do wygaśnięcia roszczeń. W świetle powyższego za niezasadne należało uznać stanowisko skarżącej, iż powołane w treści uzasadnienia skargi faktury, potwierdzają dostawy paliwa, świadczenie usług transportowych i sprzętowych, jak również sprzedaż surowca w postaci tłucznia kolejowego i podkładów kolejowych, co w konsekwencji ma potwierdzać zasadność dokonanych kompensat. Z przedłożonych dowodów między innymi w postaci zapisków nie wynikało kto pobierał paliwo i na czyją rzecz. Zwrócono bowiem uwagę na fakt, iż osoba pobierająca paliwo (P. S.) była podwykonawcą Spółki M., jak również świadczyła usługi na rzecz generalnego wykonawcy. Zatem okoliczność dotycząca sprzedanego paliwa nie została potwierdzona. Z kolei, przedłożone dowody w odniesieniu do wierzytelności z tytułu usług transportowych wskazywały jedynie, że materiały były wywożone ale nie definiowały odbioru i nie zawierały potwierdzeń dokonania tych usług na rzecz spółki M.. Podkreślić należy, iż Skarżąca wywoziła urobek w ramach własnych czynności. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził także sprzedaży tłucznia i podkładów kolejowych na rzecz spółki M.. Skarżąca nie prowadziła szczegółowych rozliczeń, przedłożone dokumenty nie zawierały potwierdzeń odbioru przez spółkę M.. W związku z powyższym Sąd uznał przedstawione dokumenty za niewystarczające do wykazania przysługującej skarżącej wierzytelności. Ustosunkowując się do argumentacji skarżącej dotyczącej potrąceń poprzez wystawienie noty księgowej nr [...], w której wskazuje na wierzytelność w obowiązku odszkodowawczym w postaci naprawienia szkody wywołanej nienależytym wykonaniem zobowiązania, w konsekwencji czego skarżąca miała ponieść koszty wykonania zastępczego robót, wskazać należy, iż Sąd Apelacyjny badając sprawę w tym zakresie również nie dopatrzył się takiej okoliczności. Skarżąca nie przedstawiła bowiem dowodów wskazujących na opóźnienie w wykonywaniu prac, nie sprecyzowała przy tym jakiego rodzaju czy też zakresu prac Spółka nie wykonała, co miało powodować konieczność wprowadzenia wykonawcy zastępczego. W wydanym orzeczeniu Sąd zauważył także, iż z faktu wystawienia przez inwestora głównego faktury VAT nr [...] z dnia [...] maja 2012r. nie można automatycznie przyjąć, że skarżąca poniosła wskazany w tej fakturze koszt usunięcia usterek, a właśnie między innymi z tego dokumentu Skarżąca próbowała wywieść, że skoro obciążono ją fakturą za wykonawstwo zastępcze to znaczy, że poniosła ten koszt i istnieje podstawa do jego dalszego obciążenia spółki M.. Ostatecznie Sąd Apelacyjny stwierdził, iż skarżąca nie miała uzasadnionych podstaw, aby odmawiać spółce M. odbioru prac i zapłaty za faktury, które wystawiła. Tym bardziej, że wszystkie protokoły odpowiadają wystawionym na ich podstawie fakturom co do zakresu wykonanych prac, miejsca ich prowadzenia i co istotne dotyczą prac zanikowych, których późniejsza weryfikacja pod względem jakościowym nie jest możliwa bez naruszenia torowiska. W ocenie WSA powyższe wskazuje jednoznacznie, iż kompensaty nie wystąpiły, gdyż skarżąca nie wykazała wierzytelności, które mogłyby podlegać potrąceniu. W kwestii wadliwości i braku mocy dowodowej protokołu kontroli sporządzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. wskazać należy, że stanowi on jeden z dowodów w przedmiotowej sprawie, który organy oceniły wraz z innymi zebranymi dowodami m.in. stosownymi protokołami sporządzonymi na okoliczność przeprowadzenia przesłuchań, czy też szeroko omawianymi orzeczeniami Sądów. Natomiast samo twierdzenie skarżącej, iż nie odpowiadają jej ustalenia dokonane w protokole sporządzonym na okoliczność rozliczenia transakcji zawartych pomiędzy nią a spółką M. , nie stanowi o wadliwości dokumentu, ani tym bardziej nie odbiera mu mocy dowodowej. W podsumowaniu powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela ocenę prawidłowości postępowania podatkowego, wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W toku postępowania podatkowego wykorzystano wszystkie dowody, które były niezbędne do przeprowadzenia i wyprowadzono z nich wnioski logiczne i spójne. W decyzji niewątpliwie znalazła się szczegółowa analiza zebranych dowodów, które znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, i pełna odpowiedź na wątpliwości podnoszone w odwołaniu. Mając na względzie powyższe oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. H. Adamczewska – Wasilewicz M. Łent U. Wiśniewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło