I SA/Bd 307/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej) z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do września 2013 r. postanowił: 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i córką, którego miesięczny dochód wynosi łącznie od [...] zł do [...] zł. Oświadczyła, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] zł. Posiada udziały w spółce [...] sp. z o.o. o wartości nominalnej [...] zł. Jednocześnie wnioskodawczyni oświadczyła, że nie uzyskiwała i nie uzyskuje żadnego dochodu z tytułu posiadanych udziałów. Skarżąca wskazała również, że postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] marca 2016r. została umieszczona w rejestrze dłużników niewypłacalnych. Skarżąca wskazała, że posiada liczne zobowiązania z tytułu wyroku oraz orzeczonych nakazów zapłaty. Ponadto wnioskodawczyni podniosła, że jej mąż jest zobligowany do płacenia kwoty [...]zł miesięcznie na dzieci z poprzedniego związku. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego wnioskodawczyni przedłożyła: zeznania podatkowe za lata 2015-2016; wyciągi z rachunków bankowych; zawiadomienie o wysokości miesięcznych zaliczek na poczet kosztów zarządu; dowody opłat za energię, gaz, telefon, Internet, leki. Wypowiedzenie umowy karty kredytowej; umowę leasingu operacyjnego; wypowiedzenie umowy leasingu; umowę kredytu; zajęcie wierzytelności; nakazy zapłaty, wezwania do zapłaty; pismo komornika sądowego, wyroki oraz decyzje o utracie przez męża skarżącej statusu osoby bezrobotnej. Ponadto skarżąca oświadczyła, że: otrzymuje zasiłek 500+ na pierwsze dziecko; ponosi miesięczne koszty utrzymania w kwocie ok. [...] zł ( czynsz za mieszkanie, prąd, gaz, Internet, telefony, leki, żywność, środki czystości, przybory szkolne); ojciec wnioskodawczyni ponosi koszt czynszu w kwocie [...]zł, rata za aparat słuchowy [...] zł, TV [...] zł; rata za zadłużenie zmarłej żony; leki od [...] zł do [...] zł; nie prowadzi działalności gospodarczej; mąż wnioskodawczyni nie posiada żadnych nieruchomości; mąż wnioskodawczyni utracił status osoby bezrobotnej z uwagi na wykonywaną prace dorywczą z powodu której nie był w stanie stawić się w wynaczonym terminie w Urzędzie Pracy. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy orzekający stwierdził, że przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostały przez skarżącą spełnione. Uzasadniania to jej aktualna sytuacja materialna. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz córką którego miesięczny dochód wynosi ok. [...] zł. Skarżąca otrzymuje świadczenie 500+ na pierwsze dziecko. Ponadto jak wynika z przedłożonego wyroku mąż skarżącej jest zobowiązany do płacenia alimentów na dzieci z poprzedniego związku w kwocie [...]zł. Wnioskodawczyni nie posiada oszczędności, przedmiotów wartościowych oraz nieruchomości. Ponadto jak wynika z pisma komornika sądowego z dnia [...] maja 2017r. postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko mężowi skarżącej napotyka trudności albowiem ustalono, że mąż wnioskodawczyni nie pracuje, nie posiada pojazdów, a dokonane zajęcia wierzytelności i rachunków bankowych z uwagi na brak środków i liczne zbiegi okazały się bezskuteczne. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz fakt, że jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi, orzekający uznał, że zasadne jest udzielenie pomocy sądowej skarżącej w postaci zwolnienia od uiszczenia tego wpisu. Jednocześnie orzekający nie znalazł podstaw, by ustanowić na rzecz skarżącej pełnomocnika z urzędu, podzielając w tym względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane m.in. w postanowieniu z 27 maja 2008r., sygn. akt I FZ 154/08. Sąd ten wyraził pogląd, że ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji możliwe jest jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Z uwagi na treść art. 134 i art. 140 § 1 p.p.s.a. nie jest uzasadniona obawa skarżącej, że bez udziału profesjonalnego pełnomocnika nie będzie w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w postępowaniu sądowym. Stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego. Podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 240/08, wskazując, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski. Reasumując należy stwierdzić, że brak jest procesowej konieczności powołania zawodowego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania. Tego rodzaju orzeczenie zabezpiecza prawo strony do sądu, nie skutkując równocześnie przeniesieniem na współobywateli konieczności ponoszenia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.