I SA/Bd 329/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2013-11-27

Skład orzekający: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik, sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.), sędzia WSA Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i ocenili materiał dowodowy w zakresie odliczenia podatku naliczonego przez podatnika, gdy zakwestionowano rzeczywistość transakcji udokumentowanych fakturami zakupu, a jednocześnie istnieją inne postępowania dotyczące tych samych transakcji, w których zapadły korzystne dla podatnika rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania podatkowego dotyczących ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego. Organy nie przeprowadziły rzetelnej analizy co do pozbawienia skarżącego odliczenia podatku naliczonego z 22 faktur, arbitralnie odmawiając prawa do odliczenia. Niewystarczająca analiza dowodów, zwłaszcza w kontekście innych postępowań dotyczących tych samych transakcji, naruszyła zasady postępowania podatkowego, w tym zasadę zaufania do organów podatkowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła skarżącemu P. M. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za 2008 r. Organy ustaliły, że skarżący wystawił fikcyjne faktury VAT za usługi remontowe i generalnego wykonawstwa. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym niezebranie materiału dowodowego, sprzeczność ustaleń z dowodami oraz odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Skarga została wniesiona po utrzymaniu przez Dyrektora Izby Skarbowej w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. i orzekł, że decyzja nie może być wykonana w całości. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz P. M. zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz P. M. kwotę 7.200,00 zł (siedem tysięcy dwieście ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B.z dnia [...]r. w określającą P. T. M. (skarżący) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2008r. oraz wysokość zobowiązania o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że skarżący dokonał rzeczywistej, udokumentowanej fakturami VAT sprzedaży na rzecz I. (obecnie A.) J. C. z siedzibą w T., jednakże nie rozliczył jej odpowiednio za poszczególne miesiące 2008r. stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto organ ustalił, że w 2008r. podatnik wystawił 121 fikcyjnych faktur VAT o łącznej wartości netto [...] zł, podatek VAT [...] zł za usługi remontowe oraz generalnego wykonawstwa na rzecz: Sz. i B. P. P.-W. S. i I. E. R. sp. jawna. z siedzibą w T., P. B.M&K E. K. P. K. i wspólnicy, sp. jawna z siedzibą w T., H.-E. D. Sp. z o.o. z siedzibą w L., V. Sp. z o.o. z siedzibą w T., E.-W. P. W. P. B. z siedzibą w T., A.-I. Sp. z o.o. z siedzibą w T., Z. I. E. T. K. z siedzibą w T., I. Polska Sp. z o.o. z siedzibą w W.. W złożonym odwołaniu podatnik wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji zarzucając: naruszenie art. 122, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej "O.p" w związku art. 31 ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej, polegające na nie wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, sprzeczności istotnych ustaleń organu pierwszej instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz nieuzasadnionej odmowie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług polegające na bezpodstawnym określeniu zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 108 ust. 1 cyt. ustawy o VAT zamiast określeniu zobowiązania na podstawie art. 99 ust. 12 tej ustawy oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o kontroli skarbowej polegające na wydaniu decyzji w zakresie podatku od towarów i usług za grudzień 2010r. z pominięciem procedury wszczęcia i przeprowadzenia stosownego postępowania. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę na wstępie podał, że w toku prowadzonego postępowania skarżący nie przedłożył żadnych ewidencji podatkowych. Stan faktyczny organy ustaliły w oparciu o dokumenty zebrane w toku czynności sprawdzających u podmiotów, na których rzecz skarżący w 2008r. wystawiał faktury VAT, historii rachunków bankowych oraz dokumentów przedłożonych przez stronę umowy na roboty budowlane, aneksy, protokoły odbioru robót. Z zeznań skarżącego wynika, że jego firma PW R. nie zatrudniała pracowników z uwagi na współpracę z rosyjską firmą F. lub F., która zapewniała osoby do pracy. Jednakże nie ma żadnych dokumentów potwierdzających te współpracę. Nie posiadał również żadnych urządzeń, maszyn, sprzętu czy pojazdów ponieważ wszystko to należało do podwykonawców. W ocenie organu odwoławczego analiza zeznań wszystkich przesłuchanych świadków w kontekście zdarzeń gospodarczych uwidocznionych na wystawionych przez skarżącego fakturach VAT dotyczących robót budowlano-remontowych oraz generalnego wykonawstwa stanowi samoistny dowód ich nierzetelności. W aktach sprawy brak jest bowiem jakichkolwiek dowodów potwierdzających wykonywanie przez stronę ww. czynności. Ponadto organ podkreślił, że spośród wszystkich przesłuchanych świadków, tylko nieliczni wykazali się szczątkową wiedzą na temat obcokrajowców spotkanych na budowach. Przy czym w niektórych wypadkach wiedza ta miała charakter zasłyszanej, bądź też zeznania różniły istotnie, co do okoliczności, w których świadkowie mieli spotkać obcokrajowców porozumiewających się językiem wschodnim. Organ podał, że faktem niepodważalnym jest, iż osoby, które w aktywny i czynny sposób uczestniczyły w pracach budowlanych nie znały skarżącego, jak też nie kojarzyły obcokrajowców pracujących na budowach z ramienia tej firmy. Nie miały też żadnej wiedzy o osobach pracujących czy reprezentujących PW R., o wykorzystywanym sprzęcie, przyjmowaniu i rozliczaniu materiałów budowlanych wykorzystywanych na budowach. Znajomość i kontakt ze skarżącym potwierdzili jedynie właściciele firm i osoby, które miały nadzorować wykonywanie tych prac. Uwzględniając ilość i wartość (netto [...] zł, podatek VAT [...]zł) zlecanych firmie strony czynności organ stwierdził, że nie jest możliwym ich wykonywanie nie będąc zauważonym absolutnie przez nikogo, w tym przez osoby zlecające bądź przez nich upoważnione. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w B. nie jest typową sytuacją, w której zleceniodawca angażujący potężne środki finansowe nie wykazuje żadnego zainteresowania przebiegiem prac. Tak jak nie jest typową sytuacja, że osoba bez jakiegokolwiek doświadczenia w tej branży oraz zaplecza technicznego w przeciągu tak krótkiego czasu wchodzi na rynek, zawiera intratne kontrakty (w tym wymagające uprawnień specjalistycznych) i realizuje je ze pomocą nieidentyfikowalnych obcokrajowców. Zdaniem organu, nie znajduje również uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym twierdzenie skarżącego, że organ kontroli skarbowej wartościował zeznania świadków, wybierając te, które były przydatne dla forsowanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji tezy. Organ kontroli skarbowej ustalił stan faktyczny sprawy pozwalający na podjecie rozstrzygnięcia. Nie było zatem konieczności prowadzenia dalszych czynności dowodowych, w tym sugerowanych przez podatnika w złożonym odwołaniu, dotyczących między innymi ustalenia topografii budowy, dokładnego miejsca wykonywania robót, czy identyfikacji wszystkich spotkanych na budowie osób. Organ odwoławczy zaznaczył, że nie bez znaczenia dla oceny sprawy jest również niepodważalny fakt nieskładania przez podatnika za 2008r. deklaracji podatkowych, w tym deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT oraz posługiwanie się na wystawianych fakturach fikcyjnym adresem – P., ul. L.[....] Odnosząc się natomiast do zarzutu nieuzasadnionej odmowy przeprowadzenia dowodów, organ podał, że poza ogólnym sformułowaniem zarzutu, w treści złożonego odwołania podatnik nie wskazał na czym owo naruszenie polega. Dyrektor Izby Skarbowej w B. zauważył, że nie budzi zastrzeżeń uzasadnienie postanowienia organu kontroli skarbowej z dnia [...]r., którym odmówił realizacji wniosku dowodowego zawartego w piśmie z dnia [...]r. Zrealizował natomiast podobny wniosek dowodowy, również oparty na sugestii, że przebywanie na terytorium Polski podanych w piśmie z dnia [...]r. obcokrajowców może potwierdzić Komenda Główna Straży Granicznej w Warszawie i wystąpił z takim zapytaniem. W odpowiedzi Komenda Główna Straży Granicznej w Warszawie nie potwierdziła faktu przekroczenia granicy przez wskazane osoby w okresie od 1 stycznia 2007r. do 31 grudnia 2011r. [...] Urząd Wojewódzki w B.natomiast wskazał, że obywatel Federacji Rosyjskiej – O. K. nie figuruje w ewidencji cudzoziemców prowadzonej przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego oraz w ewidencji ogólnopolskiego Systemu Informatycznego "Pobyt", jako osoba mająca zalegalizowany pobyt oraz jako osoba wydalona z terytorium RP. Ponadto wyjaśniono, że brak jest jakichkolwiek informacji na temat firmy F. (F.) oraz, że nie wydano zezwolenia na wykonywanie pracy na terytorium RP dla cudzoziemca o danych osobowych O. K. Zdaniem organu nie mogą stanowić również argumentu przemawiającego za nieograniczonym poszukiwaniem bliżej nieokreślonych obywateli "zza wschodniej granicy" zeznania wskazanych w odwołaniu świadków, tj. R. M. (prawidłowe nazwisko M.), D. D. i G. O.. W opinii Dyrektora Izby Skarbowej zasadnicze znaczenie ma jednak fakt, że z licznych zeznań pozostałych świadków, znajdujących się w aktach sprawy, nie wynika, by ktokolwiek jednoznacznie i ponad wszelką wątpliwość potwierdził wykonywanie prac na budowach przez obcokrajowców czy też skarżącego. Odnosząc się do zarzutu określeniu w sentencji zaskarżonej decyzji zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2010r. w wysokości [...] zł z pominięciem procedury wszczęcia organ odwoławczy podał, że w sentencji zaskarżonej decyzji organ kontroli skarbowej błędnie wskazał rok określając wysokość zobowiązania podatkowego za miesiąc grudzień. Niemniej jednak zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, zarówno z uzasadnienia decyzji jak i z zebranego materiału dowodowego wynika, że jest to omyłka pisarska, a zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł określone zostało za grudzień 2008r. Dodatkowo organ wskazał, że omyłka ta została sprostowana postanowieniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...]r. Końcowo Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że dokonał również weryfikacji zaskarżonej decyzji w odniesieniu do określonego zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące 2008r., którego podatnik nie zanegował w złożonym odwołaniu. Także w tym zakresie organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem strona złożyła na nie skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie: - przepisów art. 122, art. 123, art. 180 § 1, art. 181 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 210 § 4 O.p., polegające na: nie wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. sprzeczności istotnych ustaleń organu pierwszej instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, nieuwzględnieniu zgłaszanych wnioskowanych dowodów; - przepisów art. 86 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, polegające na nieuwzględnieniu podatku naliczonego w wysokości [...] zł, ujętego w fakturach zakupu opisanych na stronie 54 i 55 Analizy materiału dowodowego UKS z dnia [...]r. - przepisu art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, polegające na bezpodstawnym określeniu zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 108 ust. 1, zamiast określeniu zobowiązania na podstawie art. 99 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług. Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z pisma Komendy Głównej Policji z dnia [...]r. wraz z wydrukami ze strony internetowej www.poszukiwani.policja.pl. oraz pisma Centralnego Zarządu Służby Więziennej z dnia [...] r. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej skarżący, powołując orzeczenia sądów administracyjnych, zarzucił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie dokonał żadnej analizy przedłożonych przez niego 22 faktur zakupu o łącznej wartości podatku w wysokości [...] zł związanych z wykonywaniem usługi generalnego wykonawstwa, które nie zostały uwzględnione w rozliczeniu podatku przez organ kontroli skarbowej. W ocenie Skarżącego Dyrektor nie wyjaśnił, jaki związek ma zakup parapetów, skrzydeł ościeżnic, prac budowlanych z działalnością obrotu akcesoriami meblowymi w świetle praw do obniżenia podatku należnego zgodnie z ww. przepisem. Skarżący podkreślił, że w toku prowadzonych postępowań organy obu instancji zakwestionowały fakt wykonania przez niego usług generalnego wykonawcy na rzecz spółki H.-E. D.. Jak wskazał, w styczniu 2013r. dowiedział się o umorzeniu postępowania przez Dyrektora Izby Skarbowej, w B. wobec ww. spółki w zakresie podatku VAT za poszczególne miesiące 2008r. Z uwagi na fakt, że postępowanie to pozostawało w ścisłym związku z postępowaniem prowadzonym wobec skarżącego pismem z dnia [...]. wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania prowadzonego wobec H.-E. D.. Organ zaś zasłaniając się tajemnicą skarbową, odmówił przeprowadzenia wnioskowanego dowodu, co narusza art. 188 § 1 O.p. W przedmiocie natomiast odmowy przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków oraz wystąpienia do Komendy Głównej Policji, skarżący podał, że nie ulega wątpliwości, że przeprowadzenie takiego dowodu pozwoliłoby wykazać i wyjaśnić kto i kiedy wykonał prace, jakimi narzędziami i dlaczego część przesłuchanych osób nic nie wie na temat pracy cudzoziemców, jak też dlaczego osoby te nie widnieją w ewidencjach Urzędu Wojewódzkiego oraz Komendy Głównej Straży Granicznej. Natomiast fakt, że Skarżący podał adresy na terenie Rosji, Czeczenii oraz Armenii, nie powinien stanowić jakiejkolwiek przeszkody. W ocenie skarżącego pisma Komendy Głównej Straży Granicznej oraz Wojewody, na które powołuje się organ w zaskarżonej decyzji nie mają w sprawie większego znaczenia, skoro osoby te rzeczywiście istnieją i są poszukiwane przez polską policję za nielegalne przekroczenie granicy. Ponadto strona zarzuciła organom, że uwzględniły tylko zeznania nielicznych świadków, którzy zeznawali na korzyść organu lub cytowały fragmenty, które wypaczają kontekst wypowiedzi - zeznania T.K.. Skarżący podniósł, że nieprzypominanie sobie przez świadków jego wyglądu ma również wątpliwy walor dowodowy, ponieważ każdy z przypadków należy rozpatrywać indywidualnie, badając dokładnie ile razy świadek miał bezpośredni kontakt ze skarżącym, w tym kiedy ostatni raz i czy w podobnych okolicznościach świadek pamiętałby wygląd innej osoby. W odniesieniu do zeznań świadków pracujących na tych samych budowach skarżący podkreślił, że należałoby je uzupełnić o wyjaśnienie kwestii związanych z wykonywaniem prac, topografią budowy i dokładnym miejscem wykonywania poszczególnych robót w czasie, kiedy prace wykonywała również jego firma. Ponadto należałoby zidentyfikować wszystkie spotkane na budowie osoby. Skarżący podkreślił, że w przypadku usług generalnego wykonawstwa organ skoncentrował się na braku jego wykształcenia, błędnie zakładając, że tylko osoba, z odpowiednim wykształceniem może skutecznie zawrzeć i wykonać tego typu usługę. Przy czym znamienne jest, zdaniem strony, że nie próbowano weryfikować jej wiedzy bezpośrednio w trakcie przesłuchań. Skarżący wyjaśnił, że ma świadomość konieczności rozliczenia prowadzonej działalności, ale stanowczo zaprzecza tezie, że wystawił 121 faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Te ustalenia, jego zdaniem, sprzeczne są z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W wydanych decyzjach organy podatkowe uznały, że skarżący nie wykonywał w rzeczywistości części prowadzonej działalności gospodarczej, a mianowicie usług remontowo-budowlanych oraz usług generalnego wykonawstwa. W konsekwencji takiej konstatacji określono podatnikowi z tego tytułu zobowiązania podatkowe, o których mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT. Sąd wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję ze względu na naruszenie przepisów postępowania podatkowego dotyczących ustaleń faktycznych i oceny zgromadzonego materiału dowodowego. W zaskarżonej decyzji brak jest rzetelnej oceny co do pozbawienia skarżącego odliczenia podatku naliczonego wynikającego z 22 faktur, które zdaniem skarżącego miały dokumentować nabycie towarów i usług związanych z wykonywaniem prac na rzecz firmy H.-E. D. Spółka z o.o. Z faktur tych wynika nabycie: skrzydeł drzwi, drzwi stalowych, drzwi antywłamaniowych, drzwi z naświetleniem, ościeżnic, klamek, paneli, parapetów, artykułów chemicznych, prac ogólnobudowlanych pomieszczeń biurowych, prac adaptacyjno-budowlanych w budynku warsztatowo-magazynowym. W decyzji odwoławczej organ zajmując stanowisko w tej kwestii stwierdził arbitralnie, że odliczenie podatnikowi nie przysługuje. Stwierdził mianowicie, iż "z uwagi na fakt, że przedłożone przez Pana w toku prowadzonego postępowania kontrolnego dokumenty w zakresie poniesionych wydatków, zgodnie z Pana oświadczeniem, złożonym po okazaniu zestawienia tych faktur, zawartym w protokole z dnia [...] r., związane były z rzekomym wykonywaniem prac remontowo-budowlanych budynku administracyjno-biurowego i budynku warsztatu magazynowego na rzecz H.-E. sp. z o.o., a nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających poniesienie jakichkolwiek kosztów związanych z działalnością w zakresie obrotu akcesoriami meblowymi oraz usługami formatowania i okleinowania płyt, których odbiorcą była firma I., to brak było podstaw do obniżenia podatku należnego w oparciu o przepis art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług". Charakter nabytych towarów i usług - w ocenie Sądu - wiąże się raczej z działalnością remontowo-budowlaną oraz usługami generalnego wykonawstwa. Nie można zatem było bez gruntownej analizy przedstawionych przez podatnika dowodów (faktur) pozbawić go odliczenia podatku naliczonego. Wskazać w tym miejscu należy, że zakwestionowany podatek to kwota [...] zł, zatem wartość tych transakcji wyniosła prawie [...] zł. Stwierdzić wypada, że jest to kwota niebagatelna, co tym bardziej przekonuje, do szczegółowej analizy przedłożonych dokumentów, ich rzetelności i ewentualnie związku z prowadzoną działalnością. Zauważyć wypada, że tut. Sąd rozpoznając skargę Spółki H.-E. D. wyrokiem z dnia 03 lipca 2013r. sygn. akt I SA/Bd 281/13 uchylił zaskarżoną decyzję dotyczącą podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008r. W uzasadnieniu orzeczenia podniósł, że organ odwoławczy mając na względzie kwestionowanie rzetelności transakcji z firmą P. M. winien także wnikliwie odnieść się do podnoszonych przez Spółkę argumentów dotyczących nabywania przez "R.", do wykonania zakwestionowanych usług materiałów – faktu udokumentowanego fakturami – a także do dokumentów dowodzących kontaktów firmy P. M. z podwykonawcami w zakresie wykonania robót budowlanych. Na uwagę zasługuje zbieżność ocen Sądu, z których jednoznacznie wynika obowiązek organów podatkowych wyjaśnienia okoliczności zakupów udokumentowanych spornymi fakturami. Nadto podnieść należy istotną dla sprawy okoliczność w postaci umorzenia przez organy podatkowe postępowania dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych za 2008r., prowadzonego w stosunku do Spółki H.-E. D. (aktualna nazwa E. D. Spółka z o.o.), w której to sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w B. w decyzji z dnia [...]r., sygn. akt [...] (załączonej do akt niniejszej sprawy przez organ odwoławczy na żądanie Sądu) – skonstatował, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T. w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego nie stwierdził w zakresie rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych za ten okres żadnych nieprawidłowości. Przedmiotem oceny były również wydatki na remont nieruchomości (m.in. faktury wystawione przez Pana P. M.). Powyższa kwestia została również zauważona w ww. sprawie Spółki H.-E. D. dotyczącej podatku od towarów i usług, w której Sąd uwzględniając skargę, podniósł – "niezależnie od powyższego, mając na względzie występującą w stanie faktycznym sprawy decyzję o umorzeniu postępowania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008r., Dyrektor Izby Skarbowej winien rozważyć tę okoliczność w kontekście zasady zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa". Mając na względzie powyższe zauważyć trzeba, że wprawdzie przedstawiona kwestia dotyczy podatku dochodowego i transakcji udokumentowanych fakturami wystawionymi przez P. M. na rzecz Spółki H.-E. D., jednak uznanie za rzeczywiste stosunków zaistniałych pomiędzy tymi podmiotami uprawdopodabnia rzetelność zakwestionowanych u skarżącego 22 faktur dokumentujących nabycie towarów i usług. Nie ulega zatem wątpliwości, że okoliczności związane z podatkiem naliczonym wynikającym z zakwestionowanych 22 faktur winny być przez organy podatkowe w sposób gruntowny wyjaśnione, w szczególności z uwzględnieniem zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych odzwierciedlonej w art. 121 o.p. Rozpoznając niniejszą sprawę przywołać także należy stanowisko tut. Sądu wyrażone w dwóch orzeczeniach dotyczących innego z kontrahentów skarżącego, a mianowicie Spółki z o.o. A.-I.. W wyrokach z dnia 18 listopada 2013r. sygn. akt I SA/Bd 500/13 i sygn. akt I SA/Bd 489/13 dotyczących odpowiednio podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób prawnych, Sąd eliminując z obrotu prawnego zaskarżone decyzje, wskazał w zakresie relacji gospodarczych tej Spółki ze skarżącym, że "w okolicznościach faktycznych sprawy doszło do naruszenia omówionych powyżej reguł procedowania podatkowego. W przekonaniu Sądu, za zasadne należało uznać zarzuty kierowane pod adresem decyzji dotyczące nieprzeprowadzenia koniecznych dowodów, a mianowicie: do kwestii adnotacji zamieszczonych na mapach, z których ma wynikać, że P.W. R. P. M. wykonywało roboty budowlane na rzecz skarżącej Spółki". Sąd stwierdził ponadto, mając na uwadze całokształt tych spraw, że zasadny jest także zarzut zaniechania uwzględnienia wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka P. M.. "Przeprowadzenie ww. dowodów ma znaczenie w zakresie ustaleń organów podatkowych, co do nierzeczywistości zakwestionowanych usług. Strona skarżąca powołała się na adnotacje na mapach oraz niezbędność przesłuchania P. M. w charakterze świadka, w celu wykazania faktycznego wykonania spornych usług przez ten podmiot. W ocenie tut. Sądu, nie można w sytuacji, gdy kwestionuje się fakt wykonania usługi przez kontrahenta podatnika, nie przeprowadzić dowodu, co do okoliczności, które mogą przesądzić o tym, że transakcja faktycznie miała jednak miejsce. W takim przypadku należy wyjaśnić te okoliczności, przeprowadzić stosowne dowody, skonfrontować je z ustalonym stanem faktycznym i dokonać ich oceny. Dodać należy, że na rozprawie w dniu 12 listopada 2013r. strona skarżąca podniosła, iż posiada informację od P. M., że odnalazł osoby, które wykonywały dla niego prace, będące Rosjanami i Ormianami, jednakże tych danych nie chciał Spółce przekazać. Organ zatem przesłuchując P. M. wyjaśni nadto również tę kwestię". W ponownym postępowaniu obowiązkiem organów podatkowych będzie uwzględnienie faktów wynikających z dowodów przeprowadzonych w postępowaniach dotyczących Spółki A.-I.. Ustalone bowiem w tych postępowaniach okoliczności faktyczne odnosić się będą do relacji gospodarczych tej Spółki ze stroną i w konsekwencji, także do obciążeń podatkowych skarżącego. Mając na uwadze istotę stawianych zarzutów podnieść należy, że w myśl art. 121 § 1 O.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zasada ta niesie w sobie nie tylko treści normatywne, ale również daleko wykracza poza ramy prawne. Nieprzypadkowo jednakże ustawodawca zawarł tę regułę jako drugą z kolei w ord. pod., tuż po zasadzie legalizmu i praworządności. Należy sądzić, iż w ten właśnie sposób chciano zwrócić uwagę na takie wartości, jak sprawiedliwość, równość podmiotów oraz poszanowanie reguł zachowań międzyludzkich (por. S. Presnarowicz, w: C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, art. 121, LEX, 2009, wyd. III). Regulacja art. 124 O.p. wskazuje, iż organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Chodzi o to, aby wykazywać słuszność podejmowanych czynności dowodowych, jak też przekonywać strony do dobrowolnego wykonania wydanej decyzji. [...] Przekonywanie strony może polegać m.in. na wykazywaniu bezzasadności składania odwołania od danego rozstrzygnięcia w sprawie. Zasada ta powinna być stosowana przez organy podatkowe zarówno w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego, jak też w pisemnym uzasadnieniu decyzji podatkowej. Tym samym reguła ta powinna obowiązywać przez cały czas prowadzonej przed organem sprawy podatkowej (por. S. Presnarowicz, w: C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, art. 124, LEX, 2009, wyd. III). Przedstawiony wyżej zakres, w którym konieczne pozostaje uzupełnienie postępowania dowodowego stanowi jednocześnie o naruszeniu art. 122, art. 187, art. 191 O.p., zgodnie z którymi w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, są obowiązane zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 191 organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wymogom z powyższych przepisów prawa organy nie sprostały. Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło