I SA/Bd 332/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. sp. z o. o. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2017-2020 oraz odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia podatku od nieruchomości za 2021 r. postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić M. sp. z o. o. w K. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Z akt sprawy wynika, że M. spółka z o.o. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2017-2020 oraz odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia podatku od nieruchomości za 2021 r. Skarga została podpisana przez M. M. Sąd ustalił, że M. M. został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego z funkcji prezesa zarządu spółki M.w dniu 17 czerwca 2021 r. W związku z tym tut. Sąd podejmował działania, aby ustalić, czy spółka posiada zarząd uprawniony do jej reprezentowania. W tym celu wysyłano pisma do: - Sądu Rejonowego w T. VII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, - Spółki M., - Prokuratury Rejonowej w G., - Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B., - Sądu Okręgowego w P. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 19 stycznia 2022 r. Sąd wezwał (wezwanie z dnia 20 stycznia 2022 r.) skarżącą spółkę do uzupełnienia składu zarządu uprawnionego do jej reprezentowania i ujawnienia (dokonania wpisu) tego składu w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz przesłania do Sądu odpisu z KRS potwierdzającego wybór tego zarządu - w terminie trzech miesięcy od otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (t. I, k.175 akt sądowych). Wezwanie to zostało doręczone spółce w dniu 24 stycznia 2022 r. (t. I, k. 177 akt sądowych). W piśmie z dnia 7 lutego 2022 r. podpisanym przez M. M. złożono wyjaśnienia, że w dniu 18 czerwca 2021 r. podjęto uchwałę o powołaniu ponownie tego samego Zarządu do reprezentacji spółki, uchwała została przesłana do KRS i nie jest znany powód z jakiego w KRS spółki brak jest wpisu osób uprawnionych do reprezentacji spółki. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 22 lutego 2022 r. Sąd poinformował, że aktualne jest wezwanie z dnia 20 stycznia 2022 r. w sprawie uzupełnienia składu zarządu uprawnionego do reprezentowania spółki i ujawnienia tego składu w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz przesłania do tut. Sądu odpisu z KRS potwierdzającego wybór tego zarządu - w terminie trzech miesięcy od otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że nie ma wpływu na dokonywanie wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym i że wszelkie wnioski w tej materii strona powinna kierować do sądu rejestrowego (t. I, k. 187 akt sądowych). Pismo zostało doręczone na adres spółki w dniu 28 lutego 2022 r. Przesyłkę odebrał upoważniony pracownik spółki – Z. M. W piśmie z dnia 3 marca 2022 r., stanowiącym odpowiedź na powyższe pismo Sądu, przesłano kopię zgłoszenia o wpis do KRS z dnia 28 lutego 2022 r. o dokonanie zmian w składzie zarządu spółki, a także m. in. uchwałę zwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki M. z dnia 18 czerwca 2021 r. o powołaniu M. M. na prezesa zarządu spółki. Pismo to zostało podpisane przez M. M.(t. I, k. 190-199 akt sądowych). W kolejnym piśmie z dnia 15 marca 2022 r., podpisanym przez M. M., poinformowano, że w dniu 10 marca 2022 r. ponownie złożono wniosek o dokonanie zmian w KRS w składzie zarządu spółki (t. II, k. 200 akt sądowych). W dniu 15 czerwca 2022 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo Sądu Okręgowego w P. prostujące, że wyrok z dnia 30 kwietnia 2021 r. sygn. akt IV Ka 197/21 stał się prawomocny z dniem 30 kwietnia 2021 r. (t. II, k.213 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Jedną z tych przesłanek jest brak zdolności sądowej lub procesowej wymieniony w art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Podać należy, że zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu, o czym stanowi art. 29 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie stroną skarżącą jest spółka kapitałowa, czyli osoba prawna. Zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.) osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Zgodnie z wywodzoną z tego przepisu teorią organów, akceptowaną powszechnie w judykaturze i doktrynie, osoba prawna ma zdolność prawną i odpowiadającą jej na gruncie prawa procesowego zdolność sądową oraz pełną zdolność do czynności prawnych i będącą jej odzwierciedleniem procesowym zdolność procesową, a czynności prawne i procesowe dokonywane przez występujące w roli organu (organów) tego podmiotu osoby fizyczne są działaniami samej osoby prawnej. Jeżeli osoba ta nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych, nawet jeżeli posiada należycie umocowanego pełnomocnika ustanowionego przed utratą organu powołanego do jej reprezentowania czy też prokurenta (por. wyrok SN z dnia 7 listopada 2006 r., sygn. akt I CSK 224/06; postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 1187/16). Stosownie do art. 201 § 1 k.s.h. w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją na zewnątrz. Wykazanie umocowania musi mieć formę dokumentu. W przypadku spółki kapitałowej (osoby prawnej) jest to odpis z KRS, z którego wynika czy osoba składająca skargę (występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym) jest umocowana do działania w imieniu takiej spółki. Dla oceny prawidłowości konieczne jest nie tylko ustalenie składu organu zarządzającego, ale i sposobu jego reprezentacji. Zatem podstawową rzeczą jest ustalenie, czy osoba składająca skargę i występująca w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest należycie umocowana, a tym samym czy wyraża w tym zakresie wolę podmiotu w którego interesie występuje. Inicjowanie postępowania przez osobę do tego nieuprawnioną, nawet jeżeli dokonuje tego w imieniu podmiotu uprawnionego, nie jest równoznaczne z wyrażeniem w tym zakresie woli samego zainteresowanego i nie może skutecznie inicjować merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II GZ 1269/16). Sąd administracyjny na każdym etapie postępowania ma obowiązek badać, czy strona jest wyposażona w zdolność sądową i procesową (art. 25 i art. 26 p.p.s.a.). Wskazać także należy na regulację zawartą w art. 31 § 1 zd. 1 p.p.s.a., zgodnie z którą jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. Jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie (art. 31 § 3 p.p.s.a.). W razie stwierdzenia nieprawidłowości, które mają charakter usuwalny, sąd zobowiązuje stronę do usunięcia braków w tym zakresie w wyznaczonym terminie. Z art. 31 p.p.s.a. wynika, że sąd jest zobowiązany wezwać stronę do uzupełnienia braku w zakresie zdolności sądowej lub procesowej tylko wtedy, gdy daje się on uzupełnić, wyznaczając odpowiedni termin. Jeżeli braków tych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie, o czym stanowi art. 31 § 3 p.p.s.a., w tym postanowienie o odrzuceniu skargi (por.: B. Dauter [w:] "Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego", LexisNexis, Wydanie 3, Warszawa 2012, s. 210). W przedmiotowej sprawie ustalono, że M. M. - pełniący funkcję prezesa zarządu spółki M., wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 30 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV Ka 197/21 został prawomocnie skazany za popełnienie czynu z art. 286 § 1 k.k. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 30 kwietnia 2021 r. - pismo Sądu Okręgowego w P. z dnia 9 czerwca 2022 r. (t. II, k. 213 akt sądowych). Przestępstwo, za które został skazany M. M., znajduje się w rozdziale XXXV Kodeksu karnego. Zgodnie z art. 18 § 2 k.s.h., nie może być członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, likwidatorem albo prokurentem osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII-XXXVII Kodeksu karnego oraz w art. 585, art. 587, art. 590 i art. 591 ustawy. Należy zauważyć, że prawomocne skazanie za przestępstwo wymienione w art. 18 § 2 k.s.h. sprawia, że osoba zainteresowana piastowaniem funkcji określonych w tym przepisie nie posiada zdolności do ich pełnienia. Skutki te wynikają ex lege z wydania prawomocnego wyroku skazującego. Przepis art. 18 § 2 k.s.h. wyłącza zdolność do pełnienia funkcji członka zarządu, którego to skutku w żaden sposób nie może, nawet tymczasowo (tj. do czasu stwierdzenia nieważności), "konwalidować" uchwała zgromadzenia wspólników spółki kapitałowej, powołująca osobę skazaną na funkcję członka zarządu (por. postanowienie SN z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt I UK 263/19; wyrok SN z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. akt II CSK 323/18). Podkreślić należy, że postanowieniem z dnia 17 czerwca 2021 r., TO.VII Ns-REJ.KRS/004754/21/205 Sąd Rejonowy w T. VII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z urzędu wykreślił z KRS skarżącej spółki – M. M. jako prezesa zarządu spółki M. wskazując, że zachodzą przeszkody do pełnienia funkcji członka zarządu spółki kapitałowej, określone w art. 18 § 2 k.s.h. (t. I, k. 121-123 akt sądowych). W konsekwencji powyższego, kierując się treścią art. 31 p.p.s.a., skarżąca została prawidłowo wezwana przez Sąd do uzupełnienia składu zarządu uprawnionego do jej reprezentowania i ujawnienia (dokonania wpisu) tego składu w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz przesłania do Sądu odpisu z KRS potwierdzającego wybór tego zarządu - w terminie trzech miesięcy od otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone na adres spółki w dniu 24 stycznia 2022 r. Przesyłkę odebrał upoważniony pracownik spółki – Z. M. Termin do usunięcia braku upływał z dniem 25 kwietnia 2022 r. (24 kwietnia 2022 r. - niedziela). Z treści art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. wynika, że sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony, o czym stanowi art. 58 § 2 p.p.s.a. Trzeba również zauważyć, że w chwili wniesienia skargi zarząd spółki był już nieobsadzony. Skarga została bowiem wniesiona 7 maja 2021 r. (zob. koperta – t. I, k. 43 akt sądowych), natomiast wyrok skazujący Sądu Okręgowego w P. w sprawie IV Ka 197/21 uprawomocnił się dnia 30 kwietnia 2021 r., a zatem przed złożeniem skargi. W rezultacie M. M. nie mógł reprezentować spółki w postępowaniu w zakresie złożenia ww. skargi. Z akt sprawy zatem wynika, że skarżąca nie uzupełniła składu zarządu i nie ujawniła tego składu w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz nie przesłała do Sądu odpisu z KRS potwierdzającego wybór tego zarządu. Z danych dostępnych na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (https://ekrs.ms.gov.pl/) wynika, że na dzień wydania niniejszego postanowienia, tj. 20 czerwca 2022 r. w KRS spółki brak jest wpisów dotyczących składu Zarządu (odpis KRS z dnia 20 czerwca 2022 r., t. II, k. 215-217 akt sądowych). Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 58 § 2 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.