I SA/Bd 333/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-10-26

Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Dudra, Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, Sędzia WSA Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego, która jednocześnie utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego, która jednocześnie utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia, jest niezgodna z prawem, ponieważ wykracza poza dopuszczalne formy rozstrzygnięć przewidziane w art. 138 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Taka decyzja jest pozbawiona podstawy prawnej, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2) Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności bezpośrednich na rok 2005 dla spółki "M." Sp. z o.o. w upadłości. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, wskazując na utratę posiadania gruntów rolnych przez spółkę. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, a następnie sprostował omyłkę w swojej decyzji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji ponownie odmówił przyznania płatności. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jednocześnie przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...], określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości i zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 października 2010 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości "M." Sp. z o.o. w T. w upadłości na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności na rok 2005 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz skarżącego 12.459 zł (dwanaście tysięcy czterysta pięćdziesiąt dziewięć ) tytułem zwrotu kosztów postępowania Zaskarżoną decyzją, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia 17[...] odmawiającą przyznania "M." Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w T. płatności bezpośrednich na rok 2005 do gruntów rolnych (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia [...] organ odwoławczy sprostował jako oczywistą omyłkę zawartą w osnowie ww. decyzji poprzez usunięcie z jej treści słów: "i przekazuję sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji". Na powyższe postanowienie strona w dniu [...] złożyła zażalenie, z uwagi na naruszenie art. 113 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonej, w niniejszym postępowaniu, decyzji z dnia [...]. organ odwoławczy podał następujący stan faktyczny i prawny: wnioskiem, złożonym w dniu [...] do Biura Powiatowego ARiMR w T., skarżąca Spółka ubiegała się o jednolitą płatność obszarową (JPO) oraz uzupełniającą płatność obszarową (UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 1033,62 ha. Decyzją z dnia [...] Kierownik BP przyznał producentowi powyższe płatności. Z uwagi na niezłożenie przez producenta wniosku obszarowego na rok 2006 Kierownik BP wezwał go do złożenia wyjaśnień dotyczących prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni objętej zobowiązaniem. W odpowiedzi Spółka złożyła postanowienie Sądu Rejonowego w B. (sygn. akt [...] ) z dnia [...] o ogłoszeniu upadłości. Następnie Syndyk Masy Upadłości "M." Sp. z o.o. w T. poinformował organ o zwrocie w dniu [...] do Agencji Nieruchomości Rolnych w B. dzierżawionych przez producenta gruntów rolnych deklarowanych we wniosku z dnia [...] Z związku z pojawieniem się nowych okoliczności faktycznych Kierownik BP w T. postanowieniem z dnia [...] wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją administracyjną z dnia [...] Natomiast Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. działając w trybie nadzoru w dniu [...] wydał decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika BP w T. z dnia [...] Organ wyższego stopnia wskazał, iż decyzja Kierownika BP w T. została skierowana do pełnomocnika spółki, co było równoznaczne ze skierowaniem decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy wniosku obszarowego z dnia [...] Kierownik BP w T. decyzją z dnia [...] ponownie odmówił Spółce przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym protokołów zdawczo - odbiorczych wynika, iż producent rolny w dniu 15 grudnia 2005r. utracił posiadanie gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku, a przesłanka posiadania gruntów rolnych, o której mowa w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru winna być spełniona na dzień wydania decyzji. W wyniku rozpatrzenia odwołania, złożonego przez Spółkę na powyższe rozstrzygniecie, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w wydanej decyzji Kierownik BP w T. nie zastosował przepisów prawa wspólnotowego odnoszących się do przedeklarowania powierzchni użytkowanej rolniczo, jak również nie zapewnił stronie możliwości zapoznania się z aktami sprawy przez wydaniem decyzji. Decyzją z dnia [...] organ I instancji, uwzględniając wskazania organu wyższego stopnia odnośnie zastosowania odpowiednich przepisów prawa wspólnotowego, ponownie odmówił producentowi przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych). W odwołaniu złożonym na powyższe rozstrzygniecie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności do gruntów rolnych zarzucając decyzji organu I instancji rażące naruszenie prawa. Wskazano przy tym, że organ rozpatrując wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych winien ustalić czy wnioskodawca istotnie jest posiadaczem gospodarstwa rolnego. Według odwołującego organ błędnie przyjął, że decyzja w sprawie płatności wydawana jest w oparciu o stan faktyczny z dnia wydania decyzji. Skoro płatność wypłacana jest już od 1 grudnia, to nie może być, zdaniem strony, przeszkodą do wypłaty płatności zmiana stanu faktycznego w zakresie gospodarowania na danych gruntach zaistniała po upływie terminu, który łączy się, co do zasady z zakończeniem wykonywania czynności przez producenta na gruntach rolnych. Przyjęcie poglądu reprezentowanego przez organ prowadzi do nieracjonalnego wniosku, iż w przypadku zbycia gruntów po zakończeniu roku, lecz przed wydaniem decyzji płatności nie przysługiwałyby nikomu. Odwołująca zwróciła uwagę, iż moment wydania decyzji przez organ jest nieprzewidywalny, a brak możliwości przeniesienia posiadania gospodarstwa ograniczałby prawo własności. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika BP w T., gdyż różnica między powierzchnią zadeklarowaną (1033,62 ha) a stwierdzoną (O ha) zarówno dla JPO jak i dla UPO wyniosła powyżej 50 % Kierownik BP w T. prawidłowo odmówił odwołującemu przyznania jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej nakładając jednocześnie 3 -letnie sankcje kalendarzowe, stosownie do z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz.WE Nr L 345 z 20 listopada 2004r.) - w odniesieniu do JPO - oraz art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz. WE nr L 141 z 30 kwietnia 2004r. str. 18 ze zm.) - w odniesieniu do UPO. Uzasadniając swoje stanowisko organ podkreślił, że ustawa z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) nie precyzuje, jaki okres posiadania działek rolnych spełniających powyższe wymogi, zawarte w art. 2, uprawnia do płatności jednolitych. O okresie posiadania expressis verbis nie stanowią również rozporządzenia unijne, które mają zastosowanie w odniesieniu do systemu jednolitej płatności obszarowej. Jak dalej wskazał organ, postępowanie w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych jest postępowaniem, do którego zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a w braku przepisów pozwalających określić okres, w którym powinna być spełniona przesłanka posiadania gruntów - pozostaje oparcie się na zasadach ogólnych k.p.a. - co oznacza, iż powyższa przesłanka powinna być spełniona w momencie wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności. Organ wskazał, że bezspornym jest, iż decyzja Kierownika BP w T. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych zapadła w dniu [...] i przed tą datą doszło do przeniesienia posiadania gruntów zgłoszonych we wniosku, bowiem producent rolny w [...] dokonał zwrotu dzierżawionych gruntów Agencji Nieruchomości Rolnych OT w B.. W konsekwencji wnioskodawca przestał spełniać przesłankę posiadania gruntów rolnych i tym samym utracił prawo do ubiegania się o dopłaty z posiadaniem gruntu związane. Nie bez znaczenia, zdaniem organu, pozostaje dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy fakt, iż odwołujący miał świadomość obowiązku powiadomienia organu w toku postępowania o zmianach w stosunku do wniosku. Wyraźnie ten obowiązek wynikał z pouczenia zawartego w formularzu wniosku i odnosił się również do zmiany zadeklarowanego obszaru. Dokonanie takiego zawiadomienia doprowadzić by mogło do złożenia odpowiedniej korekty wniosku, a tym samym do uniknięcia sankcji przewidzianych przepisami unijnymi. Organ podkreślił, że przepisy ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności cukrowej dają możliwość przyznania płatności tylko temu producentowi, który był posiadaczem zadeklarowanego gospodarstwa nie tylko w dacie złożenia wniosku, ale również w dacie wydania decyzji. Wyjątki od tej zasady zostały sformułowane w art. 4 ustawy zgodnie, z którym w przypadku, gdy od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji przyznającej płatność, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do Kierownika BP Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek. Analiza powyższych norm, w ocenie organu, prowadzi do wniosku, iż płatności przysługują jedynie aktualnemu producentowi rolnemu, nie mogą być natomiast przyznane osobie, która wprawdzie w danym roku była producentem rolnym jednak jeszcze przed wydaniem przez właściwy organ decyzji rozpoznającej jej wniosek wyzbyła się posiadania na rzecz innego producenta rolnego. Wówczas uprawnienie do uzyskania płatności przechodzi na osobę, która przejęła grunty rolne, jednak jedynie wówczas, gdy w przewidzianym terminie złoży stosowny wniosek. Z chwilą przeniesienia posiadania zaistniał stan faktyczny niezgodny ze stanem zadeklarowanym we wniosku, a w konsekwencji w dacie wydania decyzji przyznanie wnioskowanych płatności było niedopuszczalne. Odnosząc się do powołanych przez stronę wyroków sądów administracyjnych organ odwoławczy wskazał, że nie są one źródłem prawa i nie mogą stanowić podstawy prawnej działań organów administracji. Organ odwoławczy zaznaczył także, że prawo wspólnotowe także nie reguluje okresu posiadania, stąd przyjęcie, iż przesłankę tę winno się oceniać na koniec roku kalendarzowego jest nieuprawnione, gdyż nie ma charakteru konkretnego normowania prawnego. Kompetencja w tym zakresie pozostawiona została państwom członkowskim, które w różny sposób mogą regulować szczegółowy tryb przyznawania pomocy. Organ odwoławczy nie zgodził się również z zarzutem odwołania, że stanowisko zajęte przez organ I instancji prowadzi do nieracjonalnego wniosku, iż w przypadku zbycia gruntów po zakończeniu roku, lecz przed wydaniem decyzji, płatności nie przysługiwałyby nikomu. W opinii organu ustawodawca przewidując możliwość zmiany stanu faktycznego przedstawionego przez producenta rolnego we wniosku poprzez procedurę złożenia wniosku transferowego umożliwił przejęcie przez przejmującego uprawnienia do uzyskania płatności, pod warunkiem spełnienia warunków do jej przyznania oraz złożenia stosownego wniosku. Ustosunkowując się do powołanego w odwołaniu wyrażenia "płatność za dany rok kalendarzowy" organ odwoławczy wskazał, że w art. 2 lit. e rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/200 (Dz.U.L 270 z 21 października 2003r. ze zm.) prawodawca unijny określił, iż "płatności w danym roku kalendarzowym" oznaczają płatności przyznane lub które zostaną przyznane w odniesieniu do danego roku/lat, włączając w to wszystkie płatności w odniesieniu do innych okresów rozpoczynających się w takim roku/latach kalendarzowych. Definicja ta zawiera, zatem rozszerzenie zakresu pojęcia płatności za dany rok na inne niż konkretny rok kalendarzowy okresy. Niezgadzając się z rozstrzygnięciem organu II instancji Spółka wniosła na nie skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej w całości, zarzucając jej ruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a. poprzez wydanie decyzji siadającej istotne wady w swej osnowie i nieodpowiadające żadnemu z rozstrzygnięć przewidzianych przez ustawę dla decyzji organów odwoławczych; naruszenie przepisów prawa materialnego tj. 1) art. 2 oraz 5a) ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje płatność bezpośrednia pomimo posiadania przez niego gruntów objętych wnioskiem o dopłaty przez cały okres, z którym czy się wykonywanie czynności związanych z produkcja rolną; 2) art. 4 ust. 1 ww. ustawy poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w przypadku przeniesienia posiadania zadeklarowanych gruntów automatycznie powoduje to utratę możliwości uzyskania dopłat. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów procesowych polegającym na braku podania precyzyjnego rozstrzygnięcia, co pozwala na dokonanie różnej interpretacji. W opinii strony organ wydając decyzję sprawę dokonał swoistej kompilacji rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 ust. 1 oraz § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji z jednoczesnym jej przekazaniem do ponownego rozpatrzenia, co z uwagi na całkowitą sprzeczność owych rozstrzygnięć powoduje, iż decyzja ta obarczona jest błędem na tyle istotnym, że w pełni uzasadniającym jej uchylenie, Z ostrożności procesowej skarżąca wskazała ponadto, że decyzja poza uchybieniami formalnymi, jest również wadliwa pod względem merytorycznym, albowiem stan faktyczny niniejszej sprawy nie daje jakichkolwiek podstaw, by odmówić przyznania płatności. Skarżąca podkreśliła, że była w posiadaniu gruntów objętych wnioskiem do dnia [...] a więc przez cały okres w roku kalendarzowym, który wiąże się z wykonywaniem czynności gospodarowania na danych gruntach przez producenta. Skoro termin wypłat rozpoczyna się od grudnia, a podstawą świadczenia jest decyzja, oznacza to, zdaniem Spółki, że decyzje w sprawach płatności organy mogą wydawać również wcześniej. W konsekwencji termin do wydania decyzji po zakończeniu roku kalendarzowego, za który przyznawana jest płatność jest maksymalnym terminem do wydania rozstrzygnięcia przez organ, ale w oparciu o stan faktyczny istniejący do czasu zakończenia wykonywania na gruntach czynności związanych z produkcją rolną w roku kalendarzowym wymienionym we wniosku. Na poparcie stanowiska strona podała orzecznictwo sadów administracyjnych. W opinii strony, twierdzenia organu, iż momentem decydującym o przyznaniu dopłaty jest dzień wydania decyzji w sprawie są pozbawione racjonalnych podstaw, a organ, jak sam przyznaje, nie znalazł konkretnej podstawy prawnej, która uprawniałaby go do takowej interpretacji, powołując się jedynie na zasady ogólne postępowania administracyjnego. Skarżąca podkreśliła, że wprowadzenie w dniu 26 stycznia 2007r. nowej regulacji prawnej dotyczącej kwestii dopłat poprzez uchwalenie ustawy o płatnościach w ramach systemów wspierania bezpośredniego nie może być pomijane przy wykładni poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. Wcześniej obowiązujący przepis art. 4 nie może zostać prawidłowo odczytany bez uwzględnienia art. 7 i 21 ustawy nowej, wydanej w celu realizacji zadań w zakresie normowanym nadal obowiązującym rozporządzeniem Rady (WE) nr 1782/2003. Zgodnie z art. 7 ust. 1 rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Zdaniem strony prowadzi to konsekwentnie do wniosku, że o przyznaniu dopłat nie może decydować stan posiadania w dacie wydania decyzji w przedmiocie płatności. Ponadto skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że moment wydania decyzji przez organ jest nieprzewidywalny, a brak możliwości przeniesienia posiadania gruntów ograniczałby w znacznej mierze prawo własności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 107 i 138 k.p.a. poprzez wydanie decyzji zawierającej istotne wady w swojej osnowie organ odwoławczy podkreślił, ze z treści zaskarżonej decyzji wyraźnie wynika, ze rzeczywistą wolą organu było utrzymanie w mocy decyzji organy I instancji, na co wskazuje w sposób niebudzący wątpliwości tytuł decyzji, powołana podstawa prawna, jak i uzasadnienie faktyczne i prawne. Pismem z dnia 9 kwietnia 2010r. złożonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania uwagi na niezakończenie postępowania administracyjnego wszczętego zażaleniem strony na postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej z dnia [...]. Postanowieniem z dnia 10 maja 2010r. (k. 57 akt sądowych), organ uchylił postanowienie o sprostowaniu omyłki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), kontroli sądowo administracyjnej podlegała decyzja organu odwoławczego, który powołując się na art. 138 § 1 pkt 1) kpa, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Tymczasem stosownie do tego przepisu, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§ 2). Jak zgodnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie przepis ten rozróżnia wyrazem "albo" kilka możliwych rozstrzygnięć w § 1. Odrębnie traktuje możliwość zwrotu sprawy w § 2. Statuuje on zatem możliwość: 1) utrzymania decyzji organu pierwszej instancji albo 2) przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia; w różnych okolicznościach sprawy. Nie dozwala na wydanie decyzji, która w jednym przedmiocie zarówno utrzymuje w mocy decyzję pierwszo instancyjną jak i zwraca sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy. Co więcej żaden inny przepis procedury nie przewiduje rozstrzygnięcia przyjętego przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Takie rozwiązanie prawne nie budzi żadnych wątpliwości Sądu co do swej logiki i skuteczności załatwienia sprawy administracyjnej. W ustalonym stanie faktycznym, organ w wyniku zaskarżonej decyzji stworzył sytuację prawną, gdzie odmawiając przyznania świadczeń i nakładając sankcje, nałożył na organ niższy obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy w załatwionym zakresie. Taka decyzja organu wychodzi w załatwieniu sprawy poza granice dopuszczone przepisem prawnym. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 145 § 1pkt 2) p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Stosownie do art. 156 § 1 pkt 2) kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu wyjście w załatwieniu sprawy poza granice dopuszczone przepisem prawnym jest przypadkiem braku podstawy prawnej do wydania decyzji. Analogiczny pogląd prezentowany jest także w piśmiennictwie (por.: B. Adamiak i inni, Kodeks Postępowania Administracyjnego, C.H. Beck, W-wa 2003, s. 716). Mając na uwadze dokonaną powyżej wykładnię znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów, WSA uznał, że zachodzą podstawy do zastosowania art. 145 § 1 pkt. 2) p.p.s.a. a w rezultacie stwierdzenia nieważności decyzji. Dodatkowo, tak skonstruowana sentencja decyzji nie znajduje żadnego uzasadnienia. Z drugiej strony wyjście orzeczenia poza przepis prawa sprawia, że przestaje być rzeczą Sądu ocena uzasadnienia zaprezentowanego tam przez organ. Kontrola sądowoadministracyjna uzasadnienia decyzji może nastąpić tylko wówczas, gdy dotyczy ono prawidłowo zbudowanej sentencji. Dlatego też pomija się ocenę poszczególnych zarzutów skargi skierowanych przeciwko argumentom zaskarżonego orzeczenia. Skarga jest zasadna w ocenie Sądu wykraczającej poza nią, stosownie do art. 134 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd nie uznał argumentów organu podniesionych w kwestii zasądzenia kosztów postępowania wnioskowanych przez skarżącego i uznał, że w sprawie należy się wpis stosunkowy. Co za tym idzie, odpowiednie do tego wyliczenie kosztów zastępstwa procesowego, zależne od wartości sporu (§ 6 pkt 7) w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1) lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze zm.)). Stosownie do § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wpis stosunkowy - w przeciwieństwie do stałego - zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. O rodzaju wpisu sądowego decyduje w zasadzie charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a dokładnie to, czy przedmiot skargi - a więc rozstrzygnięcie organu - wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi. Jeżeli tak jest, to w sprawie powinien zostać pobrany wpis stosunkowy. Natomiast, gdy skarga nie dotyczy aktu powiązanego z należnością pieniężną, należy pobrać wpis stały. Wpis stosunkowy powinien zostać pobrany od skargi na akt, który w sposób bezpośredni wiąże się z należnością pieniężną. Bezpośredni związek między należnością pieniężną a obejmującym ją aktem zachodzi wtedy, gdy w danym akcie organ konkretyzuje (z reguły określa wysokość) tę należność (anal. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 grudnia 2008r., I FZ 505/08). W sprawie, nie ma wątpliwości, że zaskarżoną decyzją objęto skonkretyzowaną należność pieniężną, jaką tworzą zastosowane przez organ sankcje. Zatem wypełniono przesłanki zastosowania tego paragrafu. Analogiczny pogląd został wyrażony w trafnie przywołanym przez skarżącego wyroku NSA z 20 sierpnia 2008r., II GSK 636/08. Nie przyznano racji organowi jakoby zastosowanie miał § 2 ust. 5 tegoż rozporządzenia. Z jego brzmienia wynika, że wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł. Tymczasem z przedstawionego przez organ stanu faktycznego wynika, że zaskarżoną decyzję wydano w trybie zwykłym. To, że zaskarżona decyzja kończyła postępowanie, którego przedmiotem było rozstrzygnięcie, jakie wcześniej upadło, bo było nieważne, nie zmienia postaci rzeczy. Podstawą prawną obecnie kontrolowanych aktów nie były przepisy regulujące żadną z wymienionych w ust. 5, instytucję prawną. Mając na względzie powyższe oraz. art. art. 134, 145 § 1 pkt 2), 152 oraz 200 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło