I SA/Bd 37/10

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-06-18

Skład orzekający: Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie przedłożył dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację materialną i finansową, pomimo wezwania sądu, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania, ponieważ nie przedłożył wymaganych dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację materialną i finansową, pomimo wezwania sądu. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga udowodnienia przez stronę, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Wnioskodawca R. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Bydgoszczy na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. Wnioskodawca podał, że jego dochód jest w całości przeznaczany na bieżące wydatki, a wobec niego i żony prowadzone są postępowania egzekucyjne. Sąd wezwał do przedłożenia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, jednak wnioskodawca ich nie dostarczył. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a pełnomocnik wnioskodawcy złożył sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Bd 37/10 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od marca do lipca [...] postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. I SA/Bd 37/10 UZASADNIENIE Dnia 06 kwietnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął kolejny wniosek (formularz PPF) R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że z tytułu pracy zarobkowej otrzymuje wynagrodzenie, które w całości wydaje na bieżące wydatki związane z utrzymaniem siebie i rodziny. Wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną oraz czwórką małoletnich dzieci. Dochód rodziny wynosi [...] zł miesięcznie. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto podniósł, że wobec niego i żony są prowadzone liczne zajęcia i postępowania egzekucyjne opiewające na kwotę około [...] zł. Zarządzeniem z dnia 06 kwietnia 2012 r. zobowiązano stronę skarżącą do przedłożenia dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i finansową. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 17 kwietnia 2012 r. Postanowieniem z dnia 14 maja 2012 roku, Referendarz sądowy oddalił wniosek R.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż wnioskodawca nie wskazał okoliczności, które przemawiałyby za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku. Zobowiązany do przedłożenia dokumentów obrazujących jego sytuację materialną i finansową nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów. Działający w imieniu skarżącego pełnomocnik złożył sprzeciw na powyższe postanowienie pismem nadanym dnia 24 maja 2012 r. wskazując, iż aktualna sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego jednoznacznie wskazuje, że nie jest on w stanie ponieść kosztów, z uwagi na trudną sytuację majątkową i rodzinną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do regulacji art. 245 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Podkreślenia wymaga fakt, iż przesłanką do zwolnienia od kosztów sądowych nie jest brak wolnych środków finansowych na ich opłacenie, czyli oszczędności, ale niemożność ich wygospodarowania z uzyskanych przychodów i posiadanego majątku z uwagi na to, że całość zużywana jest na niezbędne utrzymanie strony i jej rodziny. Jednocześnie wskazać należy, iż przepisy dotyczące prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a, który stanowi, iż to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wobec tego to rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym, to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Powyższe wprost wynika z treści art. 246 § 1 powołanej ustawy, który stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z formularza złożonego do Sądu w dniu 06 kwietnia 2012 r. wynika jedynie, że wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie, które w całości wydaje na bieżące wydatki związane z utrzymaniem siebie i rodziny, dochód rodziny wynosi [...] zł miesięcznie oraz, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto, że wobec niego i żony są prowadzone postępowania egzekucyjne. W związku z zarządzeniem referendarza z dnia 06 kwietnia 2012 r. wzywającym do uzupełnienia wniosku o stosowne dokumenty, z których wynikałaby faktyczna sytuacja – kwoty uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków – strona nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów. Mając powyższe na uwadze dla oceny, czy strona obecnie faktycznie nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny istotne jest uzyskanie szczegółowych informacji na temat jej sytuacji finansowej. Skarżący jednak konsekwentnie unika przedstawienia swojej sytuacji materialnej i finansowej. Odnosząc powyższe rozważania do przedstawionej przez skarżącego we wniosku o udzielenie prawa pomocy i późniejszym sprzeciwie jego sytuacji materialnej i rodzinnej stwierdzić należy, iż nie wykazał on, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wnioskodawca oraz małżonka posiadają stałe źródło utrzymania (umowy o pracę) a ich miesięczny dochód wynosi [...]zł. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy może być stosowana tylko w przypadku osób, które zaspokajają jedynie swoje niezbędne potrzeby egzystencjalne i wykażą to w sposób nie budzący wątpliwości. Powyższe okoliczności, a w szczególności brak możliwości zestawienia wysokości dochodów z wydatkami związanymi z zaspokajaniem podstawowych potrzeb bytowych rodziny nie pozwalają na przyznanie wnioskującemu prawa pomocy. Na marginesie już tylko należy wskazać, iż rozstrzygnięcia tut. Sądu w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy były już dwukrotnie zaskarżane do NSA, który postanowieniami z dnia 20 grudnia 2010r. (I FZ 435/10) i 20 stycznia 2012r. (I FZ 500/11) oddalił zażalenia. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 260, art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło