I SA/Bd 372/10

I SA/Bd 372/10 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2011 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2004 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy I SA/Bd 372/10 UZASADNIENIE Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku oddalającego skargę A.K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Na podstawie urzędowego formularza PPF oraz dokumentów znajdujących się w aktach tej sprawy, jak również przedłożonych w postępowaniu sygn. akt I SA/BD 1/11 ustalono, że skarżący uzasadnia swój wniosek o przyznanie pomocy prawnej utratą płynności finansowej oraz koniecznością spłaty kredytów. Wnioskujący oświadczył, że w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa uzyskuje miesięcznie dochód wynoszący 2.600 zł, natomiast żonie zainicjowana działalność gospodarcza przyniosła stratę. Ubiegający podkreśla nadto, że składniki majątkowe firmy zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym, a dłużnicy zalegają z płatnościami. Oszacował, że na miesięczne utrzymanie gospodarstwa domowego przeznacza 4.679 zł . Referendarz sądowy zważył, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Stosownie do regulacji art. 245 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z akt sprawy skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie przepisem art.246 § 1 pkt 2 tejże ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanką zwolnienia od kosztów sądowych nie jest zatem brak jakichkolwiek wolnych środków finansowych (oszczędności) na ich opłacenie, ale niemożność ich wygospodarowania z uzyskanych przychodów i posiadanego majątku z uwagi na to, że całość zużywana jest na niezbędne utrzymanie strony postępowania i jej rodziny, z których nie można zrezygnować lub czasowo ograniczyć, bowiem są one nieodzowne. Świadczy o tym określenie " konieczne" użyte przez ustawodawcę w odniesieniu do słowa "utrzymanie". W pojęciu utrzymania koniecznego nie mieszczą się zatem wydatki, związane z utrzymaniem rodziny na pewnym standardzie (wyższym od minimalnego), ale nieposiadające cechy nieodzowności, nieuchronności. Nadto, prawo pomocy, przewidziane w przepisach dotyczących kosztów sądowych, wywodzi swą genezę z tzw. prawa ubogich, określanego też prawem ubóstwa lub nawet prawem wspierania ubogich. Jak trafnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 18 grudnia 2008 r. sygn. akt nr I FZ 497/08, prawo pomocy, którego istota polega na zwolnieniu strony postępowania sądowego z ponoszenia kosztów sądowych, nie sprowadza się do likwidacji tych ciężarów, lecz jedynie do przeniesienia ich na ogół podatników, a ściślej na budżet państwa, składający się z podatków i innego rodzaju wpływów. Koszty procesu przerzucane są zatem na innych i z tego też względu instytucja prawa pomocy winna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art.199 p.p.s.a., zgodnie z którą, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie i być przyznawana tym osobom, które jej rzeczywiście potrzebują. Zdaniem referendarza przestawione przez skarżącego okoliczności nie pozwalają na zastosowanie odstępstwa od art.199 p.p.s.a. Z wyciągów bankowych wynika, że skarżący dokonuje operacji pieniężnych kwotami w znacznej wysokości, co niewątpliwie świadczy o płynności finansowej, jak również potwierdza aktywne uczestnictwo w obrocie gospodarczym. Skoro tak, to wnioskujący niewątpliwie posiada możliwość wygospodarowania ze środków pieniężnych, przeznaczanych dotychczas na finansowanie prowadzonej działalności gospodarczej, części pozwalającej uregulować opłaty należne za czynności podejmowane przez Sąd. Również nie wskazuje na spełnienie przesłanki z art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a fakt, że zainteresowany regularnie spłaca kredyty, w tym raty leasingowe. Pamiętać trzeba, że instytucja prawa pomocy może być stosowana tylko w przypadku osób, które zabezpieczają jedynie swoje niezbędne potrzeby egzystencjalne. Przyznanie kredytów na finansowanie działalności gospodarczej, jak również terminowe wywiązywanie się zawartych umów świadczy o dobrej sytuacji materialnej kredytobiorcy. Ponadto przeczy zasadom logiki i doświadczenia życiowego, aby rodzina dysponująca miesięcznym dochodem w kwocie 2.600 zł ( pole 10 formularza PPF), bez dodatkowych źródeł utrzymania, była w stanie ponosić koszty miesięcznego utrzymania w wysokości 4.679 zł. Zaprezentowane więc przez skarżącego argumenty prowadzą do wniosku, że nie tylko nie wykazał on rzeczywistych dochodów osiąganych przez jego rodzinę, ale i traktuje priorytetowo swoje zobowiązania prywatnoprawne nad publicznoprawnymi. Takie stanowisko pozostaje w sprzeczności z ratio legis instytucji prawa pomocy. Tym bardziej, że sytuacja materialna wnoszącego była już oceniana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 2 września 2010 r. sygn. akt I FZ 346/10 oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 372/10. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art.258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.