I SA/Bd 377/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2024r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 15 kwietnia 2024 r. nr SKO-4231/163/24 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2020r. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza B. z dnia [...] stycznia 2024r. nr [...] ([...] Decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. Burmistrz B. ustalił wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2020 rok w kwocie [...]zł dla A. R. i R. R.. Jednocześnie stwierdził istnienie przesłanki wznowienia postępowania, wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: "O.p.") i uchylił w całości ostateczną decyzję Burmistrza B. z dnia [...] marca 2020 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2020 r. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. Inne utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków, złożonych informacji podatkowych, przy zastosowaniu stawek aktualnie obowiązujących w przepisach podatkowych. Organ wskazał, że zajęcie przedmiotowych nieruchomości pod działalności gospodarcza potwierdzają zdjęcia satelitarne. Ponadto, podczas przeprowadzonej kontroli podatkowej (znak: [...]) podatnik złożył pismo, w którym wyjaśnił, iż: "grunty działek nr [...] zostały tymczasowo częściowo utwardzane płytami betonowymi. Powstałe w wyniku utwardzenia gruntów place służą do przechowywania wyrobów betonowych produkowanych w zakładzie firmy T.-S.-S., który usytuowany jest na sąsiedniej nieruchomości -działce nr [...]". Następnie, w związku z prowadzoną kontrolą podatkową podatnik złożył informację ([...] października 2022 r.) o nieruchomościach i obiektach budowlanych na 2022 r., w której wskazał działkę nr [...] położoną w obrębie B. W. jako grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nadto organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania z uwagi na niedoręczenie wcześniejszej decyzji pełnomocnikowi R. R.. Skutkiem takiego rozstrzygnięcie był brak wejścia do obrotu prawnego decyzji z dnia [...] czerwca 2023 r., z uwagi na brak skutecznego doręczenia jej stronie (ustanowionemu pełnomocnikowi). Warunkiem bowiem wejścia tej decyzji do obrotu prawnego jest skuteczne doręczenie jej stronie, a więc w tym przypadku ustanowionemu pełnomocnikowi strony - R. R.. W związku z powyższym Burmistrz B. wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2024 r. w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2020 rok, która została doręczona stronie postępowania - A. R. dnia [...] lutego 2024 r. i B. Ś. jako pełnomocnikowi R. R. dnia [...] lutego 2024 r., zatem weszła do obrotu prawnego. W skardze strona wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej i drugiej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 133 § 1, art. 180 § 1, art. 181 O.p. oraz art. 247 § 1 pkt 4 i 5 O.p. Zdaniem skarżącej, Kolegium niewłaściwie oceniło sposób przeprowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji a w konsekwencji wydało błędną decyzję. Wyjaśniając stan faktyczny strona podała, że w 2020 r. na terenie działki nr [...] przechowywane były czasowo materiały budowlane przeznaczone do budowy obiektów zakładu firmy "T.-S.-S.", usytuowanego na sąsiedniej działce o nr [...], oraz przechowywane były czasowo materiały powstałe w wyniku prowadzonych tam robót rozbiórkowych. Skarżąca wskazała, że podatnicy poinformowali Burmistrza B., że udzielili nieodpłatnej zgody na przechowywanie na działce nr [...] materiałów budowlanych przeznaczonym do budowy obiektów firmy "T.-S.-S." oraz materiałów pochodzących z rozbiórki obiektów tej firmy. W związku z tym fotografia satelitarna, na którą powołują się organy nie przedstawia obrazu działki nr [...] wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej. Odnosząc się do rozstrzygnięcia Burmistrza B. skarżąca zarzuciła, że organy podatkowe pierwszej i drugiej instancji uznały jej męża - R. R. (współwłaściciela działek objętych postępowaniem podatkowym) za osobę nie będącą stroną w przedmiotowym postępowaniu. Twierdzą bowiem, że ustanowił on pełnomocnika w osobie B. Ś.. Tymczasem R. R. nie ustanowił pełnomocnika do reprezentowania go we wszystkich czynnościach, w sprawie wznowionej przez Burmistrza B. o ustalenie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego oraz podatku od ww. nieruchomości za 2020 r. R. R. upoważnił B. Ś., pełnomocnictwem udzielonym w dniu [...] maja 2023 r., do wykonania w jego imieniu tylko jednej czynności w ramach prowadzonego postępowania. Czynność ta polegała na udzieleniu pomocy A. R. w interpretacji fotografii satelitarnej terenu działki nr [...], podczas zapoznawania się ze zgromadzonym przez Urząd materiałem dowodowym. W tej sytuacji stroną przedmiotowego postępowania mogą być tylko współwłaściciele działek nr [...] położonych w B. Wsi, którzy działają bez pełnomocników. W związku z tym, że decyzje podatkowe organów pierwszej i drugiej instancji skierowane zostały do B. Ś., czyli osoby nie będącej stroną w sprawie, z mocy art. 247 § 1 pkt 5 O.p. są nieważne. W zakresie naruszenia art. 247 § 1 pkt 4 O.p. skarżąca podała, że w obiegu prawnym istnieją dwie decyzje Burmistrza B. o wymiarze podatku dotyczące działek nr [...] obr. B. W.. Decyzja ostateczna z dnia [...] czerwca 2023 r. oraz decyzja o tożsamym rozstrzygnięciu z dnia [...] stycznia 2024 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że rażąco naruszają one prawo. Z akt sprawy wynika, że małżonkowie A. R. i R. R. są współwłaścicielami działek o nr [...] położonych w B. Wsi. Burmistrz B. decyzją z dnia [...] marca 2020 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2020 r. ustalił A. R. i R. R. to zobowiązanie w kwocie [...]zł. W wyniku wznowienia postępowania, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., Burmistrz B. stwierdził, że działka nr [...] była w 2020 r. wykorzystywana na działalność gospodarczą w zakresie przechowywania wyrobów betonowych. W rezultacie decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r., wydaną w trybie wznowienia postępowania, Burmistrz B. uchylił ostateczną decyzję z dnia [...] marca 2020 r. i ustalił A. R. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości w kwocie [...]zł. W następstwie wniesionego odwołania, Inne utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W skardze (a wcześniej w odwołaniu) strona podniosła, że w wyniku wznowienia postępowania, obok decyzji z dnia [...] stycznia 2024 r., Burmistrz B. wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2023 r. w tym samym przedmiocie i w stosunku do tych samych osób. Zatem, w ocenie skarżącej, decyzja z dnia [...] stycznia 2024 r. dotyczy już sprawy rozstrzygniętej inną decyzją, co oznacza, że na mocy art. 247 § 1 pkt 4 O.p. obie decyzje organów pierwszej i drugiej instancji są nieważne. W zaskarżonej decyzji Inne, wyjaśniając tę kwestię wskazało, iż postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania od decyzji z dnia [...] czerwca 2023 r., z uwagi na niedoręczenie tej decyzji B. Ś. - pełnomocnikowi R. R. (strony postępowania). Zdaniem Kolegium wskutek niedoręczenia decyzji z dnia [...] czerwca 2023 r. pełnomocnikowi, nie weszła ona do obrotu prawnego. W związku z powyższym Burmistrz B. wydał wskazaną decyzję z dnia [...] stycznia 2024 r. w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2020 r., która według organu została już prawidłowo doręczona. Ze stanu faktycznego wynika, iż nieruchomości będące przedmiotem opodatkowania stanowią współwłasność. W myśl art. 3 ust. 4 u.p.o.l., w sytuacji gdy nieruchomość stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. W myśl natomiast art. 6 ust. 7 u.p.o.l. podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy. Podobne regulacje zawiera art. 3 ust. 5 i art. 6a ust. 6 u.p.r. W świetle powyższych przepisów decyzja dotycząca wymiaru osobom fizycznym podatku od nieruchomości i podatku rolnego jest decyzją ustalającą, ma zatem charakter decyzji konstytutywnej. W konsekwencji zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości i podatku rolnym w odniesieniu do osób fizycznych powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2 O.p.). Nadto, z powyższych przepisów wynika, że odpowiedzialność współwłaścicieli jest solidarna, co oznacza, że organ miał obowiązek doręczyć przedmiotową decyzję każdemu ze współwłaścicieli, tj. każdemu z małżonków (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 244/06). Tak długo bowiem jak istnieje współwłasność nieruchomości adresatami decyzji muszą być wszyscy współwłaściciele bez względu na to jaką część nieruchomości współwłaściciel faktycznie zajmuje, czy też w jaki sposób wywiązuje się z ciążących na nim zobowiązaniach podatkowych. Jeżeli decyzja zostanie doręczona tylko jednemu z małżonków (współwłaścicieli), tylko na nim będzie ciążyło zobowiązanie podatkowe. Od drugiego małżonka, do czasu doręczenia mu decyzji, nie będzie można wymagać i egzekwować podatku (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 593/09). Z akt sprawy wynika, że pierwsza decyzja z dnia [...] czerwca 2023 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2020 r. została wydana w trybie wznowienia postępowania (na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.) i była doręczona A. R., natomiast nie została doręczona pełnomocnikowi jej męża - B. Ś.. Nie oznacza to jednak – wbrew stanowisku organu – że decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego i jest aktem nieistniejącym. Skoro bowiem decyzja ta została doręczona skarżącej, to weszła ona do obrotu prawnego i wywołuje wobec niej skutki prawne. Decyzja ta powinna być natomiast prawidłowo doręczona przez organ drugiemu z współwłaścicieli - R. R.. Do tego czasu zobowiązanie w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężne w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2020 r. będzie ciążyło tylko na A. R.. W rezultacie nie było podstaw prawnych do wydawania przez Burmistrza B. nowej decyzji - z dnia [...] stycznia 2024 r. ustalającej skarżącej łączne zobowiązanie pieniężne w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2020 r. W obrocie prawnym funkcjonowała już bowiem – jak to zaznaczono - decyzja z dnia [...] czerwca 2023 r. W judykaturze podkreśla się, że istnienie dwóch decyzji obejmujących ten sam przedmiot postępowania, skierowanych do tego samego podmiotu rażąco narusza prawo art. 207 § 2 O.p., co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 3 O.p. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 grudnia 2008 r., I SA/Kr 1415/07). W rozpatrywanej Burmistrz B. dwukrotnie nałożył na A. R. ten sam podatek - raz decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r., drugi raz – decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. Nie ma prawnych możliwości ponownego rozpoznania danej spawy, jeżeli w sprawie tej została już wydana decyzja i nie została ona skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Tym samym stwierdzić należy, że decyzja Burmistrza B. z dnia [...] stycznia 2024 r. ustalająca skarżącej łączne zobowiązanie pieniężne w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2020 r. jest nieważna. Oznacza to, że nieważna jest także decyzja Kolegium z dnia [...] kwietnia 2024 r. utrzymująca w mocy powyższą decyzję. Sąd nie podziela natomiast stanowiska strony, że B. Ś. nie był umocowany do działania w imieniu R. R.. Należy zauważyć, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r. Inne stwierdziło niedopuszczalność odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2023 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężne w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2020 r., z uwagi na brak doręczenia tej decyzji B. Ś. - pełnomocnikowi R. R.. Skarga na to postanowienie została oddalona przez tut. Sąd wyrokiem z dnia [...] maja 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 200/24. Sąd zatem przyznał rację organowi, że w przedmiotowej sprawie B. Ś. był pełnomocnikiem R. R.. Sąd w składzie orzekającym to stanowisko podziela. W następstwie niniejszego wyroku obowiązkiem Burmistrza B. będzie doręczenie decyzji z dnia 14 czerwca B. Ś. – pełnomocnikowi R. R.. Natomiast A. R. decyzja ta została już doręczona i nie zachodzi potrzeba jej powtórnego doręczania. Z uwagi na stwierdzone uchybienie przedwczesne byłoby odnoszenie się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze. Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wywody i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza B. z dnia [...] stycznia 2024 r. O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, ponieważ przed zamknięciem rozprawy skarżąca nie zgłosiła wniosku o przyznanie należnych kosztów.