I SA/Bd 431/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 10 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości przybliżonych zobowiązań podatkowych oraz orzeczenia o dokonaniu na majątku zabezpieczenia należności z tytułu podatku od towarów i usług postanowił: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód wynosi [...] zł. Skarżący wskazał, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych oraz przedmiotów wartościowych. Obecnie mieszka u kolegi korzystając z jego uprzejmości. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego skarżący przedłożył: PIT-36 za 2017r.; PIT-B za 2016r.; wyciąg z rachunku bankowego; świadectwo pracy; spółdzielczą umowę o pracę oraz umowę o pracę. Ponadto skarżący oświadczył, że: nie posiada samochodów ani innych pojazdów; nie prowadzi działalności gospodarczej; nie posiada zobowiązań kredytowych; nie posiada udziałów w spółkach prawa handlowego; płaci alimenty w kwocie [...]zł; w ciągu ostatnich 3 miesięcy nie korzystał z pomocy społecznej; stać go tylko na podstawowe wydatki typu żywność i środki czystości; nie posiada oszczędności; zamieszkuje sam i z nikim nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego; nie korzysta ze wsparcia finansowego rodziny; na majątku skarżącego jest zabezpieczenie, które jest przedmiotem skargi; jest kawalerem; w chwili obecnej skarżący dysponuje miesięcznie kwotą [...]zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że instytucja prawa pomocy stanowi zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu, jako podstawowego standardu państwa prawnego. Umożliwia bowiem realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Zgodnie z regulacją art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy orzekający stwierdził, że przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostały przez skarżącego spełnione. Uzasadniania to jego aktualna sytuacja materialna. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, którego dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi [...] zł. Skarżący obecnie zamieszkuje u kolegi. Nie posiada oszczędności, nieruchomości oraz przedmiotów wartościowych. Ponadto skarżący z uzyskiwanego dochodu płaci alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie. Mając na uwadze wysokość wpisu w przedmiotowej sprawie [...] zł orzekający uznał, że przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu od skargi jest zasadne. Jednocześnie wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania kwota wpisu sądowego jest jedynym kosztem, do którego uiszczenia zobowiązana jest strona. Przyszłe ewentualne koszty postępowania mogą być przedmiotem rozpoznania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie orzekający nie znalazł podstaw, by ustanowić na rzecz skarżącego pełnomocnika z urzędu, podzielając w tym względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane m.in. w postanowieniu z 27 maja 2008r., sygn. akt I FZ 154/08. Sąd ten wyraził pogląd, że ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji możliwe jest jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Z uwagi na treść art. 134 i art. 140 § 1 p.p.s.a. nie jest uzasadniona obawa strony, że bez udziału profesjonalnego pełnomocnika nie będzie w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w postępowaniu sądowym. Stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek, co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego. Podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 240/08, wskazując, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski. Zdaniem orzekającego brak jest procesowej konieczności powołania zawodowego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania. Reasumując stwierdzić należy, że zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu sądowego od skargi stanowi dla niej aktualnie wystarczającą formę wsparcia w prowadzeniu sprawy oraz zabezpieczeniu jej prawa do sądu. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.