I SA/Bd 434/04
WyrokWSA w Bydgoszczy2004-11-16
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Jerzy Bortkiewicz, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dzieci, jeśli nie złożył odpowiedniego wniosku w rocznym zeznaniu podatkowym w ustawowym terminie, a jedynie w korekcie złożonej po terminie?Ratio decidendi
Podatnik nie może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dzieci, jeśli nie złożył stosownego wniosku w rocznym zeznaniu podatkowym w ustawowym terminie (do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym). Złożenie korekty zeznania po tym terminie nie przywraca tego prawa, ponieważ termin ten ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość zobowiązania podatkowego.Stan faktyczny
Skarżący złożył zeznanie podatkowe za 2002 rok, nie wykazując wszystkich dochodów i nie korzystając z preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dzieci. Po otrzymaniu decyzji organu pierwszej instancji, skarżący w odwołaniu podniósł, że powinien być rozliczony jako osoba samotnie wychowująca dzieci. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że wniosek o preferencyjne rozliczenie nie został złożony w ustawowym terminie. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając błąd w rozliczeniu i odrzucenie korekty zeznania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.), asesor sądowy Urszula Wiśniewska, Protokolant Daniel Łuczon, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi E. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. oddala skargę
U z a s a d n i e n i e :
Decyzją z [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. nad N. z [...] w przedmiocie określenia skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie [...] zł.
Dyrektor Izby Skarbowej swoje rozstrzygnięcie oparł o następujące ustalenia i rozważania :
W dniu 3 kwietnia 2003 r. skarżący złożył w Urzędzie Skarbowym w N. n/N. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2002. Na skutek weryfikacji tego zeznania, ustalono, iż nie wykazał w nim wszystkich dochodów osiągniętych w 2002 roku. W związku z powyższym organ pierwszej instancji dokonał stosownego przeliczenia, co zaskutkowało wydaniem w dniu [...] decyzji Nr [...] określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok w kwocie [...] zł.
Od powyższej decyzji wniesione zostało w ustawowym terminie odwołanie.
W odwołaniu skarżący nie kwestionując stwierdzonego przez Naczelnika Urzędu błędu, wskazał, iż wyliczona przez organ pierwszej instancji wysokość zobowiązania podatkowego powinna uwzględniać jego uprawnienie do rozliczenia jako osoby samotnie wychowującej dzieci. W dniu 27 maja 2004 r. skarżący stawił się w tut. Izbie Skarbowej, w związku z otrzymaniem postanowienia z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wyznaczenia siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego i przedłożył korektę zeznania podatkowego za 2002 r. (PIT-37), która została według niego odrzucona przez Urząd Skarbowy w N.
Po zapoznaniu się z aktami sprawy w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej zważył, iż nie jest spornym to, że skarżący nie wykazał w złożonym w dniu 3 kwietnia 2003 r. zeznaniu PIT -37 całości uzyskanych w 2002 roku dochodów. Kwestią sporną jest natomiast sposób i wysokość określonego w decyzji zobowiązania podatkowego pomijającego możliwość skorzystania przez skarżącego z uprawnienia do dokonania rozliczenia jako osoby samotnie wychowującej dzieci.
Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) od osób samotnie wychowujących w roku podatkowym:
1) dzieci małoletnie,
2) dzieci, bez względu na ich wiek, na które, zgodnie z odrębnymi przepisami, pobierany był zasiłek pielęgnacyjny,
3) dzieci do ukończenia 25 lat uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty lub w przepisach o szkolnictwie wyższym, lub w przepisach o wyższych szkołach zawodowych, jeżeli w roku podatkowym dzieci te nie uzyskały
dochodów, z wyjątkiem dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów w wysokości nie powodującej obowiązku zapłaty podatku
- podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7; z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.
W świetle zatem powyższego, dla skorzystania z możliwości dokonania rozliczenia jako osoby samotnie wychowującej dzieci, niezbędne jest złożenie zeznania wraz ze stosownym wnioskiem. Przy czym, przedmiotowy wniosek powinien być złożony w nieprzywracalnym terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zgodnie bowiem z przepisem art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym według ustalonego wzoru, w terminie do dnia 30 kwietnia następnego roku. Skoro bezspornym także jest, iż w złożonym w dniu 3 kwietnia 2003 r. zeznaniu skarżący nie skorzystał z możliwości preferencyjnego opodatkowania uzyskanych w 2002 r. dochodów, nie przysługuje mu zatem w chwili obecnej takie uprawnienie, a wysokość zobowiązania określona przez organ pierwszej instancji jest prawidłowa.
W skardze do sądu, skarżący powołał argumenty, które zawarł już w odwołaniu, a ponadto podnosił, że 3 kwietnia 2003 r. składając zeznanie podatkowe na druku PIT-37, spełniał warunki do rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci, albowiem był wówczas ojcem samotnie wychowującym dwoje niepełnoletnich synów. Wyjaśnił przy tym, że osoba, która wypełniała druk tego zeznania przez nieuwagę wadliwie wskazała sposób opodatkowania skarżącego niezgodnie z jego wolą opodatkowania, jako osoby samotnie wychowującej dzieci.
Skarżący wyjaśnił też, że w grudniu 2003 r. został wezwany do organu podatkowego, gdzie dopiero dowiedział się o tym, że nie jest rozliczany jako osoba samotnie wychowująca dzieci, czego był dotąd nieświadomy, albowiem oddając zeznanie podatkowe, urzędnik tegoż organu potwierdził, iż dokument ten jest wypełniony prawidłowo. W tej sytuacji, jak dalej wywodził skarżący, chcąc naprawić niezawiniony błąd, sporządził korektę zeznania podatkowego i zadeklarował zwrot nadpłaconej, kwoty [...] zł., wynikającej z różnicy kwoty faktycznie otrzymanej tytułem nadpłaty podatku [...] zł., a kwotą [...] zł, którą w jego w ocenie otrzymałby w przypadku właściwego rozliczenia podatku.
Skarżący czynił zarzut bezpodstawnego odrzucenia jego deklaracji i wadliwego, rażąco zawyżonego ustalenia przez organy podatkowe zobowiązania podatkowego.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując dotychczasowe argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) skarga może zostać uwzględniona wskutek uchylenia decyzji tylko wtedy, kiedy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Tego rodzaju naruszeń prawa zaskarżonej decyzji zarzucić nie można.
Istota sporu sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy zachodziły przesłanki do indywidualnego rozliczenia podatkowego skarżącego, czy też do rozliczenia w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, które jest niewątpliwie korzystniejsze finansowo.
Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 4 w/w ustawy z 26 lipca 1991 r., podatek od osób samotnie wychowujących w roku podatkowym małoletnie dzieci, może być określony na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7; z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów ( przychodów ) opodatkowanych w sposób zryczałtowany. Z przepisu tego jasno wynika, że sam fakt wychowywania przez osobę samotną w roku podatkowym małoletnich dzieci, nie jest wystarczający, by powyższy przepis miał zastosowanie. Stosuje się go bowiem jedynie do tych w/w osób, które wniosły o to w rocznym zeznaniu podatkowym. W przypadku skarżącego, który składał roczne zeznanie podatkowe-PIT-37, warunek złożenia takiego wniosku zostałby spełniony w sytuacji zaznaczenia właściwego kwadratu w polu nr.6 formularza PIT-37, w którym umożliwione zostały trzy alternatywne sposoby opodatkowania: - indywidualne, - wspólnie z małżonkiem lub w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci. Skarżący zaznaczył kwadrat pierwszy, przez co wyraził wolę opodatkowania indywidualnego. W tych warunkach nie może w sposób skuteczny uchylać się od wyrażonego oświadczenia woli, na tej podstawie, że urzędnik przyjmujący zeznanie podatkowe stwierdził, iż jest ono prawidłowo wypełnione, ani też na podstawie argumentu, że osoba wypełniająca to zeznanie, przez nieuwagę pominęła status rodzinny skarżącego. Skarżący nie może bowiem niekorzystnymi dla siebie skutkami swoich zaniedbań, w zakresie niezachowania należytej staranności w sprawdzeniu danych zawartych w zeznaniu podatkowym, obciążać ani osób trzecich ani tym bardziej organów podatkowych. Urzędnik przyjmujący zeznanie podatkowe skarżącego nie miał podstaw do stwierdzenia, że jest ono wadliwie wypełnione, albowiem zeznanie to zawiera właściwe dane we właściwych rubrykach. Nie miał on natomiast kompetencji do uzyskiwania od podatnika danych dotyczących jego sytuacji rodzinnej, by na tej podstawie doradzać, który sposób opodatkowania jest najkorzystniejszy.
Za uznaniem zasadności skargi nie może też przemawiać argument sporządzenia przez skarżącego korekty zeznania podatkowego, w której wyraził wolę opodatkowania w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci. Jak wyjaśniono już bowiem wyżej, wniosek o rozliczenie w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, winien być wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym ( art.6 ust.4 w/w ustawy z 26 lipca 1991 r. ), przy czym wniosek ten powinien być złożony w terminie do 30 kwietnia roku następnego po roku podatkowym, co wynika z przepisu art. 45 ust. 1 w/w ustawy. Termin ten jako termin materialnoprawny nie jest przywracany, co z kolei oznacza, że po jego upływie podatnik traci prawo do możliwości skorzystania z ulgi. Zasada ta została już przesądzona w orzecznictwie sądowym. Stanowią tak wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 11. 2001 r., w spr. I SA/Ka 1847/00, publ. w Biul. Skarb. 2002/2/26 oraz z 21 01. 1999 r. w spr. SA/Sz 219/98, LEX nr 36137. W tych warunkach, wobec bezspornej okoliczności, że korekta zeznania podatkowego została sporządzona nie wcześniej niż w grudniu 2003 r., to oczywistym jest jej bezskuteczność w zakresie możliwości skorzystania z wyboru sposobu opodatkowania. Trzeba tu zaznaczyć, że niewątpliwym uchybieniem organów jest brak wyjaśnienia i ustosunkowania się do zarzutu skarżącego o "odrzuceniu",( jak to określono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) przez organ I instancji przedmiotowej korekty, jednakże uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, albowiem jak już podniesiono, korekta ta nie miała wpływu na możliwość skorzystania przez skarżącego z ulgi, a ponadto to nie na jej podstawie organ I instancji dokonał weryfikacji złożonego przez skarżącego rocznego zeznania podatkowego, lecz na podstawie dokumentów, które przedłożył w trakcie czynności weryfikacyjnych, które opisane zostały w protokole z 12 lutego 2004 r.
Ponadto należy stwierdzić, że ustalona przez organy kwota zobowiązania podatkowego jest prawidłowa. Zadeklarowane przez skarżącego 3 kwietnia 2003 r. w rocznym zeznaniu podatkowym dane co do osiągniętych dochodów, były wadliwe, skutkiem czego wyliczona przez niego nadpłata nie była uzasadniona. Skarżący w zeznaniu tym nie ujawnił swych przychodów z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych w kwocie [...] zł. i zaniżył przychody ujęte w rubryce "inne źródła" na łączną kwotę [...] zł. Skarżący zadeklarował bowiem z tego tytułu kwotę [...] zł. w sytuacji kiedy w rzeczywistości osiągnął łączny przychód z "innych źródeł" w kwocie [...] zł. Powyższe dane wynikają z protokołu czynności weryfikacyjnych z 12 lutego 2004 r. i zostały szczegółowo przedstawione w decyzji pierwszoinstancyjnej, (w której ponadto w sposób zrozumiały przedstawiono sposób obliczenia zobowiązania podatkowego). Nie były też kwestionowane przez skarżącego ani w toku postępowania podatkowego, ani w skardze złożonej do Sądu. Na marginesie trzeba też zaznaczyć, że są one też zgodne z danymi zawartymi w korekcie rocznego zeznania podatkowego złożonej przez skarżącego organowi II instancji.
W świetle powyższego zarzuty zawarte w skardze należało uznać za bezzasadne.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło