I SA/Bd 444/17

WyrokWSA w Bydgoszczy2017-07-11

Skład orzekający: Jarosław Szulc, Mirella Łent, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy faktury VAT dokumentujące transakcje obrotu cukrem, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, ponieważ cukier został odsprzedany przez nabywcę z powrotem sprzedającemu w krótkim czasie i nie opuścił magazynu sprzedającego, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego, a także czy wystawienie takich faktur rodzi obowiązek zapłaty podatku należnego na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT?
Ratio decidendi
Faktury VAT dokumentujące transakcje obrotu cukrem, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, ponieważ nie doszło do faktycznego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel w aspekcie ekonomicznym, nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. Wystawienie takich faktur, nawet jeśli nie dokumentują rzeczywistych transakcji, rodzi obowiązek zapłaty wykazanego w nich podatku należnego na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.
Stan faktyczny
Spółka jawna Z. N. J., A., M. wystawiła faktury VAT dokumentujące sprzedaż cukru firmom 3 E. - Firma M. R. i Spółce z o.o. J., a następnie w krótkim czasie odkupiła ten sam cukier. Organy podatkowe uznały, że transakcje te nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, ponieważ cukier nie opuścił magazynu sprzedającego, a celem było wygenerowanie kapitału obrotowego. W konsekwencji odmówiono prawa do odliczenia podatku naliczonego i określono zobowiązanie podatkowe na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Spółka wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących dostawy towarów, prawa do odliczenia VAT oraz zasad prowadzenia postępowania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie Sędzia WSA Mirella Łent Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Starszy asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2017r. sprawy ze skargi "Z." N. J., A., M. spółka jawna na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B.) z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2013 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił Spółce jawnej Z. N. J., A., M. wysokość podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2013 r. oraz zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej "ustawa o VAT", z tytułu wystawienia 3 faktur VAT w łącznej wysokości [...] zł. Organ stwierdził, że ww. faktury VAT dotyczące transakcji obrotu cukrem pomiędzy Spółką a firmami 3 E. - Firma M. R. i Spółką z o.o. J. - Dodatki do żywności nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Spółka złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zarzuciła dokonanie błędnych ustaleń w zakresie transakcji obrotu cukrem z firmami 3 E. i J. Sp. z o.o. Dyrektor Izby Skarbowej w B. po przeanalizowaniu treści odwołania oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał za konieczne przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie i w związku z tym zlecił organowi kontroli przeprowadzenie dowodów z przesłuchania w charakterze strony A. N., J. N. oraz M. N. na okoliczność transakcji obrotu cukrem pomiędzy Spółką Z. a firmami 3 E. - Firma M. R. i Spółką z o.o. J. - Dodatki do żywności. Jak wynikało z przekazanego przez organ I instancji materiału dowodowego, J. N. oraz M. N. skorzystali z prawa odmowy wyrażenia zgody na przesłuchanie, natomiast A. N. został przesłuchany w charakterze strony w dniu [...] listopada 2016 r. Na pytania, na które A. N. nie udzielił odpowiedzi podczas przesłuchania, zobowiązał się udzielić pisemnych wyjaśnień i odpowiedzi w terminie 7 dni od dnia przesłuchania, jednakże nie uczynił tego. Mając powyższe na uwadze decyzją z dnia [...] stycznia 2017r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy dokonując oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż faktury dokumentujące obrót cukrem pomiędzy Spółką Z. a firmą 3 E. i Spółką J. nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych. Jak wynika bowiem z akt sprawy, cukier sprzedany przez Spółkę Z. na rzecz firmy 3 E. i Spółki J. został odkupiony przez Spółkę w tej samej ilości następnego dnia lub w ciągu kilku dni po dokonaniu rzekomej sprzedaży. Spółka Z. każdorazowo na poszczególnych transakcjach kupna i sprzedaży ponosiła stratę. Wystawieniu faktur przez Spółkę nie towarzyszyły czynności związane z wydaniem towaru - cukier nie opuszczał magazynu Spółki Z., nie był nawet przemieszczany (wydzielany). Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że z analizy wykazanych transakcji Spółki Z. z firmą 3 H. jednoznacznie wynika, że M. R. w momencie zakupu cukru wiedział, że nie sprzeda tego cukru innemu kontrahentowi i nie czekając nawet do końca miesiąca kalendarzowego (w zawartej umowie strony ustaliły, że firma 3 E. do końca miesiąca kalendarzowego, w którym kupiła cukier od Spółki, mogła ale nie musiała zażądać od niej odkupienia tego cukru, jeżeli przypuszczała, że w terminie płatności tego cukru nie sprzeda osobie trzeciej) dokonywał odsprzedaży tego samego cukru Spółce Z.. Zdaniem organu, firma 3 E. nie była zainteresowana sprzedażą do innego kontrahenta, bo gdyby tak było to czekałaby z odsprzedażą co najmniej do końca terminu płatności. Organ podał, że cukier nabyty przez firmę 3 E. na podstawie faktury VAT z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] z terminem płatności do [...] lutego 2013 r. został odsprzedany Spółce Z. w dniu [...] lutego 2013 r. (na podstawie faktury Nr [...]), natomiast kupiony na podstawie faktury VAT z [...] lutego 2013 r. Nr [...] z terminem płatności do [...] lutego 2013 r. został odsprzedany Spółce Z. już następnego dnia. tj. [...] lutego 2013 r. na podstawie faktury Nr [...]. Dodatkowo organ zauważył, że pierwszego nabywcę cukru, zakupionego od Spółki Z., firma 3 E. znalazła, według zeznań M. R. dopiero pod koniec 2014 r. albo na początku 2015 r. Pomimo ogromnych problemów ze znalezieniem nabywcy trwających blisko 2 lat, firma 3 E. dokonywała jednakże co miesiąc kilku transakcji zakupu cukru od Spółki Z.. W ocenie organu odwoławczego wskazane okoliczności jednoznacznie potwierdzają wykazaną w zaskarżonej decyzji pozorność transakcji obrotu cukrem. Dyrektor Izby Skarbowej nie zgodził się z twierdzeniem Spółki wynikającym z zeznań złożonych przez M. N. podczas przesłuchania w charakterze strony, że transakcje wynikające z zakwestionowanych faktur były transakcjami handlowymi wynikającymi z kontraktów i potrzeb produkcyjnych. Organ zauważył, że w toku postępowania kontrolnego Spółka przedłożyła kartotekę magazynową cukru, z której wynika, że w lutym 2013 r. Spółka zużyła na własne potrzeby łącznie [...] kg tego towaru. Organ podkreślił, że według faktur zakupu, w miesiącu lutym Spółka Z. dokonała zakupu cukru w łącznej ilości [...] kg od różnych kontrahentów. Zatem Spółka na potrzeby własnej produkcji zużyła zaledwie 5.18% zakupionego cukru ([...] kg / [...] kg x 100). Organ odwoławczy zaznaczył, że po wyłączeniu cukru zakupionego od Spółki J. i firmy 3 E. M. R., ilość zakupionego cukru przez Spółkę w miesiącu lutym 2013 r. wyniosła [...] kg. W stosunku do tej ilości zużycie cukru na produkcję ([...] kg), stanowiło 77,72 %. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny sprawy, organ odwoławczy uznał za w pełni uzasadnione stanowisko Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B., iż obrót cukrem pomiędzy Spółką Z. a firmą 3 E. M. R. oraz Spółką Z. a J. - Dodatki do żywności Sp. z o.o. na podstawie wymienionych faktur nie wystąpił. Zostały wystawione wyłącznie faktury, mające dokumentować transakcje "zakupu i sprzedaży" cukru. Głównym celem wystawienia fikcyjnych faktur sprzedaży było wygenerowanie szybkiego kapitału obrotowego, który miał stanowić odpowiednik zaciągnięcia przez Spółkę krótkoterminowego kredytu czy pożyczki od firm factoringowych, albowiem Spółka nie była w stanie w krótkim czasie uzyskać kredytu od banku z powodu długotrwałych trudności finansowych. Organ podkreślił, że powyższy cel wystawiania faktur potwierdził M. N. podczas przesłuchania w dniu [...] listopada 2015 r., zeznając, iż firma Z. potrzebowała wygenerować dodatkowy kapitał obrotowy, dlatego zdecydowała się na sprzedaż cukru do firmy J. za pośrednictwem factoringu. Podobna konkluzja wynika z zeznań A. N., który podczas przesłuchania w dniu [...] listopada 2016r. wskazał wprost, iż cukier w transakcjach z ww. firmami traktowany był jako "pieniądz obrotowy", a celem tychże transakcji, przeprowadzonych przez Spółkę świadomie, według założonego schematu, było pozyskanie środków finansowych od firm factoringowych. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. zasadnie uznał, iż Spółce Z. nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w łącznej wysokości [...] zł, zawartego w fakturach mających dokumentować nabycie cukru od firmy 3 E. i Spółki J. na podstawie cytowanego art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług. Dyrektor Izby Skarbowej w B. podzielił również stanowisko organu pierwszej instancji w przedmiocie zasadności określenia Spółce Z. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług na mocy art. 108 ust. 1 cytowanej ustawy o podatku VAT. W skardze do tut. Sądu Spółka zaskarżyła powyższą decyzję w całości zarzucając jej: 1. naruszenie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 szóstej dyrektywy i z art. 14 ust. 1 dyrektywy 2006/112 z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej poprzez uznanie, iż zakwestionowane przez organ czynności nie stanowiły dostawy towarów w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług z tego względu, iż nie doszło do faktycznego wydania cukru pomiędzy kontrahentami, w sytuacji gdy pojęcie dostawy zgodnie z ustawą o VAT oraz wskazanymi wyżej dyrektywami obejmuje każdą czynność polegającą na przeniesieniu dobra materialnego przez stronę, która przyznaje drugiej stronie prawo do faktycznego dysponowania nim, jak gdyby była właścicielem tego dobra, a więc wydanie towaru może polegać na sporządzeniu np. dokumentu "WZ" czy też listu przewozowego tj. wydaniu towaru a następnie pozostawieniu go przez nabywcę w dotychczasowym magazynie na przechowanie, gdyż oddanie towaru w przechowanie stanowi czynność faktycznego dysponowania towarem jak właściciel a realne wydanie towaru (przemieszczenie) i umieszczenie go przez nabywcę ponownie w tym samym magazynie dostawcy na podstawie umowy przechowania, wyłącznie na potrzeby spełnienia wymagań z ustawy o VAT stanowiłoby jedynie czynność faktyczną pozbawioną sensu ekonomicznego; 2. naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez jego zastosowanie i uznanie, że pomiędzy stronami nie doszło do rzeczywistych transakcji a ich celem było pozyskanie środków obrotowych przez skarżącą, w sytuacji gdy pomiędzy stronami doszło do rzeczywistych transakcji, a charakter tych transakcji nie nosi znamion czynności oszukańczych. Strony umowy w dobrej wierze zawarły bowiem umowę dostawy towaru, która w sposób szczegółowy określała cel czynności, sposób i czas kiedy towar zmieniał właściciela oraz możliwość odkupu towaru przez zbywcę a przedmiotem transakcji nie był fikcyjnie istniejący towar ale był nim cukier, który rzeczywiście znajdował się w magazynach strony, a co więcej strony nie ukrywały dokumentów księgowych nie uchylały się od wyjaśnień w trakcie postępowania i nie próbowały w inny sposób wpływać na postępowanie, oraz co istotne zakwestionowana czynność była tylko jedną z wielu transakcji jakie zawierały pomiędzy sobą kontrahenci na przestrzeni czasu; 3. naruszenie przepisu art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa(t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), dalej "O.p.", poprzez nieobiektywne prowadzenie postępowania oraz kierowanie się w sprawie uprzedzeniami wobec Spółki, co skutkowało naruszeniem zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; 4. naruszenie art. 210 § 1 ust 4 ) i 6) O.p. poprzez niewskazanie w decyzji podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz niewystarczające wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. W związku z podniesionymi zarzutami Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy faktury VAT dotyczące transakcji obrotu cukrem pomiędzy skarżącą a firmami 3 E. – Firma M. R. i Spółką z o.o. J. odzwierciedlają faktyczny obrót gospodarczy. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma, jak słusznie podniesiono w skardze kwestia, czy w okolicznościach faktycznych ustalonych przez organy doszło do dostawy towarów w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Ustawa generalnie definiuje "dostawę towarów" jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1). W doktrynie wskazuje się, że nie można utożsamiać dostawy towarów na gruncie VAT z umową sprzedaży, czy cywilnoprawną umową dostawy, na mocy której dostawca zobowiązuje się do wytworzenia rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku oraz do ich dostarczenia częściami albo periodycznie, a odbiorca zobowiązuje się do odebrania tych rzeczy i do zapłacenia ceny (art. 605 k.c.). Czynności przeniesienia prawa musi jednak towarzyszyć wydanie przedmiotowego towaru, gdyż tylko wówczas powstanie obowiązek podatkowy z tytułu tej czynności. Opodatkowaniu co do zasady podlega tylko taka dostawa towarów, która ma charakter odpłatny. Dostawa towarów powinna podlegać ocenie przede wszystkim z punktu widzenia swoich skutków mających miejsce w czasoprzestrzeni (w tym przy uwzględnieniu aspektów ekonomicznych), mniejsze zaś znaczenie mają jej skutki o charakterze konwencjonalnym, występujące na gruncie prawa prywatnego. Wskazuje się także, iż możliwe są sytuacje, w których prawo własności pomiędzy stronami umowy przejdzie, natomiast transakcji tej nie będzie można traktować jako dostawy - T. Michalik, glosa do uchwały NSA z dnia 8 stycznia 2007 r., I FPS 1/06, OSP 2008, z. 2, poz. 19 (por. A. Bartosiewicz - Komentarz do art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług, LEX 2015). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przywołany wyżej art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, definiując dostawę towarów, kładzie akcent na ekonomiczny charakter tej czynności wskazując, że chodzi tu o przeniesienie prawa do rozporządzania towarami "jak właściciel". Przyjmuje się powszechnie, że ponieważ przepis ten stanowi implementację przepisów prawa unijnego (art. 14 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej; Dz.U. UE L347.1 i L384.92), ustawodawca wspólnotowy, używając pojęć z zakresu prawa cywilnego dotyczących rzeczy i własności, które posiadają różne znaczenie na gruncie prawa cywilnego obowiązującego w poszczególnych państwach członkowskich, nie odnosi ich do definicji obowiązujących na gruncie prawa krajowego. Tym samym pojęcie "przeniesienia prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel" powinno obejmować również przypadki, gdy doszło do przekazania szeroko pojętej kontroli ekonomicznej nad rzeczą – skutkiem czego kupujący może nią dysponować jak właściciel – mimo, że nie miało miejsca prawne przejście własności na nabywcę. Decydujące znaczenie ma bowiem ekonomiczna strona transakcji, a więc przeniesienie, lub jego brak, ekonomicznego władztwa nad rzeczą (por. t. 9 i 10 do art. 14-19 w Dyrektywa VAT. Komentarz, red. K. Sachs i R. Namysłowski, Wyd. Wolters Kluwer 2008). Aby daną transakcję można było zakwalifikować jako dostawę towarów dokonaną przez osobę, w rozumieniu art. 14 ust. 1 dyrektywy 2006/112, konieczne jest, by w następstwie tej transakcji osoba ta zyskała uprawnienie do faktycznego rozporządzania tymi towarami jak właściciel. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pojęcie "dostawy towarów" przewidziane w tym przepisie nie odnosi się bowiem do przeniesienia własności w formach przewidzianych we właściwych przepisach krajowych, lecz obejmuje każdą transakcję przekazania rzeczy przez stronę, która upoważnia drugą stronę do rozporządzania tą rzeczą, jakby była ona jej właścicielem (wyrok C-78/12 Ewita-K, EU:C:2013:486, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). Ponieważ ustawodawca nie utożsamia "dostawy towarów" z zawarciem umowy, to opodatkowaniu nie podlega umowa jako taka, lecz czynności wykonywane w ramach tej umowy. Podatek od towarów i usług nie jest bowiem podatkiem "od umów", a zatem postanowienia umów cywilnych, jeżeli nie wynika to z przepisów podatkowych, nie mogą stanowić źródła powstania obowiązku podatkowego, ponieważ jest to zastrzeżone wyłącznie dla przepisów prawa podatkowego (zob. wyrok NSA z 23 listopada 2015 r., I FSK 883/14, opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Stan faktyczny niniejszej sprawy nie był sporny. Sąd przyjął go w kształcie opisanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności wskazać należy, że skarżąca w miesiącu lutym 2014r. sprzedała na rzecz 3E. – Firma M. R. i Spółka z o.o. J. cukier, który następnie jeszcze w tym samym miesiącu w całości od tych podmiotów odkupiła. Do niektórych faktur sprzedaży wystawione zostały faktury korygujące w ten sposób, że np. z ilości sprzedanej do 3E. [...] kg cukru wystawiono korektę obejmującą [...] kg a następnie odkupiono pozostały cukier w ilości [...] kg; a z ilości [...] kg cukru sprzedanych do spółki J. wystawiono korektę na [...] kg a pozostała ilość cukru odkupiono. Jak wynika z akt sprawy strony transakcji łączyły umowy cywilnoprawne dotyczące sprzedaży i zakupu cukru. Przy czym cukier nie opuszczał magazynów skarżącej a jedynie były wystawiane faktury. W ocenie Sądu mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy organy podatkowe miały pełne podstawy do stwierdzenia, że wystawione przez skarżącą faktury mająca potwierdzać sprzedaż cukru na rzecz 3E. – Firma M. R. i Spółki z o.o. J. nie odzwierciedlają faktycznego zdarzenia gospodarczego, gdyż nie doszło do przeniesienie prawa do rozporządzania towarami "jak właściciel" w ekonomicznym aspekcie tej czynności. Zgodzić się należy, ze stroną skarżącą, że do przyjęcia , iż w sprawie mamy do czynienia z dostawą w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT nie jest konieczne wydanie towaru . W sytuacji gdy strona dokonuje sprzedaży towaru i wystawia fakturę możemy mówić o dostawie towarów nawet jeśli nie było fizycznego wydania towaru ( np. towar pozostał w magazynach sprzedającego) ale tylko i wyłącznie w sytuacji gdy na nabywcę przejdzie prawo do rozporządzania towarem a zbywca utraci ekonomiczne władztwo nad towarem ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05 kwietnia 2011r. sygn. akt I FSK 640/10 ). W sprawie będącej przedmiotem kontroli takiego przeniesienia władztwa nie było. Do protokołu przesłuchania świadka z dnia [...] listopada 2015r. M. R. na pytanie z czego wynikało , że spółka jawna Z. wystawiała faktury korygujące na całą wartość uprzednio dokonanej sprzedaży cukru , odpowiedział : " nie pamiętam ale mogło to wynikać z tego, że został wykorzystany do produkcji przez Spółkę Z. , dzwonił do mnie M. N. i mówił, że nie mam tego cukru ponieważ zużył ten cukier, sprzedał komuś innemu , różne powody decydowały o wystawieniu korek faktur." (k 310-312 akt administracyjnych, tom 1/3). Z treści powyższych zeznań jednoznacznie wynika, że za właściciela cukru cały czas uważała się spółka Z., która swobodnie nim dysponowała. W sprawie nie była zatem nie tylko wydania towaru ale przede wszystkim nie była przeniesienia prawa do dysponowania towarem jak właściciel. Za słuszną uznać zatem należy konkluzję organu, iż obrót cukrem na podstawie zakwestionowanych faktur nie wystąpił. Głównym celem wystawienia fikcyjnych faktur sprzedaży było wygenerowanie szybkiego kapitału obrotowego , który miał stanowić odpowiednik zaciągnięcia przez spółkę krótkoterminowego kredytu czy pożyczki od firm factoringowych bowiem skarżąca nie była w stanie w krótkim czasie uzyskać kredytu od baku z powodu długotrwałych trudności finansowych. W konsekwencji organy prawidłowo zastosowały w sprawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a ustawy o VAT zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Jak słusznie podniósł organ podstawę do dokonania odliczenia podatku naliczonego może stanowić wyłącznie faktura odzwierciedlająca faktyczne zdarzenie gospodarcze w aspekcie podmiotowym, przedmiotowym oraz ilościowym. Oznacza to, iż faktura musi potwierdzać, że w rzeczywistości doszło do dostawy towarów lub świadczenia usług pomiędzy konkretnymi podmiotami, w zakresie ściśle określonego towaru lub usługi oraz w zakresie ilości danego towaru lub usługi. W przedmiotowej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia. W niniejszej sprawie nie doszło do dokonania dostawy towarów wobec czego zakwestionowane faktury dokumentowały czynności, które nie zostały dokonane. Wskazane okoliczności faktyczne dawały organom podatkowym podstawę do zastosowania przepisu art. 108 ust. 1 ustawy VAT zgodnie z którym "w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty". Zatem sam fakt wystawienia przez podatnika faktury i wykazania podatku należnego, powoduje powstanie obowiązku jego zapłaty; albowiem zdarzeniem rodzącym obowiązek jego zapłaty nie jest wykonanie określonej czynności, ale sam fakt wystawienia faktury, w której została wykazana kwota podatku. Konstrukcja art. 108 ust. 1 ustawy o VAT wskazuje, że przepis ten cechuje się sankcyjnością - obowiązek zapłaty podatku wynika bowiem z faktu wystawienia faktury z wykazaną kwotą podatku. Dlatego - w świetle treści tego przepisu - nawet faktury niedokumentujące faktycznych transakcji rodzą obowiązek zapłaty wykazanego w nich podatku należnego (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 czerwca 2014 r., III SA/Gl 71/14, LEX nr 1508305). Skoro skarżąca wystawiła faktury sprzedaży, która nie potwierdzała rzeczywistej dostawy cukru, to w związku z wykazaniem na fakturach podatku od towarów i usług zobowiązana była do jego zapłaty zgodnie z ww. art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. W świetle powyższego organ nie naruszył art. 7 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. a ustawy o VAT, gdyż przepisy te zostały prawidłowo zastosowane w ustalonym stanie faktycznym. Sąd ze względów wyrażonych w przedmiotowym uzasadnieniu za bezzasadne uznał podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu – realizując zasadę swobodnej oceny dowodów – organ podatkowy zbadał, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, wszystkie istotne dla sprawy okoliczności wskazując, które z nich zostały udowodnione oraz dokonał oceny poszczególnych dowodów wszechstronnie rozważając ich wiarygodność i moc dowodową, kierując się przy tym wiedzą i doświadczeniem życiowym. Ustalenia istnienia okoliczności faktycznych będących podstawą zaskarżonej decyzji były zgodne z zasadami logiki, a oferowane przez stronę dowody ustaleń tych nie podważyły. Organ prawidłowo przy tym zinterpretował i zastosował przepisy ustawy podatkowej . Nadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji było pełne i jasne spełniające wymogi art. 210 § 1 O.p. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze. zm.), należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło