I SA/Bd 445/21
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-11-03
Skład orzekający: Leszek Kleczkowski, Agnieszka Olesińska, Tomasz Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, jeśli zawiadomił go o wysokości tych kosztów po upływie miesięcznego terminu określonego w art. 64c § 6a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Miesięczny termin określony w art. 64c § 6a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na zawiadomienie wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych jest terminem zawitym. Uchybienie tego terminu przez organ egzekucyjny skutkuje utratą prawa do obciążenia wierzyciela tymi kosztami i wydania postanowienia w ich przedmiocie. W związku z tym, zaskarżone postanowienie, utrzymujące w mocy obciążenie wierzyciela kosztami mimo przekroczenia terminu, narusza prawo.Stan faktyczny
Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zostało umorzone z mocy prawa w związku z ogłoszeniem upadłości konsumenckiej zobowiązanego. Organ egzekucyjny zawiadomił wierzyciela (ZUS) o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego po upływie miesięcznego terminu od doręczenia postanowienia o umorzeniu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego obciążające wierzyciela kosztami. Wierzyciel (ZUS) złożył skargę do sądu administracyjnego, zarzucając m.in. błędną wykładnię terminu jako instrukcyjnego, a nie zawitego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. n. N.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Olesińska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. n. N. z dnia [...] nr [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] prowadził z majątku Z. S. postępowanie egzekucyjne na rzecz różnych wierzycieli, w tym na rzecz Z. S.. Tytuły wykonawcze wystawione przez ZUS obejmowały należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGSP za lata 2001-2010. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z mocy prawa z uwagi na uprawomocnienie się postanowienia o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej zobowiązanego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wydał w tej sprawie postanowienie z dnia [...] grudnia 2020 r., które zostało doręczone wierzycielowi w dniu [...] stycznia 2021 r. Kolejną czynnością było zawiadomienie wierzyciela, pismem z dnia [...] marca 2021 r. o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł, które nie zostały ściągnięte od zobowiązanego i obciążają wierzyciela.
Wierzyciel pismem z dnia [...] marca 2021 r. wystąpił o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. ustalił wysokość kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł, powstałych w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym z majątku Z. S., na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS i obciążających wierzyciela.
Z. S. złożył zażalenie na przedmiotowe postanowienie.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r.
W uzasadnieniu organ wskazał na art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej powoływana jako: upea) w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 lutego 2021 r. oraz na art. 64c § 6a pkt 2 powołanej ustawy. Podał, że w sprawie naruszono termin wskazany w przepisie art. 64c § 6a pkt 2 upea, gdyż organ egzekucyjny nie zawiadomił wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych w terminie miesiąca od doręczenia wierzycielowi ostatecznego postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Niezachowanie wskazanego terminu zdaniem Dyrektora nie pozbawia jednak organu egzekucyjnego prawa do wydania postanowienia w sprawie kosztów. Miesięczny termin, o którym mowa w tym przepisie rozpoczął swój bieg [...] stycznia 2021 r., gdyż w tym dniu doręczono Z. S. Oddział w B. postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego z majątku Z. S., które stało się ostateczne, zaś zawiadomienie o kosztach postępowania egzekucyjnego zostało doręczone wierzycielowi [...] marca 2021 r., a zatem z naruszeniem miesięcznego terminu wskazanego w ustawie.
Organ zwrócił uwagę, że z treści art. 64c § 7 upea nie wynika, aby warunkiem wydania objętego nim postanowienia było uprzednie doręczenie zawiadomienia, o którym mowa w § 6a w powyżej wskazanym terminie. Istotny i niezbędny jest bowiem sam fakt jego doręczenia. Podkreślił, że zawiadomienie wydawane jest w celu informacyjnym i służy przekazaniu wierzycielowi wiedzy o wysokości powstałych kosztów egzekucyjnych, które na skutek umorzenia postępowania wobec zobowiązanego obciążają właśnie jego. Innymi słowy, zawiadomienie wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych, dokonane z uchybieniem miesięcznego terminu, określonego w § 6a, nie ogranicza kompetencji do wydania postanowienia w zakresie kosztów egzekucyjnych. Przekroczenie terminu instrukcyjnego nie niesie za sobą konsekwencji procesowych, czy też materialnoprawnych polegających na negatywnej ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Zdaniem Dyrektora podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 64c § 4 oraz § 7 upea. W orzeczeniu tym ustalono kwotę kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym z majątku Z. S., które nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego i obciążają wierzyciela Z. S.. Postępowanie egzekucyjne z majątku zobowiązanego zostało umorzone z mocy prawa postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r., w związku z uprawomocnieniem się postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] października 2020 r. sygn. akt [...] o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej zobowiązanego Z. S.. Postępowanie egzekucyjne organ egzekucyjny prowadził na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych. W toku postępowania egzekucyjnego podejmowano szereg czynności w celu zastosowania środków egzekucyjnych, co spowodowało naliczenie opłat, według stawek procentowych określonych w art. 64 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Opłaty te wraz z opłatą manipulacyjną stanowią koszty egzekucyjne, które wobec umorzenia postępowania egzekucyjnego nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego i w związku z tym obciążają wierzyciela. Stanowi o tym art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Niewyegzekwowane koszty egzekucyjne przypisane są do wymienionych tytułów wykonawczych. W zaskarżonym postanowieniu szczegółowo przedstawiono sposób wyliczenia kosztów oraz przypadki, w których koszty egzekucyjne zostały zaspokojone. Organ wskazał, jakie opłaty składają się na obciążenie wierzyciela po uwzględnieniu pobranych kosztów. Dodał, że stosownie do art. 64 § 6 upea organ egzekucyjny naliczył również opłatę manipulacyjną, z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata manipulacyjna nie została zaspokojona w tytułach wykonawczych o nr [...] oraz nr [...] i stanowi kwotę [...]zł. Łącznie niezaspokojone koszty egzekucyjne wynoszą [...] zł. W związku z tym, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z mocy prawa i nie ma możliwości ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego organ egzekucyjny obciążył nimi wierzyciela. W złożonym zażaleniu wierzyciel nie kwestionuje sposobu wyliczenia obciążających go kosztów egzekucyjnych.
Odnosząc się do zarzutu wierzyciela, że organ egzekucyjny nie dokonał wstępnej kalkulacji wartości nieruchomości w relacji do wartości nieruchomości, Dyrektor wskazał, że wartość nieruchomości oszacowano na kwotę [...]zł, która przewyższa wydatki egzekucyjne powstałe w tym postępowaniu egzekucyjnym. Poza tym Z. S. jest wierzycielem egzekwującym z nieruchomości zobowiązanego i wpłacił zaliczkę na ten cel.
Dyrektor wyjaśnił, że zgodnie z art. 27a § 4 upea zaokrąglenie, o którym mowa w § 1 i 2, stosuje się w każdym przypadku częściowej realizacji egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie oraz kosztów egzekucyjnych. Przepis ten ma zatem zastosowanie przy częściowej realizacji tych należności, nie odnosi się natomiast do postanowień w sprawie ich wysokości.
Na to postanowienie, w ustawowym terminie, pismem z dnia [...] lipca 2021 r. Zakład
Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. złożył skargę do tut. Sądu, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] kwietnia 2021 r., zarzucając:
1) naruszenie art. 64c § 6a pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej u.p.e.a.) przez błędną wykładnię i uznanie, że miesięczny termin określony przepisem jest terminem instrukcyjnym, nie zaś terminem zawitym. Tym samym pomimo oczywistego przekroczenia terminu, obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, w sytuacji wygaśnięcia do tego prawa,
2) art. 64c § 7 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie i wydanie postanowienia w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w sytuacji braku do tego podstaw, wobec bezspornego uchybienia miesięcznemu terminowi określonemu w art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a.,
3) art. 27a u.p.e.a. przez błędną wykładnię i uznanie, że przepis ten nie odnosi się do kosztów egzekucyjnych ustalonych w postanowieniu w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego,
4) art. 7 § 2 u.p.e.a. przez nieuwzględnienie, że organ egzekucyjny prowadził egzekucję z naruszeniem zasady celowości postępowania,
5) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w związku z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 375, dalej jako k.p.a.) przez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, nie zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, brak wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia,
6) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17).
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż narusza ono prawo. Zdaniem Sądu należało przyznać rację stronie skarżącej, że miało miejsce naruszenie art. 64c § 6a pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej u.p.e.a.) przez błędną wykładnię i uznanie, że miesięczny termin określony przepisem jest terminem instrukcyjnym, nie zaś terminem zawitym. Zdaniem Sądu termin ten jest terminem zawitym, zatem zawiadomienie wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych i w rezultacie obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego po upływie w. wym. terminu, stanowiło naruszenie prawa skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Opierać się przy tym należy – co nie jest sporne – na przepisach w brzmieniu obowiązującym przed [...] lutego 2021 r.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że w sytuacji gdy organ uchybił terminowi z art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a., to brak jest podstaw do obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Po upływie tego terminu organ egzekucyjny nie może już obciążać wierzyciela tymi kosztami, a tym samym wydawać postanowienia w przedmiocie tych kosztów, o którym mowa w art.64c § 7 u.p.e.a. (tak m.in. stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 189/20). Podobnie uznał WSA w Bydgoszczy w prawomocnym wyroku z 2 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 12/21. Stanowiska wyżej przytoczone w pełni popiera skład rozpoznający niniejszą sprawę. W ocenie sądu nie ma znaczenia to, o jak długi okres przekroczono termin określony w art.64c § 6a pkt 2 u.p.e.a
Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z [...] grudnia 2020 r. doręczono wierzycielowi [...] stycznia 2021 r., zatem miesięczny termin wiążący organ egzekucyjny upłynął [...] lutego 2021 r., zaś organ zawiadomił wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych dopiero zawiadomieniem z [...] marca 2021 r., doręczonym [...] marca 2021 r. Przekroczenie terminu miesięcznego jest zatem oczywiste i zarazem niesporne co do samego faktu.
Kluczowe zdaniem Sądu jest to, że uchybienie tego terminu skutkuje utratą prawa organu do obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.
Należy zauważyć, że w myśl art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny zawiadamia:
1) zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia: a) wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji z nieruchomości – od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne, b) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne;
2) wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych w terminie miesiąca od dnia doręczenia wierzycielowi ostatecznego postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne, jeżeli koszty egzekucyjne obciążają wierzyciela.
Zgodnie natomiast z art. 64c § 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a. Na postanowienie to przysługuje zażalenie.
Skarżący słusznie upatruje naruszenia art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a. w tym, że organ egzekucyjny zawiadomił wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych po upływie miesiąca od dnia doręczenia mu ostatecznego postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne. W rozpatrywanej sprawie miesięczny termin, o którym mowa w art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a. rozpoczął bieg w dniu [...] stycznia 2021 r., gdyż w tym dniu doręczono Z. S. postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, które stało się ostateczne. Termin ten upłynął w dniu [...] lutego 2021 r., zaś zawiadomienie o kosztach postępowania egzekucyjnego zostało wydane w dniu [...] marca 2021 r. i doręczone wierzycielowi w dniu [...] marca 2021 r., a zatem z naruszeniem ustawowego terminu. Organ nie wskazał przy tym żadnego powodu przekroczenie tego terminu.
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma wyjaśnienie kwestii charakteru prawnego terminu, o którym mowa w art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a. oraz skutków jego przekroczenia przez organ egzekucyjny.
Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, że jest to termin zawity, a więc termin, którego upływ powoduje bezskuteczność danej czynności. Za przyjęciem takiego poglądu przemawia konieczność zapewnienia wierzycielowi w możliwie krótkim czasie jasnego statusu prawnego dotyczącego obciążenia lub braku obciążenia go kosztami egzekucyjnymi. Zauważyć należy, iż koszty egzekucyjne mogą być bardzo wysokie, co może wpływać w sposób istotny na sytuację finansową wierzyciela. Nie może być tak, że wierzyciel przez bliżej nieokreślony czas będzie w stanie niepewności co do tego, czy zostanie bądź nie zostanie obciążony kosztami egzekucyjnymi, a okres w jakim zostanie on o tym zawiadomiony będzie zależał wyłącznie od uznania organu egzekucyjnego. Wierzyciel powinien być w niezbyt długim czasie poinformowany o wysokości obciążających go kosztów egzekucyjnych. Termin jednego miesiąca jest terminem wystarczająco długim, aby organ mógł zawiadomić wierzyciela o tych kosztach. Jest to przy tym obowiązek organu, przepis art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a. stanowi bowiem, że "organ egzekucyjny zawiadamia wierzyciela". Przepis ten zapewnia wierzycielowi ochronę jego interesów. Gdyby przyjąć, że termin ten jest instrukcyjny, to w istocie powyższy obowiązek byłby iluzoryczny, gdyż organ mógłby wysłać zawiadomienie nawet po upływie np. roku od umorzenia postępowania egzekucyjnego, kiedy to wierzyciel byłby już przekonany, że nie obciążają go żadne koszty związane z bezskuteczną egzekucyjną. Trudno przyjąć, że celem racjonalnego ustawodawcy było stworzenie "pozornego" obowiązku.
W rezultacie Sąd nie podzielił poglądu organu wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu, że niezachowanie miesięcznego termin, o którym mowa w art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a., nie wywołuje żadnych skutków prawnych i nie pozbawia organu egzekucyjnego prawa do wydania postanowienia w sprawie kosztów. Zdaniem Sądu termin ten jest terminem zawitym, a nie instrukcyjnym (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 189/20; wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 544/19). Konsekwencją uznania, że miesięczny termin jest terminem zawitym jest to, iż brak zawiadomienia wierzyciela o kosztach egzekucyjnych w tym terminie powoduje, że nie można go już obciążyć tymi kosztami. Uchybienie przez organ egzekucyjny tego terminu skutkuje tym, że brak jest podstaw do obciążenia wierzyciela kosztami. Przekroczenie tego terminu zamyka drogę do wydania postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych w trybie art. 64c § 7 u.p.e.a. Wydanie takiego postanowienia, w ocenie Sądu, jest możliwe jedynie w przypadku prawidłowego zawiadomienia wierzyciela (tzn. z zachowaniem miesięcznego terminu) o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a.
Za przyjęciem poglądu, że miesięczny termin określony w art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a. jest terminem zawitym, a nie instrukcyjnym przemawia też treść art. 64c § 6a pkt 1 u.p.e.a. W tym ostatnim przepisie określono dla zobowiązanego termin 6 miesięcy na złożenie wniosku o wydanie przez organ egzekucyjny zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest przyjęty pogląd, że termin ten nie jest instrukcyjny, lecz zawity, gdyż po jego upływie zobowiązany traci prawo do żądania wydania przez organ egzekucyjny zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych oraz prawo do żądania wydania postanowienia w sprawie kosztów przez organ egzekucyjny (por. wyrok WSA w Szczecinie z 20 września 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 198/18; wyrok WSA we Wrocławiu z 22 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wr 303/20). W sytuacji zatem, gdy w jednym przepisie (tzn. w art. 64c § 6a u.p.e.a.) przewidziano dwa terminy, a mianowicie: dla zobowiązanego do złożenia wniosku o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych (w pkt. 1) oraz dla organu egzekucyjnego do zawiadomienia wierzyciela o wysokości tych kosztów (w pkt. 2), to nie może być tak, że termin dla zobowiązanego ma charakter zawity i po jego upływie traci on prawo do złożenia wniosku, a termin dla organu jest jedynie instrukcyjny, którego uchybienie nie rodzi żadnych skutków prawnych.
W przypadku gdy termin dla zobowiązanego jest zawity i nieprzekraczalny (pkt 1), to taki sam charakter winien mieć termin dla organu egzekucyjnego (pkt 2). W obu przypadkach chodzi bowiem o to samo zagadnienie, a mianowicie o ustalenie wysokości kosztów egzekucyjnych przez organ egzekucyjny. Tyle, że w pierwszym przypadku dotyczy to kosztów obciążających zobowiązanego, a w drugim – o koszty obciążające wierzyciela. Odmienna interpretacja zakładająca, że termin wynikający z art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a. jest jedynie instrukcyjny, stawia w uprzywilejowanej pozycji – porównując regulację zawartą w art. 64c § 6a pkt 1 i 2 u.p.e.a. – organ w stosunku do zobowiązanego i wierzyciela. Tym samym Sąd w obecnym składzie uznał, że termin, o którym mowa w art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a. ma charakter zawity, podobnie jak termin określony w pkt. 1 wymienionego artykułu.
W niniejszej sprawie organ egzekucyjny bezspornie uchybił miesięcznemu terminowi określonemu w art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a. W konsekwencji brak było podstaw do obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Po upływie tego terminu organ egzekucyjny nie mógł już bowiem obciążyć wierzyciela tymi kosztami, a tym samym wydawać postanowienia w przedmiocie tych kosztów. Organ naruszył zatem art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a. i art. 6 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Zaskarżone postanowienie narusza też art. 64c § 7 u.p.e.a., ponieważ organ nie był już uprawniony do jego wydania – a to wobec przekroczenia terminu miesięcznego na zawiadomienie wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych. Zawiadomienie wystosowane do wierzyciela z uchybieniem terminu miesięcznego nie może być uznane za zawiadomienie, "o którym mowa w § 6a", którym to sformułowaniem posłużono się w art. 64c § 7 u.p.e.a.
W konsekwencji zbędne stało się odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające. Uchylenie także postanowienia wydanego w pierwszej instancji było w myśl art. 135 p.p.s.a. konieczne dla końcowego załatwienia sprawy. Postanowienie to nie może pozostać w obrocie prawnym, skoro uznano, że obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w niniejszej sprawie jest niedopuszczalne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło