I SA/Bd 478/08

WyrokWSA w Bydgoszczy2009-10-19

Skład orzekający: Ewa Kruppik-Świetlicka, Dariusz Dudra, Leszek Kleczkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny wszczął postępowanie podatkowe w zakresie podatku akcyzowego i VAT z tytułu importu towarów zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 165 § 1 i § 2, czy też zasadnie zastosował art. 165 § 6 Ordynacji podatkowej, powołując się na art. 23 ust. 2 Prawa celnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania. W przypadku zakwestionowania zgłoszenia celnego w sytuacji określonej w art. 23 ust. 2 Prawa celnego, postępowanie podatkowe w zakresie VAT i podatku akcyzowego z tytułu importu towarów wszczyna się z mocy prawa. Jednakże, jeśli organ celny nie zakwestionował zgłoszenia celnego w trybie art. 23 ust. 2 Prawa celnego, powinien wszcząć postępowanie podatkowe w formie postanowienia zgodnie z art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej. Brak wydania takiego postanowienia stanowi podstawę do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Spółka S. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. dotyczącą określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego. Sprawa dotyczyła samochodu osobowego BMW, który został zgłoszony do procedury uszlachetniania czynnego, a następnie do procedury tranzytu. Procedura tranzytu nie została zakończona, co skutkowało powstaniem długu celnego. Spółka zarzuciła m.in. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak wszczęcia postępowania podatkowego w formie postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w T., określił, że decyzja nie może być wykonana, przyznał wynagrodzenie kuratorowi procesowemu, zasądził zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej oraz nakazał pobrać koszty sądowe od organu na rzecz Skarbu Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Dudra sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 06 października 2009 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w N.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. przyznaje M. A. wynagrodzenie w kwocie 300,00 (trzysta) zł za udział w postępowaniu w charakterze kuratora procesowego, 4. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz S. Sp. z o.o. w N. S. kwotę 400,00 ( czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, 5. nakazuje pobrać od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz Skarbu Państwa (Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) kwotę 300,00 (trzysta) zł tytułem kosztów sądowych. W dniu [...] H.K., właściciel Z. z siedzibą w D., zgłosił do procedury uszlachetniania czynnego w systemie ceł zawieszonych samochód osobowy marki BMW, rok prod. 2000, należący do obywatela Niemiec, Z. B., celem dokonania napraw blacharsko-lakierniczych. Przedmiotowy pojazd w dniu 16 listopada 2003 r. został wyrejestrowany z terenu Niemiec. W dniu 17 listopada 2004 r. H. K. zgłosił przedmiotowy samochód do procedury tranzytu, co stanowiło zakończenie ww. procedury gospodarczej. Termin jaki został mu wyznaczony do zakończenia procedury tranzytu i przedstawienia towaru we właściwym niemieckim urzędzie celnym upływał z dniem 24 listopada 2004 r. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że tranzyt ten nie został zakończony w przewidziany przepisami prawa celnego sposób, bowiem nie został zgłoszony w urzędzie celnym przeznaczenia. W dniu 22 grudnia 2004 r. samochód ten został odsprzedany B. K. zam. w K.. Mając powyższe na uwadze, Naczelnik Urzędu Celnego w T. decyzją z dnia [...] wymierzył dług celny, w związku z usunięciem ww. samochodu spod dozoru celnego, wraz z kwotami podatków: od towarów i usług i akcyzowego, zobowiązując do jego zapłaty "S. " sp. z o. o. w N., która odpowiedzialna była za nadaną procedurę tranzytu. Od powyższej decyzji spółka "S." wniosła odwołanie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów poprzez pominięcie osób, które są odpowiedzialne za usunięcie towaru spod dozoru. Decyzją z dnia 25 sierpnia 2006 r. Dyrektor Izby Celnej w T. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Po ponownym przeanalizowaniu sprawy i uzupełnieniu materiału dowodowego, Naczelnik Urzędu Celnego w T. decyzją z dnia [...] ponownie wymierzył dług celny wraz z kwotami podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług w związku z usunięciem towaru spod dozoru celnego, zobowiązując do jego zapłaty: Z. H. K. jako osobę, która przejęła odpowiedzialność za przewóz towaru po objęciu go procedurą tranzytu, spółkę "S.", jako głównego zobowiązanego oraz Z. B. jako osobę, która uczestniczyła w usunięciu towaru spod dozoru celnego. Od decyzji organu I instancji spółka wniosła odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne poprzez niezastosowanie przepisów prawa materialnego, które w jej ocenie miały zastosowanie w sprawie, tj. ustawy z dnia 09 stycznia 1997 r. - Kodeks celny. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w T. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej Z. B. i w tym zakresie umorzył postępowanie, w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne wskazał, że na podstawie kolejnego przepisu tej ustawy, tj. art. 27, pozwolenia wydane przez organy celne na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują swoją ważność do dnia upływu terminu, na który zostały wydane, z tym że korzystanie z nich odbywa się na warunkach określonych w przepisach prawa celnego obowiązujących po dniu uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. W przedmiotowej sprawie rozpoczęta w dniu 26 kwietnia 2004 r. procedura gospodarcza uszlachetniania czynnego w systemie ceł zawieszonych, zakończona została, zgodnie prawem wspólnotowym, w dniu 17 listopada 2004 r. poprzez objęcie towaru procedurą tranzytu, co zgodne jest z tiret pierwsze pkt 8 tytułu 5 Załącznika IV do Aktu z dnia 16 kwietnia 2003 r. dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej oraz art. 4 pkt 15 i art. 89 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Oznacza to, że gospodarcza procedura celna zakończona została w prawidłowy sposób w dniu 17 listopada 2004 r., bowiem towar otrzymał inne przeznaczenie celne, objęty został kolejną procedurą tranzytu i w ramach tej kolejnej procedury celnej, której poddany następnie został przedmiotowy towar, nadal podlegał dozorowi celnemu jednakże na zasadach obowiązujących w nowym stanie prawnym, bowiem na warunkach przewidzianych przez ustawodawstwo wspólnotowe. Dlatego wbrew twierdzeniu odwołania, w sprawie niezakończonego tranzytu zastosowanie znajdują przepisy prawa celnego i podatkowego obowiązujące w chwili usunięcia towaru spod dozoru celnego - prawidłowo przyjęte przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji. Organ wskazując na treść art. 203 Wspólnotowego Kodeksu Celnego zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie dług celny powstał w wyniku usunięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom przywozowym. Organ celny I instancji, działając na podstawie art. 214 ust. 1 i ust. 2 WKC zasadnie przyjął, iż kwota należności celnych przywozowych powinna być określona na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego, jednakże skoro nie było możliwe dokładne określenie chwili powstania długu celnego, organ słusznie przyjął, iż jedyną pewną, możliwą do przyjęcia datą powstania długu celnego służącą do określenia elementów kalkulacyjnych właściwych dla przedmiotowego towaru jest chwila, w której organy celne stwierdziły, że towar znajduje się w sytuacji powodującej powstanie długu celnego, tj. dzień 17 listopada 2004 r., czyli dzień objęcia towaru procedurą tranzytu. W dacie tej obowiązywały przepisy prawa wspólnotowego, dlatego też w przedmiotowej sprawie nie znalazł zastosowania art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne, zgodnie z którym przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Organ wskazał, że przedmiotowy towar przewożony był w ramach procedury tranzytu zewnętrznego - T1 oraz że nie został dostarczony zgodnie z procedurą do niemieckiego urzędu celnego przeznaczenia. W trakcie postępowania wyjaśniającego okazało się, że pojazd ten odnalazł się w Polsce jako odsprzedany B.K.. W tych okolicznościach organ celny miał uzasadnione podstawy do przyjęcia, że towar został usunięty spod dozoru celnego, co zgodnie z art. 203 WKC skutkuje powstaniem długu celnego w przywozie. Procedura tranzytu jest procedurą zawieszającą, co oznacza zawieszenie płatności celnych jednakże pod warunkiem prawidłowego zakończenia tej procedury, co w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło. Organ stwierdził, że bezsporne w niniejszej sprawie jest, że głównym zobowiązanym była spółka "S.", która złożyła poświadczenie gwarancji generalnej z dnia 01 maja 2004 r. w imieniu osoby trzeciej, a więc przyjęła na siebie obowiązki przewidziane procedurą tranzytu. Skoro zatem procedura tranzytu, którą objęty został w dniu 17 listopada 2004 r. towar w postaci samochodu osobowego marki BMW nie została zakończona poprzez przedstawienie w niemieckim urzędzie celnym w A., należało uznać, że towar został usunięty spod dozoru celnego w czasie jej trwania zasadnie przyjmując, że w niniejszej sprawie odpowiedzialność za powstały dług celny ponosi m.in. główny zobowiązany. Uzasadniając podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji organ wskazał, że należało uchylić zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. i umorzyć postępowanie w części dotyczącej Z. B. zamieszkałego w Niemczech, ponieważ postępowanie prowadzone wobec tej osoby odbyło się z naruszeniem art. 83 w zw. z art. 84 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne. Dyrektor Izby Celnej wskazał, że organ znając miejsce zamieszkania Z. B. w Niemczech powinien wpierw, przed skorzystaniem z domniemania doręczenia pisma w postaci wywieszenia go na okres 14 dni w siedzibie organu celnego, doręczyć tej osobie wezwanie do ustanowienia w kraju pełnomocnika do spraw doręczeń z jednoczesnym pouczeniem o skutkach zaniedbania tego obowiązku, tzn. że nieustanowienie pełnomocnika spowoduje wywieszenie pism na tablicy ogłoszeń tego organu, a następnie w przypadku braku odpowiedzi na prawidłowo doręczone wezwanie, powinien zastosować taką procedurę doręczenia jaką ostatecznie wobec osoby tej w przedmiotowym postępowaniu przyjął. Z akt administracyjnych nie wynika natomiast, aby organ dopełnił obowiązkowi wynikającemu z przywołanych przepisów Prawa celnego. W związku z czym organ odwoławczy stwierdził, że doszło do naruszenia powołanych przepisów i w konsekwencji naruszenia również zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, tj. art. 123 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Organ wskazał, że zaskarżoną decyzję należało również uchylić w części dotyczącej Z. B. oraz umorzyć wobec niego postępowanie, bowiem w tym przypadku upłynął również termin do powiadomienia go o długu celnym, a tym samym bezprzedmiotowe byłoby rozpoczęcie nowego postępowania celnego, w celu prawidłowego powiadomienia tego dłużnika o powstałym długu. W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości jako wydanych niezgodnie z prawem. Skarżąca podniosła, że określenie kwoty długu celnego oraz zobowiązań podatkowych powinno być dokonane na zasadach określonych w art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne, ponieważ objęcie towaru procedurą celną nastąpiło w dniu 23 kwietnia 2004 r. i w tym też dniu powstały zobowiązania celne i podatkowe. W ocenie skarżącej zastosowanie zatem w niniejszej sprawie znajdzie art. 212 Kodeksu celnego, który określa wypadki powstania długu celnego oraz art. 127 § 1 Kodeksu celnego, który wskazuje sposób określenia wysokości długu celnego. Mając na uwadze powyższe, strona stwierdziła, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie nieprawidłowych norm prawnych, bowiem dług celny powstał przed dniem 01 maja 2004 r., a zatem na podstawie powołanego art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne, sprawa powinna być rozstrzygnięta w oparciu o przepisy obowiązujące przed dniem wejścia Polski do Unii Europejskiej. Ponadto spółka zarzuciła nieprawidłowe określenie i zastosowanie norm prawa dotyczących określenia podatku od towarów i usług. W tym zakresie podniosła zarzut naruszenia art. 19 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo. Z akt sprawy wynika, że H. K.– właściciel Z. w D. zgłosił do procedury uszlachetniania czynnego w systemie ceł zawieszonych samochód osobowy marki BMW, należący do obywatela Niemiec – Z. B., celem dokonania napraw blacharsko-lakierniczych. Objęcie tą procedura nastąpiło na podstawie dokumentu SAD w dniu 26 kwietnia 2004 r. W dniu 17 listopada 2004 r. H. K. zgłosił wskazany samochód do procedury tranzytu na podstawie dokumentu SAD i został zobowiązany do dostarczenia auta do właściwego niemieckiego urzędu celnego w dniu 24 listopada 2004 r. Procedura tranzytu nie została zakończona, bowiem towar nie został zgłoszony w niemieckim urzędzie celnym przeznaczenia. W dniu 22 grudnia 2004 r. Z. B. zbył samochód B. K.. W związku z powyższym organ celny określił kwotę długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru. Głównym zobowiązanym z tytułu procedury tranzytu jest skarżąca spółka. Zdaniem strony skoro samochód został objęty procedurą uszlachetniania czynnego w dniu 26 kwietnia 2004 r., dług celny, choć zawieszony, powstał przed dniem 1 maja 2004 r., a zatem na mocy art.26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne, w rozpatrywanej sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny. Powyższy przepis stanowi, że przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polska członkowstwa w Unii Europejskiej. Spółka zarzuciła również nieprawidłowe określenie i zastosowanie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług. Na rozprawie w dniu 6 października 2009 r. strona dodatkowo podniosła zarzut braku podstaw do określenia długu celnego, skoro dług ten powstał z dniem 17 listopada 2004r., a więc w czasie, gdy Polska była już członkiem Unii Europejskiej. Podstawą Wspólnoty jest bowiem unia celna obejmująca zakaz stosowania ceł. W związku z tym, zdaniem spółki, organ powinien wyjaśnić, ze wskazaniem przepisów prawnych, czy mamy tutaj do czynienia z importem towarów, czy z wewnątrzwspólnotowym ich nabyciem. Ponadto zdaniem strony organ nieprawidłowo określił wartość celną towarów i kwotę długu celnego. Organ błędnie też ustalił krąg podmiotów będących dłużnikami, ponieważ pominął osobę A. B., jako osoby solidarnie odpowiedzialnej. Strona wskazała również na brak w aktach sprawy dokumentu wskazującego na wszczęcie postępowania podatkowego. Wobec różnorodności podniesionych przez spółkę zarzutów, zdaniem Sądu, w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero przesądzenie, iż postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone właściwie, czyni zasadnym zbadanie, czy prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego. Spośród zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego najdalej idącym zarzutem jest zarzut braku w aktach sprawy dokumentu wskazującego na wszczęcie postępowania podatkowego w zakresie podatku akcyzowego i VAT. W tym względzie art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, tzn. z inicjatywy organu podatkowego. Wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia (art. 165 § 2 Ordynacji), które należy doręczyć stronie. Zgodnie z art. 165 § 4 Ordynacji dzień doręczenia stronie tego postanowienia stanowi datę wszczęcia postępowania z urzędu. Jednocześnie ustawodawca od ww. zasady przewidział pewne wyjątki. Stosownie do treści art. 165 § 6 Ordynacji podatkowej w postępowaniu przed organami celnymi w sprawach dotyczących VAT oraz podatku akcyzowego z tytułu importu towarów, w przypadku o którym mowa w art. 23 ust. 2 Prawa celnego, organ celny nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania. Za datę wszczęcia postępowania przyjmuje się datę przyjęcia zgłoszenia celnego. Przepis art. 23 ust. 2 Prawa celnego stanowi natomiast, że jeżeli organ celny stwierdzi, że zgłaszający w zgłoszeniu celnym zadeklarował nieprawidłowe dane, mogące mieć wpływ na wysokość kwoty wynikającej z długu celnego lub zastosowaną procedurę, wydaje decyzję, w której określa kwotę wynikającą z długu celnego lub rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego zgodnie z przepisami prawa celnego. W uzasadnieniu do rządowego projektu nowelizacji art. 165 Ordynacji podatkowej, stwierdzono, że celem dodania § 6 było wprowadzenie jednolitych zasad postępowania w sprawach celnych i podatkowych, jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym podane zostały nieprawidłowe lub nieprawdziwe dane (uzasadnienie projektu ww. ustawy, druk sejmowy nr 2556 z dnia 23 lutego 2004 r.). Tylko zatem w przypadku zakwestionowania zgłoszenia celnego w sytuacji określonej w art. 23 ust. 2 Prawa celnego również z mocy prawa wszczyna się z urzędu postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego z tytułu importu towarów. W przedmiotowej sprawie zgłoszenie celne nie zostało zakwestionowane w trybie określonym w art. 23 ust. 2 Prawa celnego (Naczelnik Urzędu Celnego w Toruniu nie powołał tego przepisu w podstawie prawnej decyzji z dnia 31 października 2007 r.), zatem nie znajduje zastosowania norma art. 165 § 6 Ordynacji podatkowej. Organ celny (podatkowy) powinien więc wszcząć postępowanie podatkowe w formie postanowienia, o którym mowa w art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej, ze skutkiem od dnia jego doręczenia (por. wyrok WSA z dnia 18 września 2008 r., I SA/Wr 38/09; wyrok WSA z dnia 18 września 2008 r., I SA/Wr 39/08; wyrok WSA z dnia 18 września 2008 r., I SA/Wr 40/08). Organ I instancji nie wydał jednak postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego. W aktach sprawy znajduje się natomiast postanowienie z dnia 12 września 2005 r. skierowane do skarżącej o wszczęciu z urzędu postępowania celnego w sprawie objęcia procedurą tranzytu wspólnotowego towaru, postanowienie z dnia 5 września 2006 r. o wszczęciu postępowania w sprawie nie zakończenia procedury tranzytu wspólnotowego w stosunku do H. K. , postanowienie z dnia 20 września 2006 r. o połączeniu postępowań w sprawie nie zakończenia procedury tranzytu wspólnotowego prowadzonego w stosunku spółki i H. K., postanowienie z dnia 13 kwietnia 2007 r. skierowane do Z. B. o wszczęciu postępowania w sprawie usunięcia spod dozoru celnego towaru objętego procedura tranzytu oraz postanowienie z dnia 27 czerwca 2007 r. o połączeniu postępowań w sprawie nie zakończenia procedury tranzytu wspólnotowego prowadzonych w stosunku do spółki, H. K.i Z. B.. Z powyższych postanowień wynika, że zostało wszczęte tylko postępowanie celne. W żadnym z tych postanowień organ celny nie odwołał się do art.165 § 6 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji należy uznać, że określenie przez organ celny wysokości podatku akcyzowego i VAT, wbrew wyraźnemu obowiązkowi ustawowemu, nie zostało poprzedzone wszczęciem postępowania z urzędu w formie postanowienia. Data wszczęcia postępowania podatkowego ma istotne znaczenie prawne. Przede wszystkim wyznacza początek postępowania podatkowego, co powoduje, że od tego momentu wszelkie działania organu skierowane do strony są dokonywane w ramach tego postępowania i podlegają regułom określonym przepisami o postępowaniu podatkowym. W orzecznictwie sądowym i w doktrynie podkreśla się, że czynności dokonywane przed momentem wszczęcia postępowania podatkowego nie wywołują żadnych skutków prawnych, gdyż przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania nie toczy się żadne postępowanie. Dopiero od momentu skutecznego doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania podejmowane przez organ podatkowy czynności wywołują stosowne skutki prawne, gdyż od tej chwili mogą być dopiero realizowane w pełni ogólne zasady postępowania podatkowego wynikające z przepisów art. 120-129 Ordynacji podatkowej (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2005 r., FSK 2113/04; wyrok WSA z dnia 3 marca 2008 r., III SA/Wa 2019/07; por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, t. II, Toruń 2007, s. 207-208 ). Powyższe uchybienie polegające na braku wydania wskazanego postanowienia stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśni również na jakiej podstawie przedmiotowy samochód został poddany procedurze tranzytu. Organy celne odwołują się w tym zakresie do: - Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej sporządzonej w Interlaken dnia 20 maja 1987 r. pomiędzy państwami EFTA a Europejską Wspólnotą Gospodarczą (Dz. U. z 1998r. Nr 46, poz. 290). Zgodnie z art.1 tej Konwencji ustanawia ona przepisy dotyczące przewozu towarów między Wspólnotą a krajami EFTA, jak również między poszczególnymi krajami EFTA. Polska przystąpiła do tej Konwencji w dniu 1 lipca 1996 r., natomiast od dnia 1 maja 2004 r. jest członkiem Unii Europejskiej. Organ I instancji odwołuje się np. do art.38 ust.1 Konwencji, organ odwoławczy, np. do art.114 ust.1 lit. a) Konwencji. - Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Zasady wspólnotowej procedury tranzytowej zostały uregulowane w art.84-97 i art.163-165 WKC. Dzieli się ona na zewnętrzną procedurę tranzytu (oznaczoną symbolem T1) i wewnętrzną procedurę tranzytu (oznaczoną symbolem T2 lub T2F). W SAD z dnia 17 listopada 2004 r., na podstawie którego objęto towar procedurą tranzytu, zastosowano symbol T1. Organ odwoławczy stwierdził, że towar był przewożony w ramach procedury tranzytu zewnętrznego (T1). Przywołał także art.84 ust.1 lit. a) WKC. Jeżeli w sprawie zastosowano Wspólnotowy Kodeks Celny, organ wyjaśni, czy wskazany pojazd należy traktować jako towar niewspólnotowy, czy też wspólnotowy i uzasadni powody takiej kwalifikacji. Należy podkreślić, że uzasadnienie prawne musi zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie organ, w pierwszej kolejności, powinien wyjaśnić przepisy jakiego aktu prawnego mają w sprawie zastosowanie - Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej lub Wspólnotowego Kodeksu Celnego, a następnie, gdy zastosowanie ma WKC, wytłumaczy czy towar należy traktować jako wspólnotowy, czy też niewspólnotowy. Brak prawidłowego uzasadnienia prawnego decyzji powoduje pozbawienie Sądu możliwości oceny zgodności decyzji w prawem. Taka wadliwość jest istotna i narusza art. 210 §4 Ordynacji podatkowej. Organ odniesie się także do pozostałych zarzutów spółki podniesionych na rozprawie w dniu 6 października 2009 r. Mając powyższe uwadze na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec ustanowienia przed Sądem dla nieobecnego Z. B. kuratora (na podstawie art.79 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wynagrodzeniem z tego tytułu (art. 213 pkt 1 w zw. z art. 200 powyższej ustawy) obciążono organ odwoławczy. D. Dudra E. Kruppik – Świetlicka L. Kleczkowski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło