I SA/Bd 49/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca 2025r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 14 listopada 2024 r. nr 0401-IEE1.7113.37.2024.2 w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Radcy Prawnemu M. B. kwotę 590,40 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt 40/100), w tym podatek od towarów i usług w wysokości 110,40 zł (słownie: sto dziesięć 40/100), tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku J. W. (dalej jako: "skarżący") na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...]. W celu wyegzekwowania zaległości, zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2024 r. organ egzekucyjny zajął wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego [...] S.A. Zawiadomienie to wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] lipca 2024 r. Z kolei pismem z dnia [...] lipca 2024 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, informując o wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 2 lipca 2024 r. I SA/Bd 41/24 uchylającym decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] października 2023 r. nr [...]. Pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. wierzyciel wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego powołując się na powyższy wyrok. Z uwagi na wniosek wierzyciela, postanowieniem z dnia [...] września 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. na podstawie art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505, dalej jako: "u.p.e.a.") zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku skarżącego. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako: "organ", "Dyrektor") postanowieniem z dnia [...] listopada 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ wskazał, że przesłanki zawieszenia postępowania wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a. stanowią katalog zamknięty i nie pozostawiają organowi egzekucyjnemu swobody wyboru co do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zaistnienie jednej ze wskazanych okoliczności obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego i nie należy do uznania organu administracyjnego. Podkreślił, że w niniejszej sprawie wierzyciel wniósł o zawieszenie postępowania powołując się na wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 2 lipca 2024 r., I SA/Bd 41/24 o uchyleniu decyzji organu drugiej instancji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, wskazując, że postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest w toku. Wobec czego zdaniem Dyrektora organ pierwszej instancji prawidłowo na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. zawiesił postępowanie egzekucyjne. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do tut. Sądu. Skarżący zarzucił, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. powinno być całkowicie umorzone, a nie zawieszone. Skarżący wskazał, że w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 41/24 tytuł wykonawczy, na podstawie którego wszczęto egzekucję, utracił byt prawny, zatem postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone z uwagi na brak legalnego tytułu wykonawczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia [...] lipca 2025 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, a także o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, ewentualnie o odroczenie terminu rozpoznania sprawy, do czasu rozpoznania przez WSA w Bydgoszczy sprawy I SA/Bd 48/25. Postanowieniami z dnia 8 lipca 2025 r. WSA w Bydgoszczy oddalił wniosek o odroczenie terminu posiedzenia, a także oddalił wniosek o zawieszenie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia legalności stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2024 r. wystawionego przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T.. W celu wyegzekwowania zaległości, zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2024 r. organ egzekucyjny zajął wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Pismem z dnia [...] lipca 2024 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wskazując, że wyrokiem (prawomocnym) z dnia 2 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 41/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] października 2023 r. dotyczącą ustalenia nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych. W celu wyjaśnienia, czy należność objęta ww. tytułem wykonawczym jest nadal wymagalna Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. zwrócił się pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. o zajęcie stanowiska w sprawie. Zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2024 r., sporządzonym na podstawie art. 32aa u.p.e.a., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. poinformował, że postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest w toku, zatem postępowanie egzekucyjne należy zawiesić do czasu wydania decyzji ostatecznej w przedmiotowej sprawie. Wierzyciel wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, wskazując jako przesłankę zawieszenia postępowania wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 41/24. Postanowieniem z dnia [...] września 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś., na wniosek wierzyciela (art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organ w sposób uprawniony zawiesił postępowanie. Wskazać należy, że zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Powyższy przepis wymienia przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody wyboru, co do zawieszenia postępowania, ponieważ katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego ma charakter zamknięty tzn. w sposób wyczerpujący wylicza przesłanki uzasadniające zawieszenie tego postępowania (por. wyrok NSA z 16 listopada 2022 r., II OSK 1834/21). Wyjaśnić także należy, że zwieszenie postępowania egzekucyjnego polega na przerwaniu na określony czas biegu postępowania, tj. wstrzymaniu czynności egzekucyjnych w związku z wystąpieniem określonych przeszkód w jego prowadzeniu. Przeszkody te muszą dać się usunąć, bowiem trwały charakter przeszkód uniemożliwiających normalny bieg postępowania egzekucyjnego stanowi podstawę do jego umorzenia. Natomiast zawieszenie postępowania następuje na czas usunięcia tych przeszkód. Przy czym zawieszenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić w każdym jego stadium. Wystąpienie przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego obliguje organ egzekucyjny do jego zawieszenia, bowiem komentowany przepis nie zawiera upoważnienia do uznania administracyjnego w tym zakresie. Wniosek o zawieszenie postępowania może złożyć wierzyciel. Żądanie wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące, bowiem wierzyciel jako inicjator i gospodarz administracyjnego postępowania egzekucyjnego może doprowadzić do jego zawieszenia. Związanie wnioskiem wierzyciela organu egzekucyjnego jest niezależne od przyczyn, z powodu których zostało złożone, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do ich badania, ciąży na nim obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego (por. T. Jędrzejewski [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. 2, 2024, art. 56, Nb 6). Mając na uwadze powyższe, zauważyć należy, że pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. wierzyciel wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...]. Wierzyciel jako przesłankę zawieszenia wskazał wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 2 lipca 2024 r. I SA/Bd 41/24 o uchyleniu zaskarżonej decyzji organu I instancji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Wskazał również, że postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności jest w toku, zatem postępowanie egzekucyjne należy zawiesić do czasu wydania decyzji ostatecznej w przedmiotowej sprawie. W skardze skarżący wskazuje, że postępowanie powinno być umorzone, a nie zawieszone, jednak obecnie przedmiotem kontroli jest wskazane przez skarżącego postanowienie dotyczące zawieszenia postępowania. Zawieszenie postępowania jest odrębną instytucją procesową od umorzenia postępowania. Zatem obecnie WSA nie ma podstaw, by wypowiadać się w tej, odrębnej kwestii. Jak wskazano kontrolowane orzeczenie organu egzekucyjnego jest wynikiem złożenia przez wierzyciela wniosku o zastosowanie tej kontroli instytucji prawa. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, organ w sposób uprawniony dokonał zawieszenia postępowania na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., wobec czego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w zakresie przyznania pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 590,40 zł stanowił art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z w zw. z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł), powiększone o podatek od towarów i usług (110,40 zł).