I SA/Bd 496/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 07 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy I SA/Bd 496/13 UZASADNIENIE W dniu [...] lipca 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia [...] 2013r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem pełnomocnik skarżącego złożył sprzeciw. Postanowieniem z dnia 04 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Prawidłowość powyższego orzeczenia potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 04 lutego 2014r. oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. Wyrokiem z dnia 09 maja 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wzywające do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej strona ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 01 sierpnia 2014r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do nadesłania dokumentów oraz oświadczeń obrazujących sytuację finansową i majątkową wnioskodawcy oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Należy zauważyć, że sprawa z wniosku skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych została już rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 04 października 2013r., a postanowienie to stało się prawomocne, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04 lutego 2014r. oddalił zażalenie skarżącego uznając, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne – art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwanej w skrócie "p.p.s.a.") Przepis art. 165 p.p.s.a. możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. W postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy Sąd (referendarz sądowy) nie zajmuje się już ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Jego zadanie sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach, następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt I FZ 130/13, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (w skrócie: CBOSA) dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ i w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 1320361 oraz postanowienie NSA z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II FZ 768/12 i powołane tam orzecznictwo, dostępne w CBOSA). W orzecznictwie jak i doktrynie funkcjonuje pogląd, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 499). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, zmiany powyższych okoliczności musiałyby być na tyle widoczne, aby możliwa była zmiana dotychczasowego stanowiska a zatem musiałyby to być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy (tak również NSA w post. z dnia 7 listopada 2007 r. Sygn. akt I GZ 220/07, publ. w CBOSA). Na obecnym etapie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przypomnieć należy, że możliwość przyznania prawa pomocy w tym zakresie, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. istnieje w przypadku osoby fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przy czym ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego referendarz sądowy przyjął, iż nie wykazał on, że okoliczności, które były podstawą odmowy przyznania prawa pomocy uległy zmianie. Zarówno w postanowieniu Sądu I instancji, jak i w postanowieniu NSA oddalającym zażalenie skarżącego, Sądy wyraźnie wskazywały jako przesłankę odmowy uwzględnienia wniosku, okoliczność nieprzedstawiania przez skarżącego dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową. Zaznaczyć również należy, że strona ponownie została wezwana o złożenie dodatkowych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową i majątkową w tym osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Wezwanie to, pozostało bez odpowiedzi. Nadal zatem orzekający nie ma dostatecznej wiedzy, aby ocenić, czy skarżący znajduje się w takiej sytuacji, że udzielenie mu prawa pomocy w zakresie częściowym jest zasadne. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji