I SA/Bd 519/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 07 grudnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. H. i D. H. o wznowienie postępowania w sprawie I SA/Bd 697/07 ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania 2. zwrócić B. H. i D. H. z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 100 (sto) zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego Wyrokiem z dnia z dnia 18 grudnia 2007r. sygn. akt I SA/Bd 697/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę B. H. i D. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Strony złożyły od powyższego rozstrzygnięcia skargę kasacyjną. W związku z faktem, iż pismem z dnia 18 marca 2009r. pełnomocnik strony cofnął wniesioną skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 marca 2009r. sygn. akt II FSK 655/08 umorzył postępowanie kasacyjne. W dniu 22 lipca 2009r. pełnomocnik skarżących złożył skargę o wznowienie postępowania w sprawie sygn. akt I SA/Bd 697/07 ze skargi na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 10 sierpnia 2007r. oraz o jego umorzenie. W uzasadnieniu autor skargi wyjaśnił, iż pełnomocnik skarżących cofnął skargę kasacyjną ponieważ Dyrektor Izby Skarbowej w B. na podstawie art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej decyzją z dnia [...] nr [...] zmienił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w ten sposób, że zmienił postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]. nr [...] w sprawie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego zgodnie z wnioskiem podatników. Strona skarżąca wskazała ponadto, iż pismem z dnia 21 kwietnia 2009r., doręczonym pełnomocnikowi skarżących w dniu 23 kwietnia 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy poinformował o uprawomocnieniu się w dniu 26 marca 2009r. wyroku wydanego przez tenże sąd w dniu 18 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Bd 697/07. Zdaniem skarżących, powyższe orzeczenie nie mogło zostać uprawomocnione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z uwagi na fakt, iż w wyniku uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. toczące się postępowanie sądowoadministracyjne stało się w istocie bezprzedmiotowe. Autor skargi stwierdził, iż uprawomocnione zostało orzeczenie utrzymujące w mocy nieistniejący akt administracyjny, uchylony zgodnie z prawem przez organ administracji w zakresie swojej właściwości. Co więcej, uprawomocnienie orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy nastąpiło po prawomocnym uchyleniu decyzji z dnia [...] przez organ administracji i to za wiedzą tegoż Sądu. Podkreślił, iż cofnięcie przez pełnomocnika skarżących wniesionej skargi kasacyjnej nastąpiło tylko i wyłącznie z uwagi na fakt, iż toczące się postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe na skutek uznania racji skarżących przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uprawomocnił jednak orzeczenie uznające te racje za nieprawidłowe, co więcej wydane w ocenie strony skarżącej na podstawie nieistniejącej decyzji administracyjnej. Uzasadniając żądanie wznowienia postępowania strona skarżąca powołała się na treść art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm. dalej p.p.s.a) stanowiącego, iż można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W ocenie autora skargi, uchylenie decyzji administracyjnej organu II instancji, która stała się podstawą wydanego wyroku jest niewątpliwie okolicznością mającą wpływ na wynik sprawy. Wskazując, iż jeszcze przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego to jest na etapie postępowania kasacyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zaskarżona decyzja organu II instancji została uchylona o czym Sąd został poinformowany, strona stwierdziła, iż w konsekwencji postępowanie sądowoadministracyjne winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził prawomocność wydanego przez siebie orzeczenia, na skutek cofnięcia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej określana p.p.s.a. ) w dziale VII przewiduje możliwość wznowienia postępowania sądowego, które zakończone zostało prawomocnym orzeczeniem sądu (wyrokiem bądź postanowieniem), kończącym postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej. Zastosowanie tego nadzwyczajnego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu orzeczeniu, może nastąpić wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania zawarte są w art. 270-285 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 279 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać - oprócz oznaczenia zaskarżonego orzeczenia - także podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 powołanej ustawy uzasadniają wznowienie postępowania w sprawie. Stosownie do treści tych przepisów można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności (art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a), jeżeli: - w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Ponadto, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1), jak również na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym lub orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a). Ponadto można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a) oraz w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (art. 273 § 3 p.p.s.a). Natomiast uzasadnienie podstawy wznowienia powinno zawierać w szczególności powołanie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia, a w przypadku podstaw restytucyjnych, również określenie, jaki wpływ mają te okoliczności na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie natomiast z art. 280 § 1 p.p.s.a., Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. natomiast w braku jednego z tych wymagań Sąd odrzuca wniosek. Przystępując do badania zaistnienia przesłanek wznowienia postępowania Sąd pragnie podkreślić, iż w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Dlatego też konieczne jest zbadanie, czy twierdzenia skargi będą stanowiły taką ustawową podstawę (postanowienia Sądu Najwyższego z 29 stycznia 1968 r., l CZ 122/67, OSNC 1968, nr 8-9, poz. 154; z 28 października 1981 r., l CO 5/81, OSNC 1982 nr 5-6, poz. 77; z 30 maja 1996 r., l CRN 101195, OSNC 1996 nr 10, poz. 138), które mogą mieć odpowiednie zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jeżeli już z samego uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi skarga taka podlega odrzuceniu (postanowienie SN z 28 października 1999 r., II UKN 174/99, OSNP 2001 nr 4, poz. 133; z 12 października 2001 r., III AO 29/01, OSNP 2002 nr 13, poz. 319; z 2 lipca 2002 r., l PZ 47/02, OSNP 2004 nr 9, poz. 159). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2007r. sygn. akt II FSK 1201/06 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2007r. sygn. akt II SA/Wa 667/06. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w przytoczonych orzeczeniach. W rozpatrywanej sprawie skarżący oparli swoje żądanie o podstawę wznowieniową określoną w przepisie art. 273 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że " można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu". Ze sformułowania zawartego w powołanym przepisie wynika, iż "wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych i środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu z tego powodu, że nie były znane stronom. Rozpatrując zaistnienie ww. przesłanki wznowienia postępowania przywołanej przez autora skargi należy wskazać, iż w literaturze oraz orzecznictwie podkreśla się, iż podstawą wznowienia postępowania w oparciu o ten przepis mogą być tylko takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania ( zob. A.Kabat w : B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II). W wyroku z dnia 03 września 2004 r., OSK 446/04 Naczelny Sąd Administracyjny, (ONSA WSA 2005, nr 1, poz. 13) stwierdził, iż "stosownie do mającego w niniejszym postępowaniu zastosowanie przepisu art. 403 § 2 K.p.c. w związku z art. 59 ustawy o NSA podstawę wznowienia może stanowić wyłącznie późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a które istniały w dacie wydania wyroku, lecz mimo to strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu." Unormowanie zawarte w art. 273 § 2 i art. 281 cyt. ustawy jest powtórzeniem unormowania zawartego w art. 403 § 2 i 411 kodeksu postępowania cywilnego, a zatem dotychczasowe orzecznictwo tak Sądu Najwyższego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowane na tle przepisów k.p.c. zachowuje swoją aktualność przy stosowaniu przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oceniając w kontekście przywołanych wyżej poglądów stanowisko skarżących, iż uchylenie przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] decyzji administracyjnej organu II instancji, która stała się podstawą wydanego wyroku jest okolicznością mającą wpływ na wynik sprawy Sąd stwierdza , iż nie jest ono prawidłowe. Bezspornym jest , że decyzja Dyrektora izby Skarbowej w B. na , którą powołuje się autor skargi wydana została w dniu 28 maja 2008r. a więc podacie wydania wyroku z dnia 18 grudnia 2007r. Na marginesie Sąd pragnie zauważyć, iż stwierdzenie autora skargi, iż "orzeczenie [wyrok z dnia 18 grudnia 2007r.] nie mogło zostać uprawomocnione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z uwagi na fakt, iż w wyniku uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. toczące się postępowanie sądowoadministracyjne stało się w istocie bezprzedmiotowe", będące w jego ocenie podstawą do wznowienia postępowania w sprawie, stoi w sprzeczności z przepisami prawa regulującymi zagadnienie prawomocności orzeczeń w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 168 § 1 p.p.s.a., orzeczenie staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Sytuacja taka ma miejsce bądź to w przypadku wydania orzeczenia przez Sąd, od którego środków zaskarżenia nie przewidują przepisy wskazanej ustawy, bądź w sytuacji, gdy strona nie skorzystała w zakreślonym terminie z przysługujących jej środków procesowych. W konsekwencji za datę uprawomocnienia się orzeczenia należy uznać pierwszy dzień, w którym od orzeczenia nie przysługuje żaden środek odwoławczy. W literaturze wskazuje się , iż w razie cofnięcia środka odwoławczego (co miało miejsce w niniejszej sprawie) zaskarżone orzeczenie uprawomocnia się z chwilą wydania postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego o umorzeniu postępowania ( zob. m.in. T.Woś w : T.Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" wyd. LexisNexis Warszawa 2005, s.504-505 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). Tym samym z dniem wydania postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2009r. sygn. akt II FSK/08 wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 grudnia 2007r. stał się prawomocny. Sąd I instancji nie uprawomocnił przedmiotowego orzeczenia. Stało się ono prawomocne z mocy prawa. Postanowienie o stwierdzeniu prawomocności orzeczenia ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, potwierdzający fakt jego wcześniejszego uprawomocnienia. Odrębnym zagadnieniem jest kwestia zachowania terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą wznowienia jest pozbawienie strony możliwości działania lub braku należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Jednocześnie, w myśl art. 270 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Termin trzymiesięczny zakreślony do złożenia skargi o wznowienie postępowania nie może więc zacząć swojego biegu wcześniej niż od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kwestionowanego w trybie wznowienia. Dopiero po zaistnieniu tego właśnie zdarzenia (uprawomocnienia się orzeczenia), złożenie skargi o wznowienie postępowania jest dopuszczalne. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania przed uzyskaniem przez orzeczenie przymiotu prawomocności skutkuje bowiem jej odrzuceniem (por. postanowienie NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 1237/05 i postanowienie SN z dnia 15 listopada 2001 r., sygn. akt III CZ 99/01). Jak wskazano wyżej w przedmiotowej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 grudnia 2007r. uprawomocnił się w dniu 26 marca 2009r. Tym samym, mając na uwadze uregulowania art. 270 p.p.s.a. nie było możliwe złożenie skargi o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie przed tym dniem. Autor skargi wskazuje na okoliczność uprawomocnienia ww. wyroku wydanego w sprawie decyzji, która została później wyeliminowana z obrotu prawnego, jako podstawę do wznowienia postępowania. Uznanie, że przedmiotowa skarga została złożona z zachowaniem ustawowego trzymiesięcznego terminu może nastąpić tylko przyjmując , że skarżący dowiedzieli się o prawomocności wyroku z dnia 18 grudnia 2007r. w dniu 23 kwietnia 2009r. kiedy pełnomocnik otrzymał informujące o tym zawiadomienie Sądu z dnia 21 kwietnia 2009r. Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu przedstawiona wyżej treść skargi nie pozwala na przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zachodzi podnoszona przez stronę skarżącą podstawa wznowienia postępowania, o której mowa w przepisie art. 273 § 2 p.p.s.a., a dotycząca możliwości wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z tych też względów na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. Sąd postanowił, jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 §1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.