I SA/Bd 561/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Liwacz po rozpoznaniu w dniu 14 października 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...] skarżący K. P. zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z formularza PPF oraz złożonych dokumentów wynika, iż dochód gospodarstwa domowego, w którym skarżący pozostaje wraz z żoną oraz pełnoletnim synem, wynosi [...] zł brutto. Jako prezes zarządu "V P" Sp. z o.o. skarżący otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Podał, iż wraz z żoną są udziałowcami spółki cywilnej "Kancelaria prawnicza "C." we W. Z bilansu działalności Spółki za okres 01 stycznia 2008r. do 31 lipca 2008r. wynika, iż wydatki przewyższały dochody. W zeznaniach podatkowych za 2007r. skarżący w PIT 37 wykazał dochód w wysokości 10.689,00 zł, natomiast w PIT 36L wykazał dochód w wysokości 4.362,21 zł. Ponadto przedłożył kopie: umowy pożyczki zawartej w dniu [...] oraz trzech dowodów wpłaty dokonanych w 2007r. na rzecz H. B. P. S.A. (pożyczkodawcy) na kwotę łączną 12.559,45 zł. Jak wynika z przedłożonych dokumentów obecnie skarżący spłaca raty kredytu gotówkowego udzielonego przez D. B. P. S.A. w wysokości 41.200,00 zł na potwierdzenie czego przedłożył 9 potwierdzeń systematycznie dokonanych wpłat w wysokości ok. 810 zł. Strona oświadczyła, że posiada mieszkanie spółdzielcze o pow. [...] m². Koszty związane z jego miesięcznym utrzymaniem sprowadzają się do opłacenia: czynszu w wysokości [...] zł, usług telekomunikacyjnych w wysokości ok. [...] zł i energii elektrycznej w wysokości ok. [...] zł. Ponadto wnioskodawca oświadczył, iż zarówno on jak i żaden z domowników nie posiadają prywatnego rachunku bankowego. Nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych powyżej [...] €, oszczędności oraz innych nieruchomości. Oświadczył również że majątku nie posiadają osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Na leczenie wydaje średnio miesięcznie ok. 300 zł. Postanowieniem z dnia 18 września 2008r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, uzasadniając, że złożone przez zainteresowanego informacje nie zawierają dostatecznych danych, koniecznych do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych. . W sprzeciwie strona podniosła, że okoliczności przedmiotowej sprawy nie zostały rozpoznane w sposób kompletny w związku z czym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskowanego prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż skarżący w niniejszej sprawie jest zawodowym pełnomocnikiem – radcą prawnym – w związku z czym wniosek zawarty w sprzeciwie o uchylenie postanowienia referendarza sądowego jest dla Sądu niezrozumiały, albowiem zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Przechodząc do meritum sprawy należy podnieść, że Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30.sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 p.p.s.a. wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 p.p.s.a.). Z kolei koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, w tym wpis i opłatę kancelaryjną, oraz zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Należy również zauważyć, że użyte w przepisie 246 § 1 pkt 2 określenie "gdy wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). Jeżeli fakty, które strona podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04). Do oceny Sądu należy uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia wskazane przesłanki. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego na wniosku składanym przez strony na urzędowym formularzu (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe regulacje należy stwierdzić, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i studiującym synem. Dochód skarżącego oraz jego małżonki wynosi 1.690,34 zł. Aktualnie spłaca kredyt ok. 810 zł miesięcznie wydatki związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą łącznie ok. 980 zł, a na zakup leków wnioskodawca wydaje 300 zł miesięcznie. Z zestawienia powyższych dokumentów wynika, że wydatki gospodarstwa domowego (ok. 2100 zł) znaczenie przewyższają jego dochody. W tym miejscy należy również wskazać, że w powyższych wydatkach nie uwzględniono kwot, jakie bez wątpienia wydaje skarżący wraz z osobami prowadzącymi z nim wspólne gospodarstwo domowe na wyżywienie, zakup środków czystości, ubrań oraz związanych z nauką syna. Podnieść również należy, że jak wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych zeznań podatkowych za lata 2004 i 2005 wynika, że dochód Kancelarii [...], która w 100% należy do skarżącego oraz jego małżonki wyniósł odpowiednio: 218.226,58 zł oraz 171.328,53 zł. Skarżący podał we wniosku, że zarówno on jak i żaden z domowników nie posiadają żadnych przedmiotów wartościowych powyżej [...] €, oszczędności oraz innych nieruchomości, co w świetle powyższych ustaleń jest mało wiarygodne tym bardziej, że jak wynika z pisma Starostwa Powiatowego w R. z dnia [...]. [...] ([...] akt administracyjnych) żona wnioskodawcy oraz syn są współwłaścicielami działki budowlanej Nr [...] położonej w obrębie geodezyjnym O. [...]. Zauważyć również należy, iż przychód z tytułu prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej w 2007r. wyniósł 163.116,43 zł. natomiast wydatki w znacznej części były przeznaczone na wynagrodzenia 107.114,65 zł. W świetle powyższych trudno skarżącego uznać za osobę znajdująca się w ubóstwie a tym samym pozbawioną możliwości opłacenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. tym bardziej, że jak zostało to wskazane na wstępie skarżący czynnie wykonuje zawód radcy prawnego i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie. W tym miejscu podnieść należy, że przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. (postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 758/04). Zatem rzeczą skarżącego jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w ww. przepisach. Mając na uwadze powyższe ustalenia, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny w związku z czym na mocy art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.