I SA/Bd 576/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-10-27
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Ewa Kruppik – Świetlicka, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może opodatkować grunt podatkiem rolnym, jeśli jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków nie odpowiada rzeczywistemu sposobowi wykorzystania, a podatnik nie podjął działań w celu zmiany tej ewidencji?Ratio decidendi
Opodatkowanie podatkiem rolnym zależy wyłącznie od klasyfikacji gruntu w ewidencji gruntów i budynków, a nie od jego rzeczywistego wykorzystania. Podatnik, który kwestionuje zapisy ewidencyjne, powinien podjąć działania zmierzające do ich zmiany. Do czasu dokonania takiej zmiany, obowiązują zapisy ewidencyjne, a ewentualne zmiany mogą wywołać skutki podatkowe jedynie na przyszłość.Stan faktyczny
Skarżący zostali obciążeni łącznym zobowiązaniem pieniężnym za 2015 rok z tytułu podatku od nieruchomości. Podatnicy nie zgadzali się z decyzją, twierdząc, że ewidencja gruntów nie odzwierciedla rzeczywistości, a ich nieruchomości mają charakter rolny. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że o opodatkowaniu decyduje wpis w ewidencji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz Konstytucji RP, argumentując, że ich grunty miały stać się drogami publicznymi i były oznaczone niezgodnie ze stanem faktycznym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Referent- stażysta Aleksandra Pietruczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skargi K. K., D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2015 rok oddala skargę
Decyzją z dnia [...]. Prezydent Miasta T., na podstawie art. 2-7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014r., poz. 849) dalej jako: "u.p.o.l." oraz art. 1-6c, art. 12 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2013r., poz. 1381, ze zmian.), ustalił K.K. i D.K. (skarżącym) wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 rok w kwocie 6.370 zł. Decyzję doręczono pełnomocnikowi skarżących A. L..
Nie zgadzając się z podjętą decyzją, podatnicy w odwołaniu podnieśli, że
ewidencyjne opisy gruntów należących do stron nie odzwierciedlają
rzeczywistości.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że jest ona zgodna z prawem. Organ podał, że o możliwości opodatkowania gruntu podatkiem rolnym przesądza opis gruntu w ewidencji, co wyraźnie wynika z art. 1 ustawy o podatku rolnym, który stanowi, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na
prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Jeśli grunt nie jest opisany w ewidencji w sposób scharakteryzowany w art. 1 ustawy o podatku rolnym, nie można go opodatkować podatkiem rolnym niezależnie od tego, jaki jest rzeczywisty sposób wykorzystania tego gruntu ani jego stan.
Zdaniem organu podatnik, który uważa, że ewidencja gruntów obciążona jest błędem powinien podjąć działania zmierzające do zmiany zapisów ewidencyjnych, co pozwoli na obciążenie gruntu podatkiem rolnym od czasu zmiany opisu
ewidencyjnego.
W złożonej do tut. Sądu skardze, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego w całości zarzucając jej:
1. naruszenie ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach
lokalnych, a w szczególności jego art. 2 poprzez jego błędne zastosowanie,
1. naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2
kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.).
W uzasadnieniu strony podniosły, że ich nieruchomości są od wielu lat nieruchomościami o charakterze rolnym, tj. ziemia orna, łąki, pastwiska. Gmina Miasta T., w związku z planami zabudowy nieruchomości budownictwem wielorodzinnym, wytyczyła na nieruchomości przebieg dróg publicznych i zmieniła ich oznaczenie w ewidencji gruntów. Założeniem tego działania było wybudowanie tych dróg i ustanowienie ich drogami gminnymi. Założeniem było także przejęcie własności tych nieruchomości na rzecz gminy. W działaniu tym nie było żadnej inicjatywy właścicieli. Działali oni wręcz w zaufaniu do organu, że nie narazi to ich na żądne koszty i konsekwencje. Niestety, gmina nie wywiązała się ze zobowiązań, a właściciele pozostali z nieruchomością, która jest oznaczona w ewidencji gruntów niezgodnie z zasadami oznaczania gruntów i stanem faktycznym.
Zdaniem skarżących nie mieli oni podstaw by dokonywać zmiany oznaczenia gruntów,
gdyż grunty miały stać się drogami publicznymi zwolnionymi z podatku. Takie było
zapewnienie organu, który jest jednocześnie organem podatkowym. Zgodnie
zasadami oznaczania gruntów winny być one traktowane jako użytki rolne, gdyż są
na razie drogami wewnętrznymi gospodarstwa rolnego i do użytków rolnych
przylegają. Z kolei, gdyby dokonali zmiany oznaczenia, gmina nie mogłaby
wybudować na nich dróg publicznych.
W tym stanie rzeczy w ocenie skarżących nie ma podstaw by obarczać osoby
prywatne podatkiem od planów inwestycyjnych gminy. Kwestia wysokości podatku
winna być wyjaśniana w postępowaniu podatkowym dot. wymiaru podatku, w
którym strona powinna mieć zapewniony udział. Działania organów w przedmiotowej sprawie wprost naruszają zasadę demokratycznego państwa prawnego. Obciążanie strony tego rodzaju opłatami wynikającymi wyłącznie z działań organów, nie powinno mieć miejsca. Z całą pewnością me jest to urzeczywistnianiem zasad sprawiedliwości społecznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 3 sierpnia 2015r. pełnomocnik skarżących poinformował, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wydało decyzję
o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] w
sprawie uchylenia w części łącznego zobowiązania podatkowego. Wskazując, że przedmiotowa decyzja nie została włączona do akt sprawy oraz doręczona stronom oraz pełnomocnikowi, wniósł on o wystąpienie Sądu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o przesłanie przedmiotowej decyzji do Sądu celem uzupełnienia materiału dowodowego.
W odpowiedzi na wezwanie Sadu w powyższym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze za pismem z dnia 31 sierpnia 2015r. przesłało tut. Sądowi uwierzytelnioną kserokopię decyzji z dnia [...], znak: [...] stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] znak: [...] w sprawie uchylenia w części łącznego zobowiązania podatkowego za 2011r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez stronę skarżącą decyzję Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2010r., Nr 95, poz. 613 ze zm.), zwanej dalej u.p.o.l., oraz naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej Op.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest zasadność opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntu położonego w T. przy ul. W. co do którego ewidencja gruntów i budynków wprowadziła zapis F – pozostałe grunty uznając, iż te 19.028 m2 należy opodatkować stawką 0,33 zł za m2 co dało łącznie kwotę zobowiązania 6.279 zł.
Zakres materiału dowodowego, jaki powinien być zebrany w sprawie, określają przepisy prawa materialnego, które mają mieć zastosowanie w sprawie. Art.122 O.p. nakazuje bowiem organom podatkowym podjęcie wszelkich czynności niezbędnych w celu wyjaśnienia stanu faktycznego w stopniu niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy.
Niewątpliwie w tej sprawie istotne dla rozstrzygnięcia było ustalenie klasyfikacji gruntów i klasyfikacji budynku. Klasyfikacja ta decydowała o stawce opodatkowania (art.5 ust.1-3 u.p.o.l.).
Obowiązkiem organów podatkowych, wynikającym z art.122 i art.187 § 1 O.p., było w związku z tym ustalenie, jaki charakter miały grunt i budynek.
Jednym z dowodów, jakie organ powinien przeprowadzić jest wypis z ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art.21 ust.1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego dane zawarte w tej ewidencji stanowią bowiem podstawę wymiaru podatków.
W orzecznictwie sądów administracyjnych i w piśmiennictwie za ugruntowany można uznać pogląd, że dowód z danych z ewidencji stanowi dowód z dokumentu urzędowego w rozumieniu art.194 § 1 O.p. o znaczeniu decydującym w każdym przypadku, gdy dane w niej zawarte odpowiadają kategoriom gruntów i budynków, określonym w ustawie podatkowej (por. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2013r., sygn. akt II FPS 2/13, ONSAiWSA z 2014 r., nr 2, poz. 21). Ewidencja ta, jak podkreślono w powołanej wyżej uchwale, ma walor normatywny dla wyznaczenia zakresu opodatkowania (por. też L.Etel, Podatek od nieruchomości. Komentarz, Warszawa 2009, s.34-35). Opodatkowanie budynku według stawek właściwych dla budynków mieszkalnych jest w związku z tym możliwe jedynie wówczas, gdy budynek ten w ewidencji gruntów i budynków jest określony jako mieszkalny (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012r., II FPS 4/11, ONSAiWSA z 2012 r., nr 3, poz. 96).
Organy przeprowadziły dowód z wypisu z ewidencji gruntów i budynków. Klasyfikacja gruntów i budynku skarżących odpowiadała w tym zakresie klasyfikacji z ustawy podatkowej. Dane te były zatem istotne dla ustalenia stawki podatkowej.
Organy podatkowe nie mogły pominąć danych z ewidencji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2012r., II FSK 49/08, z dnia 13 lutego 2014 r., II FSK 311/12).
Nie doszło w związku z tym do naruszenia art. 180 O.p. Ocena materiału dowodowego także nie była oceną dowolną, sprzeczną z art.191 O.p., skoro opierała się na wszystkich zebranych dowodach, a zebrany materiał dowodowy by materiałem zupełnym.
Należy wskazać, że grunty podlegają podatkowi rolnemu tylko wówczas gdy tak wynika z ewidencji gruntów o czym stanowi art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. ( Dz. U. z 2013 r. poz. 1381 ze zm. ) w brzmieniu :" Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako uzytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na gruntach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej lub innej niż działalność rolnicza".
Nie zależy to od rzeczywistego wykorzystania gruntów. W przypadku gdy podatnik nie zgadza się z takim opodatkowaniem czy ewidencją winien wszcząć procedurę zmiany zapisów w ewidencji to oznacza, że rację ma organ twierdząc, ze do czasu zmiany obowiązują zapisy w ewidencji.
Końcowo ustosunkowując się do wniosku skarżących o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie, z uwagi na toczące się postępowanie aktualizujące zapisy w ewidencji gruntów i budynków, Sąd uznał go za niezasadny.
Wynik toczącego się postępowania przed starostą nie mógł mieć żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem przedmiotowe postępowanie dotyczy oceny zgodności z prawem decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015r., zaś ewentualne zmiany w ewidencji gruntów i budynków mogą wywierać skutki prawnopodatkowe co najwyżej na przyszłość. Porównaj wyrok NSA z 14 września 2011 r., sygn. akt II FSK 533/10, gdzie Sąd ten stwierdził, że : " dopiero od dnia zmiany w ewidencji gruntów i budynków grunty zmieniają swój charakter do celów podatkowych".
Mając powyższe na względzie Sąd w oparciu o art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło