I SA/Bd 580/08
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2008-10-24
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo wskazania na wysokie wydatki związane z utrzymaniem mieszkania i spłatą kredytu, sąd wziął pod uwagę dochody z działalności gospodarczej i współwłasność nieruchomości, które czyniły twierdzenia o ubóstwie niewiarygodnymi.Stan faktyczny
Skarżąca E. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni podała swoje dochody, wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego, spłatą kredytu i mieszkania. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niewystarczających danych. Skarżąca wniosła sprzeciw, kwestionując kompletność rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
I SA/Bd 580/08 POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 24 października 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
I SA/Bd 580/08
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 12 września 2008r. skarżąca E. P. zwróciła
się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie
od kosztów sądowych.
Z formularza PPF oraz złożonych dokumentów ( w tym załączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie zawisłej w tutejszym Sądzie o tożsamym przedmiocie sprawy sygn. akt I SA/Bd 560/08) wynika, iż dochód gospodarstwa domowego, w którym skarżąca pozostaje wraz z mężem oraz pełnoletnim synem, wynosi 2.252 zł brutto. Jako v-ce prezes zarządu "V. P." Sp. z o.o. skarżąca otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 845,17 zł netto miesięcznie. Podała, iż wraz z K. P. są jedynymi udziałowcami w spółce cywilnej K.P. "C.". Z bilansu działalności jej za okres 01 stycznia 2008r. do 31 lipca 2008r.wynika, iż wydatki przewyższały dochody. W zeznaniach podatkowych za 2007r. skarżąca w PIT-37 wykazała dochód w wysokości 10.689,00 zł, natomiast w PIT - 36L dochód w wysokości 4.362,21 zł. Ponadto przedłożyła kopie: umowy pożyczki zawartej w dniu [...]r. oraz trzech dowodów wpłaty dokonanych w 2007r. na rzecz H. Bank P. S.A. (pożyczkodawcy) na kwotę łączną 12.559,45 zł. Jak wynika z przedłożonych dokumentów zainteresowana spłaca raty kredytu gotówkowego udzielonego przez D. Bank S.A. w wysokości 41.200,00 zł na potwierdzenie czego załączyła 9 potwierdzeń systematycznie dokonywanych wpłat w wysokości ok. 810 zł. Strona oświadczyła, że posiada mieszkanie spółdzielcze o pow. 67 m². Koszty związane z jego miesięcznym utrzymaniem sprowadzają się do opłacenia: czynszu - 724,37 zł, usług telekomunikacyjnych - 80 zł i energii elektrycznej - ok. 176 zł. Ponadto wnioskodawczyni zaznaczyła, iż zarówno ona, jak i żaden z domowników nie posiadają prywatnego rachunku bankowego. Nie posiada nadto żadnych przedmiotów wartościowych powyżej 3.000 €, oszczędności czy nieruchomości. Majątku nie posiadają także osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym. Na leczenie wydają miesięcznie ok. 300 zł.
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych, uzasadniając, że przedstawione informacje oraz dokumenty nie zawierają dostatecznych danych, koniecznych do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych zainteresowanej.
W sprzeciwie strona podniosła, że okoliczności sprawy nie zostały rozpoznane w sposób kompletny, w związku z czym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskowanego prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko, któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 p.p.s.a. wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 p.p.s.a.). Z kolei koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, w tym wpis i opłatę kancelaryjną, oraz zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Należy również zauważyć, że użyte w przepisie 246 § 1 pkt 2 określenie "gdy wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004).
Jeżeli fakty, które strona podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy
lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA
z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04). Do oceny Sądu należy uznanie,
czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia wskazane przesłanki. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające
z oświadczenia zawartego na wniosku składanym przez strony na urzędowym formularzu (art. 252 § 1 p.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe regulacje należy stwierdzić, iż wniosek skarżącej
nie zasługuje na uwzględnienie.
Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wraz z mężem i studiującym synem wspólne gospodarstwo domowe , którego dochód wynosi 1.690,34 zł.
Aktualnie spłacają kredyt ok. 810 zł miesięcznie, wydatki związane
z utrzymaniem mieszkania wynoszą łącznie ok. 980 zł, a na zakup leków wydają 300 zł miesięcznie. Z matematycznego zestawienia powyższych dokumentów wynika, że wydatki gospodarstwa domowego sprowadzające się do 2100 zł znaczenie przewyższają jego dochody. W tym miejscy należy również wskazać, że w powyższych wydatkach nie uwzględniono kwot, jakie bez wątpienia wydaje skarżąca wraz z osobami prowadzącymi z nią wspólne gospodarstwo domowe na wyżywienie, zakup środków czystości, ubrań oraz związanych z nauką syna. Podnieść również należy, że ze znajdujących się w aktach administracyjnych zeznań podatkowych za lata 2004 i 2005, wynika, iż dochód K.P. "C" S.C., która w 100% należy do wnioskującej oraz jej męża wyniósł odpowiednio: 218.226,58 zł oraz 171.328,53 zł. Skarżąca podała we wniosku, że zarówno on jak i żaden z domowników nie posiadają przedmiotów wartościowych powyżej 3.000 €, oszczędności oraz innych nieruchomości, co w świetle powyższych ustaleń jest mało wiarygodne tym bardziej, że jak wynika z pisma Starostwa Powiatowego w R. z dnia [...]. [...] (K-51 akt administracyjnych do sprawy sygn. akt I SA/Bd 560/08) E. P. wraz z synem są współwłaścicielami działki budowlanej Nr [...] położonej w obrębie geodezyjnym O. KW[...]. Zauważyć również należy, iż przychód z tytułu prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej w 2007r. wyniósł 163.116,43 zł, natomiast wydatki w znacznej części były przeznaczone na wynagrodzenia 107.114,65 zł. W świetle powyższych trudno skarżącą uznać za osobę znajdująca się w ubóstwie a tym samym pozbawioną możliwości opłacenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł.
W tym miejscu podnieść należy, że przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. (postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 758/04). Zatem rzeczą skarżącej
jako zainteresowanej jest wykazanie, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w ww. przepisach.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, należy stwierdzić, że E. P.
nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania,
bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny w związku z czym na mocy
art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło