I SA/Bd 584/07

WyrokWSA w Bydgoszczy2007-10-25

Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Dudra, Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa między małżonkami dotycząca podziału zysków z najmu nieruchomości objętej wspólnością majątkową, zawarta przed dniem 1 stycznia 2006 r. i nieprzedłożona organowi podatkowemu w ustawowym terminie, może stanowić podstawę do obalenia domniemania równych udziałów w zysku z najmu dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umowa między małżonkami dotycząca podziału zysków z najmu wspólnej nieruchomości nie wywołuje skutku prawnego w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli nie została złożona organowi podatkowemu w ustawowym terminie. Jedynym sposobem na obalenie domniemania równych udziałów w zyskach z najmu wspólnej nieruchomości, zgodnie z art. 8 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest złożenie pisemnego oświadczenia o opodatkowaniu całości dochodu przez jednego z małżonków, najpóźniej do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przychód został otrzymany. Brak takiego oświadczenia oznacza, że dochody z najmu wspólnej nieruchomości powinny być dzielone po połowie między małżonków i doliczane do ich pozostałych dochodów.
Stan faktyczny
Skarżący T. S. wystąpił o pisemną interpretację prawa podatkowego w kwestii obowiązku doliczenia połowy dochodu z najmu nieruchomości objętej wspólnością majątkową do swojego dochodu z pracy. Skarżący twierdził, że umowa z żoną przyznawała jej cały zysk z najmu, a po rozwodzie nieruchomość przypadła w większości byłej żonie. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Bd 584 /07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2007 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. 1. oddala skargę 2. umarza postępowanie w sprawie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji I SA/Bd 584/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił zmiany postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] Nr [...] w sprawie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, w którym uznał stanowisko przedstawione przez T. S. za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ przywołał stan faktyczny sprawy, wskazując, że wnioskiem z dnia 15 stycznia 2007 r. strona na podstawie art. 14 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) - dalej Op. - wystąpiła o udzielenie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w kwestii dotyczącej obowiązku doliczenia połowy dochodu osiągniętego w roku 2006 z najmu nieruchomości – do pozostałego dochodu osiągniętego w tym roku z tytułu stosunku pracy i jego zapłaty. We wniosku skarżący podał, że przez prawie cały rok 2006 (do dnia 8 grudnia 2006r. tj do dnia rozwiązania związku małżeńskiego) z żoną E. S. pozostawał we wspólności majątkowej. W skład wspólnego majątku wchodziła nieruchomość położona przy [...] w B. z której osiągano przychód. Wnioskujący wskazał, że przed dniem 1 stycznia 2006 roku zawarł umowę z żoną, na podstawie, której cały zysk uzyskany w 2006 roku miał jej przypadać, co zdaniem skarżącego oznaczało, że on nie posiadał prawa do zysku z najmu przedmiotowej nieruchomości. Skarżący podniósł, że Sąd orzekając w dniu 8 grudnia 2006r. rozwiązanie związku małżeńskiego orzekł również o podziale majątku, w wyniku czego - przedmiotowa nieruchomość w większości została przypisana byłej żonie. Zdaniem skarżącego, skoro w roku 2006 nie osiągał żadnych zysków z najmu ww. nieruchomości, to nie jest tym samym zobowiązany do doliczenia połowy dochodów z najmu nieruchomości do swojego pozostałego dochodu uzyskiwanego z tytułu stosunku pracy oraz do łącznego opodatkowania tych dochodów w zeznaniu rocznym za 2006 r. Na poparcie swojego stanowiska, skarżący przywołał również interpretację prawa podatkowego dokonaną w postanowieniu Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] znak [...]. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] uznał, że stanowisko strony zaprezentowane we wniosku jest nieprawidłowe. Organ wskazał art.10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) w myśl, którego do źródeł przychodów należy najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również skład dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 cyt. ustawy przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej zysku własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. Jak wskazuje art. 8 ust. 3 zasady, o których mowa w ust. 1 i 2 mają zastosowanie do małżonków, między którymi istnieje wspólność majątkowa, osiągających ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 a pkt 6 przychody ze wspólnej własności, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy, chyba że złożą (art. 8 ust. 4) pisemne oświadczenie o opodatkowaniu całości dochodu osiągniętego przez jednego z małżonków najpóźniej do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przychód został otrzymany. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku są równe. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie. Zdaniem strony, dochód z najmu wspólnej nieruchomości podlega opodatkowaniu wyłącznie u jego byłej żony, gdyż w opisanym stanie faktycznym nastąpiło obalenie domniemania równych udziałów w zyskach, o którym mowa w art. 8 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dowodem tym są : • deklaracje miesięczne PIT – 5 składane w trakcie roku 2006r. wyłącznie przez jego małżonkę • oraz umowa dotycząca podziału zysków, która została zawarta pomiędzy małżonkami, a której to umowy organ podatkowy nie zakwestionował. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia organu podatkowego. Skarżący na powyższą decyzję złożył w dniu 24 lipca 2007 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie - jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu wskazał, że rozstrzygniecie organu jest nieprawidłowe, gdyż w sprawie doszło do obalenia domniemania równych udziałów w zyskach, czego dowodem są w opinii strony deklaracje składane wyłącznie przez żonę oraz umowa, na podstawie której - cały zysk z najmu ww. nieruchomości przypadał w tym okresie żonie. Skarżący tak jak w odwołaniu podniósł, że organ podatkowy ww. umowy nie zakwestionował. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje : Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego czyni to wedle stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu (por. T. Woś i inni: Postępowanie Sądowoadministracyjne, LexisNexis, Warszawa 2004r., s. 289 – 290 oraz wyrok WSA z dnia 6 maja 2004r., sygn. akt I SA 912/03 LEX nr 146718). Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie zostało naruszone prawo materialne ani procesowe. Jak wynika z akt sprawy skarżący wnioskiem z dnia 15 stycznia 2007r. wystąpił o udzielenie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Wniosek dotyczył kwestii opodatkowania przychodów z najmu nieruchomości objętej wspólnością ustawową małżeńską w sytuacji, gdy jeden z małżonków umową zrezygnował z zysku na rzecz drugiego, który powyższy fakt potwierdzał w składanych miesięcznych deklaracjach PIT – 5. W przedmiotowej sprawie zastosowanie ma ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm. ). W myśl art. 8 ust. 1 cyt. ustawy " przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej zysku własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku są równe. Na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zasada powyższa ma również zastosowanie do małżonków, między którymi istnieje wspólność majątkowa, osiągających przychody z najmu wspólnej własności, chyba że złożą pisemne oświadczenie o opodatkowaniu całości dochodu osiągniętego z tego źródła przez jednego z nich. Ustawodawca w § 4 art. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podał, że ww. pisemne oświadczenie winno być złożone najpóźniej do 20 dnia następnego miesiąca po miesiącu, w którym pierwszy w roku podatkowym przychód z w. wskazanych źródeł został otrzymany Ponadto należy również przywołać przepis art. 31 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, zgodnie z którym dochody z majątku wspólnego jak również z majątku osobistego każdego z małżonków zaliczane są, co do zasady, do majątku objętego wspólnością majątkową. Jak wynika z akt sprawy nieruchomość położona przy [...] w B., będąca przedmiotem najmu, wchodziła w skład majątku objętego wspólnością majątkową aż do momentu zniesienia tej wspólności w wyniku rozwodu. Z powyższego wynika zatem, że do czasu rozwiązania małżeństwa przez rozwód dochody z najmu wspólnej nieruchomości z mocy ustawy stanowiły część majątku wspólnego obojga małżonków. Na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochody te winny zostać doliczone do dochodów byłych małżonków w równych częściach, zgodnie z przepisem art. 8 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy, ustanawiającym domniemanie równych udziałów w zyskach. Do czasu rozwodu miedzy małżonkami istniała zatem wspólność majątkowa a dochody z najmu wspólnej własności stanowiły część majątku wspólnego i powinny zostać opodatkowane przez każdego z małżonków. Ustawodawca w drodze wyjątku przyjął, że dochód w tym przypadku z najmu wspólnej własności może zostać opodatkowany przez jednego z małżonków, pod warunkiem złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego stosownego oświadczenia w tym zakresie, najpóźniej do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został otrzymany pierwszy przychód ( art. 8 ust. 4 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Zdaniem Sądu skutku takiego, nie wywołuje umowa dotycząca ustalenia udziałów w zysku z najmu wspólnej nieruchomości, która jednak nie została w powyższym terminie przedłożona organowi podatkowemu. Należy zaznaczyć, że nie ma znaczenia fakt, że przychody z najmu nieruchomości otrzymywała tylko była żona skarżącego , gdyż ten fakt strony uregulowały pomiędzy sobą umownie. Organy podatkowe nie analizują umownych uregulowań pomiędzy małżonkami a opierają się wyłącznie na dokumentach im przedstawionych, zgodnie z wymogami ustawy. Takim wymogiem ustawy w niniejszym przypadku było pisemne oświadczenie o opodatkowaniu całości dochodów z najmu przez jednego z małżonków, złożone właściwemu organowi podatkowemu i we właściwym terminie, zgodnie z art. 8 ust. 4 cyt. ustawy najpóźniej do 20 go dnia po miesiącu w którym przychód został otrzymany. Należy podkreślić, że w przypadku skarżącego tylko złożenie takiego oświadczenia mogłoby go zwolnić od obowiązku opodatkowania połowy dochodu z najmu, co oznacza, że powyższe oświadczenie a nie umowa jest przeciwdowodem, o którym mowa w art. 8 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym. Jak wynika z materiału dowodowego w sprawie przedmiotowe oświadczenie organowi podatkowemu nie zostało złożone a zatem w tej sytuacji dochody osiągnięte w 2006 roku, do chwili podziału wspólnego majątku, dochody z najmu nieruchomości stanowiącej przed rozwodem majątek wspólny, winny być po połowie doliczone do dochodów obojga małżonków z pozostałych źródeł i wykazane w złożonych przez nich zeznaniach rocznych dla podatku dochodowego od osób fizycznych. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło