I SA/Bd 596/18

WyrokWSA w Bydgoszczy2018-10-10

Skład orzekający: Halina Adamczewska – Wasilewicz, Leszek Kleczkowski, Ewa Kruppik – Świetlicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa dofinansowania ze środków PFRON uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym dla osoby niepełnosprawnej, która spełnia wymogi formalne, jest zgodna z prawem, jeśli organ powołuje się na brak środków finansowych i stosuje kryteria pierwszeństwa inne niż określone w przepisach wykonawczych do ustawy o rehabilitacji?
Ratio decidendi
Odmowa dofinansowania ze środków PFRON uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym dla osoby niepełnosprawnej, która spełnia wymogi formalne, jest niezgodna z prawem, jeśli organ stosuje kryteria pierwszeństwa inne niż określone w przepisach wykonawczych do ustawy o rehabilitacji, a brak środków finansowych nie jest jedyną podstawą odmowy, lecz wynika z błędnego zastosowania kryteriów. Organy administracji nie mogą samodzielnie modyfikować kręgu uprawnionych podmiotów.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie ze środków PFRON uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym, który został odrzucony przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, a następnie utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organy przyznały, że skarżący spełnia wymogi formalne, jednak odmówiły dofinansowania z powodu braku środków finansowych oraz zastosowania kryteriów pierwszeństwa, które preferowały dzieci i młodzież uczącą się. Skarżący zarzucił dyskryminację osób dorosłych i niezgodność kryteriów z prawem. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania ze środków PFRON uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T. z dnia [...] kwietnia 2018r. nr [...] Decyzją z dnia [...]., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta T., Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T. rozpatrzył negatywnie złożony przez Skarżącego wniosek o dofinansowanie ze środków PFRON uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. W złożonym odwołaniu Skarżący wskazał, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją organu pierwszej instancji. Stwierdził, że organ niedostatecznie wnikliwie zapoznał się ze złożonym przez niego wnioskiem o dofinansowanie. Wyjaśnił, że jest całkowicie niezdolny do pracy i stan jego zdrowia uległ ostatnio pogorszeniu. W tym zakresie wskazał na chorobę nowotworową. Podważył sposób przyznawania przez organ dofinansowania podnosząc, że organ preferuje w tym zakresie niepełnosprawne dzieci i młodzież. Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2018r., poz. 511 ze zm.), dalej: "ustawa o rehabilitacji", Rada Miasta T. podjęła uchwałę z dnia [...]. Nr [...] w sprawie określenia zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych, na realizację których przeznacza się środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w 2018 roku. Zgodnie z tą uchwałą, pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego przysługuje: 1. Niepełnosprawnym dzieciom do 16 lat, 2. Osobom niepełnosprawnym uczącym się w wieku do 24 lat bez względu na posiadany stopień niepełnosprawności, 3. Osobom niepełnosprawnym, które posiadają orzeczenie o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności (lub orzeczenia równorzędne) znajdujące się w ciężkim stanie klinicznym, 4. Osobom niepełnosprawnym, które posiadają orzeczenie o zaliczeniu do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (lub orzeczenia równoważne) pozostające w zatrudnieniu lub zarejestrowane w urzędzie pracy jako poszukujące pracy, 5. Osobom niepełnosprawnym posiadającym orzeczenie o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności (lub orzeczenia równoważne), które nigdy dotąd nie korzystały z takiego dofinansowania. Organ w tym zakresie wskazał, że Skarżący w dniu [...]. złożył wniosek o dofinansowanie ze środków PFRON uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym motywując go faktem, iż posiada orzeczenie zaliczające Go do znacznego stopnia niepełnosprawności do dnia [...]. Skarżący cierpi na dysfunkcje ruchu, zamieszkuje sam i Jego miesięczny dochód wynosi [...] zł. Zdaniem organu, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T. prawidłowo ustalił, że Wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania Mu dofinansowania ze środków finansowych PFRON do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. Jednak w 2018r. Rada Miasta T. przeznaczyła na realizację ww. zadania środki finansowe PFRON w wysokości [...] zł i na dzień rozpatrywania wniosku były one rozdysponowane. Mając na względzie ilość wniosków oraz niski limit przyznanych na ten cel środków finansowych, organ pierwszej instancji przeprowadził weryfikację wniosków i kierował się opisanymi powyżej kryteriami pierwszeństwa w uzyskaniu dofinansowania. Negatywne rozstrzygnięcie wniosku Skarżącego jest zatem konsekwencją braku środków finansowych przeznaczonych na ten cel przez Radę Miasta T.. Mając na uwadze powyższe Kolegium uznało, że Skarżący wprawdzie spełnia przesłanki do przyznania dofinansowania ze środków finansowych PFRON do wyjazdu na turnus rehabilitacyjny, jednak liczba wniosków złożonych w tym zakresie do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T. oraz kryteria, jakimi kierował się organ pierwszej instancji podczas ich rozpatrywania znacząco przewyższa środki finansowe przeznaczone w 2018r. na ten cel, w związku z tym wydane rozstrzygnięcie jest prawidłowe. W skardze Strona podtrzymała dotychczasową argumentację podnosząc, że jest osobą niepełnosprawną, trwale niezdolną do pracy, w ciężkim stanie klinicznym. Skarżący podniósł, że powodem złożenia wniosku są niewystarczające środki finansowe. Kwestionując sposób rozdysponowania środków z PFRON Skarżący zarzucił przeznaczenie ich w całości tylko dla dzieci i młodzieży oraz ich opiekunów, co w jego ocenie jest niesprawiedliwe i niezgodne z przepisami prawa, gdyż dyskryminuje osoby dorosłe. Skarżący dodał, że nie liczy na nic pozytywnego znając realia czasowe polskiego sądownictwa. Składa jednak skargę licząc, że być może pojawi się ich więcej i w przyszłości zaczną być przyjmowane inne kryteria podziału środków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: I. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r., poz. 2188) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Stwierdzenie zatem, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302), dalej: "P.p.s.a." Zgodnie zaś z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w płaszczyźnie jej zgodności z prawem Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. II. Spór w sprawie sprowadza się do zagadnienia, czy zgodne z prawem jest utrzymanie w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącemu dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. Przy czym organ przyznaje, że Skarżący spełnia wymogi dla uzyskania dofinansowania, jednakże powołuje się na brak środków finansowych na ten cel w budżecie Miasta T.. Strona natomiast podnosi, że przekazanie środków wyłącznie dla niepełnosprawnych dzieci i uczącej się młodzieży narusza prawo. Na wstępie odnieść się należy do przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej. Art. 10 tej ustawy stanowi, że do podstawowych form aktywności wspomagającej proces rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych zalicza się uczestnictwo tych osób w: 1) warsztatach terapii zajęciowej, 2) turnusach rehabilitacyjnych. Z kolei w art. 10f ust. 1 pkt 2 ustawy sprecyzowano, że osoby niepełnosprawne są kierowane do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym na wniosek lekarza, pod którego opieką się znajdują, a w ust. 3 wskazano, iż wnioski o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie są składane w powiatowych centrach pomocy rodzinie. Uregulowanie pozostałych kwestii ustawodawca powierzył, na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 10d ust. 8 powołanej ustawy, ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego, który - mając na względzie zapewnienie odpowiedniego poziomu rehabilitacji - miał określić, w drodze rozporządzenia, między innymi: 1) rodzaje turnusów organizowanych przy udziale środków Funduszu oraz warunki uczestnictwa w tych turnusach, 2) warunki, jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie, tryb składania i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie, wysokość oraz sposób przyznawania i przekazywania tego dofinansowania ze środków Funduszu. W wykonaniu tej delegacji ustawowej zostało wydane rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U. z 2007r., nr 230, poz. 1694 ze zm.), dalej: "rozporządzenie", w którym w § 4 określono warunki, jakie musi spełnić osoba niepełnosprawna ubiegająca się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie. Zgodnie natomiast z treścią § 5 ust. 11: "Przy rozpatrywaniu wniosku o dofinansowanie bierze się pod uwagę stopień i rodzaj niepełnosprawności wnioskodawcy oraz wpływ niepełnosprawności na możliwość realizacji przez wnioskodawcę kontaktów społecznych w codziennym funkcjonowaniu, a także uwzględnia się na korzyść wnioskodawcy fakt niekorzystania z dofinansowania w roku poprzednim". W § 5 ust. 12 tego rozporządzenia sformułowano z kolei zasady pierwszeństwa stwierdzając, że: "Pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania mają osoby niepełnosprawne, które posiadają orzeczenia o zaliczeniu do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności albo równoważne, osoby niepełnosprawne w wieku do 16 lat albo w wieku do 24 lat uczące się i niepracujące bez względu na stopień niepełnosprawności." Z kolei w § 5 ust. 13 wskazano, że: "Uzyskanie dofinansowania w danym roku nie wyklucza uzyskania dofinansowania w roku następnym." W ww. rozporządzeniu przewidziano ponadto sytuację, gdy brak jest środków na zaspokojenie wszystkich potrzeb w regulowanym zakresie. I tak § 6 ust. 3 stanowi, że w przypadku znacznego niedoboru środków Funduszu w danym roku w stosunku do istniejących potrzeb w zakresie dofinansowania uczestnictwa osób niepełnosprawnych w turnusach rehabilitacyjnych oraz pobytu ich opiekunów, można obniżyć wysokość tego dofinansowania, nie więcej jednak niż o 20 % kwot, o których mowa w ust. 1, albo przyjąć zasadę przyznawania dofinansowania tej samej dorosłej osobie niepełnosprawnej raz na dwa lata. III. Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy wskazać, że jak wynika z akt sprawy Skarżący spełniał warunki do przyznania dofinansowania uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym w 2018r. ze środków PFRON, co nie jest sporne między stronami. Podać w tym kontekście należy, że Skarżący jest trwale niezdolny do pracy, całkowita niezdolność do pracy pozostaje w związku z narządem ruchu (orzeczenie lekarza orzecznika), dotknięty jest dysfunkcją narządu ruchu (wniosek lekarza o skierowanie na turnus rehabilitacyjny), został zaliczony do osób niepełnosprawnych o znacznym stopniu niepełnosprawności (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności); dochód na osobę wynosi [...] zł. W 2017r. Skarżący korzystał z dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego. Przyczyną jednak odmowy przyznania tego dofinansowania w 2018r. były niewystarczające środki finansowe Funduszu do istniejących potrzeb oraz przyjęte przez Ośrodek kryterium kwalifikacyjne. W szczególności organ pierwszej instancji podał, że wpłynęło 331 wniosków, które przeszły pozytywną weryfikację formalną. Jednak uchwałą Nr [...] z dnia 22 marca w 2018r. Rada Miasta T. przeznaczyła na realizację zadania pn. dofinansowanie uczestnictwa osób niepełnosprawnych i ich opiekunów w turnusach rehabilitacyjnych, środki finansowe w wysokości [...] zł i na dzień rozpatrywania wniosku środki te były rozdysponowane. Mając na względzie ilość wniosków oraz niski limit przyznania na ten cel środków finansowych organ pierwszej instancji przeprowadził weryfikację wniosków i przyznał dofinansowanie wyłącznie 92 osobom niepełnosprawnym, wśród których znalazły się wszystkie niepełnosprawne dzieci w wieku do 16 lat oraz osoby niepełnosprawne uczące się w wieku do lat 24, bez względu na posiadany stopień niepełnosprawności. Przy czym organ kierował się kryteriami pierwszeństwa wymienionymi w załączniku nr [...] do zarządzenia Nr [...] Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T. z dnia [...] roku w sprawie wprowadzenia Regulaminu przyznawania wsparcia finansowego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w 2018 roku w ramach pilotażowego programu "Aktywny Samorząd", którego realizatorem jest Gmina Miasta T. oraz zasad przyznawania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych obowiązujących w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w T. (k.12 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Zgodnie z § 14 ust. 1 tego Regulaminu, przy rozpatrywaniu wniosku o dofinansowanie bierze się pod uwagę stopień i rodzaj niepełnosprawności oraz wpływ niepełnosprawności na możliwość realizacji przez osobę niepełnosprawną kontaktów społecznych w codziennym funkcjonowaniu, a także uwzględnia się na korzyść osoby niepełnosprawnej fakt niekorzystania z dofinansowania w roku poprzednim. Stosownie zaś do § 14 ust. 2 Regulaminu, pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego przysługuje: 1) niepełnosprawnym dzieciom w wieku do 16 lat; 2) osobom niepełnosprawnym uczącym się w wieku do 24 lat bez względu na posiadany stopień niepełnosprawności; 3) osobom niepełnosprawnym, które posiadają orzeczenie o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności (lub orzeczenie równorzędne) znajdujące się w ciężkim stanie klinicznym; 4) osobom niepełnosprawnym, które posiadają orzeczenie o zaliczeniu do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (lub orzeczenie równoważne) pozostające w zatrudnieniu lub zarejestrowane w urzędzie pracy jako poszukujące pracy; 5) osobom niepełnosprawnym posiadającym orzeczenie o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności (lub orzeczenie równoważne), które nigdy dotąd nie korzystały z takiego dofinansowania. Negatywne rozstrzygnięcie wniosku Skarżącego jest zatem konsekwencją braku środków finansowych przeznaczonych na ten cel przez Radę Miasta T. i zastosowania powyższych kryteriów określonych w Regulaminie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T.. Wobec niedoboru środków organ przyjął zasadę przyznawania dofinansowania wyłącznie niepełnosprawnym dzieciom w wieku do lat 16 i osobom niepełnosprawnym uczącym się w wieku do lat 24. Sąd zauważa, że zastosowane kryterium nie odpowiada zasadom określonym w ww. rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007r. Przyjęcie zasady odmowy dofinansowania dla wszystkich osób do tego uprawnionych, które jednak nie są dzieckiem do lat 16 i osobą uczącą się do lat 24, przy jednoczesnym wyeliminowaniu z prawa przyznania dofinansowania pozostałe osoby dorosłe spełniające warunki wymagane przepisami prawa, narusza ww. § 5 ust. 11 i ust. 12 tego rozporządzenia. W tym kontekście Sąd zauważa, że w § 5 ust. 12 tego rozporządzenia określono kwestię pierwszeństwa osób w pozyskaniu wsparcia na wskazany wyżej cel, tj. dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego. Przyjęcie przez Ośrodek, jako kryterium przyznania dofinansowania okoliczności, czy niepełnosprawny jest dzieckiem do lat 16 lub uczącą się osobą do lat 24, pozostawało w sprzeczności z treścią § 5 ust. 11 i ust. 12 ww. rozporządzenia, gdzie takiego kryterium brak. Powyższe oznacza, że przyjęcie kryterium innego, niewymienionego w rozporządzeniu, było niezgodne z prawem. Powołane przepisy prawa nie pozwalają bowiem na takie dowolne dalsze i dodatkowe ograniczenie oraz różnicowanie dostępności do świadczeń na rzecz osób niepełnosprawnych, poza przewidzianymi w przepisach tego rozporządzenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2017r., sygn. akt I SA/Gl 902/17). Pozostaje zatem zwrócić uwagę na § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych, z którego wynika jednoznacznie, że osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. Niezależnie zatem od wieku każda osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie ze środków PFRON, przy czym jak wskazuje § 5 ust. 12 rozporządzenia, pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania mają osoby niepełnosprawne, które posiadają orzeczenia o zaliczeniu do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności albo równoważne, osoby niepełnosprawne w wieku do 16 lat albo w wieku do 24 lat uczące się i niepracujące bez względu na stopień niepełnosprawności. Ustawodawca zatem we wskazanych powyżej przepisach określił krąg osób uprawnionych do dofinansowania uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym ze środków PFRON. Organom nie zostało natomiast przyznane uprawnienie do samodzielnego modyfikowania tego kręgu uprawnionych podmiotów. Uregulowanie i przyjęcie przy wydaniu decyzji tych kwestii w sposób odmienny niż to uczynił prawodawca stanowi naruszenie prawa, bowiem organ jest obowiązany działać tylko na podstawie i w granicach prawa. Modyfikacja uprawnień w formie zarządzenia Dyrektora MOPR, a następnie w decyzji, jest niedopuszczalna, gdyż ostatecznie o kryteriach przyznania dofinansowania decydowałby inny akt i to wbrew treści rozporządzenia, czyli aktu podwykonawczego do ustawy i wydanego w granicach upoważnienia ustawowego. W rzeczonym Regulaminie Dyrektor MOPR określił zasady pierwszeństwa w dofinansowaniu uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych dzieci w wieku do 16 lat i osób uczących się do 24 roku życia, co przełożyło się na rozstrzygnięcie w decyzji. W ocenie Sądu takie kryterium różnicowania nie znajduje podstawy w obowiązujących przepisach i prowadzi do zawężenia kręgu osób uprawnionych do dofinansowania uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. Regulacja zawarta w § 14 Regulaminu wykracza poza kryteria z rozporządzenia i jest z nim niezgodna, a następnie zastosowana w przedmiotowej sprawie niedopuszczalna prawnie. Prawodawca przyznał wszystkim osobom niepełnosprawnym niezależnie od wieku prawo ubiegania się o dofinansowanie ze środków PFRON, a następnie dokonał modyfikacji kręgu osób uprawnionych w § 5 ust. 11-12 i § 6 ust. 3 rozporządzenia. Tym samym organ bezpodstawnie pominął pozostałe osoby niepełnosprawne, które także na mocy ustawy są uprawnione do ubiegania się o dofinansowanie ze środków PFRON (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 października 2016r., sygn. akt II SA/Ol 1015/16). Jak już bowiem wyżej podano, kwestia pierwszeństwa osób w pozyskaniu wsparcia na wskazany wyżej cel, tj. dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego została uregulowana w zapisach § 5 ust. 11 i 12 rozporządzenia z 15 listopada 2007r., a które to przepisy zostały w niniejszej sprawie naruszone. IV. Jednocześnie wyjaśnić należy Stronie, że organy administracyjne dysponują określonymi, przyznanymi w konkretnej wysokości funduszami na realizację zadań, w tym na zadania z § 4 rozporządzenia i winny rozdzielić je jak największej liczbie uprawnionych. Jest także niewątpliwym, że z różnym stopniem niepełnosprawności mogą wiązać się większe, czy mniejsze koszty turnusów rehabilitacyjnych i rzeczą organów jest dostosowanie środków do faktycznych potrzeb uprawnionych. Rozmiar dofinansowania będzie więc zawsze przedmiotem uznania organu (nie mającym nic wspólnego z dowolnością). Ratio legis powołanych wyżej przepisów wskazuje, że przyznając dofinansowanie w ramach pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeby osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. To daje organowi prawo do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Trzeba pamiętać, że organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Bezsprzecznym bowiem jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym przypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Działanie organu w tego typu sprawach polega zatem na załatwieniu sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, ale równocześnie z uwzględnieniem interesów innych uprawnionych do pomocy obywateli oraz z uwzględnieniem możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. W tym kontekście tut. Sąd nie przesądza, czy finalnie Skarżącemu powinno być przyznane dofinansowanie wobec ograniczonych możliwości finansowych MOPR oraz okoliczności, że Strona w 2017r. korzystała ze środków na dofinansowanie. Sąd wyłącznie zwraca uwagę, że w rozporządzeniu przewidziano sytuację, gdy brak jest środków na zaspokojenie wszystkich potrzeb w regulowanym zakresie. I tak § 6 ust. 3 ww. rozporządzenia stanowi, że w przypadku znacznego niedoboru środków Funduszu w danym roku w stosunku do istniejących potrzeb w zakresie dofinansowania uczestnictwa osób niepełnosprawnych w turnusach rehabilitacyjnych oraz pobytu ich opiekunów, można obniżyć wysokość tego dofinansowania, nie więcej jednak niż o 20% kwot, o których mowa w ust. 1, albo przyjąć zasadę przyznawania dofinansowania tej samej dorosłej osobie niepełnosprawnej raz na dwa lata. Skoro Skarżący korzystał z dofinansowania w 2017r., to przy braku środków, ten przepis należy ewentualnie rozważać, nie przesądzając obecnie tego zagadnienia. W rozporządzeniu wprowadzono zatem preferencje dla dzieci w stosunku do praw dorosłych i w takim zakresie jest ono dopuszczalne do stosowania. Jednocześnie Sąd nie przesądza o zasadności wniosku Skarżącego, a jedynie wskazuje na konieczność uwzględnienia wyłącznie kryteriów nie pozostających w sprzeczności z przepisami ww. rozporządzenia. Podkreślenia jeszcze raz wymaga, że przepis § 6 ust. 3 rozporządzenia pozwala na dwa ograniczenia w przyznaniu dofinansowania: albo w zakresie wysokości świadczenia (nie więcej niż o 20 %) albo jego częstotliwości (raz na dwa lata). Wyrażony zaś w uzasadnieniu decyzji odwoławczej pogląd, że brak dostatecznych środków finansowych w danym roku stanowi wystarczającą podstawę do odmowy dofinansowania dla niepełnosprawnych dorosłych (spełniających pozostałe kryteria) i pominięcie całkowicie tej grupy, jest sprzeczny z treścią rozporządzenia. Stwierdzić też należy, że żaden przepis nie nakłada na organ obowiązku przyznania dofinansowania każdej osobie spełniającej wszystkie kryteria ubiegania się o takie dofinansowanie. Jednak przepisy rozporządzenia, w tym § 5 ust. 11, ust. 12 i § 6 ust. 3, nie dają organowi administracji przyzwolenia na dowolne, dalsze ograniczenie dostępności świadczenia na rzecz osób niepełnosprawnych, poza przewidzianymi w tych przepisach (tak też WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 16 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 788/17). V. Stosownie do art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują z urzędu lub na wniosek wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje jedną z najważniejszych zasad postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob.: A. Wróbel, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, Lex-el.; Cz. Martysz, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex-el.). Wszystkie powołane wyżej przepisy znajdują na mocy art. 140 k.p.a. odpowiednie zastosowanie przed organem odwoławczym. Naruszenie wyżej wskazanych przepisów proceduralnych prowadzi w efekcie do naruszenia zasady praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), a także zasady z art. 11 k.p.a, który stanowi, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. W ocenie tut. Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora MOPR nie odpowiadają także powyższym wymogom prawa procesowego. VI. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. L. Kleczkowski H. Adamczewska – Wasilewicz E. Kruppik – Świetlicka

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło