I SA/Bd 608/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Asesor sądowy Ewa Kruppik - Świetlicka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Winiecka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Kujawsko – Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Bd 608/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w B. nr [...] z dnia [...] o odmowie przyznania P. B. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w dniu [...] wpłynął do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wniosek skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. Wnioskodawca ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) dla działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) dla działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha. Kontrola gospodarstwa na miejscu wykazała, iż wnioskodawca zadeklarował do przyznania dopłat również działkę rolną oznaczoną symbolem D o powierzchni [...] ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...] w L., w stosunku do której w trakcie wcześniejszego postępowania dotyczącego przyznania płatności na rok 2005 z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) ustalono, że działka ta nie była użytkowana rolniczo i utrzymana w dobrej kulturze rolnej według stanu na dzień 30 czerwca 2003r., co w ocenie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. spowodowało wyłączenie tej działki z dopłat. W wyniku kontroli stwierdzono, że ze zgłoszonych we wniosku gruntów rolnych do płatności kwalifikuje się [...] ha w zakresie jednolitej płatności obszarowej i [...] ha w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej. Różnica powierzchni działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonej w wyniku kontroli wyniosła 33,86% w zakresie jednolitej płatności obszarowej i 37,46% w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej. W związku z tym, że powierzchnia gruntów rolnych zadeklarowana we wniosku przekroczyła o 30 % powierzchnię stwierdzoną, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił P. B. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. W wyniku odwołania wniesionego przez P. B. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w B. dnia [...]. Organ odwoławczy podzielił argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji, iż zgromadzona dokumentacja m.in. w postaci zdjęć działki rolnej D pozwoliła bez żadnych wątpliwości stwierdzić, iż w stosunku do tego gruntu nie została spełniona przesłanka utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r., co spowodowało wyłączenie tej działki z przyznawania dopłat bezpośrednich w kolejnych latach . Zdaniem organu odwoławczego umieszczenie danych omawianej działki we wniosku spersonalizowanym na rok 2006 nie oznaczało w żadnym wypadku zajęcia przez organ wiążącego stanowiska, a jedynie stanowiło powielenie informacji o deklarowanych działkach z wniosku skarżącego złożonego za rok poprzedni. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że w okresie kierowania do beneficjentów wniosków spersonalizowanych, wniosek skarżącego za rok 2005 był przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też organy administracji umieściły sporną działkę we wniosku spersonalizowanym, aby nie uprzedzać ewentualnego rozstrzygnięcia Sądu. Organ odwoławczy wskazał również, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poinformował skarżącego w piśmie z dnia [...] 2007r. o ewentualnych, negatywnych konsekwencjach powtórnego zadeklarowania wykluczonej działki rolnej w przypadku uprawomocnienia się decyzji. Odnosząc się do kwestii daty wykluczenia spornej działki z dopłat bezpośrednich organ odwoławczy wskazał, iż wykluczenie działek ze względu na brak dobrej kultury rolnej organ stwierdza decyzją według stanu na dzień 30 czerwca 2003r. i wymierza sankcje. Wykluczenie to działa od momentu, w którym brak dobrej kultury rolnej faktycznie miał miejsce (ustawowo przyjmuje się datę 30 czerwca 2003r.) i wpływa na wszystkie lata przyznawania płatności. P. B. zaskarżył powyższą decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił decyzjom organów obu instancji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez błędne informowanie strony o przysługujących jej uprawnieniach, w konsekwencji naruszenie zasady informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków (art. 9 kpa) oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 kpa). Podniósł, iż organ umieścił sporną działkę D we wniosku spersonalizowanym, a wzywając stronę do złożenia wyjaśnień we wrześniu 2006r. nie wskazał na jakiekolwiek uchybienia w wypełnieniu wniosku. Podkreślił również, że nie został poinformowany o konsekwencjach objęcia spornej działki wnioskiem. Stwierdził, że gdyby został poinformowany, to zweryfikowałby wniosek. Wskazał, że na kierowane przez niego jednoznaczne pytania dotyczące działki D organ odpowiadał nieściśle bądź sprzecznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalając skargę stwierdził iż organy zasadnie uznały, że istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma decyzja administracyjna odmawiająca skarżącemu przyznania płatności za 2005r., bowiem zawarto w jej treści stwierdzenie, że działka D nie była użytkowana rolniczo w dniu 30 czerwca 2003r. Decyzja dotycząca płatności za rok 2005 stwierdzająca, że działka D nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003r., w ocenie Sądu wiązała organy załatwiające sprawę w zakresie płatności za rok 2006. Ponadto Sąd wskazał, że legalność decyzji dotyczącej płatności za rok 2005, była oceniana przez WSA w Bydgoszczy, który w wyroku z dnia 1 sierpnia 2007r., sygn. akt I SA./Bd 4/07, nie stwierdził naruszenia prawa i oddalił skargę. W związku z tym, na podstawie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) Sąd wydając orzeczenie w przedmiotowej sprawie był związany oceną zawartą w tym orzeczeniu. Od powyższego wyroku strona wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie: 1) art. 133 p.p.s.a., poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skargi, 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprzedstawienie w uzasadnieniu wyroku wszystkich zarzutów skargi oraz stanowiska skarżącego, 3) art. 145 § 1 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji art. 7, 8, 9, 10, 77, 80 k.p.a., 4) art. 168 i 170 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy sygn. akt I SA/Bd 4/07 za orzeczenie prawomocne. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 02 września 2008r. sygn. akt II GSK 320/08 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji opierając swoje rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie na treści decyzji i wyroku, które zostały następnie uchylone z tego względu, że nie zawierały podstawowych dla wyniku sprawy ustaleń dotyczących przesłanek warunkujących przyznanie płatności bezpośrednich za rok 2005 naruszył, przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. w decyzji z dnia [...] uznał, iż Kierownik Biura Powiatowego w decyzji z dnia [...] zasadnie odmówił skarżącemu przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006r. Całkowite pozbawienie jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej na rok 2006r. było następstwem uznania przez organy, że zadeklarowana we wniosku działka rolna oznaczona symbolem D o powierzchni [...] ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...] w L. nie była użytkowana rolniczo i utrzymana w dobrej kulturze według stanu na dzień 30 czerwca 2003r. o czym rozstrzygnięto w trakcie odrębnego postępowania dotyczącego przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Pozbawiając skarżącego ww. dopłat organy miały na uwadze szczegółowe unormowania zawarte w art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. zgodnie z którym w przypadku jednolitej płatności obszarowej nie zostaje przyznana żadna pomoc obszarowa jeżeli różnica obszaru działek zgłoszonych jest większa niż 30% obszaru "zatwierdzonego" tj. obszaru, który spełnia warunki do przyznania tej pomocy oraz art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. zgodnie z którymi w przypadku płatności uzupełniających nie zostaje przyznana żadna pomoc obszarowa jeżeli różnica obszaru działek zgłoszonych jest większa niż 20% obszaru zatwierdzonego. W związku z tym, że różnica powierzchni działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonych w czasie kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wyniosła [...] stwierdzonej powierzchni w zakresie jednolitej płatności obszarowej i [...] w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej odmówiono przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006r. Zdaniem Sądu organ wydając zaskarżoną decyzję na podstawie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] nie wziął pod uwagę, że decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w związku z tym zawarte w niej ustalenia dotyczące braku użytkowania rolniczego i utrzymania w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. działki D nie mogły stanowić podstawy do orzekania przy ocenie legalności decyzji administracyjnej odmawiającej płatności bezpośrednich za rok 2006. Należy również wskazać, iż w wyniku ponownego rozpoznania skargi P. B. na w/w decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 20 czerwca 2008r. sygn. akt I SA/Bd 219/08 uchylił tę decyzję jako wydaną z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. wskazując, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy (odwołania) należy w pierwszym rzędzie w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, kto był posiadaczem działki D, uprawnionym co do zasady do ubiegania się o pomoc obszarową m.in. poprzez przesłuchanie świadków: E T., W. U. i A. B., tj. osób, które w złożonych oświadczeniach twierdziły, że wykorzystywały tę działkę rolniczo oraz ocenić czy w sposób poprawny dokonano identyfikacji tej działki. Ponadto należy również wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 02 września 2008r. sygn. akt II GSK 320/08 uchylającym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 listopada 2007r. sygn. I SA/Bd 654/07 i przekazującym sprawę do ponownego rozpatrzenia – wyraził wiążący pogląd, że "Sąd I instancji wydał ten wyrok z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ nie ustalił kto jest posiadaczem działki D przyjmując, że kwestia ta ma pierwszorzędne znaczenie w sprawie dla oceny, czy skarżący spełniał przewidziane prawem przesłanki warunkujące przyznanie płatności z tytułu ONW". Mając na uwadze powyższy wiążący pogląd należy stwierdzić, iż zdaniem Sądu organy odmawiając w przedmiotowej sprawie przyznania płatności bezpośrednich nie dokonały ustaleń, kto był faktycznym posiadaczem spornej działki, a tym samym w niewystarczającym zakresie dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy nie poddając nadto tego niepełnego materiału dowodowego rzetelnej merytorycznej analizie i ocenie. W związku z powyższym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, 77 §1 i 80 k.p.a. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien również ocenić czy w sposób poprawny dokonano identyfikacji przedmiotowej działki D. Nie przesądzając przeto w niczym ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, należy stwierdzić, iż organ we wskazanym wyżej zakresie winien uzupełnić materiał dowodowy, a następnie bez przekraczania ustawowych granic poddać go gruntownej i rzetelnej analizie wyciągając merytorycznie uzasadnione i logicznie poprawne wnioski (art. 107§ 3 k.p.a.) Dopiero jednoznaczne ustalenia w zakresie stanu posiadania działki D oraz jej właściwej identyfikacji mogą ewentualnie w dalszej kolejności prowadzić do kolejnych ustaleń w zakresie czy była ona czy też nie była wykorzystywana rolniczo w stopniu, który ewentualnie mógłby uzasadniać przyznanie dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006.. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 151, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w wyroku.