I SA/Bd 622/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-10-13
Skład orzekający: sędzia WSA Leszek Kleczkowski, sędzia WSA Mirella Łent, sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, ale bez całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, organ może odmówić umorzenia tych należności na podstawie uznania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli zachodzą przesłanki wskazujące na trudną sytuację finansową i zdrowotną zobowiązanego, organ może odmówić umorzenia należności z tytułu składek, jeśli nie stwierdzi całkowitej nieściągalności, a decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy. Organ jest zobowiązany do wnikliwej analizy, ale ostateczna decyzja należy do jego swobody, o ile nie jest dowolna.Stan faktyczny
Skarżąca A. G. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, powołując się na trudną sytuację finansową i rodzinną oraz stan zdrowia. Organ I instancji oraz Prezes ZUS odmówili umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności, współwłasność mieszkania i możliwość podjęcia zatrudnienia. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie zasad postępowania i błędne ustalenia faktyczne. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr) Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 października 2009 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. oddala skargę
I SA/Bd 622/09
UZASADNIENIE
A. G. wnioskiem z dnia [...] skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosła o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, finansowanych przez płatnika, odsetek oraz kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty, określonej kwotowo, a wskazanych decyzją z dnia
[...]
Wniosek uzasadniła trudną sytuacją finansową i rodzinną. Wskazała, iż jej sytuacja, w jej opinii, wypełnia przesłanki wskazane w przepisie art. 28 ust. 3 i 3 a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U.
z 2007r. Nr 11, poz. 74 ze zm. )- dalej ustawa o systemie - ponieważ nie posiada żadnego majątku, co w jej przypadku świadczy jednocześnie o całkowitej nieściągalności należności. Zdaniem podatniczki spłata zadłużenia mogłaby doprowadzić ją do stanu ubóstwa. Podała, że wraz z synem utrzymuje się
z alimentów w wysokości 150,00 zł oraz z pomocy matki.
Wskazała, że ma zasądzone alimenty na syna w kwocie 300,00 zł., które były mąż pomniejsza o kwotę 150 zł., z racji opłacania przez niego wspólnego kredytu, wziętego na zakup mieszkania. Podała, iż sama choruje na stawy i nie wie, czy będzie mogła podjąć zatrudnienie w dotychczas wykonywanym zawodzie fryzjerki.
W stosunku do dłużniczki wdrożono egzekucję z zajęcia środków na rachunku
bankowym - I tytuł 15.09.2000 r. ( kolejne 26.07.2001 r., 01.10.2001 r., 09.07.2002 r.
i 11.09.2002 r.), egzekucja nieskuteczna, w dniach: 24.01.2001 r., 16.08.2001 r., 16.10.2001 r. i 07.11.2003 r., wpływ pism z banku o braku środków na koncie, a następnie zamknięciu rachunku. Wskazano, że po w 2002 r. było kilka wpłat własnych.
Inspektorat w celu ustalenia możliwości płatniczych płatniczki przeprowadził postępowanie wyjaśniające oraz w dniu 12.11.2008 r. wywiad o stanie majątkowym,
w którym ustalono, że zobowiązana jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy we W.. Jej dochody stanowią: zasiłek rodzinny w kwocie 64,00 zł oraz alimenty w kwocie 300,00 zł. Płatniczka posiada zadłużenie z tytułu zaciągniętego kredytu na zakup mieszkania w banku PKO S.A. na kwotę 25.000,00 zł, płatnego wraz z małżonkiem. Według zestawienia dochodów i wydatków dłużniczka osiąga w/w dochody natomiast ponosi wydatki
z tytułu spłaty połowy raty kredytu - 150,00 zł. Zamieszkuje z rodzicami i nie ponosi żadnych opłat czynszowych. Zgodnie z załączonym wyrokiem pani G. a jest osobą rozwiedzioną - od [...] Płatniczka otrzymuje na rzecz dziecka od byłego małżonka alimenty w wysokości 300,00 zł. Jak wynika z przedłożonego zaświadczenia o dochodach PDF przez okres 2007 r. wnioskodawczyni nie deklarowała dochodu. Wraz z byłym małżonkiem jest właścicielką nieruchomości - mieszkania posiadającego urządzoną [...]. Strona oświadczyła, iż w związku z rozwodem nie dokonano podziału majątku. Nie jest właścicielką żadnego pojazdu. Na poparcie stanu zdrowia przedstawiła zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że choruje na chorobę zwyrodnieniową stawów, nie przedstawiono jednak żadnych rachunków, związanych z wykupem leków.
Organ I instancji - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. decyzją z dnia [...] [...] orzekł o odmowie umorzenia składek finansowanych przez płatnika składek, umorzenia postępowania w stosunku do składek finansowanych przez ubezpieczonych, umorzenia odsetek od całości składek w łącznej kwocie 56.166,30 zł., koszów upomnienia 422,80 zł. oraz dodatkowej opłaty 1.460,00 zł.
Skarżąca w dniu [...]. wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku
i uwzględnienie jej prośby o umorzenie ww. zadłużenia powołując argumenty, wskazane we wniosku.
W związku z powyższym skierowano do płatniczki pismo, w którym wskazano, że winna zgłosić się na wywiad majątkowy w przypadku zmiany sytuacji finansowej i dostarczenia każdej innej dokumentacji majątkowej, zdrowotnej oraz informacji o dochodach osiąganych w 2008 r. We wskazanym terminie skarżąca przedłożyła zaświadczenie z Urzędu Skarbowego we Włocławku o niedeklarowaniu dochodów za 2008 r.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wraz z argumentacją w niej zawartą. Organ wskazał, że w wypadku skarżącej nie zachodzi całkowita nieściągalność, gdyż dłużniczka jest współwłaścicielką lokalu mieszkalnego a ponadto z jej majątku prowadzona jest aktualnie skuteczna egzekucja. W opinii organu skarżąca może podjąć zatrudnienie.
Skargą z dnia [...] skierowaną do tut. Sądu strona wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji i poprzedzającej ją decyzji oraz umorzenie zaległych składek zgodnie z wnioskiem.
Skarżąca w uzasadnieniu skargi podniosła zarzut błędnych ustaleń poprzez stwierdzenie, iż w jej przypadku nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych
w art. 28 ust. 3 ustawy o s.u.s. z uwagi na fakt posiadania mieszkania i możliwość podjęcia zatrudnienia oraz fakt prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Płatnicza wskazywała, iż Prezes ZUS faktycznie przyznał, iż jej sytuacja finansowa jest rzeczywiście trudna i spłata zadłużenia mogłaby doprowadzić ją do stanu ubóstwa. Dlatego zdziwienie budzi fakt, że organ ten mimo takiego stwierdzenia uznał, że skarżąca nie wykazała, iż zachodzą wobec niej przesłanki wskazane w § 2 i 3 rozporządzenia. Dodatkowo organ podkreślił, iż tezę o niezachodzeniu w jej sytuacji stanu całkowitej nieściągalności potwierdza fakt, że skarżąca nie zarejestrowała się w urzędzie pracy, jako osoba bezrobotna.
Skarżąca ponownie podkreślała, iż jest osobą schorowaną, gdyż leczy się na choroby stawów, obecnie jest w trakcie rehabilitacji. Na potwierdzenie czego załączyła stosowne zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia. Podała, że z uwagi na powyższe nie planuje w przyszłości podjęcia działalności. Jej zdaniem, gdyby organ miał wątpliwości co do stanu jej zdrowia winien zażądać stosownej dokumentacji medycznej. W tej sytuacji, zdaniem strony rejestracja w Urzędzie Pracy nie była konieczna, gdyż stan jej zdrowia nie pozwalałby na podjęcie zatrudnienia. Także podniesienie przez organ argumentu o możliwości sprzedaży mieszkania po spłacie kredytu i uregulowanie zadłużenia jest kwestią odległą w czasie. Bowiem spłata kredytu przypada w 2018 r. a biorąc pod uwagę powierzchnię mieszkania - 24 m kw
i rozliczenia małżeńskie ewentualna kwota uzyskana z jego sprzedaży będzie niewielka.
Z uwagi na powyższe płatniczka zarzuciła organowi naruszenie zasad postępowania, tj. art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego ( t .j. Dz. U. z 2000, Nr 98, póz. 1071 ze zm.) , zwanej dalej kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wydanie decyzji bez zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego i niedokonania jego analizy. Tym samym organ nie wziął pod uwagę słusznego interesu obywatela.
Organ w odpowiedzi na skargę stwierdził, iż w przypadku skarżącej nie zachodzą przesłanki do umorzenia wskazane w art. 28 ust 3 pkt 1-5 z uwagi na nieziszczenie się okoliczności w nich powołanych.
Organ wskazał ponadto, że zgodnie z przesłanką wskazaną w pkt 1 i 3 istnieje możliwość przeniesienia odpowiedzialności na rozwiedzionego małżonka za okres pozostawania w związku małżeńskim. Organ podał, że pozostałe przesłanki określone w pkt 2 i 4 nie spełniły się oczywistych z względów.
Organ po raz kolejny podkreślił, iż strona posiada majątek w postaci mieszkania własnościowego a postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone i nie wykazało braku majątku mogącego stanowić źródło egzekucyjne (pkt 5). Ponadto wysokość nieopłaconej składki nie jest znikoma, tak jak twierdzi strona (pkt 4).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż skarżąca przedłożyła dokumenty potwierdzające jej trudna sytuację finansową tym samym udowodniła, iż aktualnie w jej przypadku zachodzą przesłanki szczególnie uzasadniające umorzenie, pomimo braku całkowitej nieściągalności ( art. 28 ust 3a ustawy o s.u.s. ), wskazane w § 3 ust. 1 pkt 1, tj. wykazała, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie spłacić zadłużenia, gdyż wydatek ten pozbawiłby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Organ przyznał, iż sytuacja finansowa skarżącej z uwagi na osiągane dochody jest rzeczywiście trudna a jednorazowa spłata zadłużenia w ramach posiadanych środków mogłaby doprowadzić do stanu ubóstwa.
Jednak po ponownym przeanalizowaniu zebranych dokumentów nie dopatrzono się ziszczenia przesłanek wskazanych w § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia. Skarżąca nie powoływała się na zachodzenie w/w przesłanek i nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie ich ziszczenia się. Również organ w toku samodzielnie przeprowadzonego postępowania nie zgromadził dowodów potwierdzających zaistnienie przesłanek wskazanych w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. rozporządzenia.
Organ uznał, iż nie zachodzi również przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia. Skarżąca powoływała się na fakt niemożności podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia i dalszej kontynuacji prowadzonej działalności i przedstawiła zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia na potwierdzenie jej ziszczenia się jednakże zdaniem organu jego treść dotycząca leczenia w Poradni Rehabilitacyjnej i rehabilitacji nie wskazuje na wypełnienie powołanej przesłanki.
Organ nie neguje sytuacji, w której się znalazła dłużniczka jednakże mimo zaistnienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 w/cyt. rozporządzenia - organ w ramach uznania administracyjnego po przeanalizowaniu zebranych dokumentów ponownie postanowił podtrzymać stanowisko dotyczące odmowy umorzenia zadłużenia.
Zdaniem organu skarżąca nie przedstawiła żadnych nowych argumentów ani dowodów w sprawie. Organ podał, że dnia [...] zawarto z płatniczką układ ratalny, który zerwano z dniem 31 lipca 2004 r. Strona dokonała kilka wpłat a układ ratalny praktycznie nie był realizowany, mimo iż małżonek osiągał dochody. Podkreślić należy, iż strona ma szczególny interes w udowodnieniu pewnych faktów, których organ bez inicjatywy strony wykazać nie może.
Organ podkreślił, iż to na zobowiązanym ciąży obowiązek dostarczenia dowodów wskazujących na trudną sytuację przemawiającą za umorzeniem. W toku całego postępowania skarżąca była wiele razy informowana o możliwości dostarczania nowych dowodów w sprawie, w tym udowodnienia wskazywanej choroby i niemożności podjęcia zatrudnienia. Skarżąca przedłożyła wprawdzie zaświadczenie o stanie zdrowia, z którego wynika, iż od 2005 r. leczy się w Poradni Rehabilitacyjnej i pobiera zabiegi rehabilitacyjne, jednakże zdaniem organu nie wynika z niego niemożność podjęcia żadnej pracy.
Strona nie wskazywała, iż posiada orzeczoną niezdolność do pracy. Tym samym argument o braku konieczności rejestracji w Urzędzie Pracy z uwagi na brak możliwości podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia nie został oceniony pod kątem zachodzenia przesłanki do umorzenia.
Podkreślono, iż umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji organu z możliwości ich egzekwowania. Z uwagi na ich publicznoprawny charakter oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane organ jest zobligowany do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Oznacza to, iż organ musi brać pod uwagę nie tylko sytuację materialną i rodzinną wnioskodawcy lecz również podjęte starania dotyczące spłaty zadłużenia. Zdaniem organu brak rejestracji w Urzędzie Pracy należy traktować jako ograniczenie starań spłaty zadłużenia, zwłaszcza, iż strona praktycznie nie realizowała spłaty wcześniej zawartego układu ratalnego. Przez większość okresu prowadzenia działalności skarżąca nie odprowadzała należnych składek, w tym za uczennicę. Także argument dotyczący niskiej wartości mieszkania i uzyskania dochodów z jego sprzedaży dopiero po okresie jego spłaty, tj. 2018 r. nie mógł służyć jako przesłanka za umorzeniem. Okres spłaty kredytu jest niewątpliwie długi jednakże wartość mieszkania, w oparciu o analizę lokalnego rynku nieruchomości wynosi około 100.000,00 zł - 110.000,00 zł i trudno założyć, iż nawet połowa tej kwoty, po uwzględnieniu rozliczeń małżeńskich nie stanowiłaby poważnego wsparcia finansowego, a tym samym umożliwiła spłatę zadłużenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia :
przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy,
przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie,
albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.)
lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa, co oznacza, że skarga podlega oddaleniu.
Rozstrzygnięcie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podjęte zostało na podstawie art. 28 ust. 1-4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.).
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ww. ustawy należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Ustęp 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. W ust. 3 określono katalog zamknięty przypadków całkowitej nieściągalności. Natomiast w ust. 3a postanowiono, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w przypadkach gdy :
zachodzi ważny interes osoby zobowiązanej
lub interes publiczny (stan finansów ubezpieczeń społecznych).
Uznanie ograniczają przesłanki nieściągalności nakreślone przez ustawodawcę we wspomnianym powyżej art. 28 ust. 3. Stanowią one katalog zamknięty, sformułowano je bowiem w sposób wyczerpujący.
Natomiast norma w art. 28 ust. 3b, - zawiera delegację dla Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, do określenia w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a) - szczegółowych zasad umarzania, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacania należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.
Przywołana regulacja pozwala na sprecyzowanie innych niż "całkowita nieściągalność" przypadków zastosowania ulgi w postaci umorzenia. Wypełniając ustawowy obowiązek unormowania innych przypadków umożliwiających skorzystanie z ulgi - Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał rozporządzenie z dnia
31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365 ze zm. ),
Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że Zakład może umorzyć należności
z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności,
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Zwrot w szczególności oznacza, iż w zakresie tego przepisu mieszczą się przypadki, które będą spełniały warunki w nim określone, tj. przypadki, gdy zobowiązany w ich ramach wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Należy zauważyć, że taka konstrukcja przepisu zobowiązuje Zakład podczas postępowania prowadzonego w przedmiocie przyznania umorzenia do szczególnie wnikliwej oceny sytuacji zobowiązanego pod kątem przesłanek warunkujących umorzenie, określonych w punktach 1-3 § 3 ust. 1 rozporządzenia oraz wszystkich przypadków do nich podobnych, a zarazem mieszczących się w treści § 3 ust. 1.
Jak wynika z akt sprawy zaległości wobec ZUS - u obejmują prawie cały okres prowadzenia działalności gospodarczej w postaci zakładu fryzjerskiego. Skarżąca zatrudniała uczennicę. W związku z czym winna przewidywać, że ryzyko prowadzenia działalności winno ją obciążać, gdyż podatki a także składki "zusowskie" to obciążenia, które dotyczą wszystkich przedsiębiorców. Nie można tego ryzyka przekładać na Skarb Państwa a w konsekwencji na obywateli.
Ponadto należy wskazać, cytując tezę wyroku WSA w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 1231/07, iż:
"Ustawowym obowiązkiem ZUS jest dochodzenie należności z tytułu składek, w tym również z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami. Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności
i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych
w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek."
Skarżąca, prowadząc działalność uzyskiwała dochody i jak wynika z akt administracyjnych, je wykazywała. Oznacza, to, że pomimo dochodu nie regulowała zobowiązań wobec ZUS-u , powodując powstanie zaległości w kwocie 56.166,30 zł.
Skarżąca swój wniosek o umorzenie argumentuje tym, że spłata przez nią należności jest niemożliwa z uwagi na brak majątku. Ten fakt zdaniem strony skutkuje całkowitą nieściągalnością, ciążących na niej zobowiązań. Ponadto wskazuje, że jest osobą schorowaną ( pomimo młodego wieku - rocznik 1972), cierpiącą na zwyrodnienie stawów. Według skarżącej jej choroba wyklucza zatrudnienie a nawet zarejestrowanie się w urzędzie pracy, jako osoby bezrobotnej. Przy czym, co należy podkreślić, nie przedstawia żadnych dodatkowych dokumentów potwierdzających swój stan zdrowia. Brakuje rachunków za leczenie
i leki. W aktach sprawy znajduje się jedynie zaświadczenie, z treści którego wynika, że od 2005 r. leczy się w Poradni Rehabilitacyjnej i pobiera zabiegi rehabilitacyjne.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że to skarżąca żądając wyjątkowej ulgi, jaką jest umorzenie zaległości winna wykazać, tak jak wynika z treści § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia , że istotnie jest tak, jak twierdzi, iż jest osobą chorą, niezdolną do podjęcia zatrudnienia, w ciężkiej sytuacji finansowej. Zasadą jest płacenie podatków a ulgi są sytuacją wyjątkową dlatego nie można żądać od organu aby ten udowadniał twierdzenia skarżącej. W tym miejscu przywołać wypada wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2008r., w sprawie II GSK 321/07, gdzie wyrażono podobny pogląd : § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) nakłada na wnioskodawcę (zainteresowanego) ciężar udowodnienia okoliczności wskazujących na stan majątkowy i sytuację rodzinną.
Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że w stanie faktycznym sprawy nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności. Ustalony w toku postępowania stan majątkowy zobowiązanej wskazuje jednoznacznie na możliwość ściągnięcia należności z tytułu składek, gdyż zobowiązana wraz z byłym mężem posiada majątek w postaci mieszkania, co oznacza, że nie zachodzi w sprawie stan całkowitej nieściągalności. Nie można także wykluczyć w przyszłości takiej sytuacji, że stan zdrowia skarżącej ulegnie poprawie na tyle, że podejmie pracę i ureguluje swoje zobowiązania.
Przywołać należ również wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007r. w sprawie V SA/Wa 119/07, w którym sformułowano tezę :
" 1. Trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego nie jest wystarczającym argumentem do wydania pozytywnej decyzji w zakresie umorzenia zaległych składek, gdyż powinien on wykazać odpowiednią starannością
i zapobiegliwością by w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej regulować zobowiązania publicznoprawne jakimi są składki ubezpieczeniowe względem ZUS.
2. Umorzenie należności przez organ rentowy stanowi wyjątek od zasady powszechnego obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne, który to wyjątek nie może być interpretowany rozszerzająco.".
Organ odwoławczy w zaskarżonym rozstrzygnięciu stwierdził, iż istotnie sytuacja skarżącej jest trudna i wypełnia przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 pkt 1 w/cyt. rozporządzenia ale w ramach uznania administracyjnego po przeanalizowaniu zebranych dokumentów ponownie postanowił podtrzymać stanowisko dotyczące odmowy umorzenia zadłużenia. W tym miejscu należy zaznaczyć, że Sąd nie może nakazać organowi aby ten rozstrzygnął sprawę zgodnie z wnioskiem strony gdyż w tym miejscu kontrola Sądu się kończy bo Ustawodawca pozostawił organowi swobodę wyboru.
Zgodnie bowiem z regulacją przewidzianą w powołanych przepisach decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności
z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Problematyka uznania administracyjnego została szeroko omówiona w dotychczasowym orzecznictwie. Powszechnie panuje zgoda co do tego, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Ograniczeniami swobody uznania są określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Szczególnie trzeba o tym pamiętać wtedy, kiedy organ ma pozbawić obywatela pewnych praw, nałożyć na niego obowiązek, ewentualnie tak, jak w przypadku rozpoznawanej sprawy, ma odmówić obywatelowi możliwości skorzystania z prawem przewidzianych uprawnień (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06).
W tym miejscu Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się w zaskarżonym rozstrzygnięciu naruszenia prawa, co oznacza, że skarga winna ulec oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 xe zm. ) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło