I SA/Bd 65/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-03-13
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Ewa Kruppik-Świetlicka, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy zasadnie odmówił umorzenia należności z tytułu składek, pomimo stwierdzenia wystąpienia przesłanek do umorzenia określonych w rozporządzeniu, biorąc pod uwagę uznaniowy charakter decyzji?Ratio decidendi
Organ rentowy, rozpatrując wniosek o umorzenie należności z tytułu składek, dysponuje uznaniem administracyjnym. Nawet jeśli stwierdzi wystąpienie przesłanek do umorzenia, nie jest zobowiązany do pozytywnego rozstrzygnięcia. Sąd administracyjny kontroluje legalność postępowania dowodowego i poprawność oceny stanu faktycznego, ale nie może zastąpić organu w sferze samego uznania. Skoro organ dokładnie wyjaśnił stan faktyczny i nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów, a decyzja ma charakter uznaniowy, skarga podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Skarżący J. W. wniósł o umorzenie należności z tytułu składek, powołując się na problemy zdrowotne (choroba afektywna dwubiegunowa, problemy z kręgosłupem, nadciśnienie, wada serca) oraz przedawnienie roszczeń. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił umorzenia, wskazując na możliwość spłaty ratalnej oraz istnienie zabezpieczenia hipotecznego. ZUS uznał, że choć wystąpiła przesłanka trudnej sytuacji materialnej, to nie można jednoznacznie wykluczyć próby spłaty zadłużenia, a decyzja ma charakter uznaniowy. Skarżący w skardze domagał się uchylenia decyzji, podkreślając długotrwałą bezczynność organu, która doprowadziła do naliczenia wysokich odsetek, oraz brak możliwości zarobkowania z powodu zajęcia wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 marca 2013 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę
W piśmie z dnia [...]. J. W. (skarżący) wniósł o umorzenie należności z tytułu składek objętych tytułami wykonawczymi z dnia [...] r. nr [...] oraz z dnia [...] r. od nr [...] do nr [...] oraz od nr [...] do nr [...] oraz [...] na podstawie § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003 r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., nr 141, poz. 1365). W uzasadnieniu powołał się na kłopoty zdrowotne. Podał, że jego problemy zaczęły się w 1997 r. i objawiały się tym, iż tracił kontrolę nad swoimi działaniami i decyzjami oraz różnymi lękami, przez które przez całe tygodnie nie opuszczał mieszkania. Choroba ta uniemożliwiła podejmowanie racjonalnych działań w celu uregulowania sytuacji prawnej. W latach 2000-2001 przebywał w II Oddziale Męskim Wojewódzkiego Ośrodka Lecznictwa Psychiatrycznego w T. z rozpoznaniem choroby afektywnej dwubiegunowej. Następnie do połowy 2002r. był poddany intensywnej terapii farmakologicznej. Za okres od [...]. od [...]. została skarżącemu przyznana renta. Ponadto należności, o których umorzenie wnioskuje uległy przedawnieniu.
Decyzją z dnia [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek, wskazując na możliwość spłaty zadłużenia
w układzie ratalnym bądź dochodzenia należności z przedmiotu zabezpieczenia hipotecznego.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podniosła, że Zakład podejmując decyzję o odmowie umorzenia przedmiotowych należności, rozpoznał jej wniosek zbyt szablonowo i niesymetrycznie pod względem interesu publicznego
i prywatnego. Wskazała na okoliczność przedawnienia wymagalności roszczenia, a także na braku doręczenia przez Zakład przedmiotowych tytułów wykonawczych. Ponadto skarżący podał, że w jego opinii Zakład zbyt długo czekał na egzekucję przedmiotowych należności i w związku z tym "wyhodował" znaczne odsetki.
Decyzją z dnia [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał mocy decyzję odmawiającą umorzenia zaległości z tytułu składek.
W uzasadnieniu wskazał, że w chwili obecnej wnioskodawca nie ma stałego miejsca zatrudnienia, nie przedłożył żadnych dokumentów ani oświadczeń o wysokości osiągniętych dochodów w [...] r. Według kopii PIT-37 za lata 2009-2011 średniomiesięczny dochód z działalności wykonywanej osobiście (umowy o dzieło i zlecenia) oraz praw autorskich i innych praw wyniósł [...] zł. Od 2004 r. skarżący ma ustanowioną rozdzielność majątkową z żoną B. B., jednocześnie podał, że prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe informując, iż nie zna wysokości jej zarobków.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej wnioskodawca wskazał na ponoszenie następujących kosztów: czynsz wraz
z energią elektryczną, ubezpieczenia itp. – [...]zł, koszty utrzymania (w tym żywność, środki czystości, odpłatne usługi różne, współdzielenie wydatków związanych
z utrzymaniem i naprawą urządzeń technicznych - TV, samochód) – [...] zł, opłata za telefon – [...] zł, koszty benzyny w sytuacji użyczenia samochodu – [...] zł, wydatki związane z niezbędnym do uzyskiwania dochodów z wykładów i zajęć akademickich uzupełnianiem wiedzy i kwalifikacji (zakup książek, koszty dojazdów związanych
z wykonywaną pracą i udziałem w licznych konferencjach, seminariach itp.) – [...] zł.
W związku z leczeniem skarżący ponosi wydatki w kwocie około [...] zł miesięcznie.
Ustalono, że wnioskodawca nie ma udziałów w firmach i przedsiębiorstwach, ani wierzytelności, a także majątku ruchomego. Jest natomiast współwłaścicielem [...] nieruchomości gruntowej położonej w R. [...], gmina Z. W. o pow. [...] ha (KW [...]), na której Zakład posiada zabezpieczenie
w postaci hipoteki przymusowej.
Organ zauważył, że działalność gospodarcza prowadzona była samodzielnie, przez co brak jest osób, na które istnieje możliwość przeniesienia odpowiedzialności
w myśl przepisów ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 749).
Ponadto w stosunku do zaległości prowadzona jest egzekucja za pośrednictwem naczelnika urzędu skarbowego.
Zakład dokonując ponownie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że sytuacja materialna, w jakiej wnioskodawca obecnie się znajduje jest trudna, uniemożliwiając z pewnością jednorazową spłatę długu. W tym kontekście organ uznał, że zachodzi przesłanka umorzenia zawartą w § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003 r. Niemniej jednak podkreślił, iż organy rozpatrując sprawę dotyczącą umorzenia dysponują prawem do odmowy umorzenia, nawet w przypadku zaistnienia którejkolwiek lub nawet kilku z przesłanek zawartych w przepisach ustawy
i rozporządzenia.
ZUS podniósł, że jak wynika z załączonej dokumentacji medycznej, nieprzerwanie od 1997 r. stan zdrowia skarżącego wymaga konsultacji z lekarzem psychiatrą. Do końca [...] r. utrzymywał kontakt z lekarzem prowadzącym z Wojewódzkiego Ośrodka Lecznictwa Psychiatrycznego w T. Od [...] r. jest to kontakt ambulatoryjny. W [...]r. wnioskodawca przeszedł operację kręgosłupa, nadal cierpi na dolegliwości bólowe w zakresie kręgosłupa L/S. Wskazana jest rehabilitacja oraz przeprowadzenie zabiegu. Ponadto cierpi na nadciśnienie tętnicze, nawracające obrzęki podudzi, graniczne wartości leukocytozy (od około [...] lat) oraz uporczywe biegunki. Zdiagnozowano u skarżącego wadę serca pod postacią łagodnej niedomykalności zastawek aortalnej i mitralnej oraz niedomykalności zastawki trójdzielnej, a także tętniaka aorty brzusznej. Organ zaznaczył jednakże, że brak jest jakichkolwiek dokumentów lub zaświadczeń, na podstawie, których można jednoznacznie stwierdzić, że stan zdrowia skarżącego uniemożliwia mu zarobkowanie lub, że wymaga on opieki osób trzecich.
W związku z powyższym, w ocenie Zakładu, nie można jednak jednoznacznie wykluczyć podjęcia próby spłaty zadłużenia w dłuższym okresie czasu, w ratach ustalonych w takiej wysokości by nie stanowiło to nadmiernego obciążenia budżetu domowego.
Ponadto ZUS wyjaśnił, że organ rentowy przy stwierdzeniu występowania którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek nie ma obowiązku pozytywnego rozstrzygnięcia dla wnioskodawcy z uwagi na fakt, że decyzja co do umorzenia zaległości oparta jest na tzw. uznaniu administracyjnym.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego kwestii przedawnienia wymagalności roszczenia organ wskazał, że zmiany przepisów w zakresie przedawnienia należności z tytułu składek weszły w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2002r., Nr 241, poz. 2074). Znowelizowany wówczas przepis art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585 ze zm.), dalej u.s.u.s. wprowadził generalną zasadę, iż należności z tytułu składek przedawniają się po upływie 10-ciu lat. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 8 lipca 2008r., I UZP 4/08 do składek na ubezpieczenie społeczne należnych i nie przedawnionych przed 31 grudnia 2002 r. należy stosować przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu nadanym ustawą z 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
Z kolei ustawą z dnia 16.09.2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z dnia 28.10.2011 r., Nr 232, poz. 1378) wprowadzone zmiany skróciły okres przedawnienia należności z tytułu składek oraz nienależnie opłaconych składek z dotychczasowych 10 do 5 lat. Tym samym przedawnienie należności z tytułu składek oraz nienależnie opłaconych składek, którego bieg rozpocznie się w dniu 01.01.2012 r. lub później, będzie wynosił 5 lat. Równocześnie ustawa wprowadza przepisy przejściowe regulujące przedawnienie w przypadku, gdy jego bieg rozpoczął się przed dniem 01.01.2012 r. Zgodnie z art. 27 ustawy deregulacyjnej, przedawnienie należności z tytułu składek oraz nienależnie opłaconych składek, dla których bieg przedawnienia rozpoczął się przed dniem 01.01.2012 r., stosuje się 5 letni okres przedawnienia liczony od 01.01.2012 r., chyba że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami nastąpiłoby wcześniej.
Zakład podniósł, że w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma zapis art. 24 ust. 5 u.s.u.s., zgodnie z którym nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.
Ponadto zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Tak więc prowadzone za pośrednictwem naczelnika urzędu skarbowego postępowanie egzekucyjne zawiesiło bieg terminu przedawnienia.
Odnosząc się do zarzutu w kwestii doręczenia zobowiązanemu przedmiotowych tytułów wykonawczych Zakład wskazał, że przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały skarżącemu doręczone przez Naczelnika II Urzędu Skarbowego w T. w dniu [...] r. O tym fakcie został on także poinformowany w piśmie Naczelnika II Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r.
Natomiast w kwestii zarzutu dotyczącego okresu dochodzenia przedmiotowych należności, Zakład poinformował, że zgodnie z obowiązującymi przepisami każda osoba prowadząca działalność gospodarczą jest zobowiązana do terminowego opłacania składek w okresach jej prowadzenia. Przedsiębiorca bowiem prowadzi działalność na własny rachunek i własne ryzyko i w związku z tym sam odpowiada za zobowiązania z tytułu jej prowadzenia.
W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skarżący opisał swoje problemy zdrowotne, z którymi się zmaga od [...] lat. Zauważył, że jego sytuacja życiowa jest Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych znana już od wielu lat, bowiem przedstawiał zwolnienia lekarskie i z tego tytułu wypłacano mu zasiłek chorobowy, a w okresie od [...] r. do [...] r. - rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w kwocie [...] zł miesięcznie.
Podniósł, że we wszystkich pismach kierowanych do ZUS O/T. wskazywał na okoliczność zaniechania ze strony organu administracyjnego możliwości zajęcia (lub potrącenia) należnego mu świadczenia na poczet należności, które zdaniem ZUS istniały od 1997 r. Podkreślił, że ta wieloletnia bezczynność skutkuje dzisiaj ogromną kwotą odsetek, która przerasta możliwości jej spłaty.
Co więcej skarżący w 2004r. podjął kontakt z Zakładem i informował na bieżąco
o stanie zdrowia i sytuacji życiowej.
Strona zauważyła, że zadłużenie wobec ZUS powstało właśnie w tych latach,
w których zaczął zmagać się z chorobą afektywną dwubiegunową. Jeszcze w roku 1996 ZUS przeprowadził u niej kontrolę, która nie wykazała żadnych nieprawidłowości. Natomiast od 1997 r. skarżący przebywał na wielotygodniowych zwolnieniach lekarskich i pobierał zasiłek chorobowy, zaś w latach 1998-2000 faktycznie zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej i przestał osiągać z jej tytułu jakiekolwiek dochody, gdyż utracił zdolność racjonalnej oceny własnej sytuacji i nie był w stanie uregulować swojej sytuacji prawnej.
Strona zwróciła uwagę, że organ nie dostrzega, iż jej zobowiązanie względem ZUS
z lat 1997-1999 mogło zostać potrącone z renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, wypłaconej za lata 2001-2002. Wskazała, że ze względu na pisma Zakładu, które wpłynęły do trzech zatrudniających ją uczelni: U., A. w K. oraz W.
w S., informujące o zajęciu wynagrodzenia, żadna z nich nie przedłużyła z nią umowy; tym samym w roku 2012 nie uzyskała żadnych dochodów. Skarżący dodał, że utracił także perspektywę - wcześniej przyrzeczonego - stałego zatrudnienia jako wykładowca.
Na potwierdzenie swojego stanowiska strona powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. I SA/Ke 133/12.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działania administracji publicznej pod kątem zgodności tych działań z prawem.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa, co oznacza, że skarga podlega oddaleniu.
Istotą sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy zasadnie odmówiły stronie umorzenia należności z tytułu składek, pomimo stwierdzenia, że w sprawie wystąpiły przesłanki pozwalające na umorzenie wskazane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365 ze zm. ), Rozporządzenie zostało wydane w oparciu o przepis art. 28 ust. 3 b cyt. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Powołany przez organ przepis, który został zastosowany w sprawie tj. § 3 ust. 1, stanowi, że :
" Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
A zatem wbrew zarzutom skargi Zakład wziął pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych, kryteria, którymi należy się kierować przy orzekaniu o umorzeniach.
Organ wskazał, że decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy. To oznacza, że w takim wypadku rola Sądu administracyjnego w przypadku kontroli takich decyzji uznaniowych jest ograniczona bo sprowadza się do badania legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowo-wyjaśniającego
i poprawności oceny dokonanej na podstawie stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2001 roku, I SA/Ka 498/00, PP z 2001 r. Nr 45, s. 14; jak również Ordynacja podatkowa 2005 r. Komentarz Mastalski ,B. Adamiak, Wrocław 2005, s. 308.)
Problematyka uznania administracyjnego została szeroko omówiona w dotychczasowym orzecznictwie. Powszechnie panuje zgoda co do tego, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Ograniczeniami swobody uznania są określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru. To oznacza, że organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym, obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał, będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Szczególnie trzeba o tym pamiętać wtedy, kiedy organ ma pozbawić obywatela pewnych praw, nałożyć na niego obowiązek, ewentualnie tak, jak w przypadku rozpoznawanej sprawy, ma odmówić obywatelowi możliwości skorzystania z prawem przewidzianych uprawnień (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06).
Wracając do przedmiotowej sprawy należy zaznaczyć, że w jej stanie faktycznym nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności, co wynika z faktu, że w stosunku do strony jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, gdyż organ egzekucyjny stwierdził istnienie majątku, z którego przeprowadza egzekucję a na której to nieruchomości ustanowiono hipotekę przymusową.
Ciężar udowodnienia okoliczności wskazujących na stan majątkowy i sytuację rodzinną obciąża zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., II GSK 321/ 07).i jak widać z materiału dowodowego organ uznał, ze skarżący udowodnił, iż jego sytuacja jest trudna i że zachodzi przesłanka umorzeniowa a mimo to organ rentowy uznał, że należy odmówić stronie skorzystanie z wnioskowanej ulgi.
Należy w tym miejscu wskazać, że prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje wyłącznie Zakładowi a Sąd nie może zastąpić organ i wydać orzeczenie zgodne z oczekiwaniem wnioskodawcy. Zakład co trafnie wskazał organ może, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek, jak w niniejszej sprawie nie obliguje Zakładu do zastosowania umorzenia. Przyznana organom swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza jednak dowolności. Decyzje z zakresu uznania administracyjnego podlegają kontroli sądowej. Kontrola ta sprowadza się, po pierwsze do oceny, czy organ administracyjny dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy oraz po drugie czy nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd nie jest natomiast władny wkraczać w sferę samego uznania.
W celu ustalenia, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, Sąd bada czy w jego toku organy zachowały rządzące nim i określone kodeksie postępowania administracyjnego zasady. Przede wszystkim zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organy rentowe, na mocy art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązane są do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Zdaniem Sądu organy zgodnie z zacytowanymi przepisami w sposób wnikliwy ustaliły sytuację finansową i rodzinną strony. Jak wynika z akt sprawy skarżący od [...] lat choruje i jest pod opieką lekarzy specjalistów z zakresu psychiatrii. Nie posiada majątku ruchomego z żoną ma ustanowioną rozdzielność majątkową małżeńską. Nie zna zarobków żony i prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. Nie ma zatrudnienia i ten fakt tłumaczy również tym, ze zlecające mu umowy o dzieło czy zlecenia uczelnie nie odnowiły umów po poinformowaniu ich przez organy egzekucyjne o zajęciu jego wynagrodzeń. Skarżący podniósł, iż ta informacja wpłynęła także na odmowę zatrudnienia go na etacie wykładowcy przez wyższa uczelnię. Powyższe okoliczności przy rozpatrywaniu wniosku strony zostały przez organ wzięte pod uwagę a zatem zarzut strony nie ma oparcia w zebranym materiale dowodowym. To, że organy mimo spełnienia przesłanki nie uwzględniły wniosku strony zgodnie z jej oczekiwaniami, nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji.
Reasumując Sąd stwierdza, że skoro organ wydał decyzję uznaniową, której nie można zarzucić naruszenia prawa materialnego ani procesowego to skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu gdyż nie było podstaw do wyeliminowania ww. decyzji z obrotu prawnego. Na marginesie należy wskazać, że rozstrzygnięcie organu rentowego w sprawie umorzenia zadłużenia nie ma powagi rzeczy osądzonej, co oznacza, że przy zmianie sytuacji strony, taki wniosek można ponowić.
Na marginesie należy wskazać, że z dniem 15 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa "abolicyjna" z dnia 9 listopada 2012 r. , która pozwala na umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność i dotyczy to osób, które w okresie od 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 taką działalność prowadziły. Postępowanie wszczyna się z wniosku strony i postępowanie to ma charakter odrębny w stosunku do przedmiotowego postępowania, które było przedmiotem rozważań Sądu.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
E. Kruppik – Świetlicka U. Wiśniewska H. Adamczewska – Wasilewicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło