I SA/Bd 672/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 02 października 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] września 2017r., sygn. akt I SA/Bd 672/17 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011r. postanawia: zmienić postanowienie z dnia 04 września 2017r., sygn. akt I SA/Bd 672/17 w ten sposób, że wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 04 września 2017r., sygn. akt I SA/Bd 672/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2017r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Uzasadniając ww. postanowienie Sąd wskazał m.in., że Spółka nie poparła swojego wniosku aktualnymi danymi dotyczącymi jej kondycji finansowej. Pismem z dnia 08 września 2017r. Spółka wniosła o zmianę ww. postanowienia wskazując, że w związku z brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, w ramach którego został wysłany szereg informacji o zajęciu wierzytelności przysługujących Spółce w stosunku do jej kontrahentów. Informacje te zostały wysłane do kontrahentów Spółki. W konsekwencji powzięli oni wątpliwości co do sytuacji Spółki. Jeden z kluczowych kontrahentów Spółki rozważa obecnie zakończenie wieloletniej współpracy lub dokonanie istotnych zmian warunków współpracy na mniej korzystne niż obecne. Brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego, może doprowadzić do wypowiedzenia kontraktów handlowych wykonywanych przez Spółkę, co przełoży się bezpośrednio na znaczne pogorszenie jej i tak trudnej obecnie sytuacji finansowej. Strona podkreśliła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Rok 2016 zkończyła stratą netto w kwocie 16.350.646,63 zł, zaś rachunek zysków i strat za pierwszą połowę 2017r. wykazuje stratę netto w kwocie 1.802.053,82 zł. Dodatkowo, bilans Spółki za 2016r. wykazuje ujemny kapitał własny w kwocie (8.480.554,69 zł), co jednoznacznie pokazuje ciężką sytuację finansową Spółki. Spółka zmuszona jest do finansowania swojej bieżącej działalności zobowiązaniami, co w praktyce oznacza wydłużanie terminów płatności wobec dostawców. W obecnej sytuacji Spółki nie jest możliwe pozyskanie jakiegokolwiek finansowania kredytowego. Wskazała, że zatrudnia ok. 200 pracowników etatowych oraz ok. 100 pracowników zatrudnionych za pośrednictwem zewnętrznych agencji pracy. Prowadzenie postępowania egzekucyjnego i dochodzenie należności wynikającej z zaskarżonej decyzji może wiązać się z koniecznością działań restrukturyzacyjnych w zakresie zatrudnienia. Zła sytuacja Spółki nie tylko wpłynie negatywnie na jej działalność, ale może przyczynić się także do pogorszenia sytuacji innych lokalnych przedsiębiorców, z którymi współpracuje. Strona stwierdziła, że obowiązek zapłaty kwoty podatku wynikającego z zaskarżonej decyzji (i decyzji jej poprzedzającej), w połączeniu z działaniami kontrahentów w zakresie zmiany warunków współpracy lub wypowiedzenia tej współpracy (spowodowanych dokonanymi zajęciami wierzytelności) doprowadzi nie tylko do poniesienia przez Spółkę znacznej szkody, ale i do nieodwracalnych skutków w postaci straty części zamówień i możliwego ograniczenia liczby pracowników. Do wniosku Skarżąca załączyła kopie dokumentów obrazujących jej sytuację finansową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek Skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369), dalej: "p.p.s.a.", postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Skarżący są uprawnieni do złożenia ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lub wniosku o zmianę już wydanego w tej kwestii postanowienia. Postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania aktu ma bowiem charakter wpadkowy i nie kończy postępowania w sprawie, zatem nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar wykazania, iż okoliczności te istotnie zaistniały spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Inaczej rzecz ujmując, wnioskodawca powinien wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 lipca 2004r., FZ 104/04; z dnia 28 kwietnia 2005r., II OZ 184/05, z dnia 13 grudnia 2004r., FZ 496/2004; z dnia 27 stycznia 2005r., FZ 569/2004; z dnia 7 kwietnia 2005r., II OZ 201/2005; z dnia 21 grudnia 2006r., I FZ 525/2006 – wszystkie orzeczenia dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). W orzecznictwie sądowym przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu są definiowane w następujący sposób: "Niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków." (postanowienie NSA z dnia 31 maja 2012 r., II OZ 465/12; CBOSA). W ocenie Sądu, wniosek strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadny. Obecnie Spółka nadesłała bowiem do akt sprawy szereg dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową: rachunek zysków i strat za 2016r, bilans na dzień 31 grudnia 2016r., rachunek przepływów pieniężnych obejmujący lata 2015 i 2016, rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2017r. oraz bilans za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2017r. Z nadesłanych dokumentów wynika, że w 2016r. rachunek zysków i strat Spółki wykazał stratę netto w kwocie 16.350.646,63 zł, zaś rachunek zysków i strat za pierwszą połowę 2017r. wykazuje stratę netto w kwocie 1.802.053,82 zł. Ponadto z bilansu Spółki za 2016r. wynika, że kapitał własny ma wartość ujemną (- 8.480.554,69 zł). Na koniec czerwca 2017r. wartość ta wyniosła – 10.261.619,24 zł. Bez wątpienia więc Spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, którą wyegzekwowanie objętych zaskarżoną decyzją należności niewątpliwie pogorszy. Na uwagę zasługuje również argumentacja strony z której wynika, że egzekucja należności i wynikająca z niej fatalna sytuacja finansowa Spółki może wpłynąć na pogorszenie warunków współpracy z kontrahentami, bądź ich utratę oraz konieczność redukcji zatrudnienia. Okoliczności te w ocenie Sądu wypełniają przesłankę trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ spowodują zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie i będzie zapewne trudny. W konsekwencji uznać należy, że sytuacja finansowa Skarżącej – w zestawieniu z obowiązkiem uiszczenia wynikających z zaskarżonej decyzji zobowiązań podatkowych – może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że Spółka zatrudnia ok. 300 pracowników (ok. 200 pracowników etatowych oraz ok. 100 pracowników zatrudnionych za pośrednictwem zewnętrznych agencji pracy), stąd zachodzi obawa, iż liczba zatrudnionych mogłaby znacząco zostać ograniczona. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom i jest oderwane od oceny legalności zaskarżonej decyzji. Wskazane fakty uzasadniają zmianę postanowienia z dnia 04 września 2017r. na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, Wnioskodawca w przekonujący sposób uzasadnił swój wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji podając okoliczności, które świadczą o zasadności udzielenia ochrony tymczasowej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 4 oraz § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.