I SA/Bd 676/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-11-15
Skład orzekający: Mirella Łent, Dariusz Dudra, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury wystawione przez nieistniejący podmiot gospodarczy mogą stanowić podstawę do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Faktury wystawione przez nieistniejący podmiot gospodarczy nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych i tym samym nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Podatnik ma obowiązek udokumentować poniesienie wydatków w sposób niebudzący wątpliwości, a brak takich dowodów, poza fikcyjnymi fakturami, uniemożliwia uwzględnienie ich w kosztach.Stan faktyczny
Skarżący wykazał w zeznaniu podatkowym stratę. Organ podatkowy wszczął postępowanie, kwestionując zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych fakturami od firmy, która okazała się nieistniejąca. Organ pierwszej instancji określił zobowiązanie podatkowe, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant N. N. po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...]r.. oddala skargę
I SA/Bd 676/11
UZASADNIENIE
W złożonym w dniu [...] stycznia 2009 r. w Urzędzie Skarbowym w R. zeznaniu podatkowym o wysokości o osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2008, druk PIT- 36L, strona wykazała przychód w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodu w kwocie [...] zł, a w konsekwencji stratę w kwocie [...] zł.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. wszczął w stosunku do strony postępowanie podatkowe w sprawie rzetelności deklarowania podstaw opodatkowania, prawidłowości ustalania zobowiązań podatkowych, dochodu-straty z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 19% za rok 2008.
Organ wskazał na zaewidencjonowanie w pozycji pozostałych wydatków podatkowej księgi, faktury z dnia [...] kwietnia 2008 r. [...] wystawionej przez PPHU [...] K. M., [...] L., Stacja Paliw P., na zakup oleju napędowego w ilości 1.000, 00 litrów, w wartości brutto tj. w kwocie [...] zł, zamiast w wartości netto [...] zł. W związku z tym, strona zawyżyła koszty uzyskania przychodu o kwotę [...] zł, czyli o podatek VAT, który został odliczony od podatku należnego w miesiącu kwietniu, czym naruszono art. 22 ust. 1 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 43 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. Nr 51, 307 - w brzmieniu obowiązującym w 2008 r.) Wskazano ponadto na zaewidencjonowanie w ciężar kosztów uzyskania przychodów wydatków wynikających z faktur VAT wystawionych przez podmiot nieistniejący - firmę [...] Sp. z o.o. T. K., ul. K., T., dokumentujących fikcyjne zdarzenia gospodarcze na łączną kwotę [...] zł, co stanowi naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na tle powyższych ustaleń faktycznych, organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, iż podatkowa księga przychodów i rozchodów nie stanowi dowodu w postępowaniu podatkowym za rok 2008, zgodnie z postanowieniami art. 193 Ordynacji podatkowej, w części dotyczącej stwierdzonych nieprawidłowości. Zgodnie z art. 23 § 2 Ordynacji podatkowej, organ pierwszej instancji odstąpił jednak od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania w tej części, ponieważ dane wynikające z księgi podatkowej, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania podatkowego, pozwoliły na określenie wysokości kosztów uzyskania przychodów, a co za tym idzie - na określenie podstawy opodatkowania.
Powyższe znalazło swe odzwierciedlenie w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...], którą określono stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w wysokości [...] zł.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. strona złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez dowolną interpretację zdarzeń, które miały istotny wpływ na okoliczności potwierdzające fakt poniesienia wydatków, a tym samym możliwości ich zaliczenia w koszty prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem strony, zgodnie z art. 22 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poniesione przez podatnika wydatki (zakup części samochodowych) mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu, jeżeli zostały faktycznie poniesione oraz występuje związek między wydatkiem, a uzyskanym przychodem.
Powyższe strona uargumentowała faktem świadczenia usług transportu drogowego, które wiążą się z koniecznością dokonywania częstych napraw samochodów, tym bardziej że pokonywano miesięcznie trasę ok. 50 tysięcy kilometrów. Wskazano ponadto, iż źródłem pozyskiwania części zamiennych był rynek wtórny obrotu częściami zamiennymi, tj. giełdy samochodowe. W związku z powyższym, w ocenie strony, o kwalifikacji wydatku jako kosztu osiągnięcia przychodów decyduje przede wszystkim zamiar podatnika, który na tle przedstawionych okoliczności sprawy uznać należy za realny.
Strona nie zakwestionowała natomiast ustaleń zaskarżonej decyzji, które dotyczą zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...] zł.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] lipca 2011r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazano, iż przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność skorygowania kosztów uzyskania przychodów działalności gospodarczej strony o kwotę [...] zł wynikającą z faktur VAT wystawionych przez podmiot nieistniejący tj. firmę [...] Sp. z o.o. T. K., ul. K., T., NIP [...].
Organ wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Powołany przepis należy interpretować w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. Nr 152, poz. 1475 ze zm.), tj. § 12 ust. 1 i ust. 3, z których wynika, że zapisów w księdze dokonuje się na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów księgowych, którymi są faktury, rachunki (...), zwane dalej "fakturami" odpowiadające warunkom określonych w odrębnych przepisach. Powołane wyżej przepisy rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w 2008 r., ustalają zasady dokumentowania operacji gospodarczych, a w szczególności warunki, jakim powinny odpowiadać dowody księgowe stanowiące podstawę zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Podstawą zapisów w księdze podatkowej winny być dowody księgowe stwierdzające fakt dokonania operacji zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem.
Organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku powzięcia wątpliwości co do tego, czy faktura odzwierciedla rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, organ podatkowy uprawniony jest do sprawdzenia zgodności faktury z tym zdarzeniem. Taki stan rzeczy zaistniał w niniejszej sprawie.
Zdaniem Dyrektora , podstawą pozbawienia wydatków udokumentowanych fakturami VAT w łącznej kwocie [...] zł charakteru kosztów uzyskania przychodów, w trybie powołanego art. 22 ust. 1 powołanej ustawy, była dokonana przez organ podatkowy ocena materiału dowodowego, z której wynika fikcyjność transakcji zakupu wykazanych na tych fakturach zaewidencjonowanych w 2008r. w podatkowej księdze przychodów i rozchodów.
Stwierdzona nierzetelność polega na tym, że wystawca zakwestionowanych faktur - firma [...] Sp. z o.o. T. K., ul. K., T., jest podmiotem nieistniejącym. Zatem faktury dokumentują transakcje fikcyjne. Organ wskazał,iż postępowanie dowodowe wykazało, że w obrocie gospodarczym nie funkcjonuje wymieniona wyżej firma. Na podstawie przeprowadzonego postępowania stwierdzono, że spółka nie figuruje w ewidencji Drugiego Urzędu Skarbowego w T. zarówno jako podatnik podatku towarów i usług jak i w podatku dochodowym, numer NIP na przedmiotowych fakturach jest nieprawidłowy. Powyższe materiały dowodowe oraz wyjaśnienia złożone przez pełnomocnika strony skarżącej, J. M., D. M. i S. M. wskazują zdaniem organu odwoławczego, iż powołane transakcje zakupu udokumentowane spornymi fakturami nie miały miejsca.
W sprawie nie przedstawiono żadnych innych dowodów, poza zakwestionowanymi fakturami, które potwierdziłyby fakt poniesienia kwestionowanych wydatków.
Z wyjaśnień złożonych przez stronę do protokołu kontroli oraz złożonych zeznań wynika, że strona nie uczestniczyła w transakcjach z firmą [...] Sp. z o.o. T. K., ul. K., w T., a zatem strona nie posiada wiedzy co do drugiej strony transakcji. Zasadnie zatem, w ocenie organu odwoławczego, argumenty strony uznano za niewiarygodne, skoro na poparcie rzeczywistego przebiegu transakcji nie przedstawiono innych niż sporne faktury dowodów, które potwierdziłyby prawdziwość wysuwanych argumentów w zakresie odpłatnego nabycia towarów.
W przedmiotowym stanie faktycznym, faktury wystawione przez podmiot nieistniejący nie posiadają cech dowodu księgowego, ponieważ nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych. Skoro sporne faktury nie stwierdzają dokonania operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem, tym samym nie mogą stanowić podstawy do obniżenia kosztów uzyskania przychodów.
Jednocześnie podkreślono, iż dokumenty którymi strona się posłużyła, okazały się nieprawdziwe i nie ma znaczenia czy strona działała w przekonaniu, że rzeczywistym sprzedawcą samochodowych części zamiennych był dostawca faktury. Zatem niezależnie od tego, czy strona została oszukana przez wystawców zakwestionowanych faktur, czy też wiedziała, że nie są prawdziwe, na prawidłowość ustalania zobowiązania podatkowego okoliczności te nie mogą mieć wpływu. Fikcyjna faktura nie dokumentuje zdarzenia gospodarczego, a więc nie może stanowić dowodu w rozliczeniu podatkowym.
Zdaniem organu odwoławczego uzasadnione wątpliwości powinien wzbudzić sposób w jaki strona dokonywała zapłaty za nabyte towary - gotówką. Taki sposób rozliczenia transakcji spowodował, iż strona nie posiada, poza spornymi fakturami, żadnego dowodu na poniesienie wydatku, co pozostaje w sprzeczności z powszechnie przyjętymi zasadami rozliczania się przez przedsiębiorców za pośrednictwem rachunku bankowego, a mogłoby wpłynąć na uprawdopodobnienie zaistnienia tych transakcji gospodarczych.
Organ stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie został stwierdzony brak wiarygodnych dowodów, które odzwierciedlałyby rzeczywiste transakcje zakupu i zapłaty za zakupiony towar. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. prawidłowo uznał, iż kwota [...] zł wynikająca z tych faktur nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu -w myśl art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa poprzez niewskazanie podstawy prawnej, jaką naruszył skarżący, oraz naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez dowolną interpretację zdarzeń, które miały istotny wpływ na okoliczności potwierdzające fakt poniesienia wydatków, a tym samym możliwości ich zaliczenia w koszty prowadzonej działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poniesione przez podatnika wydatki (zakup części samochodowych) mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu, jeżeli zostały faktycznie poniesione oraz występuje związek między wydatkiem,
a uzyskanym przychodem. Zdaniem skarżącego, organ podatkowy naruszył
w przedmiotowej sprawie przepisy dotyczące dochodzenia do prawdy materialnej, prowadzenia postępowania dowodowego, a także oceny zgromadzonego w tym postępowaniu materiału dowodowego, zawarte w art. 122, 187, i 191 Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze, które były powieleniem zarzutów przedstawionych w odwołaniu, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji
z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art.145 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który nakazywałby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Spór pomiędzy podatnikiem a organami podatkowymi dotyczy możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów roku podatkowego 2008 wydatków poniesionych na zakup części samochodowych udokumentowanego fakturami wystawionymi przez firmę [...] Sp. z o.o. T.K., ul. K., T., NIP [...]. Zagadnienie zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów normuje art. 22 ust. 1 zd. pierwsze i art. 23 ust. 1 pkt. 23 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz.U. z 2000 r. Nr 14,poz.176 ze zm.), dalej "u.p.d.f." Stosownie do tych przepisów, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Pojęcie kosztów uzyskania przychodów oparte jest na klauzuli generalnej, a zatem do tej kategorii zaliczyć należy wydatki poniesione w celu uzyskania przychodów z wyjątkiem taksatywnie wymienionych w art. 23 ust. 1 u.p.d.f. Samo wyliczenie wydatków, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodu, nie stwarza domniemania, że wszystkie pozostałe koszty, które nie są wymienione w art. 23 u.p.d.f., zostają z mocy samego prawa uznane za koszty podlegające odliczeniu. Innymi słowy poniesienie wydatku, który nie został wyłączony w art. 23 nie oznacza, że wydatek taki automatycznie będzie uznany za koszt uzyskania przychodów. Podatnik ma bowiem możliwość odliczenia od przychodów wszelkich kosztów pod warunkiem, że mają one związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma bądź może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu (por. wyrok NSA w Gdańsku z dnia 7 grudnia 1999 r., SA/Gd 1331/92; wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., SA/Sz 2303/97; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2004 r., III SA 2366/02, LEX nr 146524; wyrok NSA w Katowicach z dnia 27 listopada 2000 r., I SA/Ka 1933/99, LEX nr 47120; wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 6 kwietnia 2000 r., I SA/Wr 1903/97, LEX nr 42449; wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 listopada 1998 r.,III SA 1207/97, LEX nr 37135; wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 lutego 2001 r., III SA 3269/99, M.Podat. 2001/9/2; wyrok NSA w Gdańsku z dnia 27 czerwca 2001 r., I SA/Gd 45/99, LEX nr 53576).
Odnosząc wskazany stan prawny do stanu faktycznego prawidłowo ustalonego w postępowaniu podatkowym stwierdzić należy, że aby wydatki strony skarżącej mogły być uznane za koszt uzyskania przychodów, musiałyby być spełnione warunki określone w art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc wydatki powinny być rzeczywiście poniesione oraz pozostawać w związku przyczynowo skutkowym z osiągniętym lub spodziewanym przychodem. Podkreślić też należy, że wydatki muszą być udokumentowane prawidłowo wystawionymi i rzetelnymi fakturami, to jest fakturami odzwierciedlającymi konkretne (rzeczywiste) zdarzenie gospodarcze. Rzeczywiste zdarzenie gospodarcze to zdarzenie polegające na zakupie określonej rzeczy u konkretnego sprzedawcy i za konkretną cenę, a także odpowiednie udokumentowanie tej operacji. Nie wystarczy wykazanie, że zakupiony towar ma związek z zakresem prowadzonej działalności gospodarczej, by wydatek z tym związany mógł stanowić koszt uzyskania przychodów. Podatnik ma obowiązek wykazania, że poniósł określone wydatki, które traktuje w kategorii kosztu, a to z kolei oznacza, że spoczywa na nim obowiązek zgodnego z prawem udokumentowania w sposób niebudzący wątpliwości faktu ich poniesienia. Związek między wydatkiem a osiągniętym przychodem - jeśli są wątpliwości - winien wykazać, jak podnosi dość liczne już orzecznictwo sądowe, podatnik. W interesie podatnika leżało przedstawienie materiału dowodowego, z którego wynikałoby jednoznacznie, że poniesione wydatki mają wpływ na powstanie lub powiększenie przychodu, a materiał ten winien umożliwić sprawdzenie poprawności i rzetelności zapisów księgowych (por. wyrok NSA W-wa z dnia 15 marca 2006r., II FSK 306/05, LEX nr 205693, wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 1998r., III SA 1345/96, LEX nr 41554). Bez właściwego udokumentowania wydatku, nie można go uznać za przeznaczonego na nabycie towaru (wyrok NSA w Poznaniu z dnia 9 grudnia 1997r., I SA/Po 714/97, LEX nr 31760).
W realiach rozpatrywanej sprawy powyższe uwagi oznaczają, że wydatki na zakup części samochodowych mogłyby, co do zasady, stanowić koszty uzyskania przychodu jeżeli podatnik w związku ze świadczonymi usługami transportu naprawia posiadane samochody we własnym zakresie. Nie mniej podatnik musi wykazać, iż wydatek o ogóle został poniesiony, ma on związek z uzyskanym przychodem oraz
w sposób należyty udokumentować fakt dokonania transakcji.
Z ustaleń organów podatkowych , nie podważonych przez skarżącego , wynika, iż wystawca zakwestionowanych faktur - firma [...] Sp. z o.o. T. K.,
ul. K. T., jest podmiotem nieistniejącym. Z pisma Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] sierpnia 2010 r., organu właściwego dla rozliczeń podatkowych spółki wynika, że wskazany przez ww. podmiot numer NIP [...] jest numerem nieprawidłowym, a pod wskazanym adresem, tj. przy
ul. K. w T. nie ma numeru [...] oraz, że przy ulicy tej nie prowadzi działalności firma [...] sp. z o.o. T. K. Ponadto Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. wyjaśnił, że [...] sp. z o.o. T. K., jak i T. K. nie figurują w ewidencji Drugiego Urzędu Skarbowego w T., zarówno jako podatnicy w podatku od towarów i usług, jak też w podatku dochodowym. Podobnie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. w piśmie z dnia [...] marca
2011 r., poinformował, że numer NIP [...] nie został wygenerowany przez ten urząd oraz, że jest on niepoprawny.
W trakcie przeprowadzonego postępowania skarżący nie przedstawił żadnych innych dowodów, poza zakwestionowanymi fakturami, które potwierdzałyby fakt poniesienia spornych wydatków. Organy słusznie podkreśliły, iż zarówno strona jak
i osoby przesłuchane w charakterze świadków (dokonujący transakcji
z kontrahentem) nie podali informacji w sprawie okoliczności dotyczących transakcji, które umożliwiłyby identyfikację podmiotu dostarczającego części samochodowe.
W szczególności, na poparcie rzeczywistego przebiegu transakcji nie przedstawiono jakiejkolwiek innej dokumentacji prócz faktur, która poświadczyłyby odbiór towaru, przekazanie gotówki, potwierdziłaby dane dotyczące kontrahenta, które mogłyby się przyczynić do ustalenia rzeczywistego źródła pochodzenia towaru.
W ocenie Sądu prawidłowy jest wniosek organu odwoławczego, iż wyjaśnienia skarżącego, że źródłem pozyskiwania części zamiennych był i jest rynek wtórny obrotu częściami zamiennymi (giełda samochodowa), w świetle pozostałego materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie mogą prowadzić do uznania, że transakcje udokumentowane fikcyjnymi fakturami VAT odzwierciedlały rzeczywiste zdarzenia gospodarcze. Rzeczywistego przebiegu spornych transakcji nie sposób ustalić także na podstawie zeznań świadków.
W szczególności przesłuchiwani na okoliczność potwierdzenia wiarygodności kontrahenta widniejącego na zakwestionowanych fakturach, zatrudnieni w firmie skarżącego wskazani przez niego jako osoby odpowiedzialne za zawierane transakcje i posiadające wiedzę na ten temat – J. M. oraz D. M. nie potrafili podać żadnych informacji dotyczących firmy, w której dokonywali zakupów, żadnych szczegółów transakcji, dowodów potwierdzenia odbioru towaru. Podobnie świadek S. M., przesłuchany na wniosek złożony przez pełnomocnika strony na okoliczność dokonania wymiany podzespołów w firmie [...] Sp. z o.o. zeznał, że nie zna tej firmy, nie dokonywał w tej firmie żadnych zakupów, poza grzecznościową przysługą polegającą na zamianie pedału gazu do samochodu Scania.
W świetle dokonanych ustaleń istotne jest , co podkreśla organ odwoławczy, iż pomimo że zakwestionowane faktury to części zamienne i opony samochodowe, skarżący nie okazał żadnych dowodów świadczących o zamontowaniu ich do samochodów. W złożonych w dniu [...] sierpnia 2010 r. wyjaśnieniach do protokołu przesłuchania strony (tom II, póz 11, k- 70-71), jedynie wskazał, że zakupu dokonano do napraw wykorzystywanych w działalności gospodarczej samochodów oraz że wszystkich napraw dokonuje sam, jak również jego synowie. Jednakże samo powoływanie się na okoliczność wykonywania napraw, nie może odnieść spodziewanego przez stronę skutku w zakresie kosztów uzyskania przychodów, wobec braku takich zapisów na fakturach, które umożliwiłyby przyporządkowanie każdego z zakupów do konkretnego remontowanego pojazdu. Tylko niektóre
z przedmiotowych faktur zawierają ogólne informacje charakteryzujące daną część.
Jako istotny element opisanego stanu faktycznego organ zasadnie wskazuje, na sposób w jaki skarżący dokonywał zapłaty za nabyte towary tj. gotówką. Taki sposób rozliczenia transakcji spowodował, iż skarżący nie posiada - poza spornymi fakturami - żadnego dowodu na poniesienie wydatku, co pozostaje również w sprzeczności
z powszechnie przyjętymi zasadami rozliczania się przez przedsiębiorców za pośrednictwem rachunku bankowego. Podkreślić również należy fakt , iż jak wynika
z zebranego materiału dowodwego zakwestionowane faktury różniły się istotnie od faktur otrzymywanych przez skarżącego od innych kontrahentów. Na fakturach tych nie podano nazwy banku wystawcy, numeru konta, czy też jakiegokolwiek telefonu kontaktowego, adresu email. Natomiast podpis wystawcy był zawsze nieczytelny, bez podania jego imienia i nazwiska.
Podnoszona w skardze argumentacja, odnośnie związku poniesionych wydatków z uzyskanym przychodem nie przesądza o tym, że sporne wydatki zostały rzeczywiście poniesione w określonej kwocie. W sprawie należy mieć bowiem na uwadze, że
w związku ze stwierdzeniem fikcyjności faktur, należało przedstawić inne dowody potwierdzające, że zakwestionowane transakcje zakupu towaru rzeczywiście miały miejsce. Z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ podatkowy wynika, że takich dokumentów strona skarżąca nie posiada. Sam fakt, że ponosi się wydatki na nabycie części zamiennych do samochodów wykorzystywanych w działalności gospodarczej, bez posiadania rzetelnych dowodów na ich poniesienie, nie jest wystarczającym dowodem w sprawie. Nie wystarczy bowiem wskazać, że podatnik mógł nabyć samochodowe części i wykorzystać je w prowadzonej działalności gospodarczej. Natomiast logicznym wnioskiem jest, że podmiot nieistniejący nie może być drugą stroną transakcji. Wyjaśnienia złożone przez skarżącego, organy zasadnie uznały za niewiarygodne, bowiem nie przedstawiono żadnych faktów na ich poparcie. Przy czym w sprawie nie neguje się, że nie skarżący dokonywał w związku
z działalnością nabycia części zamiennych, ale kwestionuje prawidłowość konkretnie zindywidualizowanych transakcji, ze ściśle określonym kontrahentem. Posiadane przez podatnika faktury nie mogą być uznane za dowody wiarygodne, wobec ustaleń dotyczących kontrahenta wskazujących na nieistniejący podmiot, którego nie można zidentyfikować. Tym samym w sprawie nie udokumentowano związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionymi wydatkami na zakup części samochodowych
a prowadzoną działalnością gospodarczą.
Konkludując, stwierdzić należy, iż w przedmiotowym stanie faktycznym faktury wystawione przez podmiot nieistniejący nie posiadają cech dowodu księgowego, ponieważ nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych. Skoro sporne faktury nie stwierdzają dokonania operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem, tym samym nie mogą stanowić podstawy do podwyższenia kosztów uzyskania przychodów.
Odnosząc się natomiast do kwestii postępowania dowodowego w zakresie zasad kwalifikowania wydatków, podkreślić należy że postępowanie to zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w rozdziale 11 działu IV Ordynacji podatkowej, a zebrany materiał dowodowy oceniony z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów i z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego. Podniesione przez skarżącego w tym zakresie w sposób ogólny zarzuty, wobec odmiennej, niż dokonana przez niego, oceny materiału dowodowego, nie świadczą
o naruszeniu przepisów o postępowaniu. Oparta na zebranym materiale dowodowym ocena dokonana przez organy podatkowe jest zdaniem Sądu prawidłowa i nie wykracza poza granice, o których mowa w art. 191 Ordynacji podatkowej. W kontekście powyższego, za nieuzasadnione uznać należy również zarzuty naruszenia art. 122
i 187 Ordynacji podatkowej, tym bardziej, że skarżący nie wskazuje jakich konkretnych uchybień proceduralnych dopuszczono się w toku postępowania. Sformułowana w art. 122 Ordynacji podatkowej zasada prawdy obiektywnej odnosi się nie tylko do sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu jest wskazówką interpretacji prawa materialnego, które w przedmiotowej sprawie zostało dokonane właściwie. Podniesiony w skardze zarzut błędnego ustalenia podstaw faktycznych decyzji, w świetle ujawnionych faktów, nie znajduje uzasadnienia. Zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy,
a ustalenia w zakresie zakwestionowanych kosztów uzyskania przychodów znalazły pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. W sprawie za dowód dopuszczono wszystko, co mogłoby przyczynić się do jej wyjaśnienia. W trakcie postępowania zapewniono skarżącemu możliwość brania w nim udziału, zgłaszania wniosków dowodowych i obrony swoich praw. Wszystkie ustalenia w zakresie zakwestionowanych kosztów uzyskania przychodów zostały dokonane w oparciu
o okoliczności mające odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał skargę za niezasadną
i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
D. Dudra M. Łent U. Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło