I SA/Bd 679/17

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2017-11-06

Skład orzekający: Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinna zostać zwolniona od wpisu od skargi oraz czy powinna jej zostać ustanowiona pełnomocnik z urzędu, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i dochody syna?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełniła przesłanki do zwolnienia od wpisu od skargi ze względu na jej aktualną sytuację materialną, która uniemożliwia jej poniesienie tego kosztu. Jednocześnie sąd odmówił ustanowienia pełnomocnika z urzędu, uznając, że nie ma procesowej konieczności jego powołania na tym etapie postępowania, a strona może uzyskać wskazówki co do dalszych czynności procesowych od przewodniczącego sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, otrzymuje rentę, a syn uzyskał dochód w określonym okresie. Skarżąca posiada dom, nieruchomość rolną i nieużytki. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od wpisu od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2016 r. postanowił: 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. Skarżąca otrzymuje rentę w wysokości [...] zł (w tym dodatek pielęgnacyjny), natomiast syn w okresie od marca do sierpnia 2017r. uzyskał dochód w kwocie [...]zł. Jako majątek wnioskodawczyni wskazała dom o pow. [...] m˛ oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha oraz nieużytki [...] ar. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy orzekający stwierdził, że przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostały przez skarżącą spełnione. Uzasadniania to jej aktualna sytuacja materialna. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. Skarżąca otrzymuje rentę w wysokości [...] zł (w tym dodatek pielęgnacyjny), natomiast syn w okresie od marca do sierpnia 2017r. uzyskał dochód w kwocie [...]zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz fakt, że jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi, orzekający uznał, że zasadne jest udzielenie pomocy sądowej skarżącej w postaci zwolnienia od uiszczenia tego wpisu. Jednocześnie orzekający nie znalazł podstaw, by ustanowić na rzecz skarżącej pełnomocnika z urzędu, podzielając w tym względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane m.in. w postanowieniu z 27 maja 2008r., sygn. akt I FZ 154/08. Sąd ten wyraził pogląd, że ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji możliwe jest jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Z uwagi na treść art. 134 i art. 140 § 1 p.p.s.a. nie jest uzasadniona obawa skarżącej, że bez udziału profesjonalnego pełnomocnika nie będzie w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w postępowaniu sądowym. Stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego. Podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 240/08, wskazując, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski. Reasumując należy stwierdzić, że brak jest procesowej konieczności powołania zawodowego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania. Tego rodzaju orzeczenie zabezpiecza prawo strony do sądu, nie skutkując równocześnie przeniesieniem na współobywateli konieczności ponoszenia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło