I SA/Bd 706/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor sądowy Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. 1. oddala skargę 2. zasądza od Skarbu Państwa (Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz pełnomocnika G. H. kwotę [...] zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu I SA/Bd 706/07 UZASADNIENIE Dyrektor Izby Skarbowej w B.zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] , na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej Op. , po rozpatrzeniu odwołania B.M. z dnia [...] od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok podatkowy 2001 w wysokości 252,70 zł, - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał stan faktyczny sprawy i wskazał, że skarżąca w dniu [...] 2002 roku złożyła na druku PIT-37 w Drugim Urzędzie Skarbowym w T. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2001, w którym wykazała : 1. przychód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w wysokości 4.560,00 zł, 2. przychód z emerytury — renty krajowej w wysokości 5.143,76 zł. 3. nadpłatę w wysokości 276,72 zł. Organ podał, że Sąd Rejonowy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w T. pismem z dnia [...] nr [...] zawiadomił go o popełnieniu przestępstwa skarbowego przez skarżącą. W tej sytuacji organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień a następnie postanowieniem z dnia [...] 2006r. na podstawie art. 165 Op. wszczął z urzędu wobec skarżącej postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok podatkowy 2001. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. decyzją z dnia [...] nr [...] w oparciu o art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm. ) i art. 21 § 3 cyt. ustawy Op. określił skarżącej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok podatkowy 2001 w wysokości 252,70 zł. Skarżąca nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i wniosła odwołanie, w którym podniosła, iż rozliczała się z Urzędem Skarbowym we właściwym czasie, w oparciu o sporządzony przez pracodawcę PIT -11 (potwierdzony jego podpisem) oraz PIT-40A otrzymany z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Dyrektor Izby Skarbowej w B.nie uznał argumentów skarżącej i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) - opodatkowaniem podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, art. 52. Dodatkowo organ wskazał, , że w sytuacji gdy podatnik uzyskuje w danym roku podatkowym, dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania jest z zastrzeżeniem art. 24 ust. i art. 28-30, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów. Organ ponadto stwierdził na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 1 cyt. powyżej ustawy, iż źródłem przychodów jest między innymi stosunek pracy. Przy czym zgodnie z art. 11 ust. 1 tej ustawy, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Następnie organ wskazał, że obowiązki płatnika kształtuje zaś art. 31 powoływanej ustawy, zgodnie z którym osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, zwane dalej "zakładami pracy", są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakład pracy, a w spółdzielniach pracy — wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej. W podsumowaniu organ stwierdził, że to na podatniczce zgodnie z art. art. 45 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym spoczywał obowiązek składania zeznań o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Organ odpowiadając na zarzuty strony co do tego, że zeznanie podatkowe wypełniła zgodnie z przedłożoną przez płatnika informacją PIT- 11 i w zaufaniu do zawartych w niej danych, organ wskazał, że ustalona w toku postępowania podatkowego kwota wysokości zobowiązania podatkowego, wynika z faktycznie otrzymanych w tym roku środków finansowych. Organ podniósł, że wysokość otrzymywanego wynagrodzenia była skarżącej znana, nie było zatem przeszkód w dokonaniu prawidłowego rozliczenia w zeznaniu rocznym. Dalej organ podał, że z założenia formularz PIT-11 jest podstawą do prawidłowego rozliczenia rocznego, jednak informacja sporządzona nierzetelnie nie zwalnia podatnika z obowiązku prawidłowego wypełnienia i złożenia we właściwym terminie zeznania za dany rok podatkowy. Obliczony przez podatnika w zeznaniu podatkowym podatek, jest zgodnie z art. 45 ust. 6 powoływanej ustawy, podatkiem należnym od dochodów podatnika uzyskanych w roku podatkowym, chyba że właściwy organ podatkowy wyda decyzję określającą inną wysokość podatku. Stosownie do treści art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Dodatkowo organ nadmienił, że w piśmie z dnia [...] 2006 roku, wskazał skarżącej na możliwość samodzielnego skorygowania zeznań podatkowych z błędnie wykazanymi kwotami dochodów uzyskanych w latach 2001-2003, z czego skarżąca jednak nie skorzystała. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wskazała, że w latach 1995 do 2003 zatrudniona była w kiosku z prasą u E.K., zarabiając dziennie 20,00 zł. Zarobek płacony był raz na tydzień. Dopiero od połowy 2001 r. pracodawczyni dawała skarżącej raz w miesiącu do podpisywania listę płac. Podała, że nigdy nie otrzymywała kopii podpisywanych przez siebie dokumentów. W kwietniu każdego roku natomiast otrzymywała od pracodawcy PIT 11 w celu samodzielnego rozliczania się z urzędem skarbowym. Podniosła, że dokument ten traktowała jako zgodny z rzeczywistością, gdyż opatrzony był podpisem pracodawcy, składany przez niego pod groźbą odpowiedzialności karno – skarbowej. Dopiero po złożeniu pozwu do Sądu Pracy dowiedziała się o fałszowaniu danych przez pracodawcę. Wskazała, że wyliczenia dokonane przez organ oraz biegłą sądową są dla niej niezrozumiałe, zwłaszcza, że otrzymała aż trzy różne wartości należnego podatku. Winą za zaistniałą sytuację skarżąca obarcza swą pracodawczynię. Dodatkowo podniosła, iż jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej gdyż od [...] marca 2004 r. utrzymuje się wyłącznie z renty męża wynoszącej 672,13 zł. Wskazała, że sytuacja finansowa zmusiła ją do korzystania z pomocy społecznej. W związku z powyższym strona wniosła o zwolnienie jej z kosztów sądowych i o wyznaczenie adwokata z urzędu. Sąd przyznał prawo pomocy zwalniając skarżącą z kosztów postępowania oraz przyznając jej adwokata z urzędu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odpowiadając na zarzut strony, co do niezrozumienia wyliczeń wskazał, ze unettowił jej wynagrodzenie, gdyż przy braku wpłat składek na ubezpieczenie społeczne, wysokość zobowiązania skarżącej byłaby wyższa. Organ jednocześnie wyjaśnił stronie, co należy rozumieć pod pojęciem kosztów uzyskania przychodów i jak się je oblicza. Organ wskazał, że wyliczenie podatku za rok 2001 nastąpiło w oparciu o wyrok Sądu Rejonowego w B. – Sądu pracy i Ubezpieczeń Społecznych w T. Wydział IV z dnia [...]. sygn. akt [...] , deklarację PIT 37, deklaracje miesięczne PIT - 4 oraz w oparciu o wyjaśnienia strony. Na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008r. aplikant adwokacki D.L. przedłożył pismo procesowe, w którym podniesiono zarzut naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 w związku z art. 143 ustawy Op. z uwagi na fakt, że decyzję organu I instancji wydała ta sama osoba, która brała udział w pierwotnie wydanej decyzji ( uchylonej) w tej samej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działania administracji publicznej pod kątem zgodności tych działań z prawem. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa, co oznacza, że skarga podlega oddaleniu. Istota sporu sprowadza się do kwestii odpowiedzialności podatnika za dane zawarte w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2001 r. ( PIT -37). Powyższą kwestię reguluje cyt. ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 cyt. powyżej ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - opodatkowaniem podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, art. 52. Jak wynika z akt sprawy skarżąca w roku 2001 r. uzyskała dochód z dwóch źródeł, a mianowicie z emerytury oraz z tytułu wykonywanej pracy na rzecz E.K. W tej sytuacji, gdy podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym, jest z zastrzeżeniem art. 24 ust. i art. 28-30, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów. W oparciu o art. 10 ust. 1 pkt 1 cyt. powyżej ustawy należy stwierdzić, że źródłem przychodów jest między innymi stosunek pracy. Przy czym zgodnie z art. 11 ust. 1 tej ustawy, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z art. 12 ust. 1 wynika, iż za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne, a w szczególności wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop oraz inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona. Organ podatkowy I instancji został pismem Sądu Rejonowego IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w T. z dnia [...] Nr [...] , zawiadomiony o popełnieniu przestępstwa skarbowego przez skarżącą, polegającym na zaniżeniu dochodu uzyskanego z tytułu zatrudnienia u E.K.. Sąd podał, że podatniczka z ww. tytułu od miesiąca lipca 2001 r. uzyskała dochód brutto w wysokości 3.518,27 zł. , wykazując w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu za cały rok 2001 , że dochód z dwóch źródeł wyniósł 4.560,00 zł. W związku z powyższym organ podatkowy prawidłowo w oparciu o art. 165 oraz art. 216 cyt. ustawy Op. postanowieniem z dnia 24 listopada 2006r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatniczka w skardze skierowanej do tut. Sądu, podobnie jak i w odwołaniu podniosła, że swoje roczne zeznanie o wysokości uzyskanego dochodu za rok 2001 opierała na przedłożonym przez pracodawcę druku PIT – 11, traktując go jako zgodny ze stanem faktycznym. , Organ wskazał, że w wyliczeniach opierał się na : • wyroku Sądu Rejonowego w By. – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w T. Wydział IV z dnia [...] sygn. akt [...] • deklaracji PIT 37, • deklaracjach miesięcznych PIT - 4, • oraz w oparciu o wyjaśnienia strony. Należy zauważyć, że ustalenia, co do kwoty uzyskanej z tytułu pracy u pracodawcy E.K. nie były przez skarżącą zakwestionowane , zwłaszcza, że przed Sądem Pracy sama skarżąca wykazywała wyższe kwoty. Skarżąca zakwestionowała powyższe ustalenia jedynie przed organami podatkowymi, tłumacząc się tym, że opierała swe roczne zeznanie o otrzymany PIT – 11. Należy zauważyć, że w myśl art. 45 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych to na podatniku spoczywa obowiązek składania zeznań o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Co oznacza, że to podatnik, a nie płatnik odpowiada za prawidłowe wykazanie dochodów w zeznaniu rocznym. Dlatego stanowisko strony w tej kwestii nie zasługuje na uwzględnienie, zważywszy na fakt, że po zakończeniu roku podatkowego na skarżącej, jako podatniku podatku dochodowego spoczywał cały obowiązek w postaci : • prawidłowego, zgodnego ze stanem faktycznym wypełnienia zeznania podatkowego za dany rok podatkowy • wykazania dochodów w wielkościach faktycznie uzyskanych lub pozostawionych do dyspozycji w danym roku podatkowym • określenia zobowiązania podatkowego za dany rok. Na pracodawcy natomiast zgodnie z treścią art. 31 ww. ustawy jako płatniku, bez względu na to czy jest on osobą fizyczną, osobą prawną czy jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, zwaną dalej "zakładem pracy", spoczywa obowiązek obliczania i pobierania w ciągu roku zaliczek na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakład pracy, a w spółdzielniach pracy — wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej. Należy ponadto zauważyć, że rzeczywista wysokość otrzymywanych wynagrodzeń była skarżącej znana, co wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. A zatem nie było przeszkód do wykazania rzeczywistego dochodu wynikającego ze stosunku pracy. Ustosunkowując się do zarzutu pełnomocnika strony , zgłoszonego na rozprawie o naruszeniu przez organy podatkowe art. 130 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) należy stwierdzić, iż sytuacja o której mowa w cyt. przepisie nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Przepis art. 130 § 1 pkt 6 cyt. ustawy dotyczy bowiem sytuacji, gdy ten sam pracownik orzekał najpierw w I a później w II instancji. Por. wyrok NSA przywołany przez pełnomocnika strony z dnia 10.11.2005r. sygn. akt I FSK 260/05 z tezą ( pkt 2 zdanie 2 ) : "przepis ten ( art. 130 § 1 pkt 6 Op. ) ma zastosowanie tylko w przypadku, gdy sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez organy różnych instancji." Mając powyższe na względzie, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł, jak w sentencji wyroku.