I SA/Bd 741/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2014-10-13
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku wykazania istotnej zmiany okoliczności sprawy, sąd administracyjny może zmienić lub uchylić swoje prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy na podstawie art. 165 PPSA?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może zmienić lub uchylić swojego prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy na podstawie art. 165 PPSA, jeśli wnioskodawcy nie wykażą istotnej zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby zmianę poprzedniego rozstrzygnięcia. Sama odmienna ocena sytuacji przez stronę nie stanowi podstawy do wzruszenia prawomocnego postanowienia.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wielokrotnie wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Kolejne wnioski były rozpatrywane przez referendarza sądowego i Wojewódzki Sąd Administracyjny, który konsekwentnie odmawiał przyznania prawa pomocy, powołując się na brak istotnej zmiany okoliczności sprawy w stosunku do poprzednich wniosków. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził prawidłowość jednego z postanowień WSA. Sąd w niniejszym orzeczeniu rozpatrywał kolejne wnioski skarżących, uznając je za wnioski o zmianę poprzedniego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 04 kwietnia 2013r. sygn. akt I SA/Bd 741/12.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 13 października 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosków G. P. i S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. P. i S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2012r. postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 04 kwietnia 2013r. sygn. akt I SA/Bd 741/12
W dniu 17 stycznia 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (k. 79-80 akt sądowych).
Postanowieniem z dnia 25 lutego 2013r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy (k. 119 -121 akt sądowych).
Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem skarżący złożyli sprzeciw (k. 128 akt sądowych).
Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Bydgoszczy odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy (k. 140-142 akt sądowych). Prawidłowość powyższego orzeczenia potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 21 czerwca 2013r. oddalił zażalenie skarżących na powyższe postanowienie (k. 163-164 akt sądowych).
W dniu 06 maja 2013r. skarżący złożyli kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy na etapie postępowania w sprawie o przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 153-154 akt sądowych). Ponadto w dniu 20 sierpnia 2013r. złożyli kolejny wniosek na urzędowym formularzu PPF (k. 191-192 akt sądowych)
o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 10 października 2013r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy rozpatrując dwa ww. wnioski (k. 209-210 akt sądowych).
Od powyższego postanowienia skarżący złożyli sprzeciw (k. 217 akt sądowych). W uzasadnieniu podnieśli, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów.
Postanowieniem z dnia 15 listopada 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Bydgoszczy odmówił zmiany własnego postanowienia z dnia 4 kwietnia 2013r., sygn. akt I SA/Bd 741/12 (k. 225-226 akt sądowych).
W dniu 18 grudnia 2013r. (k. 233-234 akt sądowych) oraz w dniu 10 lutego 2014r. (k. 263-265, 266-268 akt sądowych) wpłynęły kolejne trzy wnioski skarżących złożone na urzędowych formularzach PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Postanowieniem z dnia 21 lutego 2014r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy (k. 273-274 akt sądowych).
Od powyższego postanowienia skarżący złożyli sprzeciw (k. 281 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 21 maja 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił zmiany postanowienia z dnia 04 kwietnia 2013r. (k. 290-292 akt sądowych).
W dniu 20 czerwca 2014r. oraz w dniu 31 lipca 2014r. wpłynęły do tut. Sądu kolejne dwa wnioski skarżących, złożone na urzędowych formularzach PPF (k. 304-305 i 328-329 akt sądowych), o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Rozpatrując powyższe wnioski Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2014r. odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy. Odpis postanowienia został doręczony skarżącym w dniu 15 września 2014r.
Pismem z dnia 22 września 2014r. (nadanym w tym samym dniu w placówce pocztowej) skarżący wnieśli od powyższego postanowienia sprzeciw, wskazując, że uzasadnienie sprzeciwu stanowi ich pismo z dnia 16 czerwca 2014r., którego kserokopię załączyli do wniesionego sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Zauważyć należy, że wnioski o przyznanie prawa pomocy, które wpłynęły do tut. Sądu w dniach 20 czerwca 2014r. oraz w dniu 31 lipca 2014r. są kolejnymi wnioskami
skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stąd należy je potraktować jako wnioski o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 04 kwietnia 2013r.
W orzecznictwie, jak i doktrynie funkcjonuje pogląd, że zmiany stanu faktycznego lub prawnego uzasadniające zmianę lub uchylenie postanowienia w trybie art. 165 p.p.s.a. muszą dotyczyć okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tak by uzasadniały zmianę lub uchylenie postanowienia. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak
i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy, wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005r., s. 499). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, zmiany powyższych okoliczności musiałyby być na tyle widoczne, aby możliwa była zmiana dotychczasowego stanowiska, a zatem musiałyby to być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy (tak również NSA w post. z dnia 7 listopada 2007r. Sygn. akt I GZ 220/07 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tymczasem oceniając dane przedstawione przez skarżących w formularzach wniosków o przyznanie prawa pomocy, które wpłynęły do Sądu w dniach 20 czerwca 2014r. (k. 304-305 akt sądowych) oraz 31 lipca 2014r. (k. 328-329 akt sądowych) stwierdzić należy, że nie wskazują one na pogorszenie ich sytuacji finansowej
w stosunku do stanu przedstawionego we wniosku pierwszego z datą wpływu – 17 stycznia 2013r. (k. 79-80 akt sądowych) uzupełnionego o dane w piśmie
z dnia 18 lutego 2013r. (k. 110 akt sądowych). We wszystkich wnioskach powołano się na te same okoliczności w postaci osiągania dochodu z tytułu emerytur, liczba członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym nie uległa zmianie (dwie osoby), wykazano nieruchomość o pow. 2,46 ha położoną w D. Skarżący nie podali żadnych nowych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby zmianę stanowiska, co do oceny ich zdolności płatniczych. W złożonych na obecnym etapie postępowania wnioskach skarżący powołali się na te same informacje, które prezentowali w poprzednim wniosku, który był już przedmiotem oceny tut. Sądu. Również w sprzeciwie (k. 354 akt sądowych) nie podnieśli żadnych nowych okoliczności. Także informacje dotyczące dochodów skarżących oraz wydatków zawarte w piśmie z dnia 16 czerwca 2014r. (mającym stanowić uzasadnienie sprzeciwu) zawierają praktycznie tożsame dane, jakie zawiera pismo z dnia 18 lutego 2013r. (k. 110 akt sądowych), które było przedmiotem rozważań tut. Sądu
w postanowieniu z dnia 04 kwietnia 2013r., a następnie Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 21 czerwca 2013r. Sygn. akt II FZ 349/13.
Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących sprawy
(w tym postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy), w przypadku gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku braku wykazania, że okoliczności sprawy uległy zmianie, art. 165 p.p.s.a. nie daje podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy (por. post. NSA z dnia 22 sierpnia 2008r. sygn. akt I FZ 298/08).
To, że skarżący inaczej oceniają swoją sytuację niż sąd administracyjny rozpatrujący ich poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie stanowi przesłanki do zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Wobec powyższego uznać należy, że skarżący nie wykazali jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby uzasadniać wzruszenie prawomocnego postanowienia
tut. Sądu z dnia 04 kwietnia 2013r. Dlatego stosownie do art. 165 p.p.s.s. Sąd postanowił jak w sentencji.
Na marginesie Sąd - kierując się treścią art. 6 p.p.s.a. - informuje, że jeśli strona skarżąca jest niezadowolona z niniejszego rozstrzygnięcia ma prawo zaskarżyć je do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zażalenie na niniejsze postanowienie skarżący mogą złożyć samodzielnie (napisać i podpisać), gdyż nie obowiązuje w tym zakresie przymus adwokacki. Warunkiem jednak złożenia skutecznego zażalenia jest jego wniesienie w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem. Sąd zwraca uwagę na te okoliczności, bowiem analiza akt sprawy wskazuje, że strony nie zawsze dochowują wymaganego przez ustawodawcę terminu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło