I SA/Bd 747/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia A. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 grudnia 2017r., sygn. akt I SA/Bd 747/17 odrzucające skargę kasacyjną w sprawie ze skargi A. L. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 stycznia 2017r. sygn. akt I SA/Bd 597/16 w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B.) z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odrzucić zażalenie Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2017r., sygn. akt I SA/Bd 747/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę kasacyjną w sprawie ze skargi A. L. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 stycznia 2017r. sygn. akt I SA/Bd 597/16 w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B.) z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (k. 55-56 akt sądowych). Sąd stwierdził, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, ponieważ nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Odpis postanowienia z dnia 7 grudnia 2017r. został doręczony pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu M. B. w dniu 18 grudnia 2017r. (k. 63 akt sądowych). Pełnomocnik nie zaskarżył tego postanowienia. Jednocześnie Sąd pismem z dnia 13 grudnia 2017r. poinformował Skarżącego, że postanowienie z dnia 7 grudnia 2017r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało doręczone ustanowionemu pełnomocnikowi radcy prawnemu M. B. (k. 61 akt sądowych). Pismo to zostało doręczone A. L. w dniu 18 grudnia 2017r. (k. 64 akt sądowych). Pismem z dnia 1 marca 2018r. nadanym za pośrednictwem Poczty Polskiej w tym samym dniu (data wpływu do Sądu - 5 marca 2018r.) Skarżący złożył "sprzeciw" od postanowienia z dnia 7 grudnia 2017r. (k. 68-69 akt sądowych). Na wezwanie Sądu pismo to zostało podpisane przez Skarżącego i nadesłane z datą wpływu 6 czerwca 2018r. (k. 108-109 akt sądowych). W piśmie tym Skarżący zarzucił, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 października 2017r. odrzucające skargę o wznowienie postępowania zostało błędnie przesłane jego byłemu pełnomocnikowi, od którego to postanowienie otrzymał. Podniósł, że nie otrzymał żadnego pouczenia w związku z tym postanowieniem, od którego miał prawo się odwołać. Stwierdził, że żaden przepis prawa nie obliguje go do wniesienia odwołania do Sądu drugiej instancji, które powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. W związku z powyższym, w ocenie Skarżącego, postanowienie Sądu z dnia 7 grudnia 2017r. odrzucające skargę kasacyjną z powodu wniesienia jej osobiście jest bezpodstawne. Skarżący wniósł o przekazanie jego odwołania do Sądu drugiej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podać, że ww. pismo Skarżącego z dnia 1 marca 2018r. nazwane "sprzeciwem" (na wezwanie Sądu podpisane przez Skarżącego i nadesłane z datą wpływu 6 czerwca 2018r.) tut. Sąd potraktował jako zażalenie na postanowienie z dnia 7 grudnia 2017r. Zażalenie podlega odrzuceniu, bowiem zostało sporządzone przez osobę nieuprawnioną. Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego odrzucające skargę kasacyjną przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zażalenie powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, o czym stanowi art. 194 § 4 p.p.s.a. Zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną może być sporządzone również przez doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami, a także przez rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej. Podkreślić należy, że zawarte w art. 194 § 4 p.p.s.a. sformułowanie "zażalenie powinno być sporządzone" należy rozumieć jako obowiązek sporządzenia zażalenia przez profesjonalny podmiot, jeden z wymienionych w cytowanym art. 194 § 4 i art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 lipca 2008r., sygn. akt II FZ 256/08 wskazał, że słowo "powinno" jest w podstawowym znaczeniu tłumaczone jako jest "konieczne, żeby ktoś coś zrobił, trzeba żeby ktoś coś zrobił, wykonał; jest wskazane, żeby jakaś osoba jakaś rzecz, jakieś wydarzenie itp. spełniały określone warunki" (Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. St. Dubisza, PWN, Warszawa 2003, Tom III, str. 466); jako "obowiązkowe należne, pożądane, oczekiwane, spodziewane" (Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN, t. II., s. 870). W języku prawniczym, używanym w aktach normatywnych oraz w orzecznictwie sądowym, utrwalone jest rozumienie wyrażenia "powinno być sporządzone" jako obowiązku sporządzenia (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2015r., sygn. akt II FZ 1914/14; postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2010r., sygn. akt II FZ 274/10 - dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zawarte natomiast w art. 194 § 4 p.p.s.a. pojęcie "sporządzenie" należy rozumieć jako "napisanie i podpisanie" zażalenia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, ponieważ to podpis wprost wskazuje osobę, która sporządziła zażalenie. Jedynie podpis złożony pod zażaleniem potwierdza z punktu widzenia sądu oceniającego jego dopuszczalność, że przy konstruowaniu tego środka zaskarżenia brał udział, zgodnie z obowiązkiem nałożonym przez art. 194 § 4 i art. 175 § 2 lub § 3 p.p.s.a., uprawniony fachowy podmiot. (por. postanowienie NSA z dnia 29 września 2014r. sygn. akt II FZ 1376/14, z dnia 20 marca 2012r., sygn. akt I OZ 169/12 - dostępne j.w.). Rozpatrując złożone zażalenie należy wskazać, że postanowienie tut. Sądu z dnia 7 grudnia 2017r. zostało doręczone pełnomocnikowi, radcy prawnemu w dniu 18 grudnia 2017r. (k. 63 akt sądowych), o czym Skarżący miał wiedzę także w tym dniu (k. 64 akt sądowych). Okoliczność, że pełnomocnik przekazał Skarżącemu postanowienie w dniu 27 lutego 2017r., nie oznacza, iż Skarżący ma prawo do samodzielnego sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Z akt sprawy wynika, że zażalenie zostało sporządzone przez Skarżącego osobiście. Obowiązek sporządzenia zażalenia przez podmiot wymieniony w art. 194 § 4 i art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny. Ponadto, skoro postanowienie z dnia 7 grudnia 2017r. zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 18 grudnia 2017r., to termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 27 grudnia 2017r. Zgodnie bowiem z treścią art. 194 § 2 p.p.s.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Przy czym, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy, o czym stanowi art. 83 § 2 p.p.s.a. Odnośnie do kwestii związanych z reprezentowaniem Skarżącego przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu podnieść należy, że w postępowaniu w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania (sygn. akt I SA/Bd 747/17) Sąd uwzględnił ustanowienie pełnomocnika z urzędu, radcę prawnego M. B. z uwagi na: a) okoliczność, że w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 597/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przyjął, że Skarżący jest reprezentowany wyłącznie przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu - radcę prawnego M. B., do którego była kierowana korespondencja, w tym odpis postanowienia z dnia 6 lipca 2017r. wydanego po złożeniu przez niego opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku (k. 141); b) zasadę wynikającą z art. 39 pkt 1 p.p.s.a., na podstawie którego pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem; c) uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010r. sygn. akt II GPS 2/10, stosownie do której: "Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) przyznane stronie w sprawie ze skargi, na podstawie art. 244 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), obejmuje postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie" (dostępna j.w.). Sąd zauważa, że pismem z dnia 20 października 2017r. (doręczonym w dniu 24 października 2017r.) Skarżący został poinformowany, że postanowienie z dnia 16 października 2017r. o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania zostało doręczone ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi, radcy prawnemu M. B. (k. 37 i 47 akt sądowych), co nie spotkało się wówczas ze sprzeciwem. Sąd jeszcze kilka razy informował na bieżąco Skarżącego o kierowaniu korespondencji do tego pełnomocnika, tj.: - pismem z dnia 3 listopada 2017r. doręczonym w dniu 8 listopada 2017r. poinformował Skarżącego, że kserokopię pisma z załącznikiem z dnia 24 października 2017r. przekazano pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu (k. 46 i 51 akt sądowych); - pismem z dnia 13 grudnia 2017r. doręczonym w dniu 18 grudnia 2017r. poinformował Skarżącego, że postanowienie z dnia 7 grudnia 2017r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało doręczone temu pełnomocnikowi (k. 61 i 64 akt sądowych). Nadmienić należy, że na żądanie Skarżącego pismem z dnia 8 kwietnia 2018r. udzielono już w zakresie dotyczącym pełnomocnika żądanych informacji (k. 80 akt sądowych). Jednocześnie Sąd podjął stosowne czynności po otrzymaniu pisma Skarżącego z dnia 1 marca 2018r., w którym w sposób jednoznaczny wyraził wolę do samodzielnego działania oraz po otrzymaniu pisma ww. pełnomocnika wskazującego na ustanowienie innego pełnomocnika. W wyniku tych czynności, postanowieniem z dnia 7 maja 2018r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy cofnął prawo pomocy obejmujące ustanowienie radcy prawnego (k. 92-94 akt sądowych), które zostało doręczone A. L. w dniu 10 maja 2018r. (k. 98 akt sądowych). Postanowienie to nie zostało zaskarżone przez Skarżącego. Sąd zauważa, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 maja 2018r. - na podstawie art. 177 § 4 p.p.s.a. - przesłano Skarżącemu opinię radcy prawnego M. B. i pouczono o prawie zaskarżenia postanowienia z dnia 16 października 2017r. odrzucającego skargę o wznowienie postępowania (k. 106 akt sądowych). Nie ma zatem przeszkód, aby wymienione postanowienie z dnia 16 października 2017r. zostało obecnie zaskarżone - stosownie do pouczenia - a tym samym skontrolowane przez Naczelny Sąd Administracyjny. Natomiast na niniejsze postanowienie (z dnia 12 czerwca 2018r.) A. L. ma prawo wnieść zażalenie, które może sporządzić samodzielnie. Niezbędnym warunkiem jest zachowanie terminu siedmiodniowego do jego wniesienia. Mając powyższe na uwadze, wobec niedopełnienia wskazanego wymogu sporządzenia zażalenia przez profesjonalny podmiot oraz zachowania terminu, Sąd na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.