I SA/Bd 753/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant: asystent sędziego Kamila Wenskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2025 r. sprawy ze skargi D. Sz. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. umarza postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, 3. zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz D. S. kwotę 13168 (trzynaście tysięcy sto sześćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] marca 2023r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. zobowiązał D. S. ("Skarżący", "Strona") prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] w T. do zwrotu kwoty dofinansowania w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania transzy dofinansowania do dnia zwrotu środków. Zobowiązanie do zwrotu zostało określone z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w realizacji projektu pt. "Indywidualna i kompleksowa aktywizacja zawodowa osób objętych zwolnieniem z pracy poprzez organizację szkoleń nauki jazdy kat. C i D wraz z kwalifikacjami wstępnymi przyspieszonymi, w celu podjęcia i/lub utrzymania przez te osoby zatrudnienia". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w trakcie realizacji omawianego projektu został on objęty kontrolą Krajowej Administracji Skarbowej ("KAS"). Instytucja Audytująca ("lA") w Sprawozdaniu z audytu systemu zarządzania i kontroli w zakresie kluczowych wymogów kontrolnych 1-5, 7 oraz 9-12 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 z listopada 2021r. wskazała m.in., że w ramach projektu wystąpiła nieprawidłowość w zakresie zawartej umowy o zrealizowanie usługi cateringowej. Wykonawcę usługi Strona wyłoniła w ramach przeprowadzonego postępowania w oparciu o zasadę konkurencyjności. Ponadto w przeprowadzonej kontroli stwierdzono uchybienia wynikające z faktur dotyczących zakupu oleju napędowego. Mając na uwadze powyższe zespół kontrolujący poddał do ponownej weryfikacji dokumentację dotyczącą zasady konkurencyjności przeprowadzonej na zakup oleju napędowego. W związku z ustaleniami i rekomendacjami wynikającymi ze Sprawozdania z audytu systemu zarządzania kontroli w zakresie kluczowych wymogów kontrolnych 1-5, 7 oraz 9-12 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 z listopada 2021r. poszerzono próbę dokumentów finansowych o wydatki dotyczące zakupu oleju napędowego rozliczane w ramach wniosków o płatność. Wojewódzki Urząd Pracy w T. jako instytucja pośrednicząca ("IP") dnia [...] lipca 2022r. wydał informację pokontrolną, w której wskazano, m. in. wystąpienie nieprawidłowości w zakresie stosowania zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy usługi dostawy oleju napędowego. IP określiła łączną kwotę wydatków niekwalifikowalnych na poziomie [...] zł. Strona dnia [...] lipca 2022 r. złożyła zastrzeżenia do zawartych ustaleń wraz z niepodpisaną Informacją pokontrolną. W wyniku powyższego IP dokonała ponownej analizy dokumentacji projektowej oraz aktów prawnych, co skutkowało wydaniem informacji pokontrolnej z dnia [...] sierpnia 2022 r. W ramach ww. informacji ustalenia dotyczące wykrytej nieprawidłowości zostały utrzymane w mocy, natomiast nastąpiła modyfikacja wyliczenia kwoty nieprawidłowości do wartości [...] zł. W związku z brakiem zwrotu środków przekazano Stronie wezwanie do zwrotu należności głównej i odsetek w terminie 14 dni od otrzymania pisma opiewające na kwotę nieprawidłowości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków dofinansowania do dnia zwrotu. Zgodnie z informacją pokontrolną IP na etapie weryfikacji wniosku o płatność w Informacji o pozytywnej weryfikacji wniosku z dnia [...] października 2022 r. Strona wykazała wydatki niekwalifikowalne dotyczące zakupu oleju napędowego w kwocie [...]zł wraz z kosztami pośrednimi. Ze względu na brak w dokumentacji Oświadczenia o braku podwójnego finansowania wydatków w projektach współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, IP uznała za niekwalifikowalną całość wykazanych do rozliczenia wydatków w omawianym wniosku o płatność w łącznej kwocie [...]zł. Strona dnia [...] listopada 2022 r. przedłożyła pismo w sprawie zastrzeżeń do wyników weryfikacji wniosku o płatność wraz z brakującą dokumentacją tj. ww. oświadczeniem. W przedmiotowym piśmie Strona nie wniosła zastrzeżeń, co do ustaleń IP w zakresie wydatków niekwalifikowalnych dotyczących zakupu oleju napędowego, jednocześnie nie dokonując zwrotu środków. Z uwagi na przesłanie ww. oświadczenia IP w piśmie z dnia [...] listopada 2022 r. uznała za kwalifikowalne wydatki w wysokości [...] zł. Z uwagi na brak wpłaty na konto IP środków określonych do zwrotu w zakresie weryfikowanego wniosku o płatność w kwocie [...]zł dnia [...] listopada 2022 r. IP wystosowała wezwanie do zwrotu należności głównej i odsetek w terminie 14 dni od otrzymania pisma opiewające na kwotę nieprawidłowości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków dofinansowania do dnia zwrotu. W związku z brakiem zwrotu środków, w dniu [...] listopada 2022 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024. r., poz. 572, dalej: "k.p.a.") wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych za okres od dnia przekazania dofinansowania do dnia zwrotu należności głównej w ramach omawianej umowy o dofinansowanie wynikającej z nieprawidłowości w zakresie stosowania zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy usługi dostawy oleju napędowego. Rozpoznając wniesione odwołanie Zarząd Województwa w T. decyzją z dnia [...] września 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ wskazał, że rozpatrzył sprawą na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności-finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tj. Dz. U. 2020 r. poz. 818). Zdaniem organu odwoławczego zarzuty podniesione przez Stronę nie zasługują na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy, stwierdził, że każdy z wydatków uznanych przez organ I instancji za niekwalifikowalny, stanowi nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1038/2006 (Dz. Urz. UE. L Nr 347, str. 320)), za którą uważane jest każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie funduszy polityki spójności, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii przez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie w sposób oczywisty doszło do niepoprawnego udzielenia zamówienia w oparciu o zasadę konkurencyjności, co stanowi nieprawidłowość zgodnie z definicją zawartą art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. W ocenie organu obowiązkiem Strony było takie przeprowadzenie procedur wyboru wykonawców, aby bezwzględnie zapewnić zachowanie zasady przejrzystości, uczciwej konkurencji i równego traktowania potencjalnych wykonawców. Strona zastosowała nieuzasadnione zmiany w umowie na zakup oleju napędowego. Zdaniem organu zastosowanie powyższego mogło doprowadzić do ograniczenia konkurencji poprzez ograniczenie dostępu potencjalnym wykonawcom, którzy mogliby wykonać zamówienia znając ostateczny termin realizacji umowy. W ocenie organu istniała możliwość, iż poprawne przeprowadzenie procedury wyboru wykonawcy w oparciu o zasadę konkurencyjności mogło wpłynąć na pojawienie się w postępowaniu innych potencjalnych oferentów, a tym samym na inny wybór wykonawców. Mogło zatem dojść do sytuacji, w której nie zostały wybrane podmioty, których oferty zostałyby uznane za korzystniejsze. Tym samym mogła powstać szkoda w budżecie UE przez finansowanie wydatków w wyższej wysokości niż wyniknęłoby to z przeprowadzonych zamówień. Ponieważ decyzja organu odwoławczego nie została wydana i doręczona Stronie w terminie dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, naliczanie odsetek wyłączono za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3 O.p., do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego. Reasumując organ odwoławczy podzielił stanowisko Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T., że doszło do naruszenia dyspozycji art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm., dalej: "u.f.p."), tj. wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości. Zarzucono naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 i 12 u.f.p. przez błędne utrzymanie w mocy przez organ wyższego stopnia decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisów, poprzedzone prawidłową oceną zgromadzonego materiału dowodowego powinno skutkować uznaniem za kwalifikowalne wydatków w kwocie [...]zł poniesionych w ramach projektu "Indywidualna i kompleksowa aktywizacja zawodowa osób objętych zwolnieniem z pracy poprzez organizację szkoleń nauki jazdy kat. C i D wraz z kwalifikacjami wstępnymi przyspieszonymi w celu podjęcia i/lub utrzymania przez te osoby zatrudnienia", a zatem nie naruszające zasady konkurencyjności; - art. 6, art. 7 , art. 7a, art. 8, art. 12 § 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez naruszenie zasady praworządności, naruszenia zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, pominięcie słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego, jak również niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i zupełnie dowolne ustalenie, które nie pozwalało na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, a polegające na automatycznym przyjęciu ustaleń wyników innej kontroli, przeprowadzonej przez KAS, z pominięciem dokładnej, własnej oceny prawnej stanu faktycznego a także pełnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a to na skutek przyjęcia za własne ustaleń innej przeprowadzonej kontroli dokonanej przez Krajową Administrację Skarbową w ramach audytu wydatkowania środków unijnych w latach 2014-2020; - art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 2988/95 oraz 66a u.f.p. przez ich niezastosowanie i brak odniesienia się z urzędu do kwestii ewentualnego przedawnienia roszczenia o zwrot udzielonego finansowania, w sytuacji gdy mając na uwadze odległy termin wystąpienia rzekomych nieprawidłowości (2018 i 2019 r.) oraz moment powtórnego orzekania przez organ odwoławczy – [...] września 2024 r., zestawiając te daty z przytoczonymi powyżej regulacjami prawnymi, brak było kompetencji po stronie Zarządu Województwa w T. do wydania decyzji zwrotowej na skutek upływu materialnoprawnego terminu przedawnienia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2025 r. pełnomocnik Skarżącego podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wniesiono również o "niezwłoczne rozpatrzenie złożonego w skardze wniosku o wstrzymanie przez Sąd wykonania zaskrzonej decyzji". Na rozprawie w dniu [...] lutego 2025r. w odpowiedzi na pytanie Przewodniczącego pełnomocnik Skarżącego wyjaśnił, że wniosek o wstrzymanie wykopania zaskarżonej decyzji zawarty w piśmie z dnia [...] stycznia 2025r. jest kolejnym wnioskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Kontrolą Sądu w rozpoznawanej sprawie została objęta decyzja Zarządu Województwa z [...] września 2024 r. w przedmiocie zwrotu - wynikającej ze stwierdzonych nieprawidłowości w realizacji projektu pt. "Indywidualna i kompleksowa aktywizacja zawodowa osób objętych zwolnieniem z pracy poprzez organizację szkoleń nauki jazdy kat. C i D wraz z kwalifikacjami wstępnymi przyspieszonymi, w celu podjęcia i/lub utrzymania przez te osoby zatrudnienia" - kwoty dofinansowania w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania transzy dofinansowania do dnia zwrotu środków. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji, obok przepisów składających się na system realizacji projektów w ramach RPO WKP w perspektywie 2014 - 2020 r., stanowiły przede wszystkim przepisy art. 207 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. w zw. m.in. z art. 184 ust. 1 u.f.p. Zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 u.f.p.: 1. Wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. 2. Przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c) i d), a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z tych środków, stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa. Na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których jest mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Jednocześnie art. 207 ust. 8 u.f.p. stanowi, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona, odpowiednio w ust. 9, 11 i 11a lub instytucja, która podpisała z beneficjentem umowę o dofinansowanie, wzywa do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o których mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Stosownie do brzmienia art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p. - po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków. Dodać należy, że rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, w art. 70 ust. 1 lit. b, nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapobiegania, wykrywania i korygowania nieprawidłowości oraz odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zaległych płatności w stosownych przypadkach. Państwa członkowskie zgłaszają te nieprawidłowości Komisji Europejskiej i informują Komisję na bieżąco o przebiegu postępowań administracyjnych i prawnych. Zgodnie z art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez Państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze. W świetle tego przepisu, warunkiem nałożenia korekty jest stwierdzenie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Nieprawidłowością jest jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Wobec tego w celu wywiedzenia, że dane zachowanie beneficjenta stanowi nieprawidłowość musi ono jednocześnie wynikać z jego działania lub zaniechania, stanowić naruszenie prawa, powodować rzeczywistą lub potencjalną szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej, a w konsekwencji do sfinansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Odnosząc się do zarzutu skargi wskazać należy, że z treści przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p. wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu UE są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. "Inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., to także procedury określone w umowie między beneficjentem a Instytucją Zarządzającą danym projektem. W orzecznictwie sądów administracyjnych dokonując wykładni tego sformułowania przyjęto, że obejmuje ono również naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie (por. np. wyroki: NSA z 25 lutego 2022 r. sygn. akt I GSK 1226/21, z 16 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 489/15, z 17 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2420/15, z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2389/15, z 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2004/13). W świetle wskazanego orzecznictwa przyjmuje się zasadniczo zgodnie, że procedury jakich naruszenie może uzasadniać zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także są to procedury określone w dokumentach systemu realizacji danego programu, a także procedury określone w umowie o dofinansowanie realizacji projektu, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu, nastąpiło naruszenie przez Skarżącego procedur dotyczących realizacji projektu. Przeciwne stanowisko zajmuje Strona zarówno w skardze jak i w piśmie z dnia [...] stycznia 2025 r. Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 67 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., tj. m.in. środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, którymi są w szczególności dochody budżetu państwa, w tym należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności, w zakresie nieuregulowanym u.f.p., stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Zdaniem tut. Sądu, w pierwszej kolejności należy ocenić zagadnienie dotyczące przedawnienia. Skarżący bowiem w skardze podnosi, że decyzja nakładająca na niego zwrot uiszczonych środków, tym samym roszczenie o zwrot udzielonej dotacji, jest przedawnione. W ocenie Sądu w pełni zgodzić się należy ze Stroną, że organ pominął w uzasadnieniu decyzji zagadnienie przedawnienia w zakresie określenia kwoty przypadającej do zwrotu. Zauważyć należy, że kwestie przedawnienia reguluje art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L z 1995 r., nr 312, s.1, dalej: "rozporządzenie nr 2988/95"), a ponadto na gruncie krajowym art. 66a u.f.p. Na podstawie art. 3 ww. rozporządzenia nr 2988/95: "1. Okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1. 2. Okres wykonania decyzji nakładającej karę administracyjną wynosi trzy lata. Okres ten biegnie od dnia uprawomocnienia się decyzji. Przypadki przerwania i zawieszenia okresu przedawnienia zostaną uregulowane we właściwych przepisach prawa krajowego. 3. Państwa Członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu niż okres przewidziany odpowiednio w ust. 1 i 2." Z kolei zgodnie z art. 66a u.f.p.: "1. Zobowiązanie do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od dnia: 1) w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się ostateczna, albo 1a) wypłaty salda, o którym mowa w art. 100 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz. Urz. UE L 231 z 30.06.2021, str. 159, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem ogólnym", w odniesieniu do roku obrachunkowego obejmującego okres 1 lipca 2029 r. - 30 czerwca 2030 r., albo 2) wypłaty salda końcowego, o którym mowa w: a) art. 89 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, str. 25, z późn. zm.) albo b) art. 86 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z 15.08.2006, str. 1, z późn. zm.), albo c) art. 141 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, z późn. zm.) - w zależności od tego, który z tych terminów nastąpi później. 2. (uchylony) 3. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2." Strona skarżąca podnosi, że do ustalenia terminów przedawnienia nałożenia obowiązku zwrotu środków dofinansowania, zastosowanie będzie miało rozporządzenie Rady nr 2988/95 i przywołuje wyżej cytowany art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia. Ponadto wskazując art. 66a ust. 1 pkt 1 u.f.p. przewidujący 5-letni termin przedawnienia, jednocześnie zauważa, że został on dodany przez art. 11 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 1475 - dalej jako: "ustawa zmieniająca") i wszedł w życie dopiero z dniem 2 września 2017 r., zaś ogłoszenie konkursu miało miejsce w sierpniu 2017r., a zatem w sprawie zastosowanie powinny mieć przepisy rozporządzenia Rady nr 2988/95. Sąd zauważa, że organy nie podały wszystkich istotnych aspektów faktycznych i prawnych rozpatrywanej sprawy dotyczących przedawnienia. Lektura decyzji organu I instancji oraz organu odwoławczego nie pozwalają na poznanie stanowiska organów w zakresie przedawnienia, bowiem nie zostało ono w ogóle wyrażone. Nawet w odpowiedzi na skargę nie została przedstawiona argumentacja dotycząca przedawnienia. Skoro przepisy normujące instytucję przedawnienia zawierają różne przypadki przedawnienia w zależności od ustalonych okoliczności sprawy, to organ obowiązany jest szczegółowo odnieść się do tego zagadnienia w zaskarżonej decyzji i podać, który konkretnie przepis prawa wspólnotowego lub krajowego (która jednostka redakcyjna przepisu prawa) ma w sprawie zastosowanie. Zatem organ ustali i poda, który termin należy zastosować w niniejszej sprawie, kiedy rozpoczął się jego bieg i kiedy kończy się bieg terminu przedawnienia. Strona skarżąca podnosi, że ostatnia transza środków europejskich została przekazana [...] lutego 2020r. W takiej sytuacji skoro zostaje wydana decyzja dnia [...] września 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję z [...] marca 2024 r. w przedmiocie "zobowiązania do zwrotu" tego dofinansowania, to niewątpliwie powinna ona zawierać argumentację co do braku podstaw do uznania, że doszło do przedawnienia. Obecnie tej kwestii, tj. czy doszło do przedawnienia zwrotu czy ono nie wystąpiło, tut. Sąd nie przesądza. Stwierdza wyłącznie, że organ odwoławczy obowiązany jest skrupulatnie przedstawić w uzasadnieniu decyzji stanowisko w tej materii z podaniem okoliczności faktycznych i prawnych. W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Należy w tym miejscu podkreślić, że kognicja sądu administracyjnego, której przedmiotem jest kontrola legalności zaskarżonych decyzji, nie pozwala sądowi orzekającemu na dokonywanie samodzielnych ustaleń faktycznych w sprawie, w tym na podstawie domysłów bądź przypuszczeń. Ustaleń tych dokonują określone organy, przy czym dokonane ustalenia muszą znajdować odzwierciedlenie w zgromadzonym przez te organy materiale dowodowym. Wypada również w tym miejscu zauważyć, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie kontrolowana decyzja nie zawiera w wystarczającym stopniu uzasadnienia opisanych wyżej zagadnień. Nieprawidłowe byłoby w tej sytuacji zastępowanie organu przez Sąd w dokonywaniu oceny tak istotnego zagadnienia jakim jest przedawnienie, bowiem w pierwszej kolejności to organ obowiązany jest zająć w zaskarżonej decyzji stanowisko w powyższym zakresie. Sąd zauważa, że Strona skarżąca ma prawo do poznania stanowiska organu, które w sposób wyczerpujący powinno znaleźć swój wyraz właśnie w uzasadnieniu decyzji. To bowiem pozwala na obronę jej praw na etapie skargi. Nie ma znaczenia dla oceny tej kwestii okoliczność, że na etapie odwołania określony zarzut nie został podniesiony. Na skutek bowiem wniesienia odwołania, organ II instancji rozpoznaje sprawę ponownie, a nie wyłącznie w granicach zarzutów podniesionych w odwołaniu. W takiej sytuacji Sąd pozbawiony został możliwości merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia organu odwoławczego, podjętego w toku prowadzonego postępowania - w tym także w kontekście powołanych przez Stronę zarzutów - i zobowiązany był do wyeliminowania tej decyzji, z uwagi na stwierdzone naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3, ale także art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. mogących mieć, w ocenie Sądu, istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika bowiem z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Podobnie pozycję ustrojową sądów administracyjnych określa art. 1 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że nie jest rzeczą sądu administracyjnego zastępowanie organów administracyjnych w ich ustawowych obowiązkach i kompetencjach, w szczególności nie jest zaś rzeczą sądu rozstrzyganie sprawy za organ, ale jedynie kontrolowanie przeprowadzonego postępowania i wydanych decyzji pod kątem ich zgodności z prawem. Brak odpowiedniego oraz wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia nie pozwala na prześledzenie toku rozumowania i interpretacji zastosowanych przepisów, na podstawie których na Skarżącego nałożono obowiązek zwrotu dofinansowania. Takie działanie organu odwoławczego wymyka się spod kontroli Sądu i narusza art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego powinno być bowiem skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji, której zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną jej część. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym. W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie, organ nie zastosował się też do dyspozycji art. 7 k.p.a., zgodnie z którym to przepisem w toku postępowania organy administracji publicznej powinny stać na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozpoznając ponownie sprawę, organ uwzględni stanowisko prawne przedstawione wyżej, eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. W tej sytuacji przedwczesne byłoby ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi. Tym samym Sąd nie przesądza czy zasadnie bądź niezasadnie organ wydał decyzję zobowiązującą do zwrotu dofinansowania, czy doszło do przedawnienia w sprawie. Stwierdza wyłącznie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Organ obowiązany jest także przeanalizować zagadnienia podniesione przez Skarżącego w piśmie z dnia [...] stycznia 2025 r. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że skarżący obowiązany jest współpracować z organem i terminowo reagować na ewentualne wezwania oraz przedkładać dowody jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Skarżący nie może powoływać się na okoliczności, jeżeli nie są one poparte dowodami, lecz mają charakter gołosłowny. Składanie szeregu dowodów i wyjaśnień dopiero na etapie skargi może okazać się także spóźnione. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. Sąd umorzył postępowanie z kolejnego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na zastosowanie w sprawie art. 152 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd zauważa, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawarty w skardze został rozpoznany postanowieniem z dnia [...] lutego 2025 r. (k. 36-37 akt sądowych). Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 2 pkt 6 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.), bowiem skarżący był reprezentowany przed Sądem przez pełnomocnika będącego adwokatem. Na koszty te składa się wpis od skargi w wysokości [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego [...] zł oraz 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy, mając na uwadze powyższe wskazania Sądu oraz art. 153 p.p.s.a. wyda stosowne rozstrzygnięcie.