I SA/Bd 76/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: 1. odrzucić skargę 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W skardze na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek strona zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy został nadesłany przez skarżącą wraz z pismem z dnia 28 lutego 2013 r. W złożonym formularzu PPF skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego oraz ustanowienie adwokata. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o odrzucenie skargi z powodu jej niedopuszczalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zakres tej kontroli został jednak przez prawodawcę ograniczony treścią art. 52 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Wskazać przy tym należy, że dopóki wniesiony przez stronę środek zaskarżenia nie zostanie rozpoznany i nie zapadnie rozstrzygnięcie kończące postępowanie zainicjowane jego wniesieniem, dopóty nie można mówić, że stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006, s.150). Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W konsekwencji, obowiązek wyczerpania toku kontroli instancyjnej oznacza, że sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest uprawniony do oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, jeżeli równocześnie nie zostało zaskarżone rozstrzygnięcie organu drugiej instancji. Nie oznacza to jednak, że rozstrzygnięcie wydane przez organ pierwszej instancji nie będzie podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Wniesienie skargi na decyzję organu odwoławczego uruchamia kontrolę sądowoadministracyjną, obejmującą zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzające jej wydanie postępowanie administracyjne, a więc również rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji - art. 134 § 1 p.p.s.a. Kontrola ta uwarunkowana jest jednak wniesieniem skargi na rozstrzygnięcie organu drugiej instancji. Odnosząc powyższe do zaistniałego w niniejszej sprawie stanu faktycznego, stwierdzić należy, że skarżąca wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, czyli rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, co wynika z samej decyzji, jak i odpowiedzi na skargę udzielonej przez organ. W związku z powyższym, skarga inicjująca niniejsze postępowanie sądowe została wniesiona na postanowienie organu pierwszej instancji i jako taka jest skargą niedopuszczalną. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Jednocześnie w punkcie drugim postanowienia, w odpowiedzi na złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, Sąd orzekł o jego oddaleniu. Swoje rozstrzygnięcie Sąd oparł na treści art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. W niniejszej sprawie skarżąca wbrew pouczeniu zawartemu w decyzji organu pierwszej instancji o przysługującym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, wniosła skargę do sądu administracyjnego, narażając się na zarzut pominięcia toku instancji w zaskarżaniu orzeczenia. W takich okolicznościach skarga odpowiada wymogom skargi oczywiście bezzasadnej, określonym w art. 247 p.p.s.a. (podobnie NSA w postanowieniach z dnia 08 listopada 2011 r., sygn. akt I FZ 349/11, z dnia 21 października 2010 r. II OZ 295/11). Mając na uwadze powyższe, Sąd działając w oparciu o art. 247 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.